Badanie szczelności dachu to zestaw oględzin, pomiarów i prób, które pozwalają wskazać miejsce, przez które woda dostaje się pod pokrycie. Zaczyna się zawsze od obejrzenia dachu i pomieszczeń pod nim, a dopiero gdy to nie wystarcza, sięga się po próbę wodną, dym, kamerę termowizyjną albo pomiar elektryczny.
Najwięcej kłopotu sprawiają dachy płaskie, tarasy nad pokojami i stropy garaży. Woda wnika tam w jednym miejscu, płynie po stropie albo po warstwie ocieplenia i wychodzi na suficie kilka metrów dalej. Kto łata dach nad plamą, często płaci dwa razy.
Kiedy zamówić badanie szczelności dachu
Badanie szczelności dachu zamawia się wtedy, gdy przeciek jest, a jego przyczyny nie widać gołym okiem. Typowa sytuacja: zaciek pojawia się po ulewie, dekarz obejrzał pokrycie, nie znalazł dziury, a po kolejnym deszczu plama wraca w tym samym miejscu.
Drugi powód to rodzaj dachu. Na stromym dachu z dachówki przyczynę zwykle widać po zdjęciu kilku sztuk. Na dachu płaskim, tarasie nad salonem czy stropie garażu z płytkami lub papą w kilku warstwach woda błądzi pod spodem i bez prób trudno trafić w źródło.
- zaciek na suficie, którego nie tłumaczy żadna widoczna usterka na pokryciu
- dach płaski kryty papą lub membraną, zwłaszcza po kilku dotychczasowych łataniach
- taras lub balkon nad ogrzewanym pomieszczeniem i woda pod progiem drzwi tarasowych
- dach garażu, na którym stoi woda, a na ścianach garażu pojawiają się wykwity
- odbiór nowego pokrycia albo naprawy, zanim wykonawca zejdzie z budowy
- zakup domu z płaskim dachem lub tarasem, gdy chcesz wiedzieć, w co się pakujesz
static/img/poradnik-badanie-szczelnosci-dachu-zakres.webp
static/img/poradnik-badanie-szczelnosci-dachu-proces.webp
Oględziny, pomiar wilgotności i próba wodna
Pierwszym etapem każdego badania są oględziny z obu stron przegrody. Z góry sprawdza się zakłady papy, obróbki, wpusty i przejścia instalacji, od środka mierzy się plamę, jej odległość od ścian i to, czy rośnie po deszczu, czy przy mrozie bez opadów. To drugie częściej oznacza skraplanie pary niż przeciek, o czym więcej piszemy w poradniku jak sprawdzić stan dachu bez wchodzenia na połać.
Pomiar wilgotności
Wilgotnościomierz przykładany do sufitu, ściany pod tarasem albo do podłoża pod pokryciem pokazuje, gdzie materiał jest mokry, a gdzie suchy. Kilkanaście pomiarów w siatce co metr daje prostą mapę zawilgocenia. Najbardziej mokre miejsce nie zawsze leży pod nieszczelnością, ale mapa zawęża obszar, który potem bada się dokładniej.
Próba wodna: zalewowa i polewowa
Próba zalewowa polega na zatkaniu wpustów i zalaniu płaskiej powierzchni wodą na kilka lub kilkanaście godzin, a potem obserwacji sufitu pod spodem. Sprawdza się na małych dachach garaży i tarasach z attyką albo progiem, które utrzymają wodę. Przed zalaniem trzeba wiedzieć, ile udźwignie strop: każdy centymetr wody to 10 kg na metrze kwadratowym.
Próba polewowa jest łagodniejsza. Wężem polewa się dach odcinkami, zaczynając od najniżej położonego fragmentu, i po każdym odcinku czeka, czy na suficie pojawi się woda. Dopiero gdy dolny pas jest sprawdzony, przechodzi się wyżej albo na kolejny detal: attykę, obróbkę komina, próg drzwi. Trwa to długo, ale wynik jest jednoznaczny, bo wiadomo, który odcinek wpuścił wodę.

Dom jesienią 
Dom zimą ze śniegiem na dachu
Próba dymowa, termowizja i metody elektryczne
Gdy oględziny i próba wodna nie dają odpowiedzi albo dach jest duży, sięga się po metody wymagające specjalistycznego sprzętu. Każda z nich ma sens tylko przy określonym układzie warstw i w określonej pogodzie.
