505 646 757Zadzwoń

Słownik pojęć dekarskich

Krokiew, kosz, gąsior, papa termozgrzewalna, punkt rosy. Wyjaśniamy po ludzku słowa, które padają przy naprawie i budowie dachu.

Łódź i okolice do 65 km · szybki dojazd

  • Bezpłatny przegląd dachu z raportem ze zdjęciami
  • Darmowa wycena i wizja lokalna
  • Gwarancja na piśmie

Dekarz przychodzi na oględziny i mówi, że trzeba poprawić kosz, wymienić kontrłaty i dołożyć pas podrynnowy. Brzmi jak obcy język, a od tych słów zależy, za co płacisz.

Zebraliśmy tu pojęcia, które padają przy naprawie, wymianie i budowie dachu. Przy każdym jest krótka definicja, a pod nią wyjaśnienie: do czego to służy, co się w tym psuje i kiedy wezwać fachowca.

W słowniku jest 486 haseł w 8 działach. Kliknij literę albo wpisz szukane słowo.

Hasła według działów

Konstrukcja dachu i więźba

Kształty dachów i elementy bryły

Pokrycia dachowe

Dachy płaskie i hydroizolacja

Obróbki blacharskie, kominy, odwodnienie i akcesoria

Ocieplenie, wentylacja i fizyka dachu

Usterki, naprawy i prace renowacyjne

Formalności, koszty, bezpieczeństwo i zawód dekarza

  • Sople na rynnie zimą
    Sople na rynnie zimą
  • Dekarz wymienia pękniętą dachówkę
    Dekarz wymienia pękniętą dachówkę

A

Czym jest angoba?

Angoba: Angoba to cienka warstwa glinki z dodatkiem tlenków metali, nanoszona na dachówkę ceramiczną przed wypaleniem, która nadaje jej kolor i matowe lub półmatowe wykończenie.

Angobę nakłada się na surową dachówkę w postaci płynnej zawiesiny, a potem całość wypala się razem. W piecu angoba stapia się z czerepem, czyli z masą dachówki, i staje się jej trwałą częścią, a nie farbą, która mogłaby się złuszczyć. Dzięki temu można uzyskać kolory niedostępne dla dachówki naturalnej: czerń, grafit, brąz, miedziany, a także efekt postarzenia.

Powierzchnia angobowana jest gładsza od naturalnej, ale wyraźnie mniej błyszcząca niż glazura. Producenci oferują angoby klasyczne, szlachetne i półmatowe, różniące się składem i połyskiem. W praktyce dachówka angobowana nieco wolniej łapie zabrudzenia i mech niż naturalna, choć po kilkunastu latach i tak warto ją umyć.

Do mycia pokryć angobowanych nie należy używać szczotek drucianych ani agresywnej chemii. Myjka ciśnieniowa powinna mieć umiarkowane ciśnienie i być prowadzona zgodnie z kierunkiem spływu wody. Przy naprawach trzeba pamiętać, że odcień angoby różni się między partiami produkcji, więc nowe dachówki mogą lekko odstawać kolorem od tych, które leżą na dachu od lat.

Wybór między angobą, glazurą i dachówką naturalną to w dużej mierze kwestia gustu. Angoba jest kompromisem: daje szerszą paletę kolorów niż naturalna ceramika, a nie ma szklistego połysku glazury, który na zwykłym domu bywa zbyt krzykliwy.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Glazura, Dachówka ceramiczna, Wykwity na dachówce · Wikipedia: Angoba

Czym jest asfalt modyfikowany?

Asfalt modyfikowany: Asfalt modyfikowany to asfalt z dodatkiem polimerów, takich jak SBS lub APP, które poprawiają jego elastyczność w mrozie i odporność na upał.

Zwykły asfalt, z którego dawniej robiono papy, ma wąski zakres pracy. W upale mięknie i spływa, w mrozie robi się kruchy jak szkło. Dlatego stare papy po kilku sezonach pękały i trzeba było je co chwilę smarować lepikiem. Modyfikacja polimerami zmieniła to zasadniczo.

Do produkcji pap stosuje się dwa główne modyfikatory. SBS to kauczuk syntetyczny, który nadaje masie elastyczność podobną do gumy i dobrą pracę w niskich temperaturach. APP to polipropylen ataktyczny, dający masę bardziej plastyczną, odporną na wysoką temperaturę i promieniowanie UV. W naszym klimacie, z dużymi wahaniami temperatur, dominują papy SBS.

Asfalt modyfikowany występuje nie tylko w papach. Wykorzystuje się go w masach bitumicznych do napraw, w lepikach, w masach KMB do izolacji fundamentów, a także w taśmach uszczelniających. Producenci podają w kartach technicznych parametry, takie jak giętkość w niskiej temperaturze czy odporność na spływanie, które pośrednio mówią, jak dobra jest modyfikacja.

Dla właściciela domu praktyczny wniosek jest taki: przy wyborze papy lub masy naprawczej warto pytać o rodzaj modyfikacji i porównywać parametry z karty technicznej, a nie tylko cenę za rolkę. Tani produkt z niską zawartością polimeru szybciej się zestarzeje.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa SBS, Papa APP, Giętkość papy, Spływność papy · Wikipedia: Asfalt

Czym jest attyka?

Attyka: Ściana lub murek wyprowadzony ponad krawędź dachu, najczęściej płaskiego, zasłaniający połać i tworzący obrzeże dachu.

Attyka to przedłużenie ścian zewnętrznych ponad poziom dachu. Z ulicy dom z attyką wygląda jak kostka, bo pokrycie i spadki są niewidoczne. Attyki stawia się na budynkach z dachami płaskimi, w nowoczesnych domach, ale też na kamienicach, gdzie dawniej pełniły funkcję dekoracyjną i przeciwpożarową. Wysokość attyki bywa różna, od kilkunastu centymetrów po ponad metr.

Dach otoczony attyką nie może odprowadzać wody przez zwykłą rynnę przy krawędzi. Stosuje się wpusty dachowe w połaci albo rzygacze i przelewy przechodzące przez attykę do rynien na elewacji. Przelewy awaryjne są potrzebne na wypadek zapchania głównego odpływu, bo bez nich woda gromadzi się na dachu jak w wannie.

Hydroizolację wywija się na wewnętrzną ścianę attyki i zakańcza pod obróbką korony. Koronę muru przykryje się blachą z kapinosami po obu stronach albo kształtkami. Ocieplenie attyki z obu stron jest ważne, bo inaczej powstaje mostek termiczny wzdłuż całej krawędzi dachu.

Usterki attyk to jedne z najczęstszych przyczyn przecieków na dachach płaskich: odspojona papa na pionie, nieszczelna obróbka korony, pęknięte tynki i zapchane rzygacze. Zacieki tuż przy ścianach zewnętrznych na ostatnim piętrze to typowy objaw.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Dach płaski, Stropodach, Gzyms, Dach przybudówki · Wikipedia: Attyka (architektura)

Czym jest azbest?

Azbest: Azbest to grupa naturalnych minerałów o budowie włóknistej, dawniej powszechnie dodawanych do materiałów budowlanych, których pył jest szkodliwy dla zdrowia.

Włókna azbestu są bardzo cienkie, wytrzymałe i odporne na wysoką temperaturę. Dlatego przez dziesięciolecia dodawano je do płyt dachowych, rur, izolacji, uszczelek i płyt elewacyjnych. W budownictwie mieszkaniowym najczęściej spotyka się go w płytach falistych i płaskich, czyli w tak zwanym eternicie, a także w starych płytach elewacyjnych i rurach.

Problem polega na tym, że włókna azbestu łatwo rozpadają się na drobne cząstki, które unoszą się w powietrzu i mogą być wdychane. Długotrwała ekspozycja zwiększa ryzyko poważnych chorób płuc. Dlatego w Polsce wprowadzono zakaz produkcji i stosowania wyrobów azbestowych oraz program stopniowego ich usuwania.

Jeżeli na budynku jest pokrycie z azbestu, nie należy go myć ciśnieniowo, szlifować, ciąć ani malować bez wiedzy o obowiązujących zasadach. Usuwanie zleca się firmie uprawnionej do prac z azbestem, która zabezpiecza płyty, pakuje je i przekazuje na odpowiednie składowisko. Właściciel powinien zachować dokumenty potwierdzające odbiór odpadów.

Wiele osób zastanawia się, czy można przykryć stary eternit nowym materiałem bez demontażu. To rozwiązanie budzi wątpliwości prawne i techniczne, bo azbest dalej pozostaje w budynku, a dach staje się cięższy. Zanim zapadnie decyzja, dobrze jest porozmawiać z firmą usuwającą azbest i z gminą.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Eternit, Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe, Łupek włóknisto-cementowy · Wikipedia: Azbest

Do góry

B

Czym są badania wysokościowe?

Badania wysokościowe: Badania wysokościowe to badania lekarskie z zakresu medycyny pracy, po których lekarz orzeka, czy pracownik może bezpiecznie wykonywać pracę na wysokości.

Badania przeprowadza lekarz medycyny pracy na podstawie skierowania od pracodawcy. Sprawdza się między innymi wzrok, słuch, układ krążenia, równowagę i ogólny stan zdrowia, a lekarz może zlecić dodatkowe konsultacje. W orzeczeniu wskazuje się, czy pracownik jest zdolny do pracy na wysokości i jakiej.

Badania wykonuje się przy przyjęciu do pracy oraz okresowo, w odstępach określonych przez lekarza. Dekarz bez aktualnych badań nie powinien zostać dopuszczony do pracy na dachu. Dotyczy to także osób zatrudnionych na podstawie innych umów, jeśli pracują na rzecz firmy w warunkach budowy. Właściciel jednoosobowej firmy, który sam pracuje na dachach, formalnie nie zawsze podlega tym samym obowiązkom co pracodawca wobec pracowników. Z punktu widzenia bezpieczeństwa rozsądnie jest jednak regularnie się badać. Przy przetargach i zleceniach od firm zamawiający coraz częściej wymagają takich dokumentów także od samozatrudnionych.

Przeciwwskazania mogą wynikać z chorób, przyjmowanych leków czy zaburzeń równowagi. Dla samego dekarza to ochrona, bo zawroty głowy czy chwilowe zasłabnięcie na krawędzi dachu mogą skończyć się tragicznie.

Inwestor nie musi sprawdzać badań każdego pracownika, ale przy większych zleceniach, szczególnie wspólnot i firm, często prosi o oświadczenie wykonawcy, że ekipa ma aktualne badania i szkolenia.

Zobacz też: BHP pracy na wysokości, Szkolenie BHP, Szelki bezpieczeństwa

Czym jest BDO?

BDO: BDO to Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, czyli państwowy rejestr i system elektronicznej ewidencji odpadów prowadzony przez marszałków województw.

Firmy, które wytwarzają, transportują lub przetwarzają odpady, co do zasady muszą być wpisane do rejestru BDO i mieć numer rejestrowy. Przez system prowadzi się ewidencję odpadów, wystawia karty przekazania odpadu i składa roczne sprawozdania.

W branży dekarskiej BDO dotyczy przede wszystkim odpadów z rozbiórek: starej dachówki, papy, drewna, blachy, styropianu, wełny, a szczególnie wyrobów zawierających azbest. Firma usuwająca eternit i przewożąca go na składowisko musi spełniać szereg wymogów formalnych, a BDO jest jednym z nich. Numer rejestrowy BDO firmy powinien być podawany na dokumentach, w ofertach i na stronie internetowej. Dla klienta to szybki sposób na sprawdzenie, czy firma legalnie zajmuje się odpadami. Wyszukiwarka publicznego rejestru pozwala sprawdzić zakres wpisu, czyli to, czy firma może na przykład transportować lub zbierać określone rodzaje odpadów.

