P
Czym jest panel na rąbek?
Panel na rąbek: Panel na rąbek to fabrycznie wyprofilowany pas blachy z gotowymi krawędziami, które przy montażu łączy się na zatrzask, imitując tradycyjny rąbek stojący.
W klasycznym rąbku blacharz zagina krawędzie pasów na dachu. Panele na rąbek, nazywane często panelami na klik, mają te krawędzie wyprofilowane w zakładzie. Montaż polega na przykręceniu jednego panelu przez perforowany pas montażowy i zatrzaśnięciu na nim kolejnego. Wkręty są przykryte przez sąsiedni panel i nie są widoczne z zewnątrz.
Pokrycie wygląda nowocześnie i schludnie, dlatego jest popularne na domach o prostych bryłach i stodołach. Panele mogą mieć przetłoczenia lub mikroprofilowanie, które zmniejsza widoczność falowania blachy. Produkuje się je w różnych szerokościach i powłokach, a długości zamawia się pod konkretną połać.
Na co uważać? Każdy system ma swój minimalny kąt nachylenia i maksymalną długość panelu, ponieważ mocowanie przez otwory ogranicza swobodę pracy blachy. Za długie panele, za mocno dokręcone wkręty i brak podkładu mogą powodować falowanie i trzaski przy nagrzewaniu. Panel nie jest pełnym odpowiednikiem rąbka zaginanego, więc na dachy o bardzo niskim spadku warto rozważyć rozwiązanie klasyczne.
Przy długich połaciach i niskich spadkach wiele osób, chcąc zaoszczędzić, wybiera panele zamiast rąbka zaginanego. Lepiej zrobić odwrotnie: najpierw sprawdzić warunki producenta dla danego dachu, a dopiero potem zdecydować. Panele dobrze sprawdzają się na prostych, niezbyt długich połaciach domów jednorodzinnych.
Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blacha na rąbek stojący, Rozszerzalność cieplna pokrycia, Minimalny kąt nachylenia pokrycia
Czym jest papa APP?
Papa APP: Papa APP to papa z masy asfaltowej modyfikowanej polipropylenem ataktycznym, odporna na wysokie temperatury i promieniowanie UV, ale mniej elastyczna w mrozie niż SBS.
APP to skrót od angielskiej nazwy ataktycznego polipropylenu. Ten modyfikator tworzy w asfalcie strukturę bardziej plastyczną niż sprężystą. Papa nie mięknie łatwo w upale, nie spływa z pionowych powierzchni i dobrze znosi słońce. Z tego względu popularna jest w krajach o gorącym klimacie, na przykład na południu Europy.
W Polsce papy APP spotyka się rzadziej, ale są dostępne. Bywają wybierane na dachy mocno nasłonecznione, w miejscach, gdzie temperatura powierzchni latem jest bardzo wysoka, oraz tam, gdzie pokrycie jest częściowo eksponowane bez posypki. Dobrze się zgrzewają i wiele z nich ma długą żywotność.
Słabszą stroną pap APP jest giętkość w niskich temperaturach. W mrozie stają się sztywniejsze niż papy SBS, więc gorzej znoszą ruchy podłoża zimą i rozwijanie rolek w chłodne dni. Na dachach z dużymi ruchami termicznymi, na przykład na lekkich konstrukcjach stalowych, zwykle bezpieczniej wybrać SBS.
Pap APP i SBS nie powinno się mieszać przypadkowo w jednym pokryciu bez sprawdzenia zaleceń producenta, bo masy mają nieco inne właściwości i temperatury pracy. Przy naprawach istniejącego dachu dobrze jest ustalić, jaka papa leży, i dobrać materiał zgodny.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa SBS, Asfalt modyfikowany, Spływność papy
Czym jest papa modyfikowana SBS?
Papa modyfikowana SBS: Papa modyfikowana SBS to papa, w której asfalt wzbogacono elastomerem SBS, dzięki czemu pozostaje elastyczna w mrozie i odporna na pękanie oraz starzenie.
Zwykły asfalt oksydowany przy niskich temperaturach twardnieje i staje się kruchy, a w upale mięknie. Dodatek SBS, czyli kauczuku styrenowo-butadienowo-styrenowego, sprawia, że masa zachowuje się bardziej jak guma. Papa lepiej znosi ruchy podłoża, zginanie przy niskich temperaturach i długotrwałe wystawienie na warunki atmosferyczne.
Producenci podają giętkość papy w niskiej temperaturze, czyli temperaturę, w której pasek papy nawinięty na wałek nie pęka. Im niższa wartość, tym papa bardziej elastyczna. Papy SBS stosuje się jako podkładowe i wierzchniego krycia, a najlepsze z nich mają grube osnowy poliestrowe i dużą ilość masy. Istnieje też modyfikacja APP, która daje papę odporniejszą na wysokie temperatury, ale mniej elastyczną w mrozie.
Na dachach płaskich, gdzie stoi woda i pracuje konstrukcja, papa modyfikowana SBS to dziś rozsądne minimum. Stare dachy z papy oksydowanej po latach są spękane jak skorupa i każda kolejna łata tylko odsuwa problem. W takiej sytuacji zwykle opłaca się zdjąć lub przykryć stare warstwy nowym systemem dwuwarstwowym.
Na etykiecie lub karcie technicznej papy znajdziesz informację o rodzaju modyfikacji, osnowie i grubości. Te parametry mówią więcej niż nazwa handlowa. Na dach mieszkalny warto wybierać papy z osnową poliestrową i modyfikacją SBS, zarówno na warstwę podkładową, jak i wierzchniego krycia.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa termozgrzewalna, Papa wierzchniego krycia, Pokrycie dwuwarstwowe z papy
Czym jest papa oksydowana?
Papa oksydowana: Papa oksydowana to papa z asfaltu utlenianego, bez modyfikacji polimerami, tańsza, ale sztywna, krucha w mrozie i znacznie mniej trwała niż papy modyfikowane.
Asfalt oksydowany powstaje przez przedmuchiwanie gorącego asfaltu powietrzem. Staje się wtedy twardszy i mniej wrażliwy na ciepło niż surowy, ale nadal nie ma elastyczności typowej dla mas z polimerami. Przez dziesięciolecia była to podstawowa papa w Polsce, kładziona na lepik lub zgrzewana, często na tekturowej osnowie.
Na wielu starszych budynkach, garażach i komórkach do dziś leżą warstwy takich pap, nierzadko pięć czy sześć, kładzionych jedna na drugą przy kolejnych remontach. Charakterystyczne objawy to drobne spękania przypominające siatkę, kruszenie się przy zginaniu i pęknięcia na zakładach oraz przy attykach.
Dziś papy oksydowane stosuje się raczej pomocniczo, na budynki gospodarcze lub jako tanie rozwiązanie tymczasowe. Na dachy mieszkalne dekarze polecają papy modyfikowane SBS, które lepiej znoszą mróz i pracę konstrukcji. Różnica w trwałości jest wyraźna, a różnica w koszcie całego pokrycia stosunkowo niewielka.
Przy remoncie dachu z wieloma warstwami starej papy oksydowanej trzeba ocenić, czy można kłaść nową warstwę na wierzch, czy lepiej zerwać pokrycie. Jeśli stare warstwy są mokre, odspojone i pofałdowane, nowa papa nie będzie miała stabilnego podłoża. Decyzję najlepiej podjąć po odkrywce w kilku miejscach dachu, bo stan warstw bywa różny na różnych fragmentach połaci.
Usługa: Renowacja dachu · Zobacz też: Papa SBS, Spękania papy, Renowacja pokrycia papowego
Czym jest papa podkładowa?
Papa podkładowa: Papa podkładowa to pierwsza, dolna warstwa papy w pokryciu dwuwarstwowym albo warstwa pod gontem, bez grubej posypki, stanowiąca podstawę szczelnego dachu.
Papa to materiał na osnowie z włókniny poliestrowej, welonu szklanego lub dawniej tektury, nasycony i powleczony masą asfaltową. Wersja podkładowa ma zwykle drobną posypkę lub folię z obu stron, bo nie musi być odporna na słońce. Jej zadaniem jest szczelne przykrycie podłoża i przygotowanie powierzchni pod warstwę wierzchniego krycia albo pod gont bitumiczny.
Rodzaj papy podkładowej dobiera się do podłoża i sposobu montażu. Na deskowanie stosuje się papy mocowane mechanicznie, na beton papy zgrzewane do zagruntowanego podłoża, a na styropian i wełnę papy samoprzylepne lub mocowane łącznikami. Papa podkładowa pod gontem musi być ułożona z zakładami i przybita zgodnie z instrukcją producenta gontu.
Częste błędy to zbyt krótkie zakłady, układanie na mokrym podłożu i pozostawienie papy podkładowej bez przykrycia na długo, bo nie jest przeznaczona do pracy na słońcu. Pęcherze, pofałdowania i odklejone zakłady w tej warstwie przenoszą się potem na wierzch i kończą się przeciekami.
Papa podkładowa to warstwa, której właściciel później nie widzi, dlatego łatwo na niej oszczędzać. Tymczasem to ona decyduje, czy dach wytrzyma chwilowe uszkodzenie warstwy wierzchniej. Dobrze jest zapytać wykonawcę, jaką papę podkładową planuje, i porównać ją z tą, którą położy na wierzch.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa wierzchniego krycia, Pokrycie dwuwarstwowe z papy, Gont bitumiczny · Wikipedia: Papa
Czym jest papa samoprzylepna?
Papa samoprzylepna: Papa samoprzylepna to papa z warstwą kleju asfaltowego od spodu, osłoniętą folią, którą po zdjęciu folii przykleja się do podłoża bez użycia ognia.
Spód rolki pokrywa specjalna masa klejąca, chroniona folią lub papierem zdzieranym przy układaniu. Papę rozwija się, odkleja zabezpieczenie i dociska wałkiem. Zakłady często mają osobny pas kleju, a w chłodniejsze dni przygrzewa się je delikatnie gorącym powietrzem, by lepiej się związały.
Głównym zastosowaniem są miejsca, gdzie otwarty płomień jest niebezpieczny lub niemożliwy: dachy z ociepleniem ze styropianu, połacie nad drewnianą konstrukcją, okolice okien i podbitek. Papa samoprzylepna bywa też warstwą podkładową w systemach, gdzie wierzchnia warstwa jest zgrzewana na już przyklejony podkład, który chroni izolację.
Przyczepność zależy od temperatury i czystości podłoża. Przy niskich temperaturach klej słabo wiąże, a kurz, wilgoć czy brak gruntu na betonie powodują odspojenia. Producenci podają minimalne temperatury montażu, które trzeba respektować. Papę należy też przechowywać zgodnie z zaleceniami, bo przegrzane lub zamrożone rolki trudno się rozwija.
Na dachach drewnianych, w okolicy okien dachowych i przy podbitkach papa samoprzylepna ogranicza ryzyko pożaru podczas prac. Jest droższa od termozgrzewalnej, ale w wielu miejscach to jedyne rozsądne rozwiązanie. Na detale, takie jak przejścia rur czy narożniki, często łączy się ją z płynnymi masami uszczelniającymi.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa termozgrzewalna, Papa podkładowa, Pokrycie dwuwarstwowe z papy
Czym jest papa SBS?
Papa SBS: Papa SBS to papa z masy asfaltowej modyfikowanej kauczukiem styren-butadien-styren, ceniona za dużą elastyczność i dobrą pracę w niskich temperaturach.
Skrót SBS pochodzi od nazwy kopolimeru styren-butadien-styren. Dodany do asfaltu tworzy w nim sieć przypominającą gumę. Dzięki temu papa rozciąga się i wraca do kształtu, nie pęka przy mrozie i lepiej znosi ruchy podłoża, na przykład pracę płyt dachowych czy dylatacji.
W polskich warunkach, gdzie dach latem nagrzewa się do bardzo wysokiej temperatury, a zimą przemarza, papy SBS są najczęściej wybieranym rozwiązaniem na domy i budynki usługowe. Produkuje się je jako podkładowe i wierzchnie, termozgrzewalne, samoprzylepne oraz do mocowania mechanicznego. Jakość różni się mocno w zależności od ilości polimeru i rodzaju osnowy.
O jakości papy SBS mówią parametry z karty technicznej, przede wszystkim giętkość w niskiej temperaturze. Im niższa temperatura, przy której papa owinięta wokół wałka nie pęka, tym lepsza modyfikacja. Dobre papy osiągają tu wartości wyraźnie poniżej zera, dużo niższe niż papy oksydowane.
Wadą pap SBS jest nieco mniejsza odporność na promieniowanie UV niż pap APP, dlatego bez posypki szybciej się starzeją. W praktyce nie jest to problem, bo papa wierzchnia zawsze ma posypkę. Na co uważać? Przy zakupie sprawdzaj, czy to na pewno papa modyfikowana SBS, a nie tylko z dodatkiem polimeru w śladowej ilości.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa APP, Asfalt modyfikowany, Giętkość papy, Papa termozgrzewalna
Czym jest papa termozgrzewalna?
Papa termozgrzewalna: Papa termozgrzewalna to papa z grubszą warstwą masy asfaltowej od spodu, którą przy montażu nadtapia się palnikiem i w ten sposób przykleja do podłoża.
Zgrzewanie polega na podgrzaniu spodu rolki płomieniem palnika na propan do momentu, aż asfalt zacznie się topić, i dociśnięciu papy do podłoża. Dawniej papy przyklejano na lepik, co było bardziej uciążliwe i mniej trwałe. Dziś papy termozgrzewalne są podstawowym materiałem do krycia dachów płaskich i tarasów pod warstwami ochronnymi.
Papy termozgrzewalne występują jako podkładowe i wierzchniego krycia, w wersjach oksydowanych i modyfikowanych SBS lub APP. Spód rolki ma zwykle folię, która przy podgrzaniu się kurczy i pokazuje, że asfalt jest gotowy do zgrzania. Poprawne zgrzanie poznaje się po niewielkim wypływie masy na krawędzi zakładu.
Praca z palnikiem wiąże się z ryzykiem pożaru, szczególnie przy drewnianych elementach, podbitkach i ocieplonych attykach. Na podłożach palnych, np. styropianie bez warstwy ochronnej, zgrzewania się nie stosuje. Zbyt słabe zgrzanie daje odspojenia, a przegrzanie niszczy osnowę i posypkę. Pęcherze po latach to często efekt zgrzewania papy na wilgotnym podłożu.
Przy pracach zgrzewania dekarz powinien mieć pod ręką gaśnicę i przez pewien czas po zakończeniu prac kontrolować miejsca narażone na zaprószenie ognia, zwłaszcza szczeliny przy attykach i drewnianych elementach. Tlący się materiał w ociepleniu potrafi ujawnić się dopiero po kilku godzinach.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa samoprzylepna, Papa modyfikowana SBS, Papa wierzchniego krycia · Wikipedia: Papa
Czym jest papa wierzchniego krycia?
Papa wierzchniego krycia: Papa wierzchniego krycia to górna, widoczna warstwa pokrycia papowego, z grubą posypką mineralną, odporna na promieniowanie UV, deszcz i zmiany temperatur.
Ta papa pracuje w najtrudniejszych warunkach: w pełnym słońcu, w mrozie, pod śniegiem i stojącą wodą. Dlatego ma zwykle grubszą osnowę z włókniny poliestrowej, więcej masy asfaltowej, najczęściej modyfikowanej polimerami SBS, oraz gruboziarnistą posypkę, która chroni asfalt przed słońcem. Posypka bywa w różnych kolorach, najczęściej szara, grafitowa, czerwona lub zielona.
Papę wierzchniego krycia zgrzewa się palnikiem gazowym do papy podkładowej, przesuwając rolkę wzdłuż połaci i dociskając zakłady. Pasy układa się z odpowiednim przesunięciem zakładów względem warstwy dolnej. Dobrze wykonane pokrycie z dwóch warstw papy modyfikowanej to sprawdzony sposób na dach płaski.
Najczęstsze usterki to pęcherze z zamkniętej wilgoci, odklejone zakłady, pęknięcia na załamaniach przy attykach i kominach oraz wytarta posypka w miejscach, gdzie stoi woda. Jeśli nad sufitem pojawiają się zacieki po dużych deszczach, a na dachu widać pęcherze i zastoiska, warto wezwać dekarza na przegląd, zanim zawilgoci się ocieplenie.
Raz na kilka lat dach papowy warto obejrzeć, oczyścić wpusty i usunąć liście oraz mech. Drobne odklejenia zakładów i pęcherze można naprawić miejscowo, zgrzewając łaty z nowej papy. Taki przegląd po zimie pozwala wychwycić usterki, zanim staną się źródłem poważnego przecieku.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa podkładowa, Papa modyfikowana SBS, Posypka mineralna, Pokrycie dwuwarstwowe z papy
Czym jest paroizolacja?
Paroizolacja: Paroizolacja to warstwa o bardzo dużym oporze dyfuzyjnym, układana od ciepłej strony ocieplenia, która ogranicza przenikanie pary wodnej z wnętrza budynku do warstw dachu.
Powietrze w mieszkaniu zawiera parę wodną z gotowania, kąpieli, oddychania. Zimą para ta wędruje ku zimniejszej stronie przegrody. Jeśli dotrze do ocieplenia i dalej pod hydroizolację, w pewnym miejscu ochłodzi się na tyle, że skropli się w wodę. W stropodachu nie ma ona dokąd uciec, bo od góry zamyka ją szczelna papa lub membrana.
Paroizolację wykonuje się z papy paroizolacyjnej, często z wkładką aluminiową, albo z grubej folii polietylenowej. Na stropie betonowym zwykle zgrzewa się lub przykleja papę, na blasze trapezowej układa się folię albo papę samoprzylepną. Wszystkie zakłady muszą być szczelnie połączone, a na krawędziach paroizolację wywija się w górę na wysokość ocieplenia.
Brak paroizolacji lub jej dziurawe wykonanie to jedna z głównych przyczyn wilgoci w ociepleniu. Objawy bywają mylące: zacieki na suficie zimą, bez deszczu, pęcherze na papie, mokra wełna przy odkrywce. Właściciele szukają wtedy dziury w pokryciu, a problem leży pod spodem.
Przy dociepleniu starego stropodachu sprawdza się, czy istniejąca papa może pełnić rolę paroizolacji. Często tak jest, pod warunkiem że jest szczelna. Przy każdym przejściu instalacyjnym paroizolację trzeba starannie uszczelnić wokół rury.
Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Stropodach, Pęcherze na papie, Kominek wentylacyjny · Wikipedia: Paroizolacja
Czym jest paroizolacja o zmiennym oporze?
