Jesienny przegląd ma wyłapać usterki, które zima zamienia w przecieki: zapchane rynny, liście w koszach, odspojone obróbki, pęknięte dachówki. Woda, która w październiku tylko wsiąka w szczelinę, w styczniu zamarza, a przy odwilży wchodzi pod pokrycie. Naprawa zrobiona przed mrozem jest prostsza i tańsza, bo w dodatniej temperaturze da się jeszcze zgrzać papę i uszczelnić obróbki kitem lub taśmą.
To także dobry moment na roczny przegląd wymagany przepisami. Jeśli w tym roku nikt nie oglądał twojego dachu z bliska, październik i listopad to ostatnia okazja, żeby zrobić to bez pośpiechu i bez śniegu na połaci.
Czy przegląd dachu przed zimą jest obowiązkowy
Tak, dach trzeba kontrolować co najmniej raz w roku. Art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazuje coroczny przegląd elementów budynku narażonych na działanie warunków atmosferycznych, a należą do nich dach, obróbki i rynny. Ten sam przepis obejmuje kominy i instalację gazową.
Raz na 5 lat kontroluje się cały obiekt (art. 62 ust. 1 pkt 2). Budynki o powierzchni zabudowy ponad 2000 m² albo o dachu większym niż 1000 m² przechodzą przegląd dwa razy w roku, do 31 maja i do 30 listopada (pkt 3). To dotyczy hal i dużych budynków, a nie typowego domu jednorodzinnego.
Branża zaleca dwa przeglądy także przy zwykłym domu: wiosną, żeby ocenić szkody po zimie, i jesienią, żeby przygotować dach na mróz. Do tego po każdej wichurze i gradobiciu. Przegląd liczy się też przy szkodzie, bo ubezpieczyciele w OWU często wyłączają odpowiedzialność, gdy właściciel nie robił kontroli z art. 62.


Lista kontrolna przeglądu dachu na październik i listopad
Jesienny przegląd obejmuje pokrycie, wszystkie miejsca połączeń i odwodnienie, a od środka stan więźby i ocieplenia. Oto lista, według której przechodzi się dach punkt po punkcie:
- pokrycie: pęknięte, przesunięte lub brakujące dachówki, poluzowane arkusze i wkręty na blasze, pęcherze i rozklejone zakłady na papie
- kosze dachowe: liście, igliwie i gałązki, stan obróbki na całej długości kosza
- obróbki kominów, attyk i ścian przylegających do dachu
- okna dachowe i wyłazy: kołnierze, uszczelki, dopasowanie pokrycia do ramy
- kominy: czapki, spoiny, pęknięcia tynku lub cegły
- kalenica, gąsiory i kominki wentylacyjne
- rynny, haki i rury spustowe: drożność, spadek, wygięte haki, przecieki na łączeniach
- od strony strychu: zacieki na krokwiach, zawilgocone deski, pleśń, ślady ptaków lub kun, stan membrany
- na dachu płaskim: drożność wpustów i przelewów awaryjnych, zastoiska wody
Przegląd dachu z raportem ze zdjęciami
Porządny przegląd kończy się dokumentacją zdjęciową każdej usterki z opisem, co naprawić przed zimą, a co może poczekać do wiosny. Taki raport pomaga zaplanować budżet, a przy szkodzie z polisy pokazuje, że dach był kontrolowany. Przy podejrzeniu mokrego ocieplenia przydaje się termowizja, ale przy zwykłym przeglądzie nie jest konieczna.

Przedwojenna willa z dachem z karpiówki 
Burzowe niebo nad osiedlem
Rynny, liście i kosze: skąd biorą się zimowe przecieki
Zapchana rynna to najczęstszy powód zimowych zacieków przy ścianach zewnętrznych. Liście i igliwie tworzą w niej korek, woda z deszczu i roztopów nie ma gdzie odpłynąć, zamarza i buduje na okapie lodowy wał. Kolejna porcja topniejącego śniegu cofa się pod pokrycie i pojawia się na suficie tuż przy ścianie, nisko na skosie.