Przepisy przewidują pewne zwolnienia z obowiązku wpisu, na przykład dla niektórych wytwórców małych ilości odpadów. Szczegóły zależą od rodzaju i ilości odpadów i bywają przedmiotem nowelizacji.

Inwestor może sprawdzić, czy firma odbierająca odpady jest w rejestrze, bo jest on publicznie dostępny. To prosta weryfikacja, szczególnie ważna przy usuwaniu azbestu, gdzie nielegalne pozbycie się odpadów może skutkować kłopotami także dla właściciela nieruchomości.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Karta przekazania odpadu, Odpady budowlane, Dofinansowanie usuwania azbestu

Czym jest belka stropowa?

Belka stropowa: Pozioma belka nośna stropu nad ostatnią kondygnacją, która w wielu dachach współpracuje z więźbą, przejmując rozpór krokwi lub nacisk słupów.

W domach z drewnianym stropem nad piętrem belki stropowe są częścią systemu dachowego. Krokwie bywają z nimi połączone u dołu, tworząc trójkąt, który nie pozwala dachowi się rozjeżdżać. Na belkach stropowych stawia się też słupy i podwaliny, a od spodu mocuje sufit pokoju poniżej.

Belki stropowe wykonuje się z mocnego drewna, dziś często z drewna konstrukcyjnego suszonego komorowo lub klejonego. W budynkach murowanych z żelbetowym stropem ich rolę przejmuje płyta stropowa, ale na poddaszach starszych domów nadal spotyka się pełne stropy belkowe z polepą lub zasypką.

Kłopoty z belkami stropowymi to przede wszystkim ugięcia, pęknięcia przy podporach, zgnilizna końców osadzonych w murze i uszkodzenia przez owady. Stara polepa jest ciężka, a do tego zatrzymuje wilgoć. Przy adaptacji strychu na mieszkanie zwiększa się obciążenie, co dla starego stropu bywa za dużo.

Zanim zaczniesz urządzać poddasze nad drewnianym stropem, sprawdź stan belek i ich przekroje. Czasem wystarczy dołożyć nakładki lub dodatkowe belki, czasem trzeba strop wzmocnić od dołu. Przy remoncie starego stropu belkowego dobrze jest też usunąć ciężką polepę i zastąpić ją lżejszym ociepleniem. Odciąża to belki i pozwala obejrzeć ich górną powierzchnię, na której często kryją się ślady dawnych przecieków.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Podciąg, Podwalina, Rozpór dachu · Wikipedia: Belka

Czym jest BHP pracy na wysokości?

BHP pracy na wysokości: BHP pracy na wysokości to zbiór przepisów i zasad bezpieczeństwa dla prac wykonywanych powyżej określonej wysokości nad podłożem, w tym prac dekarskich na dachach.

Przepisy bhp uznają za pracę na wysokości pracę na powierzchni znajdującej się powyżej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi, z pewnymi wyjątkami. Dach jest więc prawie zawsze miejscem pracy na wysokości, a upadek z dachu należy do najpoważniejszych zagrożeń w budownictwie.

Podstawą jest ochrona zbiorowa: rusztowania, balustrady, siatki ochronne, zabezpieczenie otworów w dachu. Tam, gdzie to niemożliwe lub niewystarczające, stosuje się ochronę indywidualną, czyli szelki bezpieczeństwa z linami i punktami kotwiczenia. Pracownicy muszą mieć aktualne badania lekarskie i przeszkolenie. Przed rozpoczęciem robót na dachu firma powinna ocenić ryzyko i zaplanować sposób zabezpieczenia: gdzie staną rusztowania, gdzie zostaną zamocowane punkty kotwiczące, jak materiał trafi na dach i jak zabezpieczona będzie strefa pod okapem. Plan nie musi być długi, ale musi istnieć, zanim ktokolwiek wejdzie na połać.

Prace na dachu przerywa się przy silnym wietrze, burzy, oblodzeniu i słabej widoczności. Nie wchodzi się na pokrycia kruche, jak eternit czy płyty z tworzyw, bez kładek i zabezpieczeń, bo łatwo przez nie przelecieć.

Właściciel domu powinien wiedzieć, że ekipa bez żadnego zabezpieczenia to nie tylko ryzyko dla dekarzy. W razie wypadku pojawiają się pytania o odpowiedzialność, ubezpieczenie i organizację pracy. Dobra firma pracuje bezpiecznie także na małym dachu.

Zobacz też: Szelki bezpieczeństwa, Rusztowanie, Badania wysokościowe, Zabezpieczenie krawędzi dachu

Czym jest bieżąca konserwacja?

Bieżąca konserwacja: Bieżąca konserwacja to drobne, regularne prace utrzymujące dach w dobrym stanie, jak czyszczenie rynien, wymiana pojedynczych dachówek czy uszczelnienie obróbek.

Prawo budowlane wyraźnie odróżnia bieżącą konserwację od remontu i nie wymaga dla niej ani pozwolenia, ani zgłoszenia. Na dachu to między innymi usuwanie liści i mchu, poprawianie przesuniętych dachówek, wymiana pękniętych elementów, dokręcanie wkrętów w blachodachówce, uzupełnianie uszczelek i drobne poprawki obróbek.

Konserwacja jest najtańszym sposobem przedłużenia życia dachu. Zapchana rynna potrafi zalać podbitkę i ścianę, pęknięta dachówka wpuścić wodę na membranę, a mech zatrzymywać wilgoć i niszczyć powłokę blachy lub powierzchnię dachówki. Do konserwacji należy też kontrola uszczelnień przy kominach i oknach dachowych, odpływów na dachach płaskich, siatek w rynnach oraz stanu ław i stopni kominiarskich. Wiele z tych drobiazgów zajmuje dekarzowi kilkanaście minut, a zaniedbanych przez lata potrafi wymusić dużą naprawę. Krótka lista kontrolna po każdym przeglądzie bardzo ułatwia pilnowanie terminów.

Rozsądny rytm to przegląd wiosną i jesienią oraz po każdej silnej wichurze lub gradobiciu. Na płaskich dachach z papą lub membraną trzeba dodatkowo zwracać uwagę na pęcherze, rozwarstwione zakłady i stojącą wodę.

Wiele prac konserwacyjnych właściciel może zrobić sam z drabiny, na przykład czyszczenie rynien przy parterze. Wejście na połać to już praca na wysokości i lepiej zostawić ją ekipie z asekuracją.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Remont, Oględziny dachu, Okresowa kontrola stanu technicznego

Czym jest blacharz dachowy?

Blacharz dachowy: Blacharz dachowy to fachowiec, który wykonuje z blachy pokrycia dachowe, obróbki, rynny, rury spustowe i inne elementy ochrony dachu przed wodą.

Blacharz budowlany pracuje z blachą stalową powlekaną, ocynkowaną, tytanowo-cynkową, miedzianą lub aluminiową. Gnie ją na giętarce, łączy na rąbek, lutuje albo nituje. Z jego rąk wychodzą obróbki kominów, pasy podrynnowe i nadrynnowe, wiatrownice, kosze, parapety oraz pokrycia na rąbek stojący.

Na dachach z dachówki czy gontu blacharz jest potrzebny przy każdym miejscu, gdzie pokrycie styka się z murem, oknem lub inną połacią. To właśnie tam najczęściej zaczynają się przecieki, więc precyzja ma ogromne znaczenie. Wiele firm dekarskich ma w ekipie osobę, która specjalizuje się w obróbkach. Blacharz potrafi też wykonać elementy na wymiar, których nie ma w katalogu producenta: nietypowe obróbki lukarn, kołnierze wokół wywiewek czy pasy przy ścianach z cegły klinkierowej. To szczególnie cenne przy starych budynkach, gdzie żaden detal nie jest standardowy, a gotowe elementy systemowe po prostu nie pasują.

Typowe błędy to zbyt krótkie zakłady, brak dylatacji przy długich elementach, łączenie blach z różnych metali (na przykład miedzi z ocynkiem) i obróbki kominów przyklejone tylko na silikon. Blacha pracuje termicznie, więc sztywne mocowanie na długich odcinkach kończy się pofałdowaniem i rozszczelnieniem.

Jeśli po deszczu woda pojawia się przy kominie, nad oknem dachowym lub na ścianie szczytowej, najczęściej winna jest obróbka. Wtedy warto wezwać dekarza lub blacharza, zanim zamoknie ocieplenie.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Dekarz, Cieśla, Gwarancja producenta · Wikipedia: Blacharstwo

Czym jest blacha aluminiowa?

Blacha aluminiowa: Blacha aluminiowa to lekki materiał dachowy ze stopu aluminium, odporny na korozję, stosowany na pokrycia, obróbki i rynny, zwykle z fabryczną powłoką lakierniczą.

Aluminium tworzy na powierzchni cienką warstwę tlenku, która chroni je przed dalszą korozją, dlatego nie rdzewieje jak stal. Jest kilka razy lżejsze od stali przy tej samej objętości, łatwe w obróbce i dobrze znosi wilgotne środowisko. Na dachy stosuje się blachę gładką na rąbek, panele, blachodachówki i gonty aluminiowe oraz rynny.

Blachy dachowe z aluminium najczęściej mają fabryczny lakier w szerokiej palecie kolorów. Materiał sprawdza się na budynkach w pobliżu dużych zakładów przemysłowych i tam, gdzie zależy nam na niskiej masie pokrycia. Wadą jest większa niż w przypadku stali rozszerzalność cieplna i niższa odporność na wgniecenia, na przykład od gradu czy chodzenia.

Aluminium nie powinno stykać się bezpośrednio z miedzią ani być polewane wodą spływającą z miedzi, a także z niektórymi zaprawami i świeżym betonem. Mocowania muszą uwzględniać pracę materiału przy zmianach temperatury. Typowe kłopoty na takich dachach to wgniecenia, uszkodzenia powłoki przy montażu i źle rozwiązane połączenia z innymi metalami.

Aluminium jest dobrym wyborem na rynny i obróbki, które mają długo wyglądać estetycznie bez malowania, a także na budynki, gdzie liczy się masa pokrycia. Przy wykonywaniu obróbek blacharz dobiera łączniki z materiału, który nie wywoła korozji na styku, najczęściej ze stali nierdzewnej lub aluminium.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Blacha miedziana, Rozszerzalność cieplna pokrycia, Blacha na rąbek stojący · Wikipedia: Blacha aluminiowa

Czym jest blacha koszowa?

Blacha koszowa: Obróbka blacharska układana w koszu dachowym, czyli we wklęsłym załamaniu dwóch połaci, która zbiera i odprowadza wodę spływającą z obu stron.

Kosz to miejsce, gdzie dwie połacie schodzą się do środka, tworząc rynnę biegnącą od kalenicy lub naroża w stronę okapu. Spływa tam woda z dwóch powierzchni naraz, więc jest to jedno z najbardziej obciążonych miejsc dachu. Blacha koszowa tworzy w nim szczelne, gładkie koryto.

Pod blachę koszową układa się pełne deskowanie albo przynajmniej dodatkowe deski, a pod spodem pas membrany. Blacha ma zwykle przetłoczenie lub rant pośrodku, który rozbija strumień wody z obu połaci, i boczne zagięcia zapobiegające podciekaniu pod pokrycie. Pokrycie docina się po obu stronach z zostawieniem odsłoniętego pasa blachy. Stosuje się blachę powlekaną, tytan-cynk, miedź lub gotowe kosze z tworzywa i aluminium do dachówek.

Na co uważać? Kosz nie może mieć poprzecznych łączeń wykonanych bez zakładu, a mocowanie blachy nie może przebijać jej w miejscu, gdzie płynie woda. Zbyt wąski kosz przy dużej połaci przelewa się podczas ulewy. Kosze bardzo szybko zapychają się liśćmi i igłami, a zimą tworzy się w nich lód, który podpiera wodę pod pokrycie.