Paroizolacja o zmiennym oporze: Paroizolacja o zmiennym oporze to folia, która zmienia przepuszczalność pary w zależności od wilgotności: zimą zatrzymuje parę, a latem pozwala przegrodzie wysychać do wnętrza.
Zwykła folia paroizolacyjna jest szczelna przez cały rok. To dobre rozwiązanie zimą, ale jeśli do ocieplenia mimo wszystko dostanie się trochę wilgoci, nie ma ona którędy uciec do środka domu. Folie o zmiennym oporze, nazywane też inteligentnymi albo aktywnymi, rozwiązują ten problem. W suchym powietrzu zimowym są mało przepuszczalne, w wilgotnych warunkach letnich otwierają się i pozwalają wilgoci odparować do pomieszczeń.
Szczególnie przydają się w dachach, gdzie od zewnątrz jest warstwa o dużym oporze dyfuzyjnym, na przykład deskowanie z papą albo stara folia, oraz przy ociepleniu od środka istniejącego dachu, gdy nie da się wymienić zewnętrznych warstw. Dobrze współpracują z ociepleniem z wełny, celulozy i włókna drzewnego.
Montaż wygląda podobnie jak przy zwykłej folii, ale wymaga takiej samej staranności w łączeniach. Zakłady klei się taśmami systemowymi, a przy murach stosuje się kleje lub taśmy z siatką do tynkowania. Te folie są delikatniejsze, łatwiej je przebić podczas montażu stelaża.
Nie traktuj ich jak sposobu na ratowanie źle zaprojektowanego dachu. Jeśli brakuje wentylacji albo wełna jest mokra od przecieku, folia tego nie naprawi. Najpierw trzeba usunąć przyczynę zawilgocenia.
Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Paroizolacja, Opór dyfuzyjny Sd, Dyfuzja pary wodnej
Czym jest pas nadrynnowy?
Pas nadrynnowy: Obróbka blacharska montowana na krawędzi okapu nad rynną, która kieruje wodę z membrany i pokrycia do rynny i chroni deskę okapową.
Pas nadrynnowy, nazywany też blachą okapową, to listwa z giętej blachy przybijana wzdłuż okapu, czyli dolnej krawędzi dachu. Jej zadanie jest proste: to, co spłynie po membranie dachowej i po pokryciu, ma wpaść do rynny, a nie za nią, na deskę czołową albo elewację.
Montuje się go przed ułożeniem pokrycia, zwykle na desce okapowej lub na pełnym deskowaniu. Membranę wywija się na pas nadrynnowy i przykleja, tak żeby woda z kondensacji i ewentualnych przecieków spływała po blasze do rynny. Pas wykonuje się z blachy w kolorze pokrycia lub rynien i powinien wchodzić do rynny na tyle głęboko, by woda nie kapała obok jej krawędzi.
Brak pasa nadrynnowego albo jego złe wysunięcie to typowa przyczyna gnijących desek okapowych i podbitki. Woda spływa wtedy po tylnej ściance rynny, moczy drewno, a zimą zamarza i rozsadza elementy. Pas nadrynnowy często myli się z pasem podrynnowym, który leży pod rynną i spełnia inną funkcję.
Na starszych domach, gdzie pas nadrynnowy nie był stosowany, da się go dołożyć bez zdejmowania całego dachu, choć wymaga to podniesienia pierwszego rzędu pokrycia. Robi się to zwykle przy wymianie rynien albo podbitki.
Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Pas podrynnowy, Rynna, Deska czołowa, Hak rynnowy
Czym jest pas podrynnowy?
Pas podrynnowy: Obróbka blacharska montowana pod rynną wzdłuż okapu, zwana też okapnikiem, która osłania deskę czołową i krokwie przed wodą przelewającą się z rynny.
Pas podrynnowy to blaszana listwa mocowana pod rynną, zwykle na desce czołowej. Część dekarzy nazywa go okapnikiem, bo jego dolna krawędź jest wygięta tak, by woda odrywała się od niej i kapała z dala od drewna i elewacji.
Rynna nie zawsze wszystko złapie. Przy gwałtownej ulewie, przy zapchanych spustach albo przy lodzie woda przelewa się przez tylną krawędź rynny. Bez pasa podrynnowego trafia wtedy prosto na deskę czołową i końcówki krokwi. Pas podrynnowy przejmuje tę wodę i odprowadza ją na zewnątrz. Montuje się go razem z hakami rynnowymi lub tuż przed nimi, w kolorze rynien albo podbitki.
Na nowych dachach pas podrynnowy zakłada się standardowo w komplecie z pasem nadrynnowym. Na starszych często go brakuje i wtedy widać skutki: zszarzałą, gnijącą deskę czołową, łuszczącą się farbę, zacieki na tynku pod okapem. Trzeba też pamiętać o prawidłowym zakończeniu na narożach, bo nieobrobiony róg zbiera wodę.
Jeżeli przy oględzinach okapu widać miękkie, ciemne drewno albo pleśń na podbitce, warto przy okazji wymiany rynien dołożyć pas podrynnowy. To niewielki wydatek w porównaniu z wymianą przegniłych końcówek krokwi.
Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Pas nadrynnowy, Deska czołowa, Kapinos, Podbitka
Czym jest patyna?
Patyna: Patyna to naturalna warstwa związków chemicznych, która powstaje na powierzchni miedzi, cynku czy tytan-cynku pod wpływem powietrza i wilgoci i chroni metal przed dalszą korozją.
Patyna nie jest rdzą w potocznym rozumieniu. Na miedzi przybiera kolejno barwy od brązu przez ciemny brąz do zielono-niebieskiej, na tytan-cynku daje jednolity, szaroniebieski odcień. Tempo powstawania zależy od klimatu, ekspozycji połaci, zanieczyszczeń w powietrzu i kąta nachylenia. Na pionowych powierzchniach patyna rozwija się wolniej niż na dachu.
Właśnie ta warstwa sprawia, że pokrycia z miedzi i tytan-cynku są tak trwałe i nie wymagają malowania. Część producentów oferuje blachy fabrycznie patynowane, które od początku mają docelowy kolor, co jest przydatne przy dobudowach i naprawach starszych dachów, gdzie nowa blacha nie odstaje od reszty.
Patyny nie należy usuwać ani szlifować, bo odsłania się wtedy metal, który zaczyna się utleniać od nowa. Nierównomierne plamy na świeżej blasze są normalne i wyrównują się z czasem. Niepokojące są natomiast białe, pyliste naloty na cynku w miejscach, gdzie stoi woda, które mogą świadczyć o złej wentylacji pod blachą.
Na budynkach w miastach patyna na miedzi rozwija się inaczej niż na wsi, bo wpływ mają zanieczyszczenia powietrza. Nie da się przewidzieć dokładnego odcienia po latach, dlatego przy wyborze miedzi lub cynku trzeba zaakceptować, że dach będzie powoli zmieniał wygląd. Dla wielu właścicieli to właśnie największa zaleta tych materiałów.
Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Blacha miedziana, Blacha tytan-cynk, Blacha na rąbek stojący · Wikipedia: Patyna
Czym są pęcherze na papie?
Pęcherze na papie: Pęcherze na papie to wybrzuszenia pokrycia papowego powstające tam, gdzie papa nie jest przyklejona do podłoża, a pod nią gromadzi się powietrze, para wodna lub woda.
Przyczyną jest zawsze puste miejsce pod papą połączone z wilgocią. Może to być niedogrzane miejsce przy zgrzewaniu, zawilgocony jastrych lub ocieplenie, woda pozostała między starymi warstwami pap, brak paroizolacji. Latem dach się nagrzewa, a uwięziona wilgoć paruje i zwiększa objętość, wypychając papę do góry. Pęcherz z każdym sezonem może się powiększać.
Pęcherz sam w sobie nie oznacza jeszcze przecieku, ale jest słabym punktem. Papa w tym miejscu jest naciągnięta, łatwo ją przebić stopą, a podczas mrozu pęka na krawędziach wybrzuszenia. Gdy powstanie w nim rysa, woda zaczyna dostawać się pod pokrycie i rozchodzić na dużą odległość.
Pojedyncze pęcherze dekarz naprawia, nacinając je na krzyż, osuszając i podgrzewając podłoże, a następnie wklejając z powrotem płaty papy i nakładając łatę z nowej papy. Gdy pęcherzy jest dużo, trzeba szukać przyczyny w wilgoci pod spodem i rozważyć montaż kominków wentylacyjnych, papy wentylacyjnej lub zerwanie pokrycia.
Nie należy samodzielnie przekłuwać pęcherzy i zalewać masą, bo wilgoć zostanie zamknięta jeszcze szczelniej. Jeśli pęcherze pojawiają się na świeżym dachu, warto zgłosić to wykonawcy w ramach gwarancji.
Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Kominek wentylacyjny, Zgrzewanie papy, Paroizolacja, Odspojenie papy
Czym jest pęknięta dachówka?
Pęknięta dachówka: Pęknięta dachówka to element pokrycia ceramicznego lub cementowego z rysą, ubitym fragmentem albo przełamaniem, przez które woda może przedostać się pod pokrycie.
Dachówka pęka z kilku powodów. Najczęściej winny jest mróz: woda wnika w mikropory, zamarza i rozsadza materiał. Drugą przyczyną są uderzenia, czyli spadające gałęzie, grad albo nieostrożne chodzenie po dachu przy montażu anteny czy czyszczeniu komina. Zdarzają się też pęknięcia przy źle wykonanym mocowaniu, gdy dachówka jest naprężona przez krzywą łatę albo źle dobrany klamer.
Pojedyncze pęknięcie bywa niewidoczne z ziemi. Woda przez nie przecieka powoli, wsiąka w membranę i łaty, a ślad pojawia się w domu dopiero po dłuższym czasie. Dlatego po każdej wichurze lub gradobiciu dobrze jest obejrzeć dach przez lornetkę albo poprosić o przegląd.
Wymiana jednej dachówki to prosta naprawa, o ile ma się element pasujący kształtem i kolorem. Dekarz podnosi sąsiednie dachówki, wyjmuje uszkodzoną, wkłada nową i mocuje. Problem pojawia się przy starych modelach, których już się nie produkuje. Wtedy szuka się dachówek z rozbiórki albo przekłada nieuszkodzone elementy z mniej widocznej połaci.
Sklejanie i smarowanie pękniętej dachówki masą to rozwiązanie awaryjne, które wytrzymuje zwykle krótko. Dobrym zwyczajem jest zostawienie sobie po budowie kilkunastu zapasowych dachówek i gąsiorów z tej samej partii. Przy przyszłych naprawach oszczędza to szukania pasującego odcienia i modelu.
Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Przesunięta dachówka, Uszkodzenia po gradzie, Przekładanie dachówki
Czym jest pianka PUR otwartokomórkowa?
Pianka PUR otwartokomórkowa: Pianka PUR otwartokomórkowa to lekka, natryskiwana izolacja poliuretanowa o miękkiej strukturze z otwartymi komórkami, która rozpręża się i szczelnie wypełnia przestrzeń między krokwiami.
Powstaje z dwóch płynnych składników mieszanych w pistolecie i natryskiwanych na spód membrany lub deskowania. W ciągu kilku sekund rośnie wielokrotnie i twardnieje, tworząc miękką, gąbczastą warstwę. Jej komórki są otwarte, więc wewnątrz jest powietrze, a materiał jest paroprzepuszczalny i elastyczny.
Największa zaleta to szczelność. Pianka dokleja się do krokwi i wypełnia wszystkie zakamarki, co eliminuje szczeliny, przez które przy wełnie ucieka ciepłe powietrze. Dobrze tłumi dźwięki. Jej lambda jest zbliżona do wełny, więc grubość warstwy musi być podobna.
Wymaga staranności wykonawcy. Membrana pod spodem musi być wysokoparoprzepuszczalna i w dobrym stanie, a w wielu układach producenci wymagają też paroizolacji od strony pomieszczeń. Ważne jest odpowiednie przygotowanie podłoża, temperatura i wilgotność drewna podczas natrysku. Przez kilka dni po aplikacji poddasze trzeba wietrzyć.
Trudność pojawia się, gdy trzeba naprawić dach. Pianka przyklejona do membrany i deskowania utrudnia wymianę pokrycia czy lokalizację przecieku, bo woda wędruje pod nią daleko od miejsca wejścia. Przed natryskiem warto więc zrobić przegląd dachu i usunąć wszystkie usterki pokrycia. Przed wyborem pianki zapytaj też wykonawcę, jak będzie wyglądał dostęp do więźby przy ewentualnych przyszłych naprawach dachu.
Usługa: Ocieplenie poddasza pianką PUR · Zobacz też: Pianka PUR zamkniętokomórkowa, Szczelność powietrzna, Membrana dachowa · Wikipedia: Pianka poliuretanowa
Czym jest pianka PUR zamkniętokomórkowa?
Pianka PUR zamkniętokomórkowa: Pianka PUR zamkniętokomórkowa to twarda, gęsta izolacja poliuretanowa o zamkniętych komórkach, bardzo dobrze izolująca cieplnie i praktycznie nienasiąkliwa.
Ma wyraźnie większą gęstość niż odmiana otwartokomórkowa i rośnie znacznie mniej. Każda komórka jest zamknięta i wypełniona gazem, co daje lepszą lambdę, zwykle w okolicach 0,022 do 0,028. Materiał jest sztywny, twardy w dotyku i prawie nie przepuszcza pary ani wody.
Sprawdza się tam, gdzie liczy się mała grubość i odporność na wilgoć: na stropach, fundamentach, ścianach piwnic i dachach płaskich jako warstwa izolacyjna pod powłoką. Na poddaszach stosuje się ją rzadziej, bo jest mało paroprzepuszczalna i natryśnięta na zimną stronę może zamknąć wilgoć w drewnie.
Warstwę nakłada się zwykle kilkoma przejściami, bo przy zbyt grubej warstwie naraz pianka się przegrzewa. Wymaga suchego, czystego podłoża i odpowiedniej temperatury. Wykonawca powinien mieć doświadczenie i sprzęt z podgrzewaniem składników.
Na dachach płaskich zamkniętokomórkowa pianka bywa łączona z powłoką z polimocznika. To szybki sposób na ocieplenie i uszczelnienie starego stropodachu bez zrywania pokrycia, ale tylko jeśli podłoże jest suche i nośne. Gdy pod spodem jest mokra wata lub odspojona papa, efekt będzie krótkotrwały. Przed natryskiem trzeba więc sprawdzić wilgotność podłoża i stan starego pokrycia, a najlepiej wykonać kilka odkrywek w różnych miejscach dachu.
Usługa: Ocieplenie poddasza pianką PUR · Zobacz też: Pianka PUR otwartokomórkowa, Płyta PIR, Współczynnik lambda
Czym jest piorunochron?
Piorunochron: Instalacja odgromowa złożona ze zwodów na dachu, przewodów odprowadzających i uziemienia, która przejmuje wyładowanie atmosferyczne i bezpiecznie odprowadza je do gruntu.
Piorunochron to potoczna nazwa instalacji odgromowej. Na dachu montuje się zwody, czyli przewody lub pręty biegnące wzdłuż kalenicy, krawędzi i kominów. Z nich po ścianach schodzą przewody odprowadzające, które w gruncie łączą się z uziomem. Gdy piorun uderzy w budynek, prąd płynie wyznaczoną drogą do ziemi, zamiast przez konstrukcję dachu i instalacje.
Przewody wykonuje się najczęściej z drutu stalowego ocynkowanego, aluminiowego lub miedzianego, a mocuje się je na uchwytach dopasowanych do pokrycia: pod dachówkę, gąsior, blachę czy rąbek. Uchwyty trzymają drut w niewielkiej odległości od pokrycia. Instalację projektuje i odbiera uprawniony elektryk, a o konieczności jej wykonania decydują przepisy i projekt budynku.
Dekarz styka się z piorunochronem głównie przy wymianie pokrycia i obróbek. Zdjęcie instalacji, a potem jej ponowny montaż na nowych uchwytach, trzeba uzgodnić z elektrykiem i po zakończeniu prac wykonać pomiary. Częstym problemem są uchwyty wbite przez pokrycie bez uszczelnienia albo drut leżący bezpośrednio na blasze, który powoduje korozję.
Jeśli przy remoncie dachu instalacja odgromowa jest zardzewiała, porozrywana albo ma luźne zaciski, to dobry moment na jej odnowienie. Pomiary instalacji robi się okresowo, zgodnie z zaleceniem elektryka.
Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Gąsior, Komin, Obróbka blacharska · Wikipedia: Instalacja odgromowa
Czym jest pleśń na poddaszu?
Pleśń na poddaszu: Pleśń na poddaszu to nalot grzybów rozwijający się na skosach, w narożnikach, na drewnie lub izolacji, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się tam podwyższona wilgotność.
Na płytach g-k pleśń wygląda zwykle jak szare lub czarne kropki w narożnikach, przy oknach dachowych i wzdłuż ścianek kolankowych. Na strychu i na drewnie więźby to biało-zielone lub czarne naloty, czasem z wyraźnym zapachem stęchlizny. Zarodniki są w powietrzu zawsze. Do rozwoju potrzebują wilgoci i chłodnej powierzchni, a resztę zapewnia im kurz i drewno.
Przyczyny dzielą się na trzy grupy. Pierwsza to przecieki z dachu: uszkodzone pokrycie, obróbki, okna. Druga to kondensacja: mostki termiczne, brak paroizolacji, zła wentylacja dachu. Trzecia to wilgoć w domu: brak wentylacji pomieszczeń, suszenie prania, łazienka bez wywiewu.
Usuwanie pleśni ze ścian środkami grzybobójczymi to tylko pierwszy krok. Jeśli nie usunie się przyczyny, wróci w tym samym miejscu po sezonie. Gdy pleśń pojawia się na drewnie więźby od strony strychu lub pod pokryciem, trzeba sprawdzić stan wentylacji dachu i ewentualnie zabezpieczyć konstrukcję.
Duże ogniska pleśni, zapach stęchlizny i zawilgocona wełna oznaczają, że trzeba odsłonić fragment poddasza. Dekarz oceni, czy problem jest w pokryciu, czy w ociepleniu, i zaproponuje naprawę. Przy pracach z pleśnią trzeba chronić drogi oddechowe i dobrze wietrzyć pomieszczenie.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Kondensacja powierzchniowa, Zawilgocenie izolacji, Mostek termiczny, Wilgotność względna · Wikipedia: Pleśń
Czym jest płatew?
Płatew: Pozioma belka więźby biegnąca wzdłuż dachu, na której opierają się krokwie, przenosząca ich obciążenie na słupy lub ściany.