Rynny czyść dwa razy w roku, a jesienią dopiero wtedy, gdy opadną liście z pobliskich drzew. Czyszczenie w połowie października przy dużym klonie obok domu często trzeba powtórzyć w listopadzie. Przy okazji sprawdź, czy rynna ma spadek w stronę rury spustowej (minimum 2,5 mm na metr, zalecane 3–5 mm) i czy haki, rozstawione co 50–60 cm, nie wygięły się pod ciężarem lodu z poprzedniej zimy. Wygięte haki i rozszczelnione łączenia naprawia się przy okazji; montaż nowych odcinków rynien i rur to na rynku 29–32 zł/mb. Szczegóły opisujemy na stronie o montażu rynien.
Kosze zbierają wodę i śnieg z dwóch połaci, a liście zatrzymują się w nich jak na sicie. Mokra warstwa liści trzyma wilgoć przy blasze przez całą zimę, a gdy zamarznie, tworzy tamę, za którą woda szuka drogi pod pokrycie. Kosz czyści się z połaci, więc to zadanie dla dekarza z asekuracją.
Obróbki, komin i okna dachowe: co naprawić przed mrozem
Przed mrozem trzeba uszczelnić każde miejsce, w którym pokrycie styka się z innym elementem, bo tam szczelność zależy od taśm, kitów i blachy, a te pracują przy każdej zmianie temperatury.
Przy kominie sprawdzamy, czy obróbka trzyma się muru, czy taśma lub kołnierz nie odspoiły się od spoiny i czy czapka kominowa nie pękła. Nowa obróbka komina o obwodzie do 3 m kosztuje na rynku 200–500 zł, przy większym kominie 250–680 zł. Przy oknach dachowych patrzymy na kołnierz, uszczelki i to, czy pokrycie nie odsunęło się od ramy. Na blasze liczą się wkręty: stwardniała, popękana uszczelka przepuszcza wodę przy każdym deszczu z wiatrem.
Jesień to ostatni dobry moment na tę część prac. Kity i taśmy klejące wymagają dodatniej temperatury, więc w grudniu czy styczniu obróbki uszczelnia się już tylko doraźnie. Zakres i ceny takich napraw opisujemy przy obróbkach blacharskich.

Nowoczesny dom z dachem z blachy na rąbek 
Wpust na dachu płaskim
Jakie prace dachowe zrobić przed zimą, a jakie da się zrobić w mrozie
Papy nie zgrzewa się poniżej +5 °C, a przy ujemnej temperaturze i na mokrym lub oszronionym podłożu nigdy. Ta granica dotyczy zwykłej papy oksydowanej. Papy modyfikowane SBS zachowują elastyczność do −20 °C i według kart części producentów można je układać od 0 °C. Opisywano przypadki, w których papa zgrzana w chłodzie odspajała się wiosną i trzeba ją było zrywać. Jeśli przegląd wykaże, że dach płaski potrzebuje nowej warstwy, październik to ostatnie tygodnie na tę pracę.
Podatek od zimna: dlaczego jesienią płaci się więcej
Termin ma znaczenie dla portfela. Jesienią wichury zrywają pokrycia, a wielu właścicieli przypomina sobie o dachu w ostatniej chwili, więc pilne zlecenia bywają droższe o 50–80%. Branża nazywa to „podatkiem od zimna”. Przegląd we wrześniu lub w październiku daje czas, żeby zamówić naprawę bez dopłaty za pośpiech albo spokojnie zaplanować większy remont na wiosnę. Orientacyjne stawki znajdziesz w tekście o tym, ile kosztuje naprawa dachu.
| Praca | Czy zrobisz ją zimą |
|---|---|
| Zgrzewanie papy oksydowanej | nie, dopiero od +5 °C na suchym podłożu |
| Papa modyfikowana SBS | według karty producenta, bywa dopuszczona od 0 °C |
| Membrana EPDM lub PVC | membrana znosi mróz, ale kleje, taśmy i primery wymagają co najmniej +5 °C |
| Montaż blachy i dachówki | tak, mocuje się je mechanicznie, byle połać nie była oblodzona |
| Uszczelnianie obróbek kitami i taśmami | tylko w dodatniej temperaturze |
Śnieg i wichury: obowiązki właściciela i ubezpieczenie dachu
Odśnieżanie dachu należy do właściciela lub zarządcy budynku, a szkodę po wichurze polisa pokryje zwykle tylko wtedy, gdy dach był utrzymany w dobrym stanie. Oba tematy łączy jedno: dokumenty z przeglądu.