Przecieki w narożnikach poddasza pod koszem to klasyczna usterka. Kosze dobrze jest czyścić co roku i sprawdzać, czy docięte dachówki dalej leżą na swoim miejscu. Skorodowaną blachę koszową wymienia się, rozbierając pokrycie po obu stronach kosza.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Obróbka blacharska, Rynna dachowa ukryta, Klamra do dachówek

Czym jest blacha miedziana?

Blacha miedziana: Blacha miedziana to pokrycie i materiał na obróbki z czystej miedzi, bardzo trwały, plastyczny i zmieniający z czasem kolor od łososiowego przez brąz do zielonej patyny.

Miedź to jeden z najstarszych materiałów dachowych. Jest łatwa w obróbce, dobrze się lutuje i daje się kształtować w łuki, kopuły i hełmy wież. Świeża blacha ma jasny, czerwono-złoty kolor, który w ciągu kilku lat ciemnieje do brązu, a po wielu latach w zależności od warunków może pokryć się zieloną patyną.

Z miedzi wykonuje się pokrycia na rąbek, obróbki, rynny i elementy dekoracyjne. Na domach jednorodzinnych miedź pojawia się najczęściej na wykuszach, daszkach nad wejściem i jako orynnowanie. To materiał drogi, ale przy prawidłowym wykonaniu wytrzymuje bardzo długo i nie wymaga malowania.

Miedź jest aktywna wobec innych metali. Woda spływająca z miedzianego dachu przyspiesza korozję cynku, stali ocynkowanej i aluminium położonych niżej, dlatego nie łączy się ich w jednym układzie odwodnienia. Do mocowania używa się łączników miedzianych lub nierdzewnych. Kradzieże miedzianych rynien też niestety się zdarzają. Pęknięcia lutów i przetarcia na rąbkach naprawia blacharz z doświadczeniem w tym materiale.

Przy dachach z miedzią w otoczeniu innych metali, na przykład gdy rynny są ocynkowane, a obróbki miedziane, trzeba zaplanować spływ wody tak, by nie płynęła z miedzi na stal. Jeżeli na starym dachu tak już jest, a rynny niszczeją szybciej niż powinny, przyczyną bywa właśnie to sąsiedztwo.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Patyna, Blacha tytan-cynk, Blacha na rąbek stojący · Wikipedia: Blacha miedziana

Czym jest blacha na rąbek stojący?

Blacha na rąbek stojący: Blacha na rąbek stojący to pokrycie z pasów blachy łączonych wzdłuż połaci podwyższonymi zagięciami krawędzi, czyli rąbkami, bez przebijania blachy wkrętami na wierzchu.

Krawędzie sąsiednich pasów wywija się w górę i łączy ze sobą przez zaginanie, ręcznie lub maszynowo, tworząc wąskie, pionowe żeberko. Pokrycie mocuje się do podłoża ukrytymi klamrami, które wchodzą w rąbek. Klamry stałe trzymają pas w jednym miejscu, a przesuwne pozwalają blasze pracować przy zmianach temperatury. Dzięki temu na dachu nie ma wkrętów z uszczelkami, które z wiekiem tracą szczelność.

Rąbek to tradycyjny sposób krycia blachą, dawniej stosowany na kościołach, kamienicach i dworach. Dziś wykonuje się go z blachy stalowej powlekanej, tytan-cynku, miedzi i aluminium. Wymaga pełnego deskowania lub specjalnego podłoża, a przy blachach stalowych często także maty strukturalnej pod spodem, która poprawia wentylację i wycisza dach.

To technika wymagająca dobrego blacharza. Błędy w rozmieszczeniu klamer, brak swobody pracy blachy albo źle zamknięte rąbki dają falowanie arkuszy, pęknięcia i przecieki. Na starszych dachach widuje się rozszczelnione rąbki, przetarcia i korozję. Takie pokrycia często da się naprawić odcinkami, bez wymiany całej połaci.

Dach na rąbek dobrze się sprawdza na niskich spadkach, na łukach i w miejscach wymagających wielu precyzyjnych obróbek. To również jedno z nielicznych pokryć, z których można wykonać jednolity dach i elewację. Przy wyborze ekipy dobrze jest obejrzeć wcześniejsze realizacje, bo jakość rąbka widać od razu.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Panel na rąbek, Blacha tytan-cynk, Blacha miedziana, Rozszerzalność cieplna pokrycia

Czym jest blacha powlekana?

Blacha powlekana: Blacha stalowa ocynkowana, pokryta fabrycznie warstwą lakieru lub tworzywa, z której wykonuje się pokrycia, obróbki blacharskie i systemy rynnowe.

Blacha powlekana to stal, która przechodzi kilka warstw ochrony. Najpierw jest cynkowana, potem pokrywana podkładem i wierzchnią powłoką organiczną, najczęściej poliestrową, poliuretanową lub z innych tworzyw. Dzięki temu nie rdzewieje szybko, ma kolor i daje się giąć na giętarce bez pękania powłoki.

To najpopularniejszy materiał na obróbki blacharskie w domach jednorodzinnych. Producenci pokryć oferują blachę płaską w tych samych kolorach co blachodachówka, więc obróbki komina, wiatrownice i pasy okapowe pasują do dachu. Blachy różnią się grubością rdzenia stalowego, ilością cynku i rodzajem powłoki, a od tego zależy ich trwałość.

Słabym punktem blachy powlekanej są krawędzie cięte i miejsca zarysowane. Tam stal jest odsłonięta i od nich zaczyna się korozja. Dlatego obróbki tnie się nożycami, a nie szlifierką, która przypala powłokę, a zarysowania zabezpiecza farbą zaprawkową. Opiłki po wierceniu trzeba zmiatać, bo rdzewieją na powierzchni.

Pierwsze rude zacieki na obróbce, łuszcząca się powłoka albo wyraźne wyblaknięcie to sygnał, że obróbki się starzeją. Na wczesnym etapie wystarczy oczyszczenie i malowanie, później konieczna jest wymiana elementów. Przy wymianie dobrze jest dobrać kolor i rodzaj powłoki do pokrycia.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Blacha tytan-cynk, Blacha miedziana, Obróbka blacharska, Wkręt farmerski

Czym jest blacha stalowa ocynkowana?

Blacha stalowa ocynkowana: Blacha stalowa ocynkowana to blacha stalowa pokryta warstwą cynku, która chroni stal przed rdzą i stanowi podstawę większości blach dachowych, także powlekanych.

Cynk chroni stal na dwa sposoby. Tworzy barierę oddzielającą stal od wilgoci, a w razie zarysowania działa jak anoda, czyli koroduje zamiast stali, ograniczając rdzę wokół rysy. Ilość cynku podaje się w gramach na metr kwadratowy, licząc obie strony blachy. Im więcej cynku, tym dłużej blacha jest chroniona.

Sama blacha ocynkowana, bez dodatkowej powłoki, to tradycyjne, tanie pokrycie budynków gospodarczych, a także materiał na obróbki i rynny. Szybko matowieje i z czasem wymaga malowania farbami do metalu. Częściej jednak ocynkowana stal jest bazą dla blach powlekanych: na cynk nakłada się warstwy podkładowe i lakier, np. poliester lub pural.

Typowe problemy to rdza na starych, niemalowanych dachach, zwłaszcza przy wkrętach, zakładach i krawędziach. Przy malowaniu takiego dachu trzeba usunąć luźną rdzę, odtłuścić powierzchnię i użyć farby przeznaczonej do blachy ocynkowanej. Jeśli blacha jest przerdzewiała na wylot, malowanie niewiele da i lepiej wymienić pokrycie.

Na nowym dachu z blachy ocynkowanej bez powłoki farbę zwykle kładzie się dopiero po pewnym czasie, gdy powierzchnia zmatowieje, albo po odpowiednim przygotowaniu chemicznym. Malowanie świeżego, błyszczącego cynku zwykłą farbą kończy się łuszczeniem. Dobór farby i przygotowania podłoża warto skonsultować z dekarzem.

Usługa: Malowanie dachu · Zobacz też: Powłoka cynkowo-aluminiowa, Powłoka poliestrowa, Klasa korozyjności powłoki · Wikipedia: Cynkowanie

Czym jest blacha trapezowa?

Blacha trapezowa: Blacha trapezowa to blacha profilowana w regularne przetłoczenia o przekroju trapezu, używana jako pokrycie dachów, ścian i konstrukcja nośna dachów płaskich.

Trapez to jeden z najprostszych i najbardziej uniwersalnych profili blachy. Przetłoczenia nadają arkuszowi sztywność, dzięki czemu może on przenosić obciążenia na większych rozpiętościach niż blacha płaska. Profile różnią się wysokością fali: niskie stosuje się głównie jako pokrycie dachów budynków gospodarczych, garaży i wiat, a wysokie jako blachę nośną pod ocieplenie i membranę na dachach hal.

Na domach jednorodzinnych blacha trapezowa pojawia się coraz częściej ze względów estetycznych, w nowoczesnych bryłach z prostymi dachami. Mocuje się ją wkrętami farmerskimi z uszczelką, przez dolną lub górną część fali, zgodnie z instrukcją producenta. Na nieocieplonych budynkach warto wybrać blachę z filcem antykondensacyjnym od spodu, który zatrzymuje skropliny.

Najczęstsze usterki to przecieki na zakładach poprzecznych przy zbyt małym spadku, poluzowane lub źle dokręcone wkręty, a także korozja krawędzi cięcia. Na starszych obiektach spotyka się blachę mocno skorodowaną, z dziurami przy łączeniach. Wtedy pojedyncze arkusze można wymienić, ale przy rozległej rdzy lepiej przekryć cały dach.

Na trapezach o niskim spadku zakłady poprzeczne uszczelnia się taśmami lub kitem, a podłużne zachodzą na jedną lub dwie fale. Przy przeglądzie warto zwrócić uwagę na wkręty w okolicach okapu i kalenicy, bo tam wiatr najmocniej szarpie arkuszami i uszczelki pracują najbardziej.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Wkręt farmerski, Filc antykondensacyjny, Blacha stalowa ocynkowana

Czym jest blacha tytan-cynk?

Blacha tytan-cynk: Blacha tytan-cynk to blacha ze stopu cynku z niewielkim dodatkiem tytanu i miedzi, bardzo trwała, która z czasem pokrywa się naturalną szarą patyną.

Stop tytan-cynk jest odporniejszy mechanicznie i mniej pracuje termicznie niż czysty cynk. Na powietrzu powierzchnia blachy reaguje z wilgocią i dwutlenkiem węgla, tworząc warstwę węglanu cynku, czyli patynę, która chroni materiał przed dalszą korozją. Dostępne są blachy naturalne, błyszczące na początku, oraz fabrycznie patynowane w odcieniach grafitu i szarości.

Z tytan-cynku wykonuje się pokrycia na rąbek, obróbki kominów i murów, rynny i rury spustowe. Materiał łączy się przez lutowanie miękkie, co pozwala uzyskać bardzo szczelne połączenia. To blacha, która na dobrze wykonanym dachu wytrzymuje wiele dziesięcioleci.

Tytan-cynk wymaga przestrzegania kilku zasad. Nie może stykać się z miedzią, a woda spływająca z miedzianych elementów nie powinna płynąć po cynku, bo powoduje korozję. Źle znosi też stały kontakt z niektórymi rodzajami drewna i zaprawami. Montaż w niskiej temperaturze grozi pękaniem przy zaginaniu, dlatego blachę trzeba wtedy podgrzać. Typowe usterki to pęknięcia lutów, rozszczelnione rąbki i uszkodzenia od wyrobów chemicznych.