Płatew leży równolegle do kalenicy i podpiera krokwie w połowie ich długości albo pod samą kalenicą. Dzięki temu krokwie mogą mieć mniejszy przekrój i pokonywać większe rozpiętości. Wyróżnia się płatwie pośrednie, czyli podpierające krokwie gdzieś w środku połaci, oraz płatew kalenicową ułożoną pod szczytem dachu.
Płatew sama potrzebuje podparcia. Opiera się na słupach, a te na stropie lub ścianach nośnych, albo bezpośrednio na ścianach szczytowych i wewnętrznych. Między słupem a płatwią zwykle montuje się miecze, które skracają rozpiętość płatwi i usztywniają układ w kierunku podłużnym. Płatwie wykonuje się z mocnego drewna o dużym przekroju, coraz częściej z drewna klejonego.
Płatew jest elementem, który dużo dźwiga, więc jej uszkodzenie odczuwa cały dach. Ugięcie płatwi widać jako zapadnięcie połaci wzdłuż jej linii. Problemy biorą się z niedowymiarowania, przecięcia przy przeróbkach poddasza, gnicia końców osadzonych w murze i usuwania słupów, które przeszkadzały w aranżacji wnętrza.
Nie wolno wycinać słupów ani mieczy pod płatwią bez projektu zastępczego rozwiązania. Jeśli połać zaczęła się wyginać wzdłuż poziomej linii, trzeba sprawdzić płatew i jej podpory. Przy remoncie dachu dobrze jest też obejrzeć końce płatwi osadzone w ścianach szczytowych. Drewno zamurowane bez izolacji i dostępu powietrza gnije tam po cichu, a z poddasza tego nie widać, dopóki płatew nie zacznie siadać.
Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Słup, Miecz, Więźba płatwiowo-kleszczowa · Wikipedia: Płatew
Czym jest płotek przeciwśniegowy?
Płotek przeciwśniegowy: Metalowa bariera montowana na połaci nad okapem, która zatrzymuje zsuwający się śnieg i lód, chroniąc ludzi, samochody i rynny pod dachem.
Płotek przeciwśniegowy to niski, ażurowy płotek lub zestaw rur poziomych osadzonych na wspornikach, przykręcany do konstrukcji dachu w pobliżu okapu. Zatrzymuje masę śniegu na połaci, pozwalając jej topnieć stopniowo, zamiast zjeżdżać całą płytą w dół.
Na rynku są płotki kratowe, rurowe z dwiema lub trzema rurami oraz pojedyncze belki. Wsporniki dobiera się do pokrycia: inne są pod dachówkę, inne pod blachodachówkę czy blachę na rąbek. Najważniejsze jest mocowanie do krokwi lub dodatkowych łat, a nie do samego pokrycia. Płotek ustawia się zwykle nad ścianą zewnętrzną, a przy długich i stromych połaciach montuje się kilka rzędów.
Zsuwający się śnieg potrafi urwać rynnę, wybić szybę w samochodzie, zniszczyć zadaszenie nad wejściem albo zrobić krzywdę przechodniowi. Właściciel odpowiada za bezpieczeństwo wokół budynku, w tym za usuwanie nawisów i sopli, więc nad chodnikiem i wejściem płotek jest po prostu rozsądny. Zatrzymany śnieg zwiększa przy tym obciążenie dachu, dlatego płotki rozmieszcza się z głową.
Najczęstsze usterki to wygięte wsporniki po ciężkiej zimie, poluzowane śruby i przecieki przy mocowaniu. Płotek przykręcony samym wkrętem przez blachę często przecieka, podobnie jak wspornik, pod którym pęka dachówka.
Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Hak przeciwśniegowy, Rynna, Hak rynnowy
Czym jest płyta gipsowo-kartonowa?
Płyta gipsowo-kartonowa: Płyta gipsowo-kartonowa, w skrócie g-k, to płyta z rdzeniem gipsowym obłożonym kartonem, najczęściej używana do wykańczania skosów i sufitów poddasza.
Na poddaszu płyty g-k tworzą wewnętrzną okładzinę skosów, ścianek kolankowych i sufitu pod jętkami. Przykręca się je do stelaża z profili stalowych albo do rusztu drewnianego, po zamontowaniu ocieplenia i paroizolacji. Szczeliny między płytami szpachluje się z taśmą, a całość maluje.
Do wyboru są płyty zwykłe, impregnowane do wilgotnych pomieszczeń, ogniochronne i ich odmiany łączone. Na poddaszach często stosuje się płyty ogniochronne, które zwiększają odporność ogniową przegrody i ochronę konstrukcji drewnianej. W łazienkach na poddaszu stosuje się płyty o podwyższonej odporności na wilgoć.
Płyta g-k nie jest paroizolacją. Przepuszcza parę dość swobodnie, więc nie zastępuje folii. Spotykam się z poddaszami, gdzie płyty przykręcono wprost do krokwi, bez folii i bez stelaża, a wełnę wciśnięto między nie. Taki układ szybko kończy się wilgocią w ociepleniu.
Pęknięcia na łączeniach płyt to zwykle skutek ruchów więźby, zbyt rzadkiego stelaża lub braku taśmy. Brązowe zacieki i odbarwienia sugerują wodę z dachu albo kondensację w ociepleniu. Wtedy zanim się zamaluje plamę, trzeba sprawdzić, skąd przychodzi wilgoć. Wymiana pojedynczej płyty jest prosta, ale tylko wtedy, gdy przyczyna wilgoci została już znaleziona i usunięta.
Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Stelaż sufitu podwieszanego, Paroizolacja, Euroklasa reakcji na ogień · Wikipedia: Płyta gipsowo-kartonowa
Czym jest płyta OSB na dachu?
Płyta OSB na dachu: Płyta z prasowanych i klejonych wiórów drewnianych, stosowana jako pełne poszycie połaci zamiast desek, pod papę, gont lub membranę.
OSB to skrót od angielskiej nazwy płyty o wiórach orientowanych. Długie wióry układa się warstwami w różnych kierunkach i skleja pod ciśnieniem. Na dachach używa się płyt przeznaczonych do warunków wilgotnych, najczęściej oznaczanych jako OSB/3, z frezowanymi krawędziami na pióro i wpust, które łączą się bez progów.
Płyty montuje się szybciej niż deski, dają gładką i równą powierzchnię, dobrze usztywniają połać. Są popularne pod gont bitumiczny i papy. Grubość płyty dobiera się do rozstawu krokwi i rodzaju pokrycia, a mocuje się je gwoździami pierścieniowymi lub wkrętami z zachowaniem dylatacji na krawędziach.
OSB gorzej niż lite drewno znosi długotrwałe zawilgocenie. Płyty składowane na deszczu albo pozostawione bez pokrycia na kilka tygodni puchną na krawędziach i tracą wytrzymałość. Brak szczelin dylatacyjnych powoduje wybrzuszenia, które widać potem na gontach jako garby. Płyta jest też dość szczelna dla pary, więc wentylacja dachu musi być dobrze zaprojektowana.
Jeśli na dachu krytym gontem widzisz falowanie lub wybrzuszenia w regularnych odstępach, przyczyną często jest właśnie spuchnięta płyta. Naprawa wymaga zdjęcia pokrycia na tym fragmencie i wymiany płyt.
Usługa: Krycie dachu gontem bitumicznym · Zobacz też: Deskowanie pełne, Kontrłaty, Krokiew · Wikipedia: OSB (płyta)
Czym jest płyta PIR?
Płyta PIR: Płyta PIR to sztywna płyta izolacyjna z pianki poliizocyjanurowej, zwykle obłożona okładzinami, która przy niewielkiej grubości zapewnia bardzo dobrą izolacyjność cieplną.
PIR to odmiana pianki poliuretanowej o bardziej usieciowanej strukturze. Ma lambdę zbliżoną do 0,022, czyli wyraźnie lepszą niż wełna czy styropian. Okładziny z aluminium, welonu szklanego lub papy chronią rdzeń i decydują o zastosowaniu płyty. Płyty z okładziną aluminiową działają jednocześnie jako paroizolacja.
Na dachach skośnych płyty PIR układa się najczęściej nad krokwiami, jako ocieplenie nakrokwiowe. Pozwala to pozostawić odsłoniętą więźbę od środka i wyeliminować mostki termiczne. Stosuje się je też pod krokwiami w cienkiej warstwie, gdy brakuje miejsca na wełnę, oraz na dachach płaskich pod membrany i papę.
Płyty mają zwykle frezowane krawędzie na pióro i wpust albo zakład. Styki uszczelnia się taśmą, a przy nakrokwiowym montażu mocuje się je długimi wkrętami przez kontrłatę w krokwie. Precyzja ma znaczenie, bo każda szczelina między płytami to mostek termiczny.
PIR jest odporniejszy na ogień niż zwykła pianka PUR, nie topi się jak styropian, ale nadal jest materiałem palnym. Płyty źle znoszą długie leżenie na słońcu i w deszczu bez zabezpieczenia. Na budowie warto je przykryć do czasu montażu. Przy ociepleniu od środka płyty PIR wymagają starannego klejenia styków taśmą aluminiową, bo to ona zapewnia szczelność całej warstwy.
Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ocieplenie nakrokwiowe, Współczynnik lambda, Pianka PUR zamkniętokomórkowa · Wikipedia: Poliizocyjanuran
Czym jest płyta z włókna drzewnego?
Płyta z włókna drzewnego: Płyta z włókna drzewnego to izolacja wytwarzana ze sprasowanych włókien drewna, stosowana jako ocieplenie nakrokwiowe, wiatroizolacja i warstwa poprawiająca komfort cieplny latem.
Powstaje z rozwłóknionego drewna iglastego, prasowanego na mokro lub sucho. Występuje w postaci miękkich mat do układania między krokwiami i sztywnych płyt, często hydrofobizowanych, które kładzie się na krokwiach pod kontrłatami. Te twardsze płyty pełnią jednocześnie funkcję deskowania i wiatroizolacji.
Lambda jest nieco gorsza niż w wełnie, za to materiał ma dużą masę i pojemność cieplną. Dzięki temu w upalne dni ciepło dociera do pomieszczeń z dużym opóźnieniem. Na poddaszach pod ciemną dachówką czy blachą różnica w odczuwalnej temperaturze potrafi być wyraźna.
Płyty są paroprzepuszczalne i dobrze współpracują z paroizolacjami o zmiennym oporze. Dzięki temu dach może wysychać w obie strony. Na krawędziach mają frezy na pióro i wpust, co pozwala ułożyć ciągłą warstwę bez mostków.
Trzeba jednak uważać na wodę w trakcie budowy. Płyty z włókna drzewnego mogą przez pewien czas służyć jako tymczasowe krycie, ale nie bez końca. Jeśli długo stoją w deszczu, pęcznieją i tracą wytrzymałość. Przy montażu potrzebne są odpowiednie łączniki do mocowania kontrłat przez warstwę izolacji. Warto też pamiętać, że to materiał cięższy od wełny, więc przy starych, osłabionych krokwiach trzeba sprawdzić nośność konstrukcji.
Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ocieplenie nakrokwiowe, Przesunięcie fazowe, Wiatroizolacja
Czym jest płytka kolczasta?
Płytka kolczasta: Stalowa, ocynkowana płytka z wytłoczonymi kolcami, wciskana prasą w drewno, która łączy elementy wiązarów prefabrykowanych w jednej płaszczyźnie.
Płytka kolczasta to podstawowy łącznik w produkcji wiązarów dachowych. Ma postać płaskiej blachy, z której wytłoczono setki ostrych zębów. Wciska się ją obustronnie w styk dwóch lub więcej elementów drewnianych, a kolce wbijają się głęboko w drewno, przenosząc siły rozciągające i ściskające.
Płytki produkuje się w wielu rozmiarach, a ich wielkość i ułożenie wynikają z obliczeń dla każdego węzła kratownicy. Montaż odbywa się w zakładzie na prasach hydraulicznych, bo przybijanie młotkiem na budowie nie daje równomiernego wciśnięcia i jest niedopuszczalne. Stal jest ocynkowana, żeby nie korodowała w warunkach poddasza.
Problemy pojawiają się, gdy płytka jest wciśnięta krzywo, częściowo odstaje albo drewno pod nią pękło przy transporcie. Groźne jest też długotrwałe zawilgocenie poddasza, bo przyspiesza korozję i osłabia trzymanie kolców w drewnie. Zdarza się, że wykonawcy innych prac odginają płytki lub wiercą przez nie otwory.
Przy oględzinach dachu z wiązarów warto spojrzeć na węzły. Odstająca płytka, rdza, szczelina między elementami to rzeczy do zgłoszenia. Naprawę uszkodzonego węzła wykonuje się według zaleceń producenta wiązarów, najczęściej przez dołożenie nakładek ze sklejki lub drewna.
Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Wiązar prefabrykowany, Łączniki ciesielskie stalowe, Złącza ciesielskie
Czym są płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe?
Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe: Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe to współczesne płyty faliste lub płaskie z cementu wzmocnionego włóknami syntetycznymi lub celulozowymi, bezpieczny następca eternitu.
Wyglądem przypominają stare płyty azbestowe, ale zamiast azbestu zawierają włókna syntetyczne i celulozowe. Są niepalne, nie rdzewieją, dobrze tłumią hałas deszczu i nie nagrzewają się tak mocno jak blacha. Produkuje się je w kolorze naturalnego cementu i z powłokami barwiącymi.
Najczęściej stosuje się je na budynkach inwentarskich, magazynach i wiatach, gdzie liczy się odporność na wilgoć i amoniak, który szkodzi blachom. Montuje się je na łatach lub płatwiach wkrętami z uszczelkami, z zachowaniem zakładów poprzecznych i podłużnych oraz minimalnego spadku podanego przez producenta. W narożnikach zakładów docina się płyty, by nie nakładały się czterema warstwami.
Płyty są kruche przy punktowym obciążeniu, dlatego nie wolno chodzić bezpośrednio po nich, tylko po deskach lub kładkach opartych na konstrukcji. Cięcie powinno odbywać się narzędziami z odciągiem pyłu lub na mokro. Typowe usterki to pęknięcia przy wkrętach i nieszczelności na zakładach.
Przy wymianie eternitu na budynkach gospodarczych płyty bezazbestowe są naturalnym wyborem, bo często pasują do istniejącego rozstawu łat i nie wymagają przebudowy więźby. Przed zakupem trzeba jednak sprawdzić stan konstrukcji i dopasować rozstaw podparć do zaleceń producenta płyt.
Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Eternit, Łupek włóknisto-cementowy, Ondulina
Czym jest podbitka?
Podbitka: Okładzina zamykająca od spodu wysunięte poza ściany części dachu, czyli okap i krawędzie szczytowe, chroniąca więźbę i nadająca dachowi estetyczne wykończenie.
Podbitka to to, co widzimy, patrząc od dołu na wystający okap. Zasłania końcówki krokwi, deskowanie i warstwy dachu, a jednocześnie musi pozwolić powietrzu wpływać pod pokrycie i do szczeliny wentylacyjnej. Dlatego dobra podbitka ma perforację lub szczeliny wentylacyjne.
Podbitkę wykonuje się z desek drewnianych, paneli PVC, blachy stalowej powlekanej lub aluminium. Drewno wygląda naturalnie, ale wymaga regularnej konserwacji. PVC jest tanie i lekkie, choć potrafi się odkształcać na słońcu. Blacha jest trwała i stabilna, często w formie paneli z mikroperforacją. Podbitkę montuje się na ruszcie z łat przybitym do krokwi i do ściany.
Typowe usterki to zawilgocone i gnijące deski przy braku pasa podrynnowego, odpadające panele, wypaczenia oraz brak wentylacji. Pełna, nieperforowana podbitka zamyka wlot powietrza i może prowadzić do zawilgocenia ocieplenia na poddaszu. Szczeliny między elementami bywają też wejściem dla kun, ptaków i os.
Podbitkę wymienia się często przy okazji wymiany rynien i obróbek okapu. Jeśli z dołu widać przebarwienia, odpadającą farbę albo dziury, warto zajrzeć głębiej, bo za podbitką może kryć się gnijąca krokiew. Przy wymianie dobrze jest od razu przewidzieć perforację i kratkę okapową, żeby zachować wentylację.
Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Deska czołowa, Kratka okapowa, Pas podrynnowy
Czym jest podciąg?
Podciąg: Belka nośna, drewniana, stalowa lub żelbetowa, która podpiera inne belki lub słupy tam, gdzie pod spodem brakuje ściany nośnej.
Podciąg przejmuje obciążenie z belek stropowych albo słupów więźby i przenosi je na ściany lub słupy niższej kondygnacji. Stosuje się go, gdy układ ścian na piętrze nie pokrywa się z miejscem, w którym trzeba podeprzeć dach. W domach jednorodzinnych podciągi pojawiają się często pod słupami więźby płatwiowo-kleszczowej, gdy w pokoju poniżej nie ma ściany.
Podciągi drewniane wykonuje się z belek o dużym przekroju lub z drewna klejonego. Przy większych obciążeniach wybiera się stal albo żelbet. Przy przebudowach poddaszy, gdy usuwa się słupy, podciąg bywa elementem rozwiązania zastępczego: przejmuje siły z płatwi i przenosi je na ściany szczytowe lub nowe podpory.
Źle zaprojektowany lub przeciążony podciąg ugina się, a za nim strop, sufit i więźba. Objawami są pęknięcia tynku na suficie wzdłuż jednej linii, zacinające się drzwi na piętrze i zapadanie się podłogi poddasza przy słupach.
Podciągi to tematy dla konstruktora. Dekarz może zauważyć problem przy przeglądzie więźby i wykonać wzmocnienie według projektu, ale samą zmianę układu podpór trzeba policzyć. W domach z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych podciągi stalowe bywają skorodowane w miejscach oparcia w murze. Przy przeglądzie poddasza warto sprawdzić, czy nie ma tam rdzawych zacieków i czy belka leży stabilnie na podporach.
Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Belka stropowa, Słup, Projekt więźby · Wikipedia: Podciąg
Czym jest poddasze nieużytkowe?
Poddasze nieużytkowe: Przestrzeń pod dachem nieprzeznaczona na pobyt ludzi, zwykle niska, nieogrzewana, z ociepleniem ułożonym na stropie, a nie w połaciach.
Poddasze nieużytkowe, potocznie strych, to przestrzeń między stropem ostatniej kondygnacji a pokryciem dachu, w której nikt nie mieszka. Spotyka się je w domach parterowych z dachem o niskim nachyleniu, w domach z dachem czterospadowym i w starszych budynkach. Często bywa jedynie miejscem na instalacje, rekuperator, przechowywanie rzeczy albo w ogóle nie ma do niego wygodnego dostępu.