Kto odpowiada za śnieg na dachu
Obowiązek usuwania śniegu z dachu wynika z art. 61 pkt 2 Prawa budowlanego i spoczywa na właścicielu lub zarządcy. Dotyczy zwłaszcza dachów płaskich i o małym spadku, na których śnieg zalega grubą warstwą. Mokry śnieg jest 3–4 razy cięższy od puszystego, więc po odwilży i kolejnym opadzie obciążenie konstrukcji rośnie szybko. Odśnieżanie przez firmę kosztuje 4–20 zł/m². Sam na dach po śnieg nie wchodź: zleć to ekipie z asekuracją.
Wichura a ubezpieczenie dachu
Czy wiatr był huraganem w rozumieniu polisy, zależy od OWU: najczęściej próg to 17,5 m/s, u części ubezpieczycieli niższy. Zwykle potrzebne jest potwierdzenie z IMGW albo szkody w okolicy. Po wichurze zrób zdjęcia przed sprzątaniem, zgłoś szkodę w terminie z polisy (często 3–7 dni), zabezpiecz dach plandeką i nie naprawiaj go na stałe przed oględzinami. Zachowaj faktury i kosztorys.
Polisy często wyłączają szkody wynikające ze złego stanu technicznego, rażącego niedbalstwa i braku przeglądów z art. 62. Aktualny raport z jesiennego przeglądu to konkretny argument w rozmowie z likwidatorem. Gdy wichura odkryje część połaci, a deszcz leje do środka, dzwoń po pogotowie dekarskie, które zabezpieczy dach do czasu właściwej naprawy.
Co sprawdzisz sam z ziemi, a co zlecisz dekarzowi
Sam sprawdzisz wszystko, co widać z ziemi, z okna i ze strychu. Wszystko, co wymaga wejścia na połać albo pracy z drabiny przy okapie, zostaw dekarzowi. Do zrobienia samemu:
- obejrzyj dach przez lornetkę albo zoom w telefonie: brakujące dachówki, odgięte obróbki, liście i mech w koszach
- w czasie ulewy sprawdź, czy woda nie przelewa się przez rynny i czy z każdej rury spustowej płynie
- wejdź na strych z latarką: zacieki na krokwiach, mokre plamy na membranie, pleśń, zapach stęchlizny
- przejrzyj sufity i narożniki poddasza pod kątem nowych plam
- oczyść kratki i wyloty rur spustowych przy ziemi
- znajdź polisę i sprawdź w OWU definicję huraganu oraz termin zgłoszenia szkody
Czego nie robić samemu jesienią
Nie wchodź na dach i nie czyść rynien z drabiny opartej o rynnę. Przepisy BHP (§ 105 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP) traktują jako pracę na wysokości wszystko od 1 m nad ziemią. Jesienią połać jest mokra od rosy i liści, rano często oszroniona, a omszała dachówka ślizga się jak lód.
Dekarzowi zleć czyszczenie koszy i rynien z dachu, ocenę pokrycia z bliska, poprawki obróbek i wkrętów oraz wymianę pękniętych dachówek. Bezpłatny przegląd dachu robimy w Łodzi i miejscowościach do 65 km od niej. Szczegóły znajdziesz na stronach o przeglądzie dachu w Łodzi, przeglądzie dachu w Bełchatowie, przeglądzie dachu w Kutnie i przeglądzie dachu w Zduńskiej Woli. Po przeglądzie dostajesz raport ze zdjęciami i bezpłatną wycenę napraw.

Dach z karpiówki ułożonej w koronkę 
Montaż okna dachowego