Pod pokryciami z tytan-cynku zaleca się przestrzeń wentylacyjną lub matę strukturalną, ponieważ wilgoć skraplająca się na spodzie blachy bez dostępu powietrza powoduje korozję od dołu. Takie uszkodzenia długo są niewidoczne z zewnątrz, a ujawniają się dopiero jako nagłe przecieki.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Patyna, Blacha miedziana, Blacha na rąbek stojący

Czym jest blachodachówka?

Blachodachówka: Blachodachówka to pokrycie z cienkiej, powlekanej blachy stalowej lub aluminiowej, wytłoczonej tak, by z daleka przypominała ułożoną dachówkę.

Podstawą blachodachówki jest najczęściej stal ocynkowana, zabezpieczona dodatkowo powłoką organiczną, np. poliestrem, matowym poliestrem lub puralem. Blachę profiluje się w fale i przetłoczenia, które imitują rzędy dachówek. Pokrycie jest wielokrotnie lżejsze od ceramiki, dobrze sprawdza się na dachach o prostych kształtach i przy wymianie starych pokryć na lekkich więźbach.

Występują dwie główne odmiany: arkuszowa, docinana na długość połaci, oraz modułowa, z krótkich paneli. Montaż odbywa się na łatach i kontrłatach, z membraną pod spodem, a arkusze przykręca się wkrętami farmerskimi z uszczelką. Do kompletu dochodzą gąsiory, wiatrownice, pasy podrynnowe i inne obróbki z tej samej blachy.

Trwałość zależy od grubości stali, ilości cynku i rodzaju powłoki. Typowe kłopoty to rysy i odpryski powłoki po nieostrożnym montażu, rdza przy docięciach szlifierką kątową, poluzowane wkręty i źle wykonane obróbki kominów. Pokrycie z blachy jest głośniejsze przy deszczu niż dachówka, co ogranicza się odpowiednim ociepleniem. Drobne uszkodzenia warto zaprawiać farbą zaprawkową, zanim pojawi się korozja.

Przy wymianie starego pokrycia na blachodachówkę dekarz sprawdza równość połaci, bo krzywa więźba przenosi się na falowanie blachy. Często trzeba wypoziomować krokwie nakładkami. Dobra wentylacja pod pokryciem jest tu równie ważna jak przy dachówce, bo blacha szybko się wychładza i łatwo zbiera skropliny.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blachodachówka modułowa, Blachodachówka arkuszowa, Wkręt farmerski, Powłoka poliestrowa · Wikipedia: Blachodachówka

Czym jest blachodachówka arkuszowa?

Blachodachówka arkuszowa: Blachodachówka arkuszowa to odmiana blachodachówki produkowana w długich arkuszach docinanych w fabryce na wymiar połaci, od okapu aż po kalenicę.

Przy arkuszowej blachodachówce zamawia się blachę według zestawienia z pomiaru dachu. Jeden arkusz pokrywa zwykle cały pas połaci, więc połączeń poprzecznych jest bardzo mało lub nie ma ich wcale. To przekłada się na szybki montaż i dobrą szczelność na prostych, dużych dachach.

Długie arkusze wymagają ostrożnego transportu i wnoszenia, najlepiej w kilka osób, żeby się nie wygięły i nie zarysowały. Pomiar musi być precyzyjny, bo błędnie docięty arkusz trudno potem wykorzystać. Bardzo długie elementy pracują termicznie, dlatego producenci określają maksymalną długość arkusza i sposób mocowania.

Częstą usterką jest cięcie blachy szlifierką kątową na budowie. Wysoka temperatura wypala powłokę i cynk wokół cięcia, a gorące opiłki wtapiają się w lakier i rdzewieją. Do cięcia stosuje się nożyce i wycinarki. Jeśli na dachu widać rdzawe kropki, zwykle są to właśnie ślady po opiłkach lub zarysowania, które trzeba oczyścić i zabezpieczyć.

Pomiar do zamówienia blachy najlepiej zlecić ekipie, która będzie dach kryła. Dekarz mierzy każdą połać osobno, uwzględnia wysięg okapu, kosze, okna dachowe i kominy, a potem przygotowuje rozkrój. Błąd kilku centymetrów przy okapie może sprawić, że woda będzie lała się poza rynnę.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blachodachówka, Blachodachówka modułowa, Rozszerzalność cieplna pokrycia

Czym jest blachodachówka modułowa?

Blachodachówka modułowa: Blachodachówka modułowa to odmiana blachodachówki dostarczana w krótkich, jednakowych panelach obejmujących kilka fal na szerokość i jeden lub kilka rzędów na długość.

Moduły mają stałą długość, więc nie trzeba ich zamawiać według wymiarów połaci. Są poręczne, łatwe w transporcie i noszeniu na dach, a uszkodzony fragment można wymienić bez rozbierania całego pasa pokrycia. Na dachach o skomplikowanym kształcie z wieloma lukarnami i koszami odpad bywa mniejszy niż przy długich arkuszach.

Układ pokrycia z modułów musi zgadzać się z rozstawem łat, który wynika z długości jednego rzędu. Panele zachodzą na siebie na zakład i są skręcane w miejscach wskazanych przez producenta. Wiele systemów ma ukryte mocowanie, dzięki czemu wkręty nie są widoczne z zewnątrz.

Większa liczba połączeń poprzecznych oznacza więcej miejsc, w które przy złym montażu może wnikać woda, szczególnie na dachach o niskim spadku. Dlatego trzeba przestrzegać minimalnego kąta nachylenia podanego przez producenta i dobrze wykonać warstwę wstępnego krycia. Typowe usterki to rozszczelnienia na zakładach i źle dopasowane moduły przy koszach.

Moduły łatwiej wnieść na dach w pojedynkę i układać na budynkach z utrudnionym dojazdem, gdzie nie da się podać długich arkuszy. To dobry wybór przy dachach z wieloma załamaniami, a także przy naprawach, gdy trzeba wymienić tylko fragment pokrycia uszkodzony przez wichurę czy spadającą gałąź.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blachodachówka, Blachodachówka arkuszowa, Zakład pokrycia

Czym jest blachodachówka z posypką?

Blachodachówka z posypką: Blachodachówka z posypką to pokrycie ze stalowych paneli pokrytych warstwą żywicy i drobnego granulatu mineralnego, które wygląda jak dachówka lub gont, a nie jak gładka blacha.

Bazą jest stal z powłoką antykorozyjną, na którą nakłada się warstwę spoiwa akrylowego i posypkę z barwionego kruszywa. Powierzchnia staje się szorstka i matowa, dzięki czemu pokrycie przypomina dachówkę ceramiczną lub gont. Panele są lekkie, a do tego wyraźnie cichsze przy deszczu od zwykłej blachodachówki, bo posypka rozprasza uderzenia kropli.

Montaż przebiega na łatach, panele mocuje się gwoździami lub wkrętami w zakładach, tak że łączniki są przykryte kolejnym rzędem. System obejmuje własne gąsiory, wiatrownice i elementy wykończeniowe. Dzięki dużej odporności na wgniecenia można po takim dachu ostrożnie chodzić.

Posypka z czasem częściowo się wyciera, zwłaszcza w miejscach intensywnego spływu wody, i trafia do rynien. Niewielkie ubytki są normalne. Docięcia i miejsca przewierceń trzeba zabezpieczyć zgodnie z zaleceniami producenta, bo goła krawędź stali będzie korodować. Przy naprawach dobiera się panele z tej samej linii kolorystycznej.

Takie pokrycie dobrze sprawdza się na dachach o skomplikowanym kształcie, bo panele są niewielkie i łatwo je docinać. Ważne, by ekipa znała konkretny system, ponieważ montaż i obróbki różnią się od zwykłej blachodachówki, a błędy przy zakładach trudno potem poprawić bez zdejmowania kilku rzędów.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blachodachówka, Posypka mineralna, Gont bitumiczny

Czym jest bryła dachu?

Bryła dachu: Trójwymiarowy kształt dachu postrzegany jako całość, wynikający z jego rodzaju, nachylenia, wysokości i elementów, takich jak lukarny, facjaty czy wykusze.

Bryła dachu to to, co widać, patrząc na dom z daleka. Architekci traktują ją jako jeden z najważniejszych elementów wyglądu budynku. Ten sam dom z dachem dwuspadowym, kopertowym czy płaskim wygląda zupełnie inaczej. Bryłę tworzą rodzaj dachu, kąty połaci, wysokość kalenicy, wysięg okapów, a także wszystkie elementy wystające z połaci.

W planach miejscowych często zapisuje się wymagania dotyczące bryły: rodzaj dachu, przedział kątów, kierunek kalenicy, kolor pokrycia. Chodzi o to, by nowe domy pasowały do otoczenia. Przed zmianą kształtu dachu, dodaniem lukarny czy zmianą koloru warto sprawdzić te zapisy, bo nie wszystko jest dozwolone.

Prosta bryła dachu jest tańsza w budowie i bezpieczniejsza w użytkowaniu. Bogata bryła z wieloma lukarnami, wykuszami i ryzalitami wygląda efektownie, ale wymaga więcej materiału, pracy i późniejszej konserwacji. Każdy dodatkowy element to kolejne kosze, narożniki i obróbki, które mogą przeciekać.

Przy wymianie pokrycia bryła zwykle się nie zmienia, ale zmiana materiału, na przykład z dachówki na blachę, zmienia jej odbiór. Dobrze to omówić z dekarzem przed zamówieniem materiału. Niektóre zmiany bryły wymagają zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, nawet jeśli wydają się drobne.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Geometria dachu, Dach wielospadowy, Lukarna, Rzut dachu

Czym jest butwienie drewna w dachu?

Butwienie drewna: Butwienie drewna to rozkład elementów więźby, łat lub deskowania przez grzyby, rozwijające się w drewnie długotrwale zawilgoconym i słabo przewietrzanym.

Drewno w dachu wytrzymuje dziesięciolecia, jeśli jest suche. Gdy przez dłuższy czas ma kontakt z wodą, na przykład przy nieszczelnym kominie, pod zatkaną rynną lub w ociepleniu nasiąkniętym skroplinami, zaczynają w nim działać grzyby. Drewno ciemnieje, mięknie, pęka w kostkę lub rozwłóknia się i traci wytrzymałość.

Najczęściej butwieją końce krokwi przy murłacie i okapie, murłaty leżące na wilgotnym murze, łaty pod nieszczelnymi zakładami, deski okapowe i podbitka, a także elementy wokół kominów i okien dachowych. Na płaskich dachach z deskowaniem pod papą proces bywa długo niewidoczny, aż ktoś przebije nogą miękkie miejsce.

Prosty test to nakłucie drewna śrubokrętem lub szydłem. Zdrowe drewno stawia opór, zbutwiałe daje się łatwo przebić i kruszy się. Przy podejrzeniu poważniejszego rozkładu lub obecności grzyba domowego warto zlecić ocenę fachowcowi, bo niektóre grzyby rozprzestrzeniają się na mur i zdrowe drewno.

Zbutwiałe fragmenty wycina się i zastępuje nowymi, wzmacnia nakładkami albo wymienia całe elementy. Nowe drewno zabezpiecza się impregnatem, a przede wszystkim usuwa przyczynę zawilgocenia. Drewno, które było mokre, ale nie zdążyło zbutwieć, często wystarczy wysuszyć i zabezpieczyć. Nie każdy ciemniejszy fragment krokwi musi więc oznaczać wymianę, choć zawsze wymaga sprawdzenia.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wzmacnianie krokwi, Pleśń na poddaszu, Owady w więźbie, Wymiana łat i kontrłat · Wikipedia: Zgnilizny drewna

Do góry

C

Czym jest ciepły montaż okna dachowego?