W takim układzie ocieplenie układa się na stropie, a nie w dachu. Wełna rozłożona na stropie lub wdmuchnięty granulat dają zwykle tańsze i skuteczniejsze docieplenie niż ocieplanie skosów, bo powierzchnia stropu jest mniejsza niż powierzchnia połaci. Przestrzeń strychu pozostaje zimna i musi być dobrze przewietrzana, żeby nie skraplała się w niej para.
Jeśli strop nie ma szczelnej paroizolacji, ciepłe, wilgotne powietrze z mieszkania przenika na strych i osiada na zimnym pokryciu lub deskowaniu. Zimą widać wtedy szron, a wiosną kapiącą wodę, którą łatwo pomylić z przeciekiem.
Przy adaptacji poddasza nieużytkowego na mieszkalne trzeba sprawdzić wysokość, konstrukcję stropu i więźby oraz zaprojektować nowe ocieplenie w połaciach. To większa przebudowa, a nie tylko wykończenie. Najpierw ocenia się, czy konstrukcja to wytrzyma.
Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Strych, Poddasze użytkowe, Stropodach wentylowany, Wysokość użytkowa poddasza
Czym jest poddasze użytkowe?
Poddasze użytkowe: Przestrzeń pod dachem przeznaczona na pokoje mieszkalne lub inne pomieszczenia, ocieplona w płaszczyźnie dachu i wykończona jak pozostałe kondygnacje.
Poddasze użytkowe to w praktyce dodatkowe piętro schowane pod skośnym dachem. Zamiast ocieplać strop i zostawiać nad nim zimny strych, ociepla się połacie dachu, a od wewnątrz montuje paroizolację, ruszt i płyty. Pomieszczenia mają skosy, a światło dochodzi przez okna dachowe, lukarny lub okna w ścianach szczytowych.
Konstrukcja dachu ma ogromny wpływ na to, jak wygodne będzie poddasze. Wysokość ścianki kolankowej, położenie jętek, słupy i kleszcze w więźbie płatwiowo-kleszczowej, rozstaw krokwi dla okien dachowych. Te decyzje najlepiej podjąć na etapie projektu, bo później zmiany są trudne i kosztowne.
Najczęstsze problemy na poddaszach to przegrzewanie latem, wilgoć i pleśń przy źle wykonanej paroizolacji, mostki termiczne przy murłacie i jętkach oraz pęknięcia płyt na suficie przy pracującej więźbie. Przy adaptacji starego strychu dochodzą kwestie nośności stropu i wycinania elementów więźby, które przeszkadzają w aranżacji.
Planując adaptację poddasza, zacznij od oceny więźby i stropu, a dopiero potem wybieraj ocieplenie i rozkład pomieszczeń. Kolejność odwrotna zwykle kończy się kompromisami. Na poddaszu dobrze jest też przewidzieć dostęp do więźby w trójkącie nad jętkami, choćby przez mały wyłaz, żeby w przyszłości dało się ją obejrzeć.
Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Ścianka kolankowa, Jętka, Strych, Lukarna · Wikipedia: Poddasze
Czym jest podnośnik koszowy?
Podnośnik koszowy: Podnośnik koszowy to maszyna z wysięgnikiem i koszem roboczym, która unosi pracowników na wysokość dachu, umożliwiając szybkie naprawy bez stawiania rusztowania.
Podnośnik, nazywany też zwyżką, przydaje się wszędzie tam, gdzie praca jest krótka, a dach wysoki. Wymiana kilku dachówek przy kalenicy kamienicy, naprawa obróbki komina, udrożnienie rynny na trzecim piętrze, zdjęcie niebezpiecznych sopli czy inspekcja trudno dostępnego fragmentu połaci to typowe zadania dla kosza.
Spotyka się podnośniki na samochodach, przyczepach i samojezdne. Różnią się zasięgiem w pionie i w poziomie, udźwigiem kosza i wymaganym miejscem do rozstawienia. Przed zamówieniem trzeba wiedzieć, jak blisko budynku da się podjechać, czy po drodze nie ma linii energetycznych, drzew i ogrodzeń oraz czy grunt utrzyma ciężar maszyny.
Praca z kosza jest szybka i bezpieczna, ale ma swoje ograniczenia. Kosz nie zastąpi rusztowania przy wymianie całego pokrycia, bo nie da się z niego wygodnie pracować na dużej powierzchni ani składować materiału. Przy silnym wietrze podnośnika się nie używa.
Operator musi mieć odpowiednie uprawnienia, a maszyna aktualne badania techniczne. W pasie drogowym potrzebna bywa organizacja ruchu. W praktyce podnośnik bardzo przyspiesza przeglądy i drobne naprawy dużych dachów, bo pozwala dotrzeć w kilka minut do miejsc, do których z drabiny trzeba by długo przechodzić po pokryciu.
Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Rusztowanie, Prace na wysokości, Sople i zatory lodowe · Wikipedia: Podnośnik koszowy
Czym jest podwalina?
Podwalina: Pozioma belka leżąca na stropie lub ścianie, na której stawia się słupy więźby i która rozkłada ich nacisk na podłoże.
Podwalina to dolny element układu słupowego. Słupy podpierające płatwie nie stoją bezpośrednio na stropie, tylko na podwalinie, która rozkłada siłę na większą powierzchnię. W starych budynkach podwaliny spotyka się też jako dolne belki ścian szkieletowych i ścianek kolankowych wykonanych z drewna.
Wykonuje się ją z mocnego, suchego drewna, impregnowanego i odizolowanego od betonu lub muru warstwą papy. W więźbach płatwiowo-kleszczowych podwalina zwykle leży na ścianie nośnej wewnętrznej albo na belkach stropowych, a słupy łączy się z nią na czop lub łącznikami stalowymi.
Ponieważ leży nisko, przy stropie poddasza, podwalina bywa zasłaniana podłogą i ociepleniem. Jeśli strop był zalewany albo na poddaszu długo stała woda z przecieku, podwalina może gnić niezauważona. Problemem jest także jej usuwanie przy adaptacji poddasza, bo przeszkadza w ułożeniu podłogi.
Osiadanie słupów, pęknięcia w miejscu ich styku z podłogą lub skrzypienie przy chodzeniu wokół słupa świadczą, że podwalina mogła stracić nośność. Przed adaptacją poddasza zawsze trzeba ustalić, jaką rolę pełni i czy da się ją przenieść. W wielu starych domach podwaliny ułożono bezpośrednio na stropie bez żadnej przekładki. Przy remoncie można je podnieść, podłożyć izolację i zaimpregnować, co wydłuża ich życie o kolejne dekady.
Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Słup, Więźba płatwiowo-kleszczowa, Belka stropowa · Wikipedia: Podwalina
Czym jest podwykonawca?
Podwykonawca: Podwykonawca to firma lub osoba, której główny wykonawca powierza wykonanie części robót, pozostając odpowiedzialnym wobec inwestora za całość.
W budownictwie podwykonawstwo jest powszechne. Firma dekarska może zlecić podwykonawcy na przykład montaż rynien, obróbki blacharskie, prace ciesielskie, instalację odgromową albo utylizację azbestu przez wyspecjalizowaną firmę z wymaganymi uprawnieniami.
Kodeks cywilny przewiduje szczególną ochronę podwykonawców przy umowie o roboty budowlane. Inwestor, który zaakceptował podwykonawcę, może odpowiadać solidarnie za zapłatę jego wynagrodzenia, jeśli główny wykonawca nie zapłaci. To ważne przy większych inwestycjach. Przy usuwaniu azbestu, montażu instalacji odgromowej czy pracach dźwigowych podwykonawstwo jest wręcz naturalne, bo wymaga specjalnych uprawnień lub sprzętu. Ważne, żeby inwestor wiedział o tym przed rozpoczęciem robót. Wtedy łatwiej ustalić, kto jest jego punktem kontaktu i do kogo zgłaszać ewentualne usterki po zakończeniu prac.
Dla właściciela domu najważniejsze jest, kto faktycznie będzie na dachu. Zapytaj, czy prace wykona własna ekipa firmy, czy podwykonawca, i kto odpowiada za jakość. W umowie możesz zastrzec, że wykonawca potrzebuje twojej zgody na podwykonawców.
Jeśli pojawia się podwykonawca, sprawdź, czy ma ubezpieczenie OC i czy jego pracownicy mają przeszkolenie i sprzęt do pracy na wysokości. Wypadek na twoim dachu to problem także dla ciebie.
Zobacz też: Umowa o roboty budowlane, Ubezpieczenie OC firmy, BHP pracy na wysokości
Czym jest pogotowie dekarskie?
Pogotowie dekarskie: Pogotowie dekarskie to szybka interwencja ekipy dekarskiej przy nagłych awariach dachu, takich jak zerwane pokrycie, duży przeciek czy uszkodzenia po burzy, nastawiona na zatrzymanie szkód.
Pogotowie nie służy do planowych remontów, tylko do sytuacji, w których każda godzina zwłoki oznacza większe straty. Woda leje się na meble, wichura zerwała część blachy, drzewo przebiło dach, sople grożą spadnięciem na chodnik. Wtedy liczy się szybki dojazd i zabezpieczenie, a nie od razu pełna naprawa.
Typowe działania to założenie plandeki lub folii, tymczasowe przykręcenie luźnych arkuszy, wstawienie dachówek na miejsce, usunięcie zagrażających elementów, udrożnienie rynien, które przelewają się na elewację, oraz zebranie dokumentacji zdjęciowej szkody. Dekarz ocenia od razu zakres zniszczeń i mówi, co trzeba będzie zrobić później.
Przy dzwonieniu do pogotowia przyda się kilka informacji: rodzaj pokrycia, wysokość budynku, dostęp do dachu, skąd leje się woda i czy w środku jest zagrożenie dla instalacji elektrycznej. Jeśli woda kapie w pobliżu lamp lub gniazdek, trzeba wyłączyć prąd w tej części domu.
Po burzach i wichurach zgłoszeń jest bardzo dużo, więc firmy ustalają kolejność według pilności. Dach z dziurą nad salonem ma pierwszeństwo przed pojedynczą zsuniętą dachówką. Po interwencji awaryjnej dobrze jest od razu umówić termin właściwej naprawy. Zabezpieczenie tymczasowe ma wytrzymać dni lub tygodnie, a nie całą zimę.
Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Zabezpieczenie plandeką, Uszkodzenia po wichurze, Sople i zatory lodowe
Czym jest pokrycie dachowe?
Pokrycie dachowe: Pokrycie dachowe to zewnętrzna, wierzchnia warstwa dachu, która przyjmuje na siebie deszcz, śnieg, wiatr i słońce oraz odprowadza wodę do rynien.
Pokrycie to ta część dachu, którą widać z ulicy: dachówka, blacha, gont, łupek, papa albo membrana. Pod nim leżą kolejne warstwy, czyli łacenie lub deskowanie, membrana albo papa podkładowa, a niżej więźba i ocieplenie. Samo pokrycie nie jest szczelne jak wanna. Na dachach stromych działa jak łuska: woda spływa po kolejnych elementach ułożonych na zakład, a to, co przedostanie się pod spód przy zawiei, zatrzymuje warstwa wstępnego krycia.
Wybór materiału zależy od kąta nachylenia dachu, wytrzymałości więźby, kształtu połaci i budżetu. Ciężka dachówka ceramiczna czy cementowa wymaga mocniejszej konstrukcji niż blachodachówka. Na dachach płaskich i niskospadowych nie da się użyć dachówki, tam stosuje się papę, membrany EPDM, PVC lub TPO albo płynne powłoki.
Trwałość pokrycia bardzo mocno zależy od wykonania. Źle docięte kosze, brak klamer, za krótkie zakłady czy niewłaściwe obróbki kominów to najczęstsze źródła przecieków, nawet przy świetnym materiale. Jeśli na poddaszu pojawiają się zacieki, a na połaci widać przesunięte lub pęknięte elementy, warto zamówić przegląd, zanim woda zniszczy ocieplenie i drewno.
Kiedy wezwać dekarza? Po każdej silnej wichurze i gradobiciu, gdy z ziemi widać przesunięte elementy, w rynnach zbiera się dużo pokruszonego materiału albo na suficie poddasza pojawiają się plamy. Wczesna naprawa zwykle kosztuje ułamek tego, co późniejsza wymiana zawilgoconego ocieplenia i desek.
Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dachówka ceramiczna, Blachodachówka, Minimalny kąt nachylenia pokrycia, Zakład pokrycia · Wikipedia: Pokrycie dachowe
Czym jest pokrycie dwuwarstwowe z papy?
Pokrycie dwuwarstwowe z papy: Pokrycie dwuwarstwowe z papy to układ, w którym na papę podkładową zgrzewa się papę wierzchniego krycia, tworząc szczelną, trwałą powłokę dachu płaskiego.
Jedna warstwa papy ma zawsze słabe miejsca: zakłady, załamania, punkty przebicia. Druga warstwa ułożona z przesunięciem zakładów sprawia, że ewentualna drobna nieszczelność w jednej warstwie jest zakryta przez drugą. Dlatego na dachach płaskich budynków mieszkalnych standardem jest krycie dwuwarstwowe papą modyfikowaną.
Na deskowaniu pierwszą warstwę mocuje się mechanicznie, na betonie po zagruntowaniu zgrzewa się ją do podłoża, a na ociepleniu stosuje papy samoprzylepne lub mocowane łącznikami. Wierzchnią warstwę zgrzewa się do podkładu na całej powierzchni. Szczególną uwagę poświęca się obróbkom: attykom, kominom, wpustom, świetlikom i krawędziom dachu.
Pokrycie dwuwarstwowe nie wybacza złego spadku. Gdy woda stoi w zastoiskach, papa szybciej się starzeje, a każda szczelina jest pod stałym naporem wody. Przy renowacji starego dachu płaskiego dekarz ocenia, czy stare warstwy można zostawić jako podkład, czy trzeba je zerwać, zwłaszcza gdy pod nimi jest mokre ocieplenie.
Przy pracach na dachu płaskim dekarz powinien najpierw sprawdzić spadki, a w razie potrzeby wykonać ich korektę, np. klinami ze styropianu lub wylewką. Dopiero wtedy kładzie się papy. Bez tego nawet najlepsze materiały starzeją się szybciej, bo woda zalega w tych samych miejscach latami.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa podkładowa, Papa wierzchniego krycia, Papa modyfikowana SBS
Czym jest poliester matowy?
Poliester matowy: Poliester matowy to grubsza odmiana powłoki poliestrowej na blachach dachowych, o matowej, lekko szorstkiej powierzchni, zbliżonej wyglądem do ceramiki lub łupka.
W porównaniu ze zwykłym poliestrem warstwa lakieru jest grubsza, zwykle o kilkanaście mikrometrów, a powierzchnia ma drobną fakturę. Blacha nie błyszczy się w słońcu, przez co pokrycie wygląda szlachetniej i mniej przypomina metal. Dlatego matowe wykończenie jest dziś najczęściej wybierane na blachodachówki i panele na domach jednorodzinnych.
Grubsza powłoka lepiej znosi zarysowania i dłużej zachowuje kolor. Struktura powierzchni sprawia też, że drobne rysy i zabrudzenia są mniej widoczne. Producenci zwykle udzielają na takie blachy dłuższej gwarancji niż na standardowy poliester, choć szczegóły zawsze trzeba sprawdzić w karcie gwarancyjnej.
Matowa faktura łatwiej zatrzymuje kurz i pyłki, więc w zacienionych miejscach może szybciej pojawić się nalot glonów. Mycie wykonuje się wodą z łagodnym detergentem i miękką szczotką, bez agresywnych środków. Do zaprawek potrzebny jest lakier w tym samym kolorze i stopniu połysku, inaczej poprawki będą widoczne.
Przy zamawianiu blachy z matowym poliestrem dobrze jest od razu zamówić obróbki, wiatrownice i gąsiory w tej samej powłoce. Połączenie matowych arkuszy z błyszczącymi obróbkami w podobnym kolorze widać z daleka i psuje wygląd dachu, nawet jeśli technicznie wszystko jest w porządku.
Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Powłoka poliestrowa, Pural, Blachodachówka
Czym jest polimocznik?
Polimocznik: Polimocznik to dwuskładnikowa powłoka natryskiwana na gorąco specjalnym agregatem, która w kilka sekund tworzy elastyczną, bezszwową membranę hydroizolacyjną.
Dwa składniki podgrzewa się i miesza w pistolecie pod wysokim ciśnieniem. Reakcja jest bardzo szybka, więc powłoka twardnieje praktycznie w momencie nałożenia i po krótkim czasie da się po niej chodzić. Powstaje ciągła warstwa bez żadnych łączeń, ściśle dopasowana do kształtu podłoża, także wokół kominów, rur i trudnych detali.
Polimocznik ma bardzo dużą wytrzymałość mechaniczną i elastyczność. Stosuje się go na dachach płaskich, tarasach, parkingach, zbiornikach, a także do renowacji starych pokryć papowych i blaszanych. Na stary dach często nakłada się go bezpośrednio, po przygotowaniu podłoża, co pozwala uniknąć zrywania pokrycia.
Podstawą trwałości jest przygotowanie podłoża. Musi być suche, czyste, zagruntowane odpowiednim podkładem, a pęcherze, luźne papy i szczeliny wcześniej usunięte lub naprawione. Polimocznik aromatyczny, tańszy, z czasem żółknie i matowieje na słońcu, dlatego często przykrywa się go warstwą lakieru odpornego na UV lub stosuje odmianę alifatyczną.
Ta metoda wymaga drogiego agregatu i przeszkolonej ekipy, dlatego nie nadaje się do wykonania samemu. Przy wyborze wykonawcy warto zapytać, jaki materiał zostanie użyty, jaka będzie grubość warstwy i jak zostanie przygotowane podłoże.
Usługa: Płynne membrany i polimocznik · Zobacz też: Membrana w płynie, Membrana poliuretanowa, Renowacja pokrycia papowego
Czym jest polistyren ekstrudowany XPS?
Polistyren ekstrudowany XPS: Polistyren ekstrudowany XPS to twarda płyta izolacyjna o zamkniętej strukturze komórkowej, praktycznie nienasiąkliwa i bardzo odporna na ściskanie, stosowana tam, gdzie izolacja styka się z wodą.
Powstaje przez wytłaczanie spienionego polistyrenu, co daje gładką powierzchnię i jednorodną, zamkniętą strukturę. W odróżnieniu od zwykłego styropianu nie chłonie wody nawet przy długim kontakcie i znosi duże obciążenia. Płyty mają zwykle charakterystyczny kolor zależny od producenta.
Na dachach XPS jest podstawowym materiałem w tak zwanym dachu odwróconym, gdzie izolacja leży nad hydroizolacją i jest dociążona żwirem, płytami chodnikowymi lub warstwą zieleni. Sprawdza się też na tarasach nad pomieszczeniami ogrzewanymi, na dachach użytkowych i w miejscach narażonych na stałą wilgoć, na przykład na cokołach i przy murłatach.