Próba dymowa
Do przestrzeni pod pokryciem wtłacza się nieszkodliwy dym z wytwornicy, przy lekkim nadciśnieniu. Tam, gdzie membrana albo papa ma nieszczelny zakład czy przebicie, dym wydostaje się na zewnątrz i widać go gołym okiem. Metoda działa przy pokryciach mocowanych mechanicznie, pod którymi dym ma którędy się rozejść. Przy papie zgrzanej całą powierzchnią do betonu albo przy silnym wietrze jest mało przydatna.
Termowizja dachu
Kamera termowizyjna pokazuje różnice temperatur na powierzchni dachu. Mokre ocieplenie dłużej trzyma ciepło po słonecznym dniu i wieczorem świeci na obrazie inaczej niż suche. Żeby badanie miało sens, dach musi być suchy, bez rosy i śniegu, wiatr słaby, a różnica temperatur między wnętrzem a otoczeniem albo między dniem a nocą wyraźna. Kamera wskazuje obszar zawilgocenia, nie samą dziurę, więc wynik trzeba potwierdzić wilgotnościomierzem albo odkrywką.
Metody elektryczne i elektroimpulsowe
Przy membranach i papie na przewodzącym podłożu, np. na stropie betonowym, nieszczelności szuka się prądem. W metodzie niskonapięciowej powierzchnię zwilża się wodą, a sondy pokazują, w którą stronę płynie prąd przez przebicie w izolacji. Metoda wysokonapięciowa (iskrowa) działa na suchej powierzchni: w miejscu dziury przeskakuje iskra. Obie wymagają specjalistycznego sprzętu i przeszkolonego operatora, a nie każde pokrycie i nie każdy układ warstw się do nich nadaje. Takiego sprzętu nie ma każda firma dekarska.
| Metoda | Do czego | Plusy | Ograniczenia |
|---|---|---|---|
| Oględziny i pomiar wilgotności | każdy dach, punkt wyjścia | szybkie, bez ingerencji w pokrycie | pokazuje skutek, nie zawsze źródło |
| Próba zalewowa | małe dachy płaskie, tarasy, garaże | jednoznaczny wynik | obciąża strop, trzeba zatkać wpusty, trwa godzinami |
| Próba polewowa | detale: attyki, progi, obróbki, przejścia | wskazuje konkretny odcinek | czasochłonna, wymaga obserwacji od środka |
| Próba dymowa | membrany mocowane mechanicznie | dym widać od razu | nie dla papy zgrzanej do betonu, przeszkadza wiatr |
| Termowizja | większe dachy płaskie, zawilgocone ocieplenie | obraz całej połaci | zależy od pogody, wymaga potwierdzenia |
| Metody elektryczne | membrany i papa na przewodzącym podłożu | precyzyjnie wskazują przebicie | specjalistyczny sprzęt, nie każdy układ warstw |
Gdzie szukać nieszczelności na dachu płaskim, tarasie i garażu
Na dachu płaskim nieszczelność najczęściej siedzi w miejscach, gdzie płaska połać spotyka się z czymś innym: ze ścianą, z rurą, z wpustem. Środek dużej, równej połaci przecieka rzadziej niż jej krawędzie, chyba że stoi na nim woda albo papa jest już spękana na całej powierzchni.
Przy tarasie nad pomieszczeniem winowajcą bywa próg drzwi i miejsce, gdzie izolacja powinna wywijać się na ścianę. Szczegółowy przebieg takiej naprawy opisaliśmy w tekście o tym, co zrobić, gdy taras nad garażem przecieka.
- wpusty dachowe: niedoklejony kołnierz, zatkany kosz, wpust za wysoko względem połaci
- attyki: pęknięta obróbka, brak kapinosu, papa odklejona od pionowej ściany
- zakłady papy i membrany: zbyt wąskie, niedogrzane, rozwarstwione po latach
- przejścia przez dach: wywiewki, kominki wentylacyjne, uchwyty anten i fotowoltaiki
- obróbki blacharskie przy ścianach i kominach
- progi drzwi tarasowych i miejsca, gdzie izolacja tarasu kończy się na ścianie
- zastoiny wody w nieckach połaci, gdzie papa starzeje się szybciej

Stodoła z nowym dachem z blachy trapezowej 
Malowanie dachu z blachy natryskiem
Co sprawdzisz sam z poddasza i z ziemi
Sam możesz sporo ustalić bez wchodzenia na dach i bez sprzętu. Wejdź na strych albo poddasze w czasie deszczu lub zaraz po nim, z latarką. Szukaj ciemnych plam na deskowaniu, mokrej folii, kropli na gwoździach i zacieków na krokwiach. Zaznacz kredą miejsce i zrób zdjęcie, bo przy następnym deszczu łatwiej porównasz, czy plama rośnie.