Ciepły montaż okna dachowego: Ciepły montaż okna dachowego to osadzenie okna z użyciem kołnierza izolacyjnego, fartucha paroizolacyjnego i rynienki odwadniającej, które likwidują mostki termiczne wokół ościeżnicy.

Okno dachowe przerywa wszystkie warstwy dachu: pokrycie, membranę, ocieplenie i paroizolację. Każda z nich musi zostać szczelnie do niego doprowadzona. Producenci okien oferują zestawy, w skład których wchodzą: kołnierz uszczelniający od strony pokrycia, rynienka nad oknem odprowadzająca wodę z membrany, kołnierz termoizolacyjny wokół ramy oraz fartuch paroizolacyjny od środka.

Kołnierz termoizolacyjny to pas sprężystej izolacji, który wypełnia przestrzeń między ościeżnicą a krokwiami. Zapobiega powstaniu zimnej ramki wokół okna, na której zimą skrapla się para. Fartuch paroizolacyjny łączy okno z folią na poddaszu i zamyka drogę wilgotnemu powietrzu.

Ważne jest też odpowiednie wyprofilowanie ościeży wewnętrznych. Górne powinno być poziome, a dolne pionowe, żeby ciepłe powietrze z grzejnika swobodnie omywało szybę. Okno zamontowane nieco niżej względem połaci, zgodnie z instrukcją producenta, lepiej łączy się z ociepleniem.

Zaparowane i oszronione ramy, zacieki pod oknem i pleśń na ościeżach to najczęstsze skutki montażu bez tych elementów. Poprawki od środka są możliwe, ale często wymagają też zdjęcia kołnierza od zewnątrz. Przy wymianie starego okna na nowe zestaw montażowy warto kupić razem z oknem, bo pozwala od razu poprawić izolację wokół ramy i usunąć dawne mostki termiczne.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Mostek termiczny, Taśma paroszczelna, Kondensacja powierzchniowa

Czym jest ciesiołka?

Ciesiołka: Rzemiosło polegające na wykonywaniu konstrukcji drewnianych, w tym więźb dachowych, stropów i ścian szkieletowych, z obróbką i łączeniem elementów na budowie.

Ciesiołka to wszystko, co dzieje się z drewnem konstrukcyjnym, zanim na dach wejdzie dekarz z pokryciem. Wyznaczanie, cięcie, łączenie krokwi, płatwi, słupów i jętek, ustawianie więźby, mocowanie do murłat. W polskim budownictwie jednorodzinnym ciesiołka i dekarstwo bardzo często idą w parze, a ta sama ekipa stawia więźbę i kryje dach.

Tradycyjna ciesiołka opiera się na złączach ciesielskich, czyli wrębach, czopach, nakładkach, w których drewno łączy się dzięki odpowiedniemu ukształtowaniu, z niewielkim udziałem metalu. Dziś na budowach dominuje ciesiołka z użyciem stalowych łączników, wkrętów ciesielskich i drewna suszonego komorowo, a w zakładach powstają więźby cięte na maszynach sterowanych komputerowo.

Jakość ciesiołki widać po latach. Równe połacie, proste kalenice, szczelne połączenia, brak skrzypienia przy wietrze. Błędy to krzywe krokwie, niedopasowane wręby, za mało łączników, drewno mokre wbudowane na szybko, pominięte stężenia.

Przy zlecaniu więźby dobrze jest zapytać wykonawcę o źródło drewna, jego wilgotność i sposób łączenia. Porządny cieśla nie będzie miał problemu z odpowiedzią. Dobra ciesiołka to również porządek na budowie: drewno składowane pod przykryciem, na podkładach, z dostępem powietrza. Elementy przygotowane w deszczu i od razu zakryte membraną potrafią sprawić kłopoty już w pierwszym roku.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Cieśla, Złącza ciesielskie, Więźba dachowa

Kim jest cieśla?

Cieśla: Rzemieślnik specjalizujący się w wykonywaniu konstrukcji z drewna, przede wszystkim więźb dachowych, stropów drewnianych i budynków szkieletowych.

Cieśla czyta projekt konstrukcji, wylicza długości i kąty, przygotowuje elementy i stawia z nich więźbę. Jego praca zaczyna się zwykle po wylaniu wieńca, a kończy, gdy na krokwiach może pojawić się membrana i ołacenie. W wielu firmach dekarskich ta sama ekipa ma i cieśli, i dekarzy, co ułatwia koordynację.

Dobry cieśla zna zasady pracy drewna: wie, jak schnie, jak się odkształca, gdzie można ciąć, a gdzie nie. Umie wykonać złącza tradycyjne i posłużyć się nowoczesnymi łącznikami. Potrafi też ocenić stan starej więźby przy remoncie, wskazać elementy do wymiany i zaproponować wzmocnienia.

Ze strony inwestora najważniejsze jest, żeby cieśla pracował na podstawie projektu i nie zmieniał przekrojów ani układu konstrukcji na własną rękę. Uproszczenia typu rezygnacja z mieczy czy słabsze drewno są tanie na starcie, a drogie po latach.

Przy remoncie dachu z wymianą fragmentów więźby warto zatrudnić ekipę, która ma doświadczenie w obu dziedzinach. Dekarz bez wiedzy ciesielskiej może przeoczyć problemy konstrukcyjne, a cieśla bez wiedzy dekarskiej źle przygotować podłoże pod pokrycie. Przy wyborze wykonawcy dobrze jest poprosić o zdjęcia wcześniejszych realizacji więźb, a jeśli to możliwe, porozmawiać z poprzednimi klientami. Równa, prosta konstrukcja widoczna na zdjęciach mówi więcej niż zapewnienia.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Ciesiołka, Złącza ciesielskie, Projekt więźby · Wikipedia: Cieśla

Czym jest czapa kominowa?

Czapa kominowa: Płyta wieńcząca górę komina, betonowa lub blaszana, która zabezpiecza mur i wnętrze komina przed wodą opadową oraz chroni koronę przed rozsadzaniem przez mróz.

Czapa kominowa to nakrycie korony komina, czyli jego najwyższej części. Najczęściej jest to płyta betonowa z okapnikiem i otworami na przewody, rzadziej czapa z blachy lub kamienia. Wystaje ona poza obrys komina, tak żeby woda kapała z dala od ścian i nie spływała po murze.

Czapy wykonuje się na miejscu jako wylewkę na szalunku albo kupuje gotowe, prefabrykowane. Dobra czapa ma spadek na zewnątrz, okapnik od spodu i szczelne połączenie z przewodami kominowymi. Na nią zakłada się czasem nasady kominowe albo daszki, które dodatkowo chronią wnętrze przewodu przed deszczem.

Pęknięta czapa albo czapa bez okapnika to prosta droga dla wody do wnętrza komina. Mokre cegły zimą zamarzają, rozsadzają się i kruszą, a wilgoć schodzi kominem w dół, aż pojawią się zacieki na kominie na strychu lub w pokoju. Przy kominach dymowych woda w połączeniu z sadzą daje brunatne, trudne do usunięcia plamy.

Jeżeli na kominie widać ubytki tynku, odpadające cegły z korony albo czapa jest spękana, trzeba ją wymienić, najlepiej razem z przemurowaniem korony i nowym opierzeniem komina. Taką pracę planuje się na okres bez mrozu.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Komin, Nasada kominowa, Opierzenie komina

Czym jest częściowa wymiana pokrycia?

Częściowa wymiana pokrycia: Częściowa wymiana pokrycia to zdjęcie i ponowne ułożenie pokrycia tylko na fragmencie dachu, na przykład jednej połaci, pasie przy okapie lub obszarze wokół komina.

Nie zawsze trzeba robić cały dach od nowa. Jeśli jedna połać od północy jest zniszczona, a reszta trzyma się dobrze, albo jeśli szkodę wyrządził wiatr czy upadające drzewo, wymiana fragmentu bywa rozsądnym kompromisem. Podobnie robi się przy przebudowie, gdy dochodzi lukarna lub okno dachowe.

Największym wyzwaniem jest dopasowanie nowego pokrycia do starego. Dachówki i blachy z różnych lat produkcji różnią się odcieniem, a stare modele często znikają z oferty. Nowy fragment może wyraźnie odcinać się od reszty dachu przez wiele lat. Dlatego czasem lepiej położyć nowe pokrycie na całej połaci, a z odzyskanych elementów uzupełnić braki na innych.

Przy częściowej wymianie dobrze jest sprawdzić łaty, membranę i więźbę w odkrytym miejscu. Skoro pokrycie i tak jest zdjęte, uzupełnienie membrany czy wymiana spróchniałej łaty kosztuje niewiele, a później wymagałaby ponownego rozbierania.

Połączenie nowego fragmentu ze starym musi być wykonane starannie, z prawidłowymi zakładami membrany i pokrycia. To typowe miejsce przyszłych przecieków, jeśli robota jest zrobiona w pośpiechu. Przy częściowej wymianie warto także zastanowić się, ile lat zostało reszcie dachu. Jeśli pozostałe połacie i tak będą wymagały remontu za kilka sezonów, czasem bardziej opłaca się zrobić cały dach za jednym razem i postawić rusztowanie tylko raz.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Wymiana pokrycia, Przekładanie dachówki, Uszkodzona membrana dachowa

Czym jest czyszczak?

Czyszczak: Kształtka z otwieraną klapką, montowana w dolnej części rury spustowej, która umożliwia usuwanie zanieczyszczeń i zatrzymuje je przed wpłynięciem do kanalizacji.

Czyszczak, nazywany też rewizją rury spustowej, to krótki odcinek rury z otworem rewizyjnym i pokrywą. Montuje się go nisko, mniej więcej na wysokości kolan, tuż nad miejscem, gdzie rura spustowa wchodzi do gruntu i łączy się z kanalizacją deszczową lub drenażem.

Wewnątrz czyszczaka zwykle znajduje się kosz, sitko lub osadnik, które zatrzymują liście, piasek i granulat z pokrycia. Raz na jakiś czas otwiera się klapkę, wyjmuje kosz i wyrzuca zawartość. Czyszczaki produkuje się w systemach stalowych, PVC i tytan-cynkowych, a niektóre mają dodatkowo zawór zwrotny chroniący przed cofaniem się wody lub zapachów z kanalizacji.

Bez czyszczaka zanieczyszczenia z dachu trafiają do rur pod ziemią i tam zostają. Zapchaną kanalizację deszczową znacznie trudniej udrożnić niż wyjąć kosz z rewizji. Czyszczak sam w sobie też trzeba jednak czyścić, bo przepełniony powoduje cofanie się wody i przelewanie w rynnach.

Jeżeli po deszczu rura spustowa zachowuje się, jakby była zatkana, a woda wybija z łączeń, pierwszym krokiem jest otwarcie czyszczaka. Montaż czyszczaka na starszym systemie jest prosty i zwykle polega na wycięciu odcinka rury.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rura spustowa, Zbieracz wody deszczowej, Lej spustowy

Do góry

D

Czym jest dachówka cementowa?

Dachówka cementowa: Dachówka cementowa, nazywana też betonową, to element pokrycia wytwarzany z zaprawy cementowo-piaskowej z pigmentem, zwykle pokryty farbą lub powłoką zabezpieczającą.

Dachówkę cementową produkuje się przez formowanie mieszanki piasku, cementu, wody i barwnika, a następnie dojrzewanie w kontrolowanych warunkach. Kolor uzyskuje się barwiąc masę w całości oraz nakładając na wierzch powłokę, która ogranicza nasiąkliwość i zabrudzenia. Najczęściej spotyka się dachówki zakładkowe o kształcie przypominającym esówkę albo płaskie.