Płyty łączy się na zakład lub frez, żeby woda nie płynęła bezpośrednio po hydroizolacji pod szczelinami. Przy dachach odwróconych trzeba pamiętać o warstwie rozdzielającej i o dociążeniu przeciw wiatrowi, bo lekkie płyty potrafią się unieść.
XPS nie jest odporny na promieniowanie UV ani na rozpuszczalniki. Odsłonięty na słońcu żółknie i się kruszy. Przy klejeniu trzeba używać klejów do niego przeznaczonych. Jest też materiałem palnym, więc jego stosowanie bywa ograniczone przepisami przeciwpożarowymi. Przy remoncie tarasu warto sprawdzić, czy stare płyty nie są pokruszone i czy woda pod nimi ma swobodny odpływ do wpustu lub rynny.
Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Dach odwrócony, Styropian dachowy, Płyta PIR · Wikipedia: Polistyren ekstrudowany
Czym jest poliwęglan?
Poliwęglan: Poliwęglan to przezroczyste lub półprzezroczyste tworzywo sztuczne w formie płyt komorowych, litych lub falistych, stosowane na zadaszenia tarasów, wiat, ogrodów zimowych i świetlików.
Płyty poliwęglanowe są lekkie, bardzo odporne na uderzenia i przepuszczają światło. Płyty komorowe mają wewnętrzne kanaliki, które sztywnią płytę i poprawiają izolacyjność cieplną. Płyty lite przypominają grube szkło, ale są znacznie mniej kruche. Płyty faliste i trapezowe dopasowuje się do profili blach, by tworzyć pasy świetlne w dachach hal i budynków gospodarczych.
Dobre płyty mają warstwę ochronną UV od strony zewnętrznej, oznaczoną zwykle na folii. Płytę trzeba ułożyć właściwą stroną do słońca, inaczej po kilku latach żółknie i kruszeje. Komory płyt komorowych ustawia się wzdłuż spadku, a ich końce zamyka taśmami: górne pełnymi, a dolne paroprzepuszczalnymi, by woda mogła odpływać.
Poliwęglan mocno pracuje termicznie, dlatego otwory pod wkręty wierci się z zapasem, a profile montażowe dają płycie swobodę ruchu. Typowe kłopoty to zabrudzenia i glony w komorach, zżółknięcie płyt bez ochrony UV, pęknięcia przy zbyt mocno dokręconych wkrętach oraz przecieki na złączach.
Zadaszenie z poliwęglanu wymaga odpowiedniego spadku, żeby woda i brud spływały, a śnieg nie zalegał zbyt długo. Producent określa minimalny promień gięcia płyt i rozstaw podpór w zależności od grubości. Przy wymianie starych, zżółkniętych płyt warto przy okazji sprawdzić stan profili i uszczelek.
Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Rozszerzalność cieplna pokrycia, Ondulina, Blacha trapezowa · Wikipedia: Poliwęglany
Czym jest połać dachowa?
Połać: Pojedyncza, zwykle płaska powierzchnia dachu o jednym kącie nachylenia, ograniczona kalenicą, okapem, narożnikami, koszami lub krawędziami szczytowymi.
Każdy dach składa się z jednej lub wielu połaci. Dach jednospadowy ma jedną, dwuspadowy dwie, czterospadowy cztery, a dachy złożone kilkanaście. Połać to po prostu ta część dachu, która leży w jednej płaszczyźnie i ma jeden kąt nachylenia. Jej kształt może być prostokątem, trapezem, trójkątem albo bardziej złożoną figurą, jeśli są w niej lukarny czy kominy.
Dla dekarza połać to podstawowa jednostka pracy. Liczy się dla niej powierzchnię, rozstaw łat, liczbę rzędów dachówek, długość arkuszy blachy i ilość membrany. Na każdej połaci sprawdza się też nachylenie, bo od niego zależy dobór pokrycia. W dachach mansardowych jedna ściana dachu składa się z dwóch połaci o różnych kątach.
Połać to nie tylko pokrycie. W jej przekroju są krokwie, ocieplenie, membrana, kontrłaty, łaty i wreszcie dachówka lub blacha. Krzywa, zapadnięta albo falująca połać zwykle świadczy o problemie z więźbą: ugiętych krokwiach, przegniłych łatach albo źle wypoziomowanej konstrukcji.
Jeśli z ziemi widać, że połać się ugina, a linie dachówek nie są proste, warto zlecić oględziny. To może być objaw zawilgoconej lub przeciążonej więźby, którą lepiej naprawić, zanim dojdzie do poważniejszej awarii.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Powierzchnia połaci, Kąt nachylenia dachu, Kalenica, Okap · Wikipedia: Połać dachowa
Czym jest połączenie na czop?
Połączenie na czop: Złącze ciesielskie, w którym wystający występ jednego elementu, czyli czop, wchodzi w dopasowane gniazdo w drugim elemencie.
Czop to wypust wycięty na końcu belki, a gniazdo to otwór lub wpust w belce, z którą się łączy. Złącze tego typu spotyka się przy łączeniu słupów z podwalinami i płatwiami, mieczy ze słupami, a w starszych budynkach także krokwi w kalenicy. Czop zapobiega przesunięciu elementów na boki, a nacisk przechodzi przez czoło belki.
Czopy mogą być przelotowe, przechodzące przez cały element, lub nieprzelotowe. Często zabezpiecza się je drewnianym kołkiem przewierconym przez oba elementy. W nowoczesnej ciesiołce czopy wykonuje się maszynowo, z dużą dokładnością, co zmniejsza luzy.
Połączenie na czop jest bardzo trwałe, pod warunkiem że drewno było suche w chwili wykonania. Mokre drewno po wyschnięciu się kurczy, czop przestaje przylegać, a złącze zaczyna się ruszać. W starych więźbach czopy bywają też zgniłe, bo w gnieździe gromadzi się wilgoć. Problem jest trudny do zauważenia, bo z zewnątrz złącze wygląda dobrze.
Jeśli słup lub miecz rusza się w połączeniu, a drewno wokół gniazda jest ciemne i miękkie, złącze trzeba wzmocnić stalowymi łącznikami lub wymienić fragment elementu. W renowacjach zabytkowych dachów połączenia na czop odtwarza się w tradycyjny sposób, żeby zachować charakter konstrukcji. W zwykłych domach częściej wybiera się prostsze rozwiązania z łącznikami.
Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Złącza ciesielskie, Słup, Miecz
Czym są porosty na dachu?
Porosty: Porosty to organizmy złożone z grzyba i glonu, tworzące na pokryciu dachowym twarde, płaskie plamy w kolorze szarym, żółtym lub pomarańczowym, mocno zrośnięte z podłożem.
Porosty wyglądają jak wyblakłe, okrągłe plamy, czasem jak łuszczący się strup. W przeciwieństwie do mchu rosną bardzo powoli, ale za to trzymają się powierzchni wyjątkowo mocno. Dobrze znoszą słońce, dlatego spotyka się je także na południowych połaciach, na dachówce, eternicie i betonowych czapach kominowych.
Ich strzępki wnikają w mikropory materiału i wydzielają kwasy, które powoli rozkładają powierzchnię. Na dachówce cementowej po usunięciu porostów często zostaje szorstki, wyżarty ślad. Na dachówce ceramicznej uszkodzona zostaje angoba lub glazura, przez co materiał zaczyna mocniej nasiąkać.
Usuwanie porostów jest trudniejsze niż mchu. Samo mycie ciśnieniowe zwykle nie wystarcza, a próby zdarcia ich na siłę kończą się uszkodzeniem powierzchni. Skuteczna metoda to nałożenie środka biobójczego, odczekanie aż porosty obumrą i dopiero wtedy ich zmycie lub delikatne doczyszczenie. Bywa, że trzeba to powtórzyć.
Przy eternicie trzeba zachować szczególną ostrożność, bo szorowanie i mycie płyt azbestowo-cementowych uwalnia włókna. Takiego dachu nie powinno się czyścić ciśnieniowo, tylko zaplanować jego wymianę. Na dachówce ceramicznej porosty zostawiają po sobie jaśniejsze plamy, które z czasem się wyrównują. Nie trzeba ich na siłę doczyszczać do koloru reszty dachu, bo agresywne szorowanie zrobi więcej szkody niż pożytku.
Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Mech na dachu, Glony na dachu, Środek biobójczy, Demontaż azbestu · Wikipedia: Porosty
Czym jest posypka?
Posypka: Posypka to warstwa drobnego kruszywa mineralnego wtopiona w wierzchnią powierzchnię papy, chroniąca masę asfaltową przed promieniowaniem UV, ogniem i uszkodzeniami.
Gruboziarnista posypka z łupka, bazaltu lub barwionych granulatów jest znakiem rozpoznawczym papy wierzchniego krycia. Odbija i rozprasza promieniowanie słoneczne, zmniejsza nagrzewanie się powierzchni i chroni asfalt przed utlenianiem. Do tego poprawia odporność na ogień i na zarysowania podczas chodzenia po dachu.
Papy podkładowe mają zamiast posypki drobny piasek lub folię. Piasek zapobiega sklejaniu się zwojów w rolce, a folia topi się przy zgrzewaniu. Na papie wierzchniej zostawia się wzdłuż krawędzi pas bez posypki, przeznaczony na zakład, bo na posypce zgrzew byłby słaby.
Z czasem posypka się wyciera i spłukuje, zwłaszcza w miejscach, gdzie stoi woda lub gdzie często się chodzi. W rynnach i przy rurach spustowych zbiera się wtedy charakterystyczny drobny żwirek. Łyse placki na papie świadczą o postępującym starzeniu: asfalt jest tam wystawiony na słońce, twardnieje i pęka.
Kolor posypki ma też znaczenie praktyczne. Jasna nagrzewa się mniej, co odciąża papę i ociepla mniej pomieszczenia pod dachem w upały. Przy naprawach dekarz może dosypać posypkę na świeży asfalt, żeby łata nie pozostała bez ochrony. Przy zakupie papy dobrze jest obejrzeć rolkę, bo posypka powinna być równomiernie wtopiona i nie odpadać przy pocieraniu dłonią.
Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa wierzchniego krycia, Zakład papy, Renowacja pokrycia papowego
Czym jest posypka mineralna?
Posypka mineralna: Posypka mineralna to warstwa drobnego, często barwionego kruszywa wtopiona w wierzchnią powłokę papy, gontu bitumicznego lub stalowych paneli, chroniąca je przed słońcem i uszkodzeniami.
Asfalt pod wpływem promieniowania UV starzeje się, twardnieje i pęka. Posypka działa jak tarcza: zatrzymuje światło słoneczne, chroni masę bitumiczną i zmniejsza nagrzewanie się pokrycia. Nadaje też kolor i fakturę. Na papach wierzchniego krycia i gontach stosuje się posypkę gruboziarnistą, zwykle z kruszonych skał barwionych ceramicznie, a na papach podkładowych drobny piasek lub talk, który zapobiega sklejaniu się rolki.
W zależności od produktu posypka bywa łupkowa w formie płatków albo granulowana. Gonty i blachodachówki z posypką mogą mieć mieszanki kilku odcieni, które dają efekt cieniowania i naturalnego wyglądu.
Ubytki posypki to sygnał starzenia się pokrycia. Niewielka ilość granulatu w rynnach po pierwszych deszczach jest normalna, ale jeśli z gontów wypłukuje się jej dużo, a w miejscach ubytków widać czarny asfalt, trwałość pokrycia szybko spada. Na papie lokalne ubytki można uzupełnić podczas napraw, przygrzewając posypkę w świeżej masie.
Przy papie podkładowej posypka nie pełni funkcji ochronnej przed słońcem, dlatego nie można zostawiać jej na długo bez przykrycia. Z kolei na papie wierzchniej posypka nie może zostać zalana masą, bo w miejscach bez granulatu asfalt szybciej się starzeje. To szczegół, który odróżnia staranną robotę od pośpiesznej.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Gont bitumiczny, Papa wierzchniego krycia, Blachodachówka z posypką
Czym jest powierzchnia dachu?
Powierzchnia dachu: Powierzchnia dachu to suma rzeczywistych powierzchni wszystkich połaci, liczona w ich płaszczyźnie, a nie w rzucie poziomym budynku.
To jedno z najczęstszych nieporozumień przy wycenie. Rzut dachu z góry jest zawsze mniejszy od rzeczywistej powierzchni połaci, bo połać jest nachylona. Im bardziej stromy dach, tym większa różnica. Do rzutu dochodzą też okapy, które wystają poza ściany.
Powierzchnię połaci liczy się z wymiarów: długości okapu i długości połaci mierzonej wzdłuż spadku od okapu do kalenicy. Przy dachach złożonych dzieli się je na figury: prostokąty, trapezy, trójkąty. Dekarze mierzą bezpośrednio na dachu, z poddasza lub korzystają z projektu i kąta nachylenia. Przy znanym kącie nachylenia powierzchnię połaci można obliczyć, dzieląc powierzchnię rzutu przez cosinus kąta. Dla dachu o nachyleniu 45 stopni powierzchnia połaci jest około 1,41 raza większa niż rzut, a dla 30 stopni mniej więcej 1,15 raza. To dobrze pokazuje, jak bardzo kąt wpływa na ilość materiału i robocizny.
Ilość materiału zawsze jest większa niż powierzchnia dachu. Dochodzą zakłady, docinki przy koszach, narożach i oknach oraz zapas. Na dachach skomplikowanych straty materiału są wyraźnie większe niż na prostych.
Zanim porównasz oferty, sprawdź, czy każdy wykonawca przyjął podobną powierzchnię. Jeśli różnią się znacznie, poproś o wyjaśnienie, jak liczono. To często tłumaczy różnicę w cenie lepiej niż sama stawka.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przedmiar, Obmiar, Wycena za metr kwadratowy
Czym jest powierzchnia połaci?
Powierzchnia połaci: Rzeczywista, mierzona w płaszczyźnie dachu powierzchnia jednej połaci, większa od jej rzutu poziomego tym bardziej, im większy jest kąt nachylenia.
Powierzchnia połaci to pole figury, jaką tworzy połać leżąca na skosie. Często myli się ją z powierzchnią zabudowy albo z powierzchnią z rzutu, a różnica bywa duża. Połać o rzucie poziomym 50 metrów kwadratowych, nachylona pod kątem 45 stopni, ma w rzeczywistości około 70 metrów kwadratowych. Przy 30 stopniach różnica jest mniejsza, ale nadal wyraźna.
Dla prostokątnej połaci liczy się ją, mnożąc długość okapu przez długość krokwi, czyli odległość od okapu do kalenicy mierzoną wzdłuż połaci. Połacie trapezowe i trójkątne liczy się według wzorów na pole tych figur. W dachu wielospadowym sumuje się powierzchnie wszystkich połaci.
Od powierzchni połaci zależy ilość pokrycia, membrany, łat i kontrłat. Do tego trzeba doliczyć zapas na docinki, szczególnie przy koszach i narożnikach, oraz osobno policzyć elementy liniowe: kalenice, narożniki, kosze, krawędzie szczytowe i okapy. Wyceny dekarskie zwykle opierają się na metrach kwadratowych połaci i metrach bieżących krawędzi.
Porównując oferty, warto upewnić się, że każda firma liczy tę samą powierzchnię. Różnice w wycenach często wynikają właśnie z tego, że ktoś przyjął powierzchnię z rzutu zamiast rzeczywistej.
Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Połać, Obmiar dachu, Rzut dachu, Kąt nachylenia dachu
Czym jest powłoka cynkowo-aluminiowa?
Powłoka cynkowo-aluminiowa: Powłoka cynkowo-aluminiowa to metaliczne zabezpieczenie blachy stalowej ze stopu cynku i aluminium, czasem z magnezem, stosowane zamiast lub obok tradycyjnego ocynku.
Producenci blach szukają powłok, które przy podobnej lub mniejszej grubości dają lepszą ochronę niż czysty cynk. Stopy zawierające dużo aluminium dobrze chronią stal przed korozją atmosferyczną i lepiej znoszą wysokie temperatury. Z kolei powłoki cynkowe z dodatkiem magnezu i aluminium dobrze zabezpieczają krawędzie cięcia, bo produkty korozji uszczelniają odsłoniętą stal.
Takie blachy występują w wersji bez lakieru, z charakterystycznym, srebrzystym połyskiem, oraz jako baza pod powłoki organiczne w blachodachówkach i panelach. Nazwy handlowe różnią się w zależności od huty, dlatego przy porównywaniu ofert warto zapytać o rodzaj i masę powłoki metalicznej, a nie tylko o kolor lakieru.
Na co uważać? Nie każda powłoka znosi kontakt z każdym materiałem, na przykład z wilgotnym betonem lub zaprawą wapienną. Krawędzie i miejsca uszkodzeń zabezpiecza się zgodnie z zaleceniami producenta. Przy reklamacji liczą się dokumenty potwierdzające, z jakiej blachy wykonano pokrycie, więc dobrze je zachować.
Na co dzień te powłoki nie wymagają innej opieki niż zwykła blacha powlekana: regularne oczyszczanie dachu z liści i błota oraz szybkie zabezpieczanie rys. Wybór zależy głównie od środowiska, w jakim stoi budynek, i od tego, jak długą trwałość chcemy uzyskać bez malowania.
Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blacha stalowa ocynkowana, Klasa korozyjności powłoki, Pural
Czym jest powłoka poliestrowa?
Powłoka poliestrowa: Powłoka poliestrowa to najpopularniejszy lakier ochronno-dekoracyjny na blachach dachowych, gładki i błyszczący, nakładany fabrycznie na ocynkowaną stal.
Blacha powlekana ma kilka warstw: stal, cynk, warstwę pasywacyjną, podkład i lakier wierzchni. W standardowym poliestrze warstwa lakieru ma zwykle około dwudziestu kilku mikrometrów. Powłoka nadaje blasze kolor, chroni ocynk przed czynnikami atmosferycznymi i ułatwia spływanie wody i brudu.
Poliester jest tani, dostępny w wielu kolorach i dobrze sprawdza się w typowych warunkach. Jego ograniczeniem jest wrażliwość na zarysowania i na długotrwałe działanie słońca, przez co ciemne kolory mogą z czasem płowieć. Na blachach dla bardziej wymagających warunków stosuje się poliester matowy, pural lub PVDF.
Przy montażu blachy z poliestrem trzeba uważać na buty z twardą podeszwą, przesuwanie arkuszy po sobie i opiłki po wierceniu. Każda głęboka rysa sięgająca stali to potencjalne ognisko rdzy, które warto od razu zabezpieczyć lakierem zaprawkowym. Gdy po latach powłoka kredowi się i blaknie, dach można odnowić farbą przeznaczoną do blach powlekanych.