Pod tarasem i w garażu zmierz odległość plamy od dwóch ścian i zapisz, przy jakiej pogodzie się pojawia: ulewa z wiatrem, długi deszcz, roztopy, mróz bez opadów. Z ziemi obejrzyj przez lornetkę attykę, rynny i obróbki. Te notatki skracają późniejsze badanie, bo fachowiec od razu wie, od którego odcinka zacząć.
Na dach płaski ani na mokrą połać nie wchodź sam. Papa po deszczu jest śliska, a na starym dachu garażu strop nad pustą przestrzenią może nie wytrzymać ciężaru człowieka.
Raport z badania dachu a ekspertyza i opinia techniczna
Raport z badania szczelności dachu to dokument dla właściciela: pokazuje, gdzie woda wchodzi i co z tym zrobić. Ekspertyza albo opinia techniczna to dokument z podpisem osoby z uprawnieniami budowlanymi albo rzeczoznawcy, który ocenia stan techniczny i może posłużyć w sporze z wykonawcą, w rozmowie z ubezpieczycielem czy przy zakupie budynku.
- zdjęcia całego dachu i zbliżenia każdego podejrzanego miejsca
- zaznaczenie nieszczelności na szkicu lub rzucie dachu
- opis użytej metody i warunków: pogoda, temperatura, czas próby
- wynik pomiarów wilgotności, jeśli je wykonano
- zalecenia: co naprawić, jakim materiałem, w jakim zakresie
- pilność: co zrobić od razu, a co można zaplanować na sezon
Kiedy potrzebna jest ekspertyza dachu
Ekspertyzę lub opinię techniczną zamawia się, gdy w grę wchodzą pieniądze i odpowiedzialność: wykonawca nie chce uznać wady, ubezpieczyciel kwestionuje szkodę, kupujesz dom i chcesz znać stan stropodachu albo podejrzewasz uszkodzenie konstrukcji. Dekarz nie musi mieć uprawnień budowlanych, więc jego raport opisuje przyczynę przecieku i sposób naprawy, ale nie zastąpi opinii rzeczoznawcy. Orientacyjne ceny ekspertyz zebraliśmy w poradniku o sprawdzaniu stanu dachu.
Przegląd okresowy z art. 62 Prawa budowlanego
Art. 62 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga kontroli elementów budynku narażonych na warunki atmosferyczne, w tym dachu, co najmniej raz w roku, a pkt 2 kontroli całego obiektu co 5 lat. Przy dachu ponad 1000 m² przeglądy robi się dwa razy w roku, do 31 maja i 30 listopada. Taki protokół to osobny dokument niż raport z badania szczelności. Kto może go podpisać w twoim budynku, sprawdź w aktualnym brzmieniu ustawy albo u zarządcy.
Jak sprawdzamy szczelność dachu w Pewnych Dachach
U nas badanie szczelności dachu zaczyna się od bezpłatnego przeglądu dachu z raportem ze zdjęciami. Oglądamy pokrycie z góry i pomieszczenia pod nim, mierzymy zaciek, sprawdzamy detale z listy powyżej, a gdy trzeba, polewamy podejrzany odcinek i patrzymy, czy woda pojawi się w środku. Wizja lokalna i wycena są bezpłatne.
Jeśli przy twoim dachu sens ma termowizja, próba dymowa albo pomiar elektryczny, powiemy to wprost i wskażemy, kiedy warto takie badanie zamówić. Gdy przyczyna jest już znana, przechodzimy do naprawy: przy pokryciu stromym zajmuje się tym usuwanie przecieków, przy papie i membranach naprawa dachu płaskiego, a przy tarasach hydroizolacja tarasu lub balkonu. Wszystkie warianty uszczelnień zebraliśmy na stronie o hydroizolacji dachów i tarasów. Na wykonane prace dostajesz gwarancję na piśmie, a w budynku mieszkalnym rozliczamy je z 8% VAT przy spełnieniu warunków ustawowych.

Płynna membrana na starej papie 
Sople na rynnie zimą