W porównaniu z ceramiką dachówka cementowa jest zwykle tańsza i ma bardzo dokładne wymiary, co ułatwia krycie. Bywa za to cięższa, więc wymaga solidnej więźby. Z biegiem lat wierzchnia powłoka się wyciera, pojawia się szorstkość, mech i porosty, a kolor płowieje. Taki dach można umyć i pomalować specjalnymi farbami do dachówki, co odświeża wygląd i spowalnia nasiąkanie.

Na co uważać? Mycie myjką ciśnieniową trzeba robić z wyczuciem, bo zbyt mocny strumień zrywa resztki powłoki. Pęknięte sztuki wymienia się pojedynczo, a przy starszych dachach często trzeba też poprawić gąsiory i obróbki. Jeżeli dachówki są mocno skruszone na krawędziach albo przemakają na wylot, czasem lepiej rozważyć wymianę pokrycia niż kolejne łatanie.

Przed malowaniem dekarz sprawdza, czy dachówki nie są przemoczone i spękane, bo farba nie sklei rozwarstwionego materiału. Malowanie robi się w suchy, ciepły okres, po dokładnym umyciu i wyschnięciu połaci. Pokrycie po takim zabiegu wygląda dużo lepiej, ale nie usuwa przyczyn przecieków, takich jak złe obróbki czy brak membrany.

Usługa: Malowanie dachu · Zobacz też: Dachówka ceramiczna, Dachówka zakładkowa, Wykwity na dachówce

Czym jest dachówka ceramiczna?

Dachówka ceramiczna: Dachówka ceramiczna to element pokrycia dachowego wytwarzany z wypalanej gliny, ceniony za trwałość liczoną w dziesięcioleciach, odporność na ogień i naturalny wygląd.

Dachówkę ceramiczną formuje się z odpowiednio przygotowanej gliny, suszy i wypala w wysokiej temperaturze. W efekcie powstaje twardy, niepalny materiał, który nie rdzewieje, nie blaknie od słońca tak jak powłoki malarskie i dobrze tłumi odgłosy deszczu. Występuje w wersji naturalnej, czyli w kolorze wypalonej gliny, oraz z powierzchnią angobowaną lub glazurowaną.

Na rynku jest wiele kształtów: zakładkowe płaskie i profilowane, karpiówki, holenderki, mnich-mniszka. Do każdego modelu producent oferuje elementy systemowe, takie jak gąsiory, dachówki krawędziowe, wentylacyjne czy połówkowe. Pokrycie ceramiczne jest ciężkie, waży kilkukrotnie więcej niż blacha, dlatego przy wymianie lekkiego dachu na dachówkę trzeba sprawdzić, czy więźba to udźwignie.

Dachówka sama w sobie rzadko się psuje, częściej zawodzi montaż. Pęknięcia od chodzenia po dachu, wysunięte elementy po wichurze, brak klamer, zapchane kosze i rozkruszona zaprawa w kalenicy to typowe zgłoszenia. Pojedyncze sztuki da się wymienić bez rozbierania połaci, ale przy starszych modelach trudno czasem dobrać identyczny kształt. Raz na kilka lat dach warto obejrzeć i oczyścić z mchu.

Przy zakupie dobrze jest od razu zamówić kilka zapasowych dachówek i gąsiorów z tej samej partii i odłożyć je w suchym miejscu. Gdy po latach pęknie jedna sztuka, wymiana zajmie kwadrans, a kolor będzie pasował, bo producent mógł w międzyczasie zmienić odcień lub wycofać model.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Angoba, Glazura, Dachówka cementowa, Mrozoodporność dachówki · Wikipedia: Dachówka ceramiczna

Czym jest dachówka krawędziowa?

Dachówka krawędziowa: Dachówka krawędziowa to element systemowy z zagiętym bokiem, który zamyka pokrycie przy szczycie budynku i osłania wiatrownicę przed wodą i wiatrem.

Na krawędziach szczytowych dachu zwykła dachówka zostawiłaby odkryte łaty i boczną szczelinę. Dachówka krawędziowa, nazywana też boczną lub szczytową, ma po jednej stronie zagięty fartuch, który schodzi w dół i przykrywa czoło łat oraz deskę wiatrownicy. Produkuje się wersje lewe i prawe, a często także połówkowe, potrzebne do zachowania właściwego układu pokrycia.

Alternatywą jest wykończenie szczytu obróbką blacharską, czyli wiatrownicą z blachy. Rozwiązanie z dachówką krawędziową wygląda bardziej jednolicie, bo cała krawędź jest z tego samego materiału co połać. Na blachodachówce stosuje się odpowiednik w postaci blaszanego wiatrownika w kolorze pokrycia.

Krawędzie szczytowe silnie odczuwają podmuchy wiatru, dlatego dachówki krawędziowe mocuje się zawsze, zwykle wkrętami lub gwoździami przez otwory przewidziane przez producenta. Brak mocowania kończy się ich zrywaniem przy wichurach. Przy przeglądzie warto sprawdzić, czy nie są popękane i czy nie widać spod nich nagich łat.

Przy planowaniu krycia dekarz rozmierza połać tak, by przy obu szczytach zmieściły się dachówki krawędziowe bez docinania. Jeśli szerokość połaci nie pasuje do modułu dachówki, stosuje się połówki lub minimalne przesunięcia w obrębie luzu zamków. Źle zaplanowany szczyt widać od razu z ulicy jako krzywą krawędź lub szerokie szczeliny.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Gąsior, Dachówka połówkowa, Dachówka zakładkowa

Czym jest dachówka polimerowa?

Dachówka polimerowa: Dachówka polimerowa to lekki element pokrycia wytwarzany z mieszanki tworzyw sztucznych i wypełniaczy mineralnych, imitujący wyglądem dachówkę ceramiczną lub łupek.

Dachówki polimerowe, nazywane też kompozytowymi lub polimerowo-piaskowymi, powstają przez prasowanie na gorąco mieszanki polimerów z piaskiem lub innym wypełniaczem i barwnikiem. Uzyskuje się element o kształcie klasycznej dachówki, ale znacznie lżejszy od ceramiki i cementu. Materiał nie pęka tak łatwo przy upadku i nie nasiąka wodą.

Lekkość to główny argument przy dachach, których więźba nie przeniesie ciężkiej dachówki, na przykład przy wymianie starych płyt azbestowych. Montaż przypomina krycie dachówką zakładkową, z łaceniem i elementami systemowymi. Na rynku jest wielu producentów i jakość wyrobów jest bardzo różna, dlatego warto sprawdzić gwarancję, odporność na promieniowanie UV i opinie z dachów, które leżą już kilka lat.

Tworzywa mają dużą rozszerzalność cieplną, więc montaż musi uwzględniać pracę materiału zgodnie z instrukcją producenta. Słabszej jakości dachówki mogą z czasem płowieć lub odkształcać się. Przy wątpliwościach co do stanu takiego pokrycia warto zlecić przegląd i porównać koszt naprawy z wymianą.

Takie pokrycie bywa dobrym wyborem na altany, budynki gospodarcze i domy o słabszej więźbie, gdzie właściciel chce mieć wygląd dachówki bez jej ciężaru. Przed decyzją warto obejrzeć próbki z bliska, bo tworzywo w różnych produktach wygląda bardzo różnie i nie każde dobrze udaje ceramikę.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dachówka cementowa, Rozszerzalność cieplna pokrycia, Blachodachówka

Czym jest dachówka połówkowa?

Dachówka połówkowa: Dachówka połówkowa to element systemowy o połowie szerokości zwykłej dachówki, używany do wyrównania rzędów przy krawędziach, oknach dachowych i innych przejściach.

Szerokość połaci rzadko jest wielokrotnością szerokości krycia jednej dachówki. Zamiast przecinać dachówki i zostawiać przy szczycie wąskie, słabo trzymające się paski, dekarz wstawia w rzędy dachówki połówkowe. Pozwala to rozplanować pokrycie tak, by krawędzie były zamknięte całymi elementami lub dachówkami krawędziowymi.

Połówki przydają się też przy oknach dachowych, kominach i wyłazach, gdzie trzeba dopasować układ do szerokości otworu. Przy pokryciu układanym z przesunięciem rzędów, na przykład w karpiówce czy dachówkach płaskich krytych w przewiązanie, połówki są niezbędne, by zachować prawidłowy wzór.

Nie każdy model dachówki ma w ofercie połówki, dlatego dobór elementów systemowych warto sprawdzić przed zakupem materiału. Jeśli na dachu widać docinane, wąskie kawałki dachówek przy szczycie, często są one słabo zamocowane i jako pierwsze spadają przy wichurze. Taki fragment opłaca się przełożyć z użyciem właściwych elementów.

Rozmierzenie połaci przed kryciem to etap, na którym widać doświadczenie ekipy. Dekarz układa próbnie kilka dachówek, sprawdza luz zamków i dopiero wtedy zaznacza linie rzędów. Dzięki temu na całym dachu dachówki leżą równo, a połówek i docinek jest tyle, ile trzeba, nie więcej. Zaoszczędzona godzina na tym etapie potrafi zemścić się przeciekami.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Dachówka krawędziowa, Dachówka zakładkowa, Karpiówka

Czym jest dachówka rozbiórkowa?

Dachówka rozbiórkowa: Dachówka rozbiórkowa to używana dachówka odzyskana z rozbieranych lub przekrywanych dachów, wykorzystywana ponownie przy remontach i obiektach zabytkowych.

Stara ceramika potrafi przetrwać sto lat i więcej, dlatego zdrowe dachówki z rozbiórek mają wartość. Używa się ich głównie przy naprawach starych dachów, gdy trzeba uzupełnić pojedyncze sztuki w kształcie i kolorze, którego już się nie produkuje. Sięgają po nie także właściciele, którzy chcą uzyskać na nowym domu efekt postarzanego dachu.

Odzysk wymaga selekcji. Każdą dachówkę trzeba obejrzeć i opukać: czysty, dźwięczny odgłos zwykle oznacza dobry stan, głuchy sugeruje mikropęknięcia lub rozwarstwienie. Odrzuca się sztuki z odpryskami, pęknięciami przy zamkach i śladami przemarzania. Dachówki czyści się z mchu i resztek zaprawy.

Na co uważać? Partie z różnych dachów mogą mieć różne wymiary i kolory, co utrudnia równe krycie. Zbyt duży udział słabych sztuk kończy się przeciekami po pierwszej zimie. Kupując dachówkę z rozbiórki, dobrze jest wziąć zapas, a przy dużych połaciach rozważyć, czy nie lepiej użyć jej tylko na widocznej elewacji, a resztę pokryć nowym materiałem.

Przy zabytkach często wymaga się użycia materiału zbliżonego do oryginalnego, a dachówka rozbiórkowa bywa jedynym sposobem, by to osiągnąć. Wtedy szczególnie ważne jest staranne sortowanie i mocowanie każdej sztuki, bo stare dachówki nie zawsze mają otwory i noski dostosowane do współczesnych klamer.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Karpiówka, Holenderka, Mrozoodporność dachówki

Czym jest dachówka wentylacyjna?

Dachówka wentylacyjna: Dachówka wentylacyjna to element systemowy z osłoniętym otworem, przez który wilgotne powietrze uchodzi spod pokrycia na zewnątrz, nie wpuszczając deszczu.

Pod pokryciem dachu zawsze krąży powietrze. Wpada przy okapie, przechodzi szczeliną między membraną a dachówkami i powinno wyjść przy kalenicy. Gdy wylot jest za mały, wilgoć skrapla się na spodzie dachówek, na łatach i membranie, co prowadzi do zawilgocenia drewna i pleśni. Dachówki wentylacyjne układa się zazwyczaj w drugim lub trzecim rzędzie poniżej kalenicy, w odstępach zaleconych przez producenta.