Poliester to rozsądny wybór na budynki gospodarcze, garaże i wiaty oraz na domy, gdzie budżet jest ograniczony. Przy domach mieszkalnych, zwłaszcza w ciemnych kolorach i na połaciach od południa, częściej poleca się grubsze powłoki, bo różnica w trwałości koloru i odporności na zarysowania jest odczuwalna po kilku latach.
Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Poliester matowy, Pural, Powłoka PVDF, Klasa korozyjności powłoki
Czym jest powłoka PVDF?
Powłoka PVDF: Powłoka PVDF to lakier na bazie polifluorku winylidenu, nakładany na blachy architektoniczne, bardzo odporny na blaknięcie, zabrudzenia i chemikalia.
PVDF należy do fluoropolimerów, tej samej rodziny co materiały stosowane w powłokach nieprzywierających. Na blachach dachowych i elewacyjnych daje bardzo stabilny kolor, który latami nie traci intensywności nawet na mocno nasłonecznionych powierzchniach. Powierzchnia jest gładka i słabo przyjmuje brud, dzięki czemu dach dłużej wygląda czysto.
Powłokę PVDF spotyka się głównie na blachach do rąbka i panelach, na budynkach publicznych, obiektach przemysłowych i w nowoczesnej architekturze, gdzie zależy na trwałości koloru, także w odcieniach metalicznych. Na zwykłe blachodachówki stosuje się ją rzadziej, bo podnosi cenę materiału.
PVDF jest stosunkowo cienki i twardy, więc nie lubi gwałtownego gięcia w niskiej temperaturze ani uderzeń. Jak każda powłoka organiczna wymaga ostrożnego montażu i zabezpieczania krawędzi cięcia. Do napraw używa się lakierów zaprawkowych dobranych przez producenta, bo zwykła farba ma inny połysk i trwałość.
Przy porównywaniu ofert blach w powłoce PVDF warto zapytać o klasy odporności na korozję i UV oraz warunki gwarancji. To powłoka, którą wybiera się głównie dla trwałości koloru, więc jej zalety najlepiej widać na dużych, dobrze nasłonecznionych powierzchniach, gdzie inne powłoki szybciej płowieją.
Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Pural, Powłoka poliestrowa, Klasa korozyjności powłoki
Czym jest pozwolenie na budowę?
Pozwolenie na budowę: Pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna starosty lub prezydenta miasta, która pozwala rozpocząć i prowadzić roboty budowlane objęte tym wymogiem.
Prawo budowlane rozróżnia roboty wymagające pozwolenia, roboty wymagające zgłoszenia i takie, które można prowadzić bez formalności. Pozwolenie dotyczy przede wszystkim budowy nowych obiektów i poważniejszych przebudów, choć przepisy przewidują wiele wyjątków, a lista ta zmieniała się w ostatnich latach.
Dla właściciela domu ważne jest to, że zwykła wymiana pokrycia dachowego czy naprawa obróbek to remont i zasadniczo nie wymaga pozwolenia. Zmiana kształtu dachu, podniesienie kalenicy, nadbudowa czy zmiana konstrukcji to już inna kategoria i trzeba sprawdzić, jakiej procedury wymaga. Postępowanie o pozwolenie trwa, a urząd ma ustawowe terminy na wydanie decyzji. Do tego dochodzi czas na przygotowanie projektu i uzyskanie ewentualnych uzgodnień. Przy przebudowie dachu planowanej na sezon letni wniosek trzeba więc złożyć z dużym wyprzedzeniem. Warto o tym pomyśleć jesienią albo zimą poprzedniego roku, a nie dopiero wtedy, gdy ekipa ma wolny termin.
Wniosek składa się wraz z projektem budowlanym. Po uzyskaniu decyzji i jej uprawomocnieniu trzeba zawiadomić nadzór budowlany o rozpoczęciu robót, wskazać kierownika budowy i prowadzić dziennik budowy.
Rozpoczęcie robót bez wymaganego pozwolenia to samowola budowlana i może skończyć się nakazem wstrzymania prac oraz kosztowną legalizacją. Przy wątpliwościach lepiej zapytać w urzędzie, zanim ekipa zdejmie pierwszą dachówkę.
Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Zgłoszenie robót budowlanych, Projekt budowlany, Przebudowa, Remont · Wikipedia: Pozwolenie na budowę
Czym są prace dekarskie zimą?
Prace dekarskie zimą: Prace dekarskie zimą to roboty dachowe wykonywane w okresie niskich temperatur, wymagające doboru odpowiednich materiałów, technologii i szczególnych środków bezpieczeństwa.
Zimą da się wykonać wiele prac: krycie dachówką i blachą, montaż więźby, łat i membran mocowanych mechanicznie, a także pilne naprawy po wichurach. Trudniej z robotami wymagającymi klejenia, zgrzewania i uszczelniania, bo masy i taśmy tracą przyczepność na zimnym, wilgotnym lub oszronionym podłożu.
Producenci podają minimalne temperatury stosowania swoich wyrobów. Niektóre papy można układać w niższych temperaturach, inne nie. Membrany i masy też mają swoje ograniczenia. Ignorowanie tych zaleceń może skończyć się nieszczelnościami i utratą gwarancji. Zimą szczególnie trudne bywa zdejmowanie starego pokrycia. Odkryty dach narażony jest na śnieg i deszcz, a membrana nie zawsze da się szczelnie skleić w mrozie. Dlatego zimą wykonuje się raczej prace naprawcze i krycie na wcześniej przygotowanej konstrukcji niż całkowite wymiany, chyba że inwestor nie ma wyboru.
Bezpieczeństwo zimą to osobny temat. Szron, lód i śnieg na połaci są bardzo śliskie, a dzień krótki. Ekipa musi częściej przerywać pracę i dokładniej zabezpieczać dach na noc. Prace na odkrytym dachu planuje się tak, by każdego dnia zamknąć odkryty fragment.
Zimowy termin ma też plusy. Ekipy są mniej obciążone, łatwiej dopasować harmonogram, a pilną usterkę lepiej usunąć od razu niż czekać do wiosny, gdy woda zniszczy ocieplenie.
Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Sezon dekarski, Zabezpieczenie dachu plandeką, BHP pracy na wysokości
Czym są prace na wysokości przy dachu?
Prace na wysokości: Prace na wysokości to wszystkie czynności wykonywane na dachu i przy jego krawędziach, wymagające zabezpieczenia przed upadkiem ludzi i spadaniem przedmiotów.
Upadek z dachu to jedna z najczęstszych przyczyn ciężkich wypadków w budownictwie. Dlatego przepisy bezpieczeństwa pracy wymagają od firm dekarskich odpowiednich zabezpieczeń, szkoleń i badań lekarskich pracowników. Dotyczy to zarówno dużych remontów, jak i krótkiej wymiany kilku dachówek.
Zabezpieczenia dzielą się na zbiorowe i indywidualne. Zbiorowe to rusztowania z barierami, siatki ochronne, balustrady na krawędziach dachów płaskich. Indywidualne to szelki bezpieczeństwa, liny, urządzenia samohamowne, punkty kotwiczące i drabiny dachowe. Do tego dochodzi wygrodzenie terenu pod dachem, żeby spadające narzędzia czy elementy pokrycia nikogo nie zraniły.
Dla właściciela domu wniosek jest prosty: nie warto wchodzić na dach samemu, zwłaszcza mokry, oszroniony, zamszony lub stromy. Nawet krótkie czyszczenie rynny z drabiny kończy się czasem upadkiem. Dachówka i blacha pod nogą amatora pękają i wgniatają się, więc często szkoda po takiej wizycie jest większa niż sama usterka.
Przy wyborze wykonawcy dobrze jest zwrócić uwagę, czy ekipa w ogóle używa zabezpieczeń. Brak asekuracji to sygnał, jak firma podchodzi także do innych zasad. Firma dekarska powinna też mieć ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Gdy w czasie prac coś spadnie na samochód sąsiada albo uszkodzi elewację, właściciel domu nie zostaje wtedy z problemem sam.
Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Rusztowanie, Podnośnik koszowy, Zabezpieczenie plandeką
Czym jest profil balkonowy?
Profil balkonowy: Profil balkonowy to listwa, zwykle aluminiowa, montowana na krawędzi płyty balkonu lub tarasu, która wykańcza ją i odprowadza wodę poza czoło płyty dzięki okapnikowi.
Profil ma poziome ramię wtapiane w hydroizolację podpłytkową lub układane na niej oraz pionową część z wysuniętym okapnikiem. Woda spływająca po płytkach i po hydroizolacji pod nimi zostaje wyprowadzona poza krawędź i kapie w powietrze, zamiast spływać po czole płyty i jej spodzie. Profil zakrywa też krawędź warstw, a z boku tworzy estetyczne wykończenie.
Na rynku są profile proste, z rynienką odprowadzającą wodę do rury spustowej, a także z dodatkowymi otworami drenażowymi przy podłożu. Wybór zależy od wielkości balkonu, sposobu odwodnienia i układu warstw. Do profili dostępne są narożniki, łączniki i zaślepki.
Częstym błędem jest montaż profilu na płytkach albo bez połączenia z hydroizolacją. Woda wpływa wtedy pod profil i wsiąka w krawędź płyty, powodując odspojenie płytek i niszczenie betonu na czole balkonu. Problem stanowi także stara obróbka blacharska przybita do betonu bez uszczelnienia.
Przy remoncie balkonu profil montuje się po wykonaniu spadków i pierwszej warstwy hydroizolacji, a jego ramię wkleja z taśmą uszczelniającą. Dobrze dobrany profil chroni elewację przed zaciekami i znacząco wydłuża żywot balkonu. Przy wyborze warto dopasować kolor profilu do balustrady i elewacji.
Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Kapinos, Hydroizolacja balkonu, Odwodnienie liniowe
Czym jest program Czyste Powietrze?
Program Czyste Powietrze: Czyste Powietrze to rządowy program dotacji dla właścicieli domów jednorodzinnych na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację, w tym ocieplenie dachu lub stropu.
Program prowadzą wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a wnioski przyjmuje się zwykle elektronicznie, czasem z pomocą gminy. Wysokość dofinansowania zależy od dochodu w gospodarstwie domowym i zakresu prac. Podstawą jest często audyt energetyczny lub określony wariant przedsięwzięcia.
Z punktu widzenia dachu najważniejsze jest docieplenie przegród. Program obejmuje ocieplenie dachu, stropodachu i stropu pod nieogrzewanym poddaszem, z wymaganiami co do parametrów izolacyjności. Wymiana samego pokrycia nie jest tu celem, ale bywa wykonywana przy okazji docieplenia na koszt własny inwestora. Wykonawca może być wybrany samodzielnie przez beneficjenta, ale program stawia wymagania co do dokumentów i jakości prac. W różnych okresach obowiązywały na przykład wymagania dotyczące weryfikacji wykonawców, protokołów odbioru czy dokumentacji zdjęciowej. Niespełnienie formalności może skutkować obniżeniem dotacji, więc lepiej znać je przed rozpoczęciem robót.
Zasady programu zmieniały się wielokrotnie: progi dochodowe, wymagania dotyczące wykonawców, sposób rozliczania i weryfikacji. Bywały też przerwy w naborze. Zanim podpiszesz umowę z wykonawcą, sprawdź aktualne warunki na oficjalnej stronie programu.
Dekarz realizujący prace w ramach programu powinien dostarczyć dokumenty potrzebne do rozliczenia: faktury z wyodrębnionymi pozycjami, protokół odbioru i dokumentację fotograficzną. Warto to ustalić przed rozpoczęciem robót.
Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ulga termomodernizacyjna, Protokół odbioru, Dokumentacja fotograficzna
Czym jest projekt budowlany?
Projekt budowlany: Projekt budowlany to dokumentacja sporządzona przez projektanta z uprawnieniami, określająca rozwiązania architektoniczne, konstrukcyjne i techniczne obiektu lub jego przebudowy.
Dla dachu projekt określa kształt i kąt nachylenia połaci, przekroje elementów więźby, sposób ich podparcia i kotwienia, rodzaj pokrycia, warstwy ocieplenia oraz odwodnienie. Jest wymagany przy budowie i przebudowie objętej pozwoleniem, a często także wtedy, gdy zmienia się obciążenie konstrukcji.
Przy wymianie pokrycia z lekkiego na ciężkie, na przykład z blachy na dachówkę ceramiczną, warto, aby konstruktor sprawdził, czy więźba to uniesie. Dachówka waży kilkukrotnie więcej niż blacha, a stare więźby bywają projektowane na styk. Projekt składa się z kilku części, między innymi projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Dla dachu istotna jest zwłaszcza część konstrukcyjna z obliczeniami więźby, uwzględniającymi obciążenie śniegiem i wiatrem dla danej strefy klimatycznej. Te obciążenia różnią się w zależności od regionu kraju i wysokości położenia budynku, więc nie da się ich po prostu przepisać z innego domu.
W projekcie znajdziesz też warstwy dachu, które wykonawca powinien odtworzyć. Odstępstwa, na przykład inny rodzaj ocieplenia albo rezygnacja z deskowania, powinny być uzgodnione z projektantem, zwłaszcza gdy istotnie zmieniają rozwiązanie.
Jeśli masz stary dom bez dokumentacji, a planujesz poważniejsze zmiany dachu, zacznij od inwentaryzacji i rozmowy z projektantem. Dekarz powie, co da się zrobić technicznie, ale formalną stronę musi poprowadzić osoba uprawniona.
Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Pozwolenie na budowę, Przebudowa, Uprawnienia budowlane · Wikipedia: Projekt budowlany
Czym jest projekt więźby?
Projekt więźby: Część projektu konstrukcyjnego budynku określająca układ, przekroje, materiały i połączenia elementów dachu, przygotowana na podstawie obliczeń statycznych.
Projekt więźby mówi cieśli, co i jak ma zbudować. Zawiera rzuty i przekroje dachu, rozmieszczenie krokwi, płatwi, słupów i jętek, ich wymiary, klasę drewna, sposób łączenia i zakotwienia. Do projektu dołącza się obliczenia, w których konstruktor uwzględnia ciężar pokrycia, śnieg i wiatr dla miejsca budowy.
W nowych domach projekt więźby jest częścią projektu budowlanego. Przy wiązarach prefabrykowanych dodatkowy projekt warsztatowy przygotowuje producent. Przy przebudowach, zmianie pokrycia na znacznie cięższe, usuwaniu słupów lub jętek, zmianie kształtu dachu potrzebny jest projekt zamiany lub ekspertyza konstrukcyjna.
Najczęstsze kłopoty wynikają z odstępstw od projektu na budowie: mniejsze przekroje, inne drewno, pominięte elementy, zmienione rozstawy. Każda taka zmiana może być niewidoczna przez lata, a ujawnić się dopiero przy dużym śniegu lub wichurze. Kłopotem bywają też stare domy bez żadnej dokumentacji, gdzie nikt nie wie, na co liczono więźbę.
Przed adaptacją poddasza czy montażem cięższego pokrycia zapytaj, czy jest dokumentacja więźby. Jeśli jej brak, ocena stanu i obliczenia sprawdzające to dobry początek planowania. Przy wiązarach i drewnie klejonym projekt bywa także podstawą do zamówienia elementów, więc każda zmiana na budowie wymaga konsultacji z producentem.
Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Obciążenia dachu, Klasy wytrzymałości drewna, Wymiana więźby
Czym jest protokół odbioru?
Protokół odbioru: Protokół odbioru to dokument podpisywany przez inwestora i wykonawcę po zakończeniu robót, potwierdzający ich przyjęcie oraz ewentualne usterki do usunięcia.
Odbiór końcowy dachu to moment, w którym inwestor sprawdza wykonane prace i formalnie je przyjmuje. W protokole zapisuje się datę, zakres, stwierdzone usterki z terminem ich usunięcia i uwagi stron. Od daty odbioru zwykle zaczyna biec okres gwarancji, a często też termin płatności końcowej.
Podczas odbioru warto obejrzeć dach z bliska lub chociaż z rusztowania, zanim zostanie zdjęte. Sprawdź ułożenie pokrycia, obróbki kominów, okien i ścian, wykończenie okapu i kalenicy, montaż rynien i spadki, a także porządek na posesji. Jeśli możesz, poproś o zdjęcia warstw zakrytych. Jeżeli roboty mają wady istotne, inwestor może odmówić odbioru do czasu ich usunięcia. Drobne usterki zwykle nie są powodem odmowy, tylko wpisuje się je do protokołu z terminem poprawek. Odbiór ma znaczenie prawne, bo od niego często zależy wymagalność zapłaty, dlatego obie strony powinny podchodzić do niego starannie i bez pośpiechu.
Do protokołu dołącza się dokumenty: karty gwarancyjne, deklaracje właściwości użytkowych materiałów, ewentualnie karty przekazania odpadów. Przy dofinansowaniach protokół bywa wymagany do rozliczenia.
Nie podpisuj odbioru bez uwag, jeśli coś budzi zastrzeżenia. Wpisanie usterki do protokołu nie jest wyrazem nieufności, tylko normalną praktyką, która daje obu stronom jasny punkt odniesienia.
Zobacz też: Odbiór częściowy, Usterka, Gwarancja, Dokumentacja fotograficzna
Czym jest protokół z przeglądu dachu?
Protokół z przeglądu: Protokół z przeglądu dachu to pisemny dokument z datą, opisem stanu dachu, listą stwierdzonych usterek, zaleceniami i najczęściej dokumentacją zdjęciową.
Ustna opinia dekarza jest pomocna, ale po roku nikt już nie pamięta szczegółów. Protokół pozwala wrócić do ustaleń, porównać kolejne przeglądy i zobaczyć, jak zmienia się stan dachu. Ma też znaczenie przy sprzedaży domu, sporach z wykonawcą oraz zgłoszeniu szkody do ubezpieczyciela.
Dobry protokół zawiera dane obiektu, datę, warunki pogodowe, opis poszczególnych elementów: pokrycia, obróbek, kominów, okien dachowych, rynien, więźby i izolacji, a także listę usterek z oceną pilności. Często usterki dzieli się na takie, które trzeba usunąć od razu, w najbliższym sezonie i do obserwacji. Zdjęcia z opisem lokalizacji są w nim równie ważne jak tekst.
Przy przeglądach okresowych wymaganych przepisami protokół sporządza osoba z uprawnieniami i ma on określony zakres. Przegląd dekarski może mieć formę prostszą, ale też powinien być konkretny i zrozumiały dla właściciela.