Kształtem i kolorem pasują do reszty pokrycia, więc z ziemi są prawie niewidoczne. Otwór ma kołnierz i daszek, który zapobiega wnikaniu wody i śniegu. Na dachach z blachy tę samą rolę pełnią specjalne kominki wentylacyjne oraz szczelina pod gąsiorem, uszczelniona taśmą przepuszczającą powietrze.

Nie należy mylić dachówki wentylacyjnej z przejściem wentylacyjnym dla kanalizacji czy rekuperacji. Te mają osobne elementy z rurą. Przy remontach często widzimy, że dachówek wentylacyjnych brakuje albo zostały zatkane gniazdami ptaków. Objawem złej wentylacji jest wilgoć na poddaszu nieużytkowym, szron na spodzie pokrycia zimą i ciemne plamy na deskach.

Liczbę dachówek wentylacyjnych dobiera się do powierzchni połaci według zaleceń producenta. Przy wymianie pokrycia warto zwrócić uwagę, czy wlot powietrza przy okapie jest drożny, bo nawet najlepszy wylot przy kalenicy nie zadziała, gdy dół jest zatkany. Kratki i grzebienie przy okapie chronią szczelinę przed ptakami i owadami.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Gąsior, Dachówka zakładkowa, Pokrycie dachowe

Czym jest dachówka zakładkowa?

Dachówka zakładkowa: Dachówka zakładkowa to dachówka z wyprofilowanymi zamkami bocznymi i górnymi, dzięki którym sąsiednie elementy zazębiają się i tworzą szczelne, równe pokrycie.

Zamki to wypukłe i wklęsłe żeberka na krawędziach dachówki. Gdy kolejne sztuki zachodzą na siebie, żeberka blokują wodę, która mogłaby wpłynąć bokiem pod pokrycie przy wietrze. Dzięki temu dachówki zakładkowe można kłaść na mniejszych spadkach niż karpiówkę czy tradycyjną holenderkę, a zużycie materiału na metr kwadratowy jest mniejsze.

Dachówki zakładkowe produkuje się z ceramiki i cementu, w wersjach płaskich, falistych i esowatych. Część modeli ma przesuwny zamek górny, który pozwala w pewnym zakresie dopasować rozstaw łat do długości krokwi bez docinania ostatniego rzędu. Do każdego modelu dostępne są elementy systemowe: gąsiory, krawędziowe, wentylacyjne, przejściowe, połówkowe.

Trwałość takiego dachu zależy od precyzji łacenia i mocowania. Zbyt duży lub nierówny rozstaw łat powoduje rozszczelnienie zamków, a dachówki bez klamer potrafią się unieść przy silnym wietrze. Kiedy po burzy widać pojedyncze przesunięte dachówki, warto je szybko poprawić, bo przez szczelinę woda dostaje się na membranę i dalej w ocieplenie.

Przed zakupem warto sprawdzić, jaki minimalny kąt nachylenia producent przewiduje dla wybranego modelu i czy wymaga przy nim szczególnego wstępnego krycia. Dachówki zakładkowe różnych producentów zwykle nie pasują do siebie zamkami, więc przy naprawach trzeba znać model leżący na dachu.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Dachówka ceramiczna, Klamra do dachówki, Dachówka połówkowa · Wikipedia: Dachówka zakładkowa

Czym jest dach balastowy?

Dach balastowy: Dach balastowy to dach płaski, na którym hydroizolacja i ocieplenie nie są klejone ani mocowane łącznikami, lecz dociśnięte ciężarem żwiru, płyt betonowych lub innego balastu.

Membranę lub papę rozkłada się luźno na podłożu, łączy pasy ze sobą, a następnie przykrywa warstwą ochronną i balastem. Najczęściej jest to płukany żwir o odpowiedniej frakcji albo płyty chodnikowe na podkładkach. Ciężar musi być na tyle duży, by wiatr nie podniósł pokrycia, przy czym w narożnikach i przy krawędziach dachu balast jest grubszy.

Takie rozwiązanie stosuje się na dużych dachach o konstrukcji zdolnej przenieść dodatkowe obciążenie, a także w dachach odwróconych. Zaletą jest brak przebijania hydroizolacji łącznikami i ochrona pokrycia przed słońcem, gradem i ruchem pieszym. Dzięki temu membrana starzeje się wolniej.

Wadą jest duży ciężar oraz trudność w diagnozowaniu przecieków, bo żeby obejrzeć pokrycie, trzeba odgarnąć żwir. W żwirze zbierają się liście, nasiona i pył, z czasem wyrastają w nim rośliny, których korzenie mogą uszkodzić membranę. Żwir zsuwa się też do wpustów, jeśli nie są osłonięte koszami.

Przy remoncie dachu balastowego zdejmuje się balast, naprawia lub wymienia pokrycie i układa balast ponownie. Nie można go po prostu zebrać i nie odłożyć, bo pokrycie straci zabezpieczenie przed wiatrem. Przed ułożeniem balastu warto też sprawdzić, czy nośność konstrukcji została potwierdzona przez projektanta.

Usługa: Membrana EPDM na dach · Zobacz też: Dach odwrócony, Membrana EPDM, Geowłóknina, Warstwa separacyjna

Czym jest dach czterospadowy?

Dach czterospadowy: Dach o czterech połaciach opadających na wszystkie strony budynku, bez ścian szczytowych, z okapem biegnącym dookoła całego obrysu.

Dach czterospadowy przykrywa budynek z każdej strony. Dwie dłuższe połacie mają kształt trapezu, dwie krótsze trójkąta, a ich styki tworzą narożniki schodzące od kalenicy do rogów budynku. Gdy budynek jest kwadratowy, połacie zbiegają się w jednym punkcie i mówimy wtedy o dachu namiotowym. Wersję z kalenicą nazywa się potocznie kopertowym.

Zaletą jest odporność na wiatr i ładna, zwarta sylwetka. Brak ścian szczytowych oznacza, że wszystkie elewacje chroni okap, więc mury mniej mokną. Wadą jest mniejsza przestrzeń na poddaszu, bo skośne połacie zabierają miejsce ze wszystkich stron, i bardziej pracochłonne krycie. Na narożnikach trzeba dociąć każdy rząd dachówek, więc odpadu jest więcej niż przy dachu dwuspadowym.

Więźba jest bardziej złożona: oprócz zwykłych krokwi są krokwie narożne i krótsze krokwie kulawki. Błędy na etapie ciesielskim wychodzą potem jako nierówne linie narożników i trudności z ułożeniem gąsiorów.

Na dachu czterospadowym najwięcej kłopotów sprawiają narożniki, gdzie wiatr wywiewa zaprawę lub odkleja taśmę spod gąsiorów, oraz miejsca styku narożników z kalenicą. Jeśli widać wypadające gąsiory albo ślady wilgoci w rogach poddasza, czas na przegląd dachu.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dach kopertowy, Dach namiotowy, Narożnik, Rzut dachu · Wikipedia: Dach czterospadowy

Czym jest dach dwuspadowy?

Dach dwuspadowy: Dach z dwiema połaciami opadającymi w przeciwne strony, które spotykają się u góry w kalenicy, a po bokach zamknięte są ścianami szczytowymi.

Dach dwuspadowy to klasyka polskiego budownictwa jednorodzinnego. Dwie prostokątne połacie stykają się w kalenicy, a od strony szczytów budynek zamykają trójkątne ściany. Taki kształt jest prosty w projektowaniu, łatwy do wykonania i dobrze odprowadza wodę oraz śnieg, zwłaszcza przy większych spadkach.

Więźba najczęściej jest krokwiowa albo płatwiowo kleszczowa, zależnie od rozpiętości budynku. Mała liczba załamań oznacza mało koszy i narożników, a to właśnie te miejsca są najbardziej narażone na przecieki. Dzięki temu dach dwuspadowy uchodzi za jeden z najtrwalszych i najtańszych w utrzymaniu. Kryje się go dachówką ceramiczną, betonową, blachodachówką, blachą na rąbek albo gontem bitumicznym.

Pod dachem dwuspadowym łatwo urządzić poddasze użytkowe, bo przestrzeń jest regularna, a okna można wstawić w ściany szczytowe i w połacie. Przy stromym nachyleniu zyskuje się dużo miejsca, przy łagodnym poddasze bywa niskie i nadaje się tylko na strych.

Typowe usterki dotyczą krawędzi szczytowych, gdzie wiatr podrywa dachówki lub wiatrownice, oraz kalenicy, z której wypada zaprawa albo odkleja się taśma. Jeśli po wichurze widać przesunięte elementy przy szczycie, lepiej zlecić oględziny od razu. Przy wymianie pokrycia na takim dachu zwykle obywa się bez większych przeróbek konstrukcji.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Kalenica, Szczyt, Krawędź szczytowa, Dach dwuspadowy asymetryczny · Wikipedia: Dach dwuspadowy

Czym jest dach dwuspadowy asymetryczny?

Dach dwuspadowy asymetryczny: Odmiana dachu dwuspadowego, w której połacie mają różną długość lub różny kąt nachylenia, przez co kalenica nie leży nad osią budynku.

W klasycznym dachu dwuspadowym obie połacie są lustrzanym odbiciem. W wersji asymetrycznej jedna połać jest dłuższa, druga krótsza, albo każda ma inny kąt. Kalenica przesuwa się wtedy w bok, a ściany szczytowe tracą kształt trójkąta równoramiennego. Architekci sięgają po to rozwiązanie, żeby uzyskać wyższe pomieszczenia od jednej strony, schować piętro od strony drogi albo skierować dłuższą połać na południe pod panele fotowoltaiczne.

Dla dekarza asymetria oznacza dokładniejsze liczenie. Każda połać ma inną długość krokwi, inny rozstaw łat dopasowany do modułu dachówki i często inne zalecenia producenta pokrycia. Jeśli jedna strona ma spadek bliski minimalnemu dla danej dachówki, trzeba bardzo starannie wykonać membranę i kontrłaty, bo zapas bezpieczeństwa jest mały.

Kalenica w takim dachu łączy połacie o różnych kątach, więc gąsiory i taśma kalenicowa muszą to wytrzymać. Przy dużej różnicy nachyleń stosuje się specjalne elementy albo staranną obróbkę z blachy.

Typowy problem to krótsza, stroma połać, z której szybko zsuwa się śnieg i spada na niższą część dachu lub na chodnik. Warto pomyśleć o płotkach przeciwśniegowych i wzmocnionej rynnie. Zacieki przy kalenicy albo ruchome gąsiory to sygnał, że trzeba wezwać fachowca.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Dach dwuspadowy, Kalenica, Kąt nachylenia dachu, Dach mijany

Czym jest dach jednospadowy?

Dach jednospadowy: Dach złożony z jednej płaskiej połaci nachylonej w jedną stronę, opartej na dwóch ścianach o różnej wysokości.

Dach jednospadowy, nazywany też pulpitowym, to najprostsza możliwa forma dachu. Jedna połać opada od wyższej ściany do niższej, a cała woda deszczowa spływa na jedną stronę budynku. Spotyka się go na garażach, wiatach, budynkach gospodarczych i przybudówkach, ale coraz częściej także na nowoczesnych domach, gdzie dwie bryły przykryte pulpitami układa się na różnych wysokościach.

Konstrukcja jest prosta: krokwie opierają się na dwóch murłatach albo na ścianie i belce, więc więźba wychodzi tania i szybka w montażu. Pokryć można go niemal wszystkim, od papy i membran przy małym spadku, przez blachę na rąbek, po dachówkę, jeśli kąt na to pozwala. Dobór pokrycia zawsze zależy od nachylenia, bo każdy materiał ma swój minimalny spadek.