Protokół warto przechowywać razem z dokumentami domu, umowami z wykonawcami i kartami gwarancyjnymi materiałów. Za kilka lat będzie to cenna historia dachu. Gdy usterki zostaną usunięte, dobrze jest dopisać do protokołu datę i zakres naprawy albo dołączyć fakturę i zdjęcia. Wtedy dokument faktycznie odzwierciedla aktualny stan dachu.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przegląd dachu, Okresowa kontrola stanu technicznego, Odbiór prac dekarskich
Czym jest protokół z przeglądu dachu?
Protokół z przeglądu dachu: Protokół z przeglądu dachu to pisemny zapis stanu pokrycia, obróbek, odwodnienia i konstrukcji, wraz z wykrytymi usterkami i zaleceniami naprawczymi.
Dobry protokół opisuje każdy element osobno: pokrycie, gąsiory, kosze, obróbki kominów i ścian, okna dachowe, rynny i rury spustowe, wyłazy, a jeśli jest dostęp, także więźbę i warstwy od strony poddasza. Przy każdym znajduje się ocena i, jeśli trzeba, zalecenie z terminem wykonania.
Protokół może mieć dwie formy. Pierwsza to formalny dokument z okresowej kontroli według Prawa budowlanego, podpisany przez osobę z uprawnieniami. Druga to protokół techniczny przygotowany przez firmę dekarską na potrzeby właściciela, który nie zastępuje kontroli ustawowej, ale bardzo pomaga planować naprawy. Protokół ma największą wartość wtedy, gdy kolejne przeglądy są wykonywane według tego samego schematu. Można wtedy porównać stan dachu rok do roku i zobaczyć, czy usterka się pogłębia. Taki ciąg dokumentów jest przydatny przy planowaniu budżetu remontowego, a w spółdzielniach i wspólnotach ułatwia uzasadnienie wydatków przed mieszkańcami.
Do protokołu dobrze jest dołączyć zdjęcia. Przy usterkach w trudno dostępnych miejscach, na przykład na kalenicy czy przy kominie, fotografia mówi więcej niż opis. Przydaje się też przy reklamacjach i rozmowach z ubezpieczycielem.
Jeśli kupujesz dom, poproś o protokoły z ostatnich przeglądów. Ich brak albo niewykonane zalecenia to sygnał, że przy dachu trzeba będzie szybko coś zrobić.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Okresowa kontrola stanu technicznego, Oględziny dachu, Dokumentacja fotograficzna
Czym jest próba szczelności dachu płaskiego?
Próba szczelności dachu płaskiego: Próba szczelności dachu płaskiego to sprawdzenie, czy ułożona hydroizolacja nie przepuszcza wody, wykonywane najczęściej przez czasowe zalanie dachu lub tarasu albo metodami pomiarowymi.
Najprostsza jest próba wodna. Zatyka się wpusty, a na dach lub taras wylewa warstwę wody na określony czas, obserwując sufit i ściany pod spodem. Dla bezpieczeństwa poziom wody musi być niższy niż wysokość wywinięć, a konstrukcja musi unieść jej ciężar. Często zalewa się dach odcinkami, oddzielając je tymczasowymi przegrodami.
Na dużych dachach i tam, gdzie zalanie wodą nie jest możliwe, stosuje się metody pomiarowe. Wykrywanie przecieków impulsami elektrycznymi pozwala znaleźć dziurki w membranach. Badanie zgrzewów membran przeprowadza się rylcem, a czasem próbą podciśnieniową z kloszem. Kamera termowizyjna pomaga zlokalizować zawilgocone ocieplenie, choć nie wskazuje samego otworu w pokryciu.
Próbę szczelności najlepiej wykonać przed przykryciem hydroizolacji kolejnymi warstwami: ociepleniem w dachu odwróconym, substratem na dachu zielonym, płytkami na tarasie. Późniejsze szukanie przecieku oznacza rozbiórkę, która kosztuje znacznie więcej niż sama próba.
Próba przydaje się też przy diagnozie istniejącego dachu. Zalewając kolejne fragmenty i obserwując, kiedy pojawia się przeciek, można zawęzić obszar poszukiwań. Takie badanie zleca się dekarzowi, który zabezpieczy wpusty i oceni nośność konstrukcji. Wynik próby warto mieć udokumentowany, na przykład zdjęciami, bo przydaje się przy ewentualnych roszczeniach gwarancyjnych.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Dach odwrócony, Dach zielony, Taras na stropodachu, Zastoiny wody
Czym jest próba wodna dachu?
Próba wodna: Próba wodna dachu to metoda szukania przecieku lub sprawdzania szczelności polegająca na kontrolowanym polewaniu wybranych fragmentów pokrycia i obserwowaniu, czy woda pojawia się w środku.
Gdy przeciek pojawia się tylko podczas niektórych opadów, a oględziny niczego oczywistego nie wykazują, pozostaje sprawdzić dach wodą. Jedna osoba polewa kolejne fragmenty dachu wężem, druga obserwuje poddasze lub sufit. Zaczyna się od najniższych miejsc i stopniowo przechodzi wyżej, żeby woda z górnych fragmentów nie mieszała wyników.
Próba wymaga cierpliwości. Każdy fragment polewa się przez kilka do kilkunastu minut, a czasem dłużej, bo woda potrzebuje czasu, żeby przejść przez warstwy. Szczególnie dokładnie sprawdza się obróbki kominów, okna dachowe, kosze i przejścia instalacyjne. Przy dachach płaskich można zrobić próbę zalewową, tymczasowo zatykając wpust i obserwując, czy ubywa wody i czy pojawia się ona pod spodem, ale trzeba uważać na obciążenie konstrukcji.
Metoda nie odtworzy wszystkich warunków. Deszcz zacinający z wiatrem i topniejący śnieg działają inaczej niż strumień z węża. Dlatego wynik ujemny nie zawsze oznacza, że dach jest szczelny.
Próbę wodną robi się też przy odbiorze nowych dachów płaskich i tarasów, zanim zakryje się hydroizolację płytkami lub innymi warstwami. Przy próbie trzeba też uważać, by nie zalać przy okazji wnętrza. Dobrze jest przygotować na poddaszu folię i miski, a sam strumień kierować zgodnie ze spływem wody, nie pod zakłady pokrycia.
Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Przeciek dachu, Naprawa punktowa, Odbiór prac dekarskich
Czym jest przebudowa?
Przebudowa: Przebudowa to roboty, w wyniku których zmieniają się parametry użytkowe lub techniczne istniejącego obiektu, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi charakterystycznych parametrów, jak wysokość czy powierzchnia zabudowy.
Przy dachach przebudową jest na przykład zmiana konstrukcji więźby, wycięcie krokwi pod lukarnę, wzmocnienie stropu pod adaptację poddasza czy zmiana układu nośnego. Jeżeli zmienia się wysokość budynku lub jego obrys, mówimy już raczej o nadbudowie lub rozbudowie.
Przebudowa częściej niż remont wymaga projektu, a często też pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ingeruje w konstrukcję, więc ktoś z uprawnieniami musi sprawdzić, czy budynek przeniesie nowe obciążenia i czy nie powstaną problemy z wentylacją, odwodnieniem lub przepisami przeciwpożarowymi. Projekt przebudowy dachu powinien uwzględniać nie tylko samą więźbę, ale też ściany i stropy, które przenoszą jej ciężar. Zdarza się, że po dołożeniu ciężkiej dachówki i grubej warstwy ocieplenia trzeba wzmocnić murłaty, wieniec albo nawet fundamenty pod ścianami nośnymi. Lepiej to wiedzieć przed zamówieniem materiałów niż w trakcie robót.
W praktyce wielu właścicieli przy okazji wymiany dachu chce coś poprawić: podnieść ściankę kolankową, dodać okna, zmienić kąt. To dobre momenty, bo dach i tak jest odkryty. Trzeba jednak pamiętać o czasie na formalności i wpisać go w harmonogram.
Jeśli wykonawca proponuje zmianę konstrukcji bez żadnych dokumentów, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Odpowiedzialność za samowolę ponosi przede wszystkim inwestor.
Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Remont, Pozwolenie na budowę, Projekt budowlany, Kierownik budowy · Wikipedia: Przebudowa
Czym jest przeciek dachu?
Przeciek dachu: Przeciek dachu to miejsce, w którym woda opadowa lub roztopowa przedostaje się przez pokrycie i warstwy dachu do wnętrza budynku.
Przeciek to najczęstszy powód, dla którego ktoś dzwoni do dekarza. Woda pojawia się na suficie, na ścianie poddasza albo kapie z okna dachowego, ale prawie nigdy nie wchodzi do domu dokładnie w tym miejscu, gdzie widać plamę. Spływa po membranie, po krokwiach albo po folii paroizolacyjnej i potrafi wędrować nawet kilka metrów, zanim znajdzie ujście.
Najczęstsze źródła to obróbki przy kominach i ścianach, kosze dachowe, pęknięte lub przesunięte dachówki, wyrobione podkładki wkrętów w blachodachówce, okna dachowe źle wpięte w pokrycie oraz pęcherze i spękania papy na dachach płaskich. Zdarza się też, że winna jest zatkana rynna, z której woda cofa się pod pierwszy rząd pokrycia.
Szukanie przecieku zaczyna się od strychu lub poddasza: dekarz ogląda deskowanie, membranę i więźbę, szuka ciemnych śladów i zacieków, a dopiero potem wchodzi na dach. Przy trudnych przypadkach pomaga próba wodna, czyli polewanie kolejnych fragmentów połaci od dołu do góry i obserwacja, kiedy pojawi się woda w środku.
Nie warto czekać z naprawą do wiosny. Mokra wełna traci właściwości izolacyjne, drewno zaczyna butwieć, a woda wnika w tynki i instalację elektryczną. Jeśli przeciek jest duży, pierwszym krokiem jest tymczasowe zabezpieczenie, a właściwa naprawa przychodzi, gdy pogoda pozwoli bezpiecznie pracować.
Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Zacieki, Próba wodna, Nieszczelna obróbka, Zabezpieczenie plandeką
Czym jest przedmiar?
Przedmiar: Przedmiar to zestawienie przewidywanych ilości robót do wykonania, przygotowane przed ich rozpoczęciem na podstawie projektu lub pomiarów na miejscu.
Przedmiar odpowiada na pytanie: ile czego trzeba zrobić. Dla dachu to między innymi powierzchnia połaci do pokrycia, długość kalenic, okapów, koszy i wiatrownic, liczba okien dachowych i kominów, metry bieżące rynien i rur spustowych, a także powierzchnia do rozbiórki starego pokrycia.
Na przedmiar nakłada się ceny jednostkowe i w ten sposób powstaje kosztorys. Jeśli przedmiar jest zaniżony, cała wycena jest zaniżona, a różnica wróci później w postaci dopłat. Jeśli zawyżony, inwestor przepłaca. W przedmiarze każda pozycja ma swoją jednostkę: metry kwadratowe dla pokrycia i membrany, metry bieżące dla kalenic, koszy, rynien i obróbek, sztuki dla okien dachowych, kominków wentylacyjnych czy wyłazów. Precyzyjne rozdzielenie jednostek pozwala uniknąć sytuacji, w której jeden wykonawca liczy obróbki w metrach, a drugi ryczałtem za cały komin.
Przy nowych domach przedmiar robi się z projektu, uwzględniając kąt nachylenia połaci. Przy istniejących budynkach dekarz mierzy dach na miejscu, z poddasza, z drabiny albo korzysta z dronów i programów do pomiaru. Rzut z góry nie wystarczy, bo nie pokazuje rzeczywistej powierzchni nachylonej połaci.
Dobrze, gdy przedmiar jest załącznikiem do umowy. Łatwo wtedy porównać go z obmiarem po wykonaniu robót i rozliczyć ewentualne różnice.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Obmiar, Kosztorys, Powierzchnia dachu · Wikipedia: Przedmiar
Czym jest przegląd dachu?
Przegląd dachu: Przegląd dachu to planowa kontrola stanu pokrycia, obróbek, rynien, okien dachowych i konstrukcji, wykonywana po to, by wyłapać usterki zanim spowodują przeciek lub poważniejsze szkody.
Dach pracuje bez przerwy: nagrzewa się, stygnie, przyjmuje śnieg, deszcz i wiatr. Drobne usterki pojawiają się na każdym dachu i same nie znikają. Przegląd pozwala je znaleźć, gdy naprawa jest jeszcze tania i prosta.
Podczas przeglądu dekarz ogląda pokrycie i jego mocowanie, stan obróbek przy kominach, ścianach i oknach, kosze, kalenicę i gąsiory, rynny i rury spustowe, a od środka membranę, więźbę, izolację i ślady zawilgocenia. Na dachach płaskich sprawdza zakłady papy lub membrany, pęcherze, zastoiska wody i wpusty. Wynikiem jest lista usterek z oceną, co jest pilne, a co może poczekać.
Najlepszy czas na przegląd to wiosna po zimie i jesień przed nią. Warto go zrobić także po każdej silnej wichurze, gradobiciu, przed kupnem domu i przed planowanym ociepleniem poddasza. Przepisy prawa budowlanego nakładają na właścicieli obowiązek okresowych kontroli stanu technicznego budynku, w tym elementów narażonych na działanie warunków atmosferycznych.
Rzetelny przegląd kończy się zdjęciami i krótkim protokołem. Sama ustna informacja, że dach jest w porządku, niewiele daje przy późniejszych sporach z ubezpieczycielem. Przegląd to też dobra okazja, by sprawdzić drożność rynien i koszy, stan ław kominiarskich i płotków śniegowych oraz to, czy nikt nie uszkodził pokrycia przy montażu anten czy paneli.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Oględziny dachu, Protokół z przeglądu, Okresowa kontrola stanu technicznego, Inspekcja dronem
Czym jest przegrzewanie poddasza?
Przegrzewanie poddasza: Przegrzewanie poddasza to nadmierny wzrost temperatury w pomieszczeniach pod dachem latem, spowodowany nagrzewaniem pokrycia przez słońce i przenikaniem ciepła do wnętrza.
Pokrycie dachu w słoneczny dzień potrafi nagrzać się do temperatury, której nie da się dotknąć gołą ręką. Ciepło przechodzi przez warstwy dachu i dociera do pomieszczeń. Przy cienkim ociepleniu, ciemnym pokryciu i oknach dachowych od południa poddasze latem robi się trudne do zniesienia, szczególnie w nocy, gdy dach oddaje ciepło do środka.
Pomaga przede wszystkim gruba izolacja. Im większy opór cieplny, tym wolniej ciepło przechodzi. Duże znaczenie ma też materiał: izolacje cięższe, jak włókno drzewne i celuloza, opóźniają przepływ ciepła o kilka godzin dłużej niż lekka wełna. Do tego dochodzi sprawna wentylacja pod pokryciem, która odprowadza część gorącego powietrza.
Okna dachowe to osobny temat. Szyba od strony południowej wpuszcza dużo słońca. Najskuteczniejsze są zewnętrzne markizy i rolety, bo zatrzymują ciepło przed szybą. Wewnętrzne żaluzje pomagają w mniejszym stopniu.
Klimatyzacja rozwiązuje problem, ale kosztem energii. Przy remoncie dachu warto pomyśleć o tym zawczasu: dobór ocieplenia, wysokość szczeliny wentylacyjnej i jasne pokrycie mogą sprawić, że poddasze latem będzie wyraźnie chłodniejsze. Dobrze jest też zadbać o wieczorne przewietrzanie, które pozwala oddać ciepło zgromadzone w ciągu dnia.
Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Przesunięcie fazowe, Płyta z włókna drzewnego, Szczelina wentylacyjna, Folia refleksyjna
Czym jest przejście antenowe?
Przejście antenowe: Systemowy element dachowy z kołnierzem dopasowanym do pokrycia i szczelnym przepustem, przez który wyprowadza się maszt anteny, kable lub przewody instalacji przez połać.
Przejście antenowe to dachówka lub blaszana podstawa z wbudowanym otworem i elastycznym mankietem, przez który przechodzi maszt anteny albo przewód. Pozwala zamocować antenę czy czujnik na dachu bez dziurawienia pokrycia na ślepo i bez prowizorycznych uszczelnień.
Producenci dachówek i blachodachówek oferują przejścia do swoich modeli, a uniwersalne przejścia z plisowanym fartuchem pasują do różnych profili. Podobne elementy stosuje się do przewodów instalacji fotowoltaicznej, kabli od stacji pogodowych czy rur od klimatyzacji. Mankiet zakłada się na maszt i ściska opaską, a od spodu przejście łączy się z membraną.
Wciąż spotykamy anteny przykręcone do krokwi przez dziurę wybitą w dachówce i zaklejoną silikonem. Takie miejsce przecieka prędzej czy później. Problemem bywa też przewód poprowadzony pod dachówką, która przez to nie przylega, i szczelina, przez którą wieje śnieg.
Przy montażu nowej anteny, instalacji fotowoltaicznej lub klimatyzacji dobrze jest od razu zaplanować przejścia. Jeśli na poddaszu pojawia się zaciek wzdłuż masztu, przejście trzeba wymienić na systemowe. Dobiera się je do konkretnego pokrycia, a stary otwór w dachówce wymienia się razem z całą dachówką. Dzięki temu w miejscu dawnej anteny nie zostaje łata z silikonu.
Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Kominek wentylacyjny, Uchwyt do paneli fotowoltaicznych, Uszczelniacz dekarski
Czym jest przekładanie dachówki?
Przekładanie dachówki: Przekładanie dachówki to zdjęcie istniejącej dachówki z połaci, naprawa lub wymiana warstw pod nią i ponowne ułożenie tych samych, sprawnych elementów pokrycia.
Dachówka ceramiczna dobrej jakości potrafi przetrwać znacznie dłużej niż łaty, folie i obróbki pod nią. Bywa więc, że samo pokrycie jest w porządku, a problem tkwi w zgniłych łatach, braku membrany albo zniszczonych obróbkach. Wtedy zamiast kupować nowe pokrycie, przekłada się stare.
Prace polegają na ostrożnym zdjęciu dachówek, posortowaniu ich i odłożeniu pękniętych, ułożeniu nowej membrany, nowych kontrłat i łat, wykonaniu obróbek i ponownym ułożeniu dachówek z klamrowaniem. Braki uzupełnia się dachówką z rozbiórki lub nowymi elementami, które dobrze jest kłaść na mniej widocznej połaci.
Przekładanie ma sens, gdy dachówka jest zdrowa: nie łuszczy się, nie pęka przy lekkim uderzeniu, dobrze dzwoni i nie przesiąka. Na dachówkach przemrożonych, z odpadającymi warstwami, liczba strat przy zdejmowaniu bywa tak duża, że oszczędność znika. Dachówki cementowe po latach również często są zbyt zużyte, by je przekładać.
Przy dachach zabytkowych przekładanie starej dachówki bywa jedyną akceptowaną metodą, bo konserwator wymaga zachowania oryginalnego pokrycia. Dachówki zdjęte z dachu składuje się na paletach w pobliżu budynku, posortowane według typu, na przykład zwykłe, brzegowe i wentylacyjne. Dzięki temu ponowne układanie idzie szybciej, a mniej elementów ulega stłuczeniu.
Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Wymiana łat i kontrłat, Pęknięta dachówka, Częściowa wymiana pokrycia
Czym jest przekrój dachu?
Przekrój dachu: Rysunek dachu przeciętego pionową płaszczyzną, pokazujący kąt nachylenia, wysokości, układ więźby oraz kolejne warstwy od sufitu po pokrycie.
Przekrój pokazuje dach od boku, tak jakby ktoś rozciął budynek wzdłuż lub w poprzek. Widać na nim wysokość ścianki kolankowej, położenie murłat, płatwi, krokwi i jętek, kąt połaci, wysokość kalenicy oraz okap z jego wysunięciem. W projekcie zwykle są co najmniej dwa przekroje, poprzeczny i podłużny, a w skomplikowanych dachach także przekroje przez lukarny czy facjaty.
Na przekroju lub na osobnym detalu pokazuje się też warstwy dachu: płyty wykończeniowe, paroizolację, ocieplenie między i pod krokwiami, membranę, kontrłaty, łaty i pokrycie. Dla dekarza to najważniejsza informacja o tym, jak dach ma działać. Kolejność warstw i szczelina wentylacyjna mają ogromne znaczenie dla trwałości.
Z przekroju odczytuje się długość krokwi, a więc rzeczywistą długość połaci, i rozstaw łat dopasowany do wybranego pokrycia. Widać też, ile miejsca będzie na poddaszu i gdzie będą ściany skośne.
Gdy na poddaszu pojawia się wilgoć, a dokumentacji brak, dekarz często odkrywa fragment dachu, żeby zobaczyć rzeczywisty przekrój. Brak membrany, brak szczeliny wentylacyjnej albo źle położona paroizolacja to częste ustalenia przy takich oględzinach. Odkrywka jest niewielka i po oględzinach odtwarza się ją bez śladu.
Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Rzut dachu, Kąt nachylenia dachu, Ścianka kolankowa, Wysokość kalenicy
Czym jest przekrój krokwi?
Przekrój krokwi: Wymiary poprzeczne krokwi, czyli jej szerokość i wysokość, dobierane obliczeniowo do rozpiętości, rozstawu i obciążeń dachu.
Krokiew ma przekrój prostokątny, ustawiony wyższym bokiem pionowo, bo w ten sposób najlepiej przenosi zginanie. O wymiarach decyduje projektant konstrukcji. Bierze pod uwagę długość krokwi między podporami, ich rozstaw, ciężar pokrycia, ocieplenia, śnieg i wiatr, a także klasę wytrzymałości drewna.
Wysokość krokwi ma znaczenie nie tylko dla nośności. Przy ociepleniu między krokwiami określa, ile wełny zmieści się w połaci bez dodatkowych zabiegów. Gdy krokwie są za niskie na wymaganą grubość izolacji, dokłada się warstwę pod krokwiami, montuje ocieplenie nadkrokwiowe albo nadbija krokwie łatami.
W starszych domach spotyka się krokwie o przekrojach wyraźnie mniejszych od dzisiejszych standardów. Przy lekkim pokryciu i braku ocieplenia sprawdzały się latami, ale po dociepleniu i zmianie pokrycia mogą zacząć się uginać. Zdarzają się też krokwie osłabione przez wcięcia pod instalacje, zbyt głębokie wręby albo otwory wiercone w niewłaściwych miejscach.
Przy modernizacji dachu nie zakładaj, że skoro krokwie stoją, to wytrzymają więcej. Dobrze jest zmierzyć ich wymiary, sprawdzić stan drewna i w razie wątpliwości poprosić konstruktora o ocenę. Do pomiaru wystarczy miara i dostęp do krokwi od strony poddasza, ale do oceny nośności potrzebne są obliczenia. Sam wymiar nie mówi wszystkiego, jeśli nie wiadomo, z jakiego drewna wykonano więźbę.
Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Krokiew, Rozstaw krokwi, Ugięcie krokwi, Klasy wytrzymałości drewna
Czym jest przelew awaryjny?
Przelew awaryjny: Przelew awaryjny to dodatkowy otwór lub rzygacz w attyce, umieszczony nieco powyżej poziomu pokrycia, który odprowadza wodę, gdy podstawowe odwodnienie jest zatkane lub przeciążone.
Na dachu z attyką, gdy wpust zatka się liśćmi albo zamarznie, woda nie ma gdzie odpłynąć. Poziom rośnie, aż przekroczy wysokość wywinięć hydroizolacji lub zacznie nadmiernie obciążać konstrukcję. Przelew awaryjny działa jak bezpiecznik. Umieszcza się go tak, by w normalnych warunkach był suchy, a zaczynał pracować dopiero przy spiętrzeniu wody.
Najczęściej jest to rzygacz przeprowadzony przez attykę, osadzony kilka centymetrów nad połacią, poniżej górnej krawędzi wywinięć. Na dużych dachach stosuje się także wpusty awaryjne z nadstawką, podłączone do osobnej instalacji wyprowadzonej na zewnątrz. Liczbę i wielkość przelewów dobiera się do powierzchni dachu i natężenia opadów.
W wielu starszych budynkach przelewów po prostu nie ma. Wystarczy wtedy jedna ulewa przy zatkanym wpuście, by woda wlała się za papę na attyce lub przez próg drzwi wyjściowych na dach. Przy gwałtownych burzach, coraz częstszych w ostatnich latach, ryzyko takich zdarzeń rośnie.
Jeśli z przelewu awaryjnego regularnie płynie woda, to sygnał, że podstawowe odwodnienie nie działa. Trzeba wtedy wyczyścić wpusty i sprawdzić piony, a nie zatykać przelewu, bo to on chroni dach przed zalaniem.
Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Rzygacz, Wpust dachowy, Attyka, Zastoiny wody
Czym jest przepust dachowy?
Przepust dachowy: Przepust dachowy to element umożliwiający szczelne przeprowadzenie przez pokrycie dachu rury, kabla, kanału wentylacyjnego lub wspornika urządzenia.
Na dachach płaskich pojawia się coraz więcej instalacji: wyrzutnie wentylacji, rury kanalizacyjne, przewody klimatyzacji, kable fotowoltaiki, wsporniki anten. Każde takie przejście jest otworem w hydroizolacji, który trzeba starannie uszczelnić. Służą do tego przepusty, czyli tuleje z kołnierzem, do których przyłącza się papę lub membranę.
Producenci systemów membranowych oferują gotowe kształtki do rur o różnych średnicach. Przy papie stosuje się przepusty z kołnierzem z papy lub blachy, a przy polimoczniku i membranach w płynie przejścia obrabia się bezpośrednio, wtapiając w powłokę pasy wzmacniające. Dla wielu przewodów naraz wykonuje się puszki przepustowe z daszkiem.
Częsty błąd to prowadzenie kabli i rur przez dach bez żadnego przepustu, a jedynie z warstwą masy lub silikonu wokół. Po roku czy dwóch masa się odkleja i woda spływa wzdłuż rury do wnętrza. Inny problem to przewody leżące bezpośrednio na papie, które latem wtapiają się w pokrycie i przecierają je.
Jeśli instalator montuje coś na dachu płaskim, dobrze jest od razu umówić dekarza do wykonania przejść. Naprawa nieszczelnego przejścia po fakcie bywa trudniejsza, bo trzeba rozebrać część obróbek i dopasować nowy kołnierz.
Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Kołnierz uszczelniający, Kominek wentylacyjny, Wywinięcie hydroizolacji
Czym jest przesunięcie fazowe?
Przesunięcie fazowe: Przesunięcie fazowe to czas, jaki mija od momentu największego nagrzania zewnętrznej powierzchni dachu do momentu, gdy ta fala ciepła dotrze do wnętrza.
W upalny dzień dach nagrzewa się najmocniej wczesnym popołudniem. To ciepło nie przechodzi do środka od razu. Wędruje przez kolejne warstwy, a każda z nich chwilowo je magazynuje. Przesunięcie fazowe mówi, po ilu godzinach szczyt temperatury pojawi się po stronie pokoju. Im dłuższe, tym lepiej, bo maksimum przypada w nocy, gdy można już wietrzyć chłodnym powietrzem.
Na przesunięcie fazowe wpływa grubość warstw, ich gęstość i pojemność cieplna. Lekka wełna mineralna przy tej samej grubości daje krótsze przesunięcie niż włókno drzewne czy celuloza. Pomocne są też ciężkie okładziny wewnętrzne, na przykład dwie warstwy płyt g-k.
Ten parametr nie ma większego znaczenia zimą, kiedy liczy się przede wszystkim współczynnik U. Latem decyduje jednak o komforcie w sypialniach na poddaszu. To dlatego dwa dachy o tym samym U zimą mogą zachowywać się zupełnie inaczej w lipcu.
Jeśli remontujesz poddasze i uskarżasz się na upał, zapytaj wykonawcę o materiały o większej masie albo o dodatkową warstwę od zewnątrz przy wymianie pokrycia. Taka zmiana bywa skuteczniejsza niż dokładanie kolejnych centymetrów lekkiej wełny. Przy wyborze materiałów dobrze jest poprosić o porównanie kilku wariantów, a nie kierować się wyłącznie lambdą i ceną za metr.
Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Przegrzewanie poddasza, Płyta z włókna drzewnego, Gęstość izolacji
Czym jest przesunięta dachówka?
Przesunięta dachówka: Przesunięta dachówka to element pokrycia, który zsunął się, uniósł lub obrócił względem swojego miejsca, przez co zamki i zakłady przestają szczelnie odprowadzać wodę.
Dachówka trzyma się dachu dzięki zaczepom opartym o łaty, własnemu ciężarowi i klamrom mocującym. Gdy któregoś z tych elementów zabraknie, wystarczy silny wiatr, zsuwający się śnieg albo kuna przeciskająca się pod pokrycie, by dachówka się przesunęła. Często winne są też prace innych ekip: montaż anteny, fotowoltaiki czy czyszczenie komina.
Szczelina powstała po przesunięciu może mieć zaledwie centymetr, ale podczas ulewy z wiatrem woda wpada do środka bez przeszkód. Na starszych dachach bez membrany kończy się to od razu zaciekiem na suficie. Na nowszych woda trafia na membranę, ale zawsze jest ryzyko, że w tym miejscu folia jest uszkodzona.
Naprawa polega na ułożeniu dachówki na miejscu i jej zamocowaniu. Jeśli przesunięć jest dużo, trzeba sprawdzić, czy dachówki w ogóle były klamrowane. Producenci zalecają mocowanie przynajmniej części elementów, a na krawędziach, przy kalenicy i w strefach mocno narażonych na wiatr zwykle wszystkich.
Przesunięte dachówki przy kalenicy i gąsiorach to sygnał, by sprawdzić całe mocowanie grzbietu, bo tam wiatr działa najmocniej. Zdarza się też, że dachówki przesuwają się wskutek osiadania lub wypaczenia łat. Wtedy samo poprawienie elementów nie wystarczy i trzeba sprawdzić stan łacenia pod spodem.
Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Pęknięta dachówka, Uszkodzenia po wichurze, Uszkodzone gąsiory, Przekładanie dachówki
Czym jest punkt kotwiczący?
Punkt kotwiczący: Punkt kotwiczący to element konstrukcji lub specjalne urządzenie, do którego przypina się system ochrony przed upadkiem i który musi przenieść siły powstające przy zatrzymaniu upadku.
Punkt kotwiczący może być tymczasowy, montowany na czas robót, lub stały, wbudowany w dach na potrzeby przyszłych przeglądów i serwisu. Stałe punkty mocuje się do konstrukcji: krokwi, płyty stropowej, blachy trapezowej czy ściany attykowej, zgodnie z instrukcją producenta.
Przy upadku na linę działają duże siły, dlatego punkt kotwiczący musi mieć potwierdzoną wytrzymałość. Komin, rynna, maszt antenowy, ława kominiarska czy hak drabinowy z reguły nie spełniają tych wymagań, chyba że producent wyraźnie je do tego przewidział. Do pracy na dachach spadzistych stosuje się też tymczasowe punkty mocowane do krokwi przez pokrycie albo zaczepiane o kalenicę. Ich montaż musi być zgodny z instrukcją producenta i wykonany przez osobę przeszkoloną. Po zakończeniu robót otwory w pokryciu trzeba starannie uszczelnić, bo inaczej punkt bezpieczeństwa zamieni się w źródło przecieku.
Na dachach płaskich budynków usługowych i bloków coraz częściej montuje się stałe systemy: pojedyncze punkty albo liny poziome biegnące wzdłuż krawędzi. Ułatwiają one bezpieczne przeglądy, odśnieżanie i serwis urządzeń na dachu. Przy wymianie pokrycia to dobry moment, żeby je zaplanować.
Stałe punkty kotwiczące wymagają okresowych przeglądów. Ich montaż musi uwzględniać szczelność dachu, bo każde przejście przez pokrycie to potencjalne miejsce przecieku. To zadanie dla dekarza znającego zarówno systemy asekuracji, jak i obróbki.
Zobacz też: Szelki bezpieczeństwa, Lina asekuracyjna, BHP pracy na wysokości
Czym jest punkt rosy?
Punkt rosy: Punkt rosy to temperatura, do której trzeba ochłodzić powietrze o danej wilgotności, aby zawarta w nim para wodna zaczęła się skraplać.
Każde powietrze zawiera pewną ilość pary wodnej. Im jest cieplejsze, tym więcej pary może pomieścić. Gdy ochładza się, w pewnym momencie osiąga stan pełnego nasycenia. Ta temperatura to właśnie punkt rosy. Poniżej niej para zamienia się w krople, tak jak na zimnej butelce wyjętej z lodówki.
W pokoju o temperaturze około dwudziestu stopni i umiarkowanej wilgotności punkt rosy wypada zwykle kilka do kilkunastu stopni niżej. To znaczy, że każda powierzchnia chłodniejsza od tej wartości będzie się pokrywać wilgocią. W dachu takim miejscem może być zimna krokiew, styk okna dachowego z ociepleniem, a w środku przegrody spód membrany lub deskowania.
Położenie punktu rosy wewnątrz przegrody zależy od grubości i rodzaju ocieplenia oraz temperatury na zewnątrz. W dobrze zaprojektowanym dachu para, która dotrze do strefy punktu rosy, jest w niewielkiej ilości i ma którędy uciec. W źle zaprojektowanym gromadzi się sezon po sezonie.
Mit, który często słyszę: trzeba przesunąć punkt rosy. Lepiej myśleć o tym, żeby do zimnej strefy nie dopuścić dużej ilości pary i zapewnić jej odpływ. Dobra paroizolacja, ciągłe ocieplenie bez mostków i sprawna wentylacja załatwiają sprawę.
Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Kondensacja powierzchniowa, Kondensacja międzywarstwowa, Wilgotność względna · Wikipedia: Temperatura punktu rosy
Czym jest pural?
Pural: Pural to gruba, poliuretanowa powłoka na blachach dachowych, odporniejsza od poliestru na zarysowania, promieniowanie UV i zmiany temperatur.
Nazwa pochodzi od powłoki poliuretanowo-poliamidowej opracowanej dla blach budowlanych, a dziś funkcjonuje jako ogólne określenie tej klasy wykończeń. Warstwa lakieru jest wyraźnie grubsza niż w poliestrze, typowo kilkadziesiąt mikrometrów. Występuje w wersji gładkiej i matowej, w tym jako pural mat.
Pural dobrze znosi elastyczne zginanie, także w niskich temperaturach, dzięki czemu lepiej sprawdza się przy obróbkach i profilowaniu blachy. Jest odporny na promieniowanie słoneczne, więc kolor dłużej się trzyma. Producenci przypisują mu wysokie klasy odporności korozyjnej, a gwarancje na blachy w tej powłoce są zwykle dłuższe niż na poliester.
Blacha z puralem jest droższa, ale w wielu przypadkach to rozsądny wybór, zwłaszcza na ciemne kolory i nasłonecznione połacie. Nadal trzeba uważać przy montażu: ciąć nożycami, sprzątać opiłki i nie chodzić po blasze w obuwiu z twardą podeszwą. Uszkodzenia zabezpiecza się zaprawką przeznaczoną do tej powłoki.
Gdy dach z puralu jest wyjątkowo narażony na słońce i wysokie temperatury, różnica w porównaniu z poliestrem staje się szczególnie widoczna po latach. Przy wyborze trzeba patrzeć nie tylko na nazwę powłoki, ale też na deklarowane klasy odporności i grubość stali, bo te parametry razem decydują o trwałości.
Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Powłoka poliestrowa, Poliester matowy, Powłoka PVDF, Klasa korozyjności powłoki
Czym jest pustka powietrzna?
Pustka powietrzna: Pustka powietrzna to zamknięta lub słabo wentylowana przestrzeń w przegrodzie dachu, na przykład za ścianką kolankową lub nad sufitem, która wpływa na izolacyjność i wilgotność konstrukcji.
Na poddaszu pustki powstają w kilku typowych miejscach. Za ścianką kolankową, między nią a dachem, zostaje trójkątna przestrzeń, często używana jako schowek. Nad sufitem podwieszanym pod jętkami tworzy się mały strych, tak zwany kozi strych. Pod płytami g-k znajduje się szczelina instalacyjna.
Każda z tych przestrzeni musi być przypisana do ciepłej albo zimnej strony domu. Jeśli schowek za ścianką kolankową jest zimny, ocieplenie powinno biec ścianką kolankową i podłogą schowka, a sam schowek należy wentylować. Jeśli ma być ciepły, izolacja przebiega połacią aż do murłaty. Najgorsze jest rozwiązanie pośrednie, w którym nie wiadomo, gdzie jest granica.
Niewentylowana, zimna pustka, do której dociera ciepłe powietrze z domu, szybko staje się źródłem kondensacji. W schowkach za ścianką kolankową właśnie tam najczęściej znajduję pleśń, mokrą wełnę i zacieki na płytach.
Pustka powietrzna zamknięta w przegrodzie ma też pewną izolacyjność, ale niewielką. Nie zastąpi ocieplenia. Przy planowaniu poddasza dobrze jest od razu ustalić, które przestrzenie mają być ogrzewane, i dopiero wtedy poprowadzić izolację i paroizolację. To też dobry moment, żeby zaplanować dostęp do takich przestrzeni na potrzeby przyszłych przeglądów.
Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Ścianka kolankowa, Folia refleksyjna, Szczelność powietrzna
Do góry