Słabym punktem jest wysoka ściana szczytowa i jej styk z połacią. Tam najczęściej dochodzi do przecieków, gdy obróbka przy ścianie jest źle wyprowadzona albo tynk pod nią popękał. Druga sprawa to rynna: cała woda z dachu trafia do jednego koryta, więc musi ono mieć odpowiedni przekrój i drożne rury spustowe.

Przy dużej długości połaci i małym spadku woda spływa wolno, a zimą zalega śnieg. Jeśli po roztopach widać zacieki na suficie albo na ścianie pod okapem, warto wezwać dekarza, zanim zawilgocenie przejdzie w ocieplenie.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Dach dwuspadowy, Połać, Kąt nachylenia dachu, Dach przybudówki · Wikipedia: Dach pulpitowy

Czym jest dach kopertowy?

Dach kopertowy: Potoczna nazwa dachu czterospadowego z kalenicą, w którym dwie połacie są trapezowe, a dwie trójkątne, co z góry przypomina zaklejoną kopertę.

Nazwa wzięła się z wyglądu dachu oglądanego z góry. Linie narożników i krótka kalenica układają się jak zagięcia na tylnej stronie koperty. W praktyce budowlanej dach kopertowy to po prostu czterospadowy postawiony na prostokątnym rzucie budynku. Był bardzo popularny w domach z lat przedwojennych i w dworkach, dziś wraca w domach parterowych i willach.

Dobrze sprawdza się w miejscach wietrznych, bo nie ma wysokich ścian szczytowych, na które napiera wiatr. Okap dookoła chroni elewację ze wszystkich stron. Przy niskim nachyleniu poddasze jest jednak trudne do zagospodarowania, dlatego dach kopertowy często stawia się nad domem parterowym ze strychem nieużytkowym.

Kryje się go dachówką, blachodachówką albo blachą na rąbek. Przy blachach panelowych narożniki wymagają starannego cięcia i obróbki, inaczej woda może wnikać pod arkusze. Przy dachówce sprawdza się systemowe gąsiory narożne i taśmy wentylacyjne.

Na starszych dachach kopertowych często spotyka się eternit lub zmęczoną dachówkę cementową. Pęknięte elementy, mech w okolicy narożników i nierówne linie połaci świadczą o zużyciu pokrycia albo osiadaniu więźby. W takiej sytuacji warto zlecić przegląd i ocenić, czy wystarczy naprawa, czy potrzebna jest wymiana.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Dach czterospadowy, Narożnik, Kalenica, Dach namiotowy

Czym jest dach kopułowy?

Dach kopułowy: Dach w kształcie czaszy, czyli wycinka kuli lub podobnej bryły, stosowany głównie na kościołach, budynkach zabytkowych i wieżach.

Kopuła to forma znana z kościołów, cerkwi, ratuszy i budynków reprezentacyjnych. W budownictwie jednorodzinnym pojawia się rzadko, czasem nad oranżerią, altaną albo jako hełm wieżyczki. Kopuły mogą być półkoliste, spłaszczone, cebulaste lub ostrołukowe. Mogą też być zwieńczone latarnią, czyli małą przeszkloną nadbudówką doświetlającą wnętrze.

Krycie kopuły to jedno z trudniejszych zadań dekarskich i blacharskich. Powierzchnia zakrzywia się w dwóch kierunkach, więc pokrycie musi być wycinane w kształcie wąskich klinów, zwanych segmentami. Najczęściej stosuje się blachę miedzianą lub cynkowo tytanową łączoną na rąbek, rzadziej łupek albo gont. Pod spodem jest pełne deskowanie na żebrach konstrukcji.

Kopuły na obiektach zabytkowych podlegają ochronie konserwatorskiej. Zakres prac, materiał i sposób wykonania uzgadnia się wtedy z konserwatorem, a wykonawca powinien mieć doświadczenie przy takich obiektach.

Typowe usterki to pęknięcia i rozszczelnienia rąbków na skutek pracy blachy, korozja starej blachy stalowej, przecieki przy latarni i zawilgocone deskowanie. Prace na kopułach wymagają rusztowań lub technik linowych. To zawsze zadanie dla wyspecjalizowanej ekipy blacharskiej, a nie prace do wykonania przy okazji. Regularne przeglądy kopuły pozwalają wychwycić drobne rozszczelnienia, zanim woda zniszczy deskowanie i konstrukcję pod spodem.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Dach stożkowy, Dach łukowy, Bryła dachu, Geometria dachu

Czym jest dach łukowy?

Dach łukowy: Dach o zakrzywionej połaci w kształcie wycinka łuku lub walca, nazywany też kolebkowym, stosowany na halach, wiatach i nowoczesnych domach.

Dach łukowy nie ma płaskich połaci. Jego przekrój to fragment łuku, a cała powierzchnia przypomina wycinek walca. Odmiana pełniejsza, przypominająca połówkę beczki, nazywana jest kolebkową. Najczęściej spotyka się go na halach magazynowych, obiektach sportowych, zadaszeniach tarasów i wiatach, ale zdarzają się też domy jednorodzinne z łagodnie wygiętym dachem.

Konstrukcja opiera się na łukowych dźwigarach stalowych, drewnianych klejonych lub wygiętych krokwiach. Pokrycie musi dać się dopasować do krzywizny. Dobrze sprawdzają się blachy na rąbek, które można wyginać, membrany i papy, poliwęglan na zadaszeniach oraz gont bitumiczny przy mniejszych promieniach. Sztywna dachówka czy blachodachówka praktycznie się tu nie nadają.

Specyfiką dachu łukowego jest zmienny spadek. Przy okapach jest stromy, a w górnej części prawie płaski, więc ten szczyt łuku zachowuje się jak dach płaski: woda spływa wolno, śnieg zalega, a każda nieszczelność w spoinie od razu daje przeciek. Materiał w tej strefie musi być odporny na wodę stojącą.

Typowe usterki to rozszczelnione zakłady blach w górnej części, odspojone pasy papy i pęknięcia płyt przy mocowaniach. Gdy przecieki pojawiają się na środku hali lub zadaszenia, problem zwykle leży właśnie w szczycie łuku.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dach płaski, Dach wiaty, Geometria dachu, Spadek dachu

Czym jest dach mansardowy?

Dach mansardowy: Dach o połaciach załamanych w połowie wysokości: dolna część jest stroma, niemal pionowa, a górna łagodna, co powiększa przestrzeń poddasza.

Dach mansardowy ma na każdej połaci załamanie. Niżej połać opada bardzo stromo, wyżej wyraźnie się wypłaszcza. Dzięki temu pod dachem mieści się pełnowymiarowa kondygnacja z prawie pionowymi ścianami. Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego architekta, a w Polsce podobny kształt znamy z dworków i kamienic jako dach polski łamany.

Mansardę można zbudować jako dwuspadową z dwoma szczytami albo czterospadową, łamaną ze wszystkich stron. W dolnej, stromej części zwykle montuje się lukarny lub okna, więc poddasze jest dobrze doświetlone. Więźba jest bardziej skomplikowana, bo każda połać składa się z dwóch odcinków krokwi o różnym nachyleniu.

Dla dekarza najważniejsze są dwie rzeczy. Po pierwsze dobór pokrycia osobno dla każdej części: dolna, prawie pionowa, przyjmie łupek, dachówkę mocowaną mechanicznie albo blachę, górna może mieć spadek bliski minimum dla danego materiału. Po drugie staranna obróbka linii załamania, gdzie woda z górnej części gwałtownie przyspiesza.

Typowe usterki to przecieki na linii załamania i przy lukarnach w dolnej połaci oraz zawilgocone ocieplenie w ciasnej przestrzeni górnej części. Gdy na suficie przy ścianach skośnych pojawiają się plamy, trzeba szybko sprawdzić, czy woda nie wnika przez złamanie połaci.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Załamanie połaci, Lukarna, Poddasze użytkowe, Dach wielospadowy · Wikipedia: Dach mansardowy

Czym jest dach mijany?

Dach mijany: Dach dwuspadowy, w którym połacie nie schodzą się w jednej kalenicy, tylko są przesunięte w pionie, a między nimi powstaje pas ściany z oknami.

Dach mijany wygląda jak dwuspadowy rozcięty wzdłuż kalenicy i rozsunięty na różne wysokości. Wyższa połać zachodzi nad niższą, a w pionowym pasie między nimi montuje się okna albo zostawia pełną ścianę. Takie rozwiązanie dobrze doświetla środek poddasza, bo światło wpada wysoko, z pominięciem okien połaciowych. Spotyka się go w domach o nowoczesnej, ale nadal tradycyjnej sylwetce.

Konstrukcyjnie to w praktyce dwa dachy jednospadowe oparte na wspólnej ścianie lub ramie. Każda połać ma własną górną krawędź, którą trzeba zabezpieczyć obróbką przyścienną albo pasem podokiennym. W miejscu, gdzie niższa połać styka się ze ścianą pod wyższą, powstaje newralgiczny styk, przez który przy złym wykonaniu woda dostaje się do środka.

Kryje się go tym samym materiałem co zwykły dwuspadowy. Trzeba jednak zadbać o wentylację pod pokryciem przy obu górnych krawędziach, bo zamiast jednej kalenicy wentylacyjnej są dwie krawędzie wymagające wylotu powietrza.

Najczęstsze kłopoty to przecieki pod oknami w pasie pionowym i przy obróbce górnej krawędzi niższej połaci. Gdy na ścianie pod oknami pojawiają się zacieki lub tynk zaczyna się łuszczyć, trzeba sprawdzić obróbki blacharskie, zanim zawilgoci się więźba.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Dach dwuspadowy, Dach jednospadowy, Doświetlenie poddasza, Dach dwuspadowy asymetryczny

Czym jest dach motylkowy?

Dach motylkowy: Dach z dwóch połaci opadających do środka budynku, gdzie tworzą wklęsłe koryto odprowadzające wodę, przypominający rozłożone skrzydła motyla.

Dach motylkowy to odwrócony dach dwuspadowy. Zamiast kalenicy na górze ma najniższy punkt pośrodku, w którym spotykają się dwie połacie. Kształt kojarzy się z modernizmem i nowoczesną architekturą, pozwala na wysokie przeszklenia przy zewnętrznych ścianach i ciekawą sylwetkę budynku.

Cała woda z dachu spływa do środkowego koryta, skąd odprowadza się ją wpustami albo rynną prowadzoną do szczytu. To serce całego dachu i zarazem jego najsłabszy punkt. Koryto musi mieć własny spadek, szczelną hydroizolację i odpowiednio duże wpusty, bo zebrana woda płynie z całej powierzchni dachu naraz. Zimą zbiera się w nim śnieg, a przy odwilży powstaje zator z lodu.

Połacie motylka zwykle mają niewielkie nachylenie, dlatego kryje się je blachą na rąbek, membraną lub papą. Koryto środkowe wykonuje się z blachy albo jako ciągłą hydroizolację, często z grzaniem przeciwoblodzeniowym w rynnie lub wpustach.

Właściciel takiego dachu musi pamiętać o czyszczeniu koryta i wpustów, szczególnie jesienią. Przepełnione koryto szybko daje przeciek do wnętrza, zwykle w środkowej części domu. Każdy zaciek wzdłuż osi budynku jest sygnałem, że trzeba wezwać dekarza i sprawdzić odwodnienie.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Dach dwuspadowy, Kosz, Dach niskospadowy, Spadek dachu · Wikipedia: Dach pogrążony

Czym jest dach naczółkowy?

Dach naczółkowy: Dach dwuspadowy, w którym górne części obu ścian szczytowych ścięto małymi skośnymi połaciami, zwanymi naczółkami, opadającymi w stronę szczytu.

Dach naczółkowy to coś pośredniego między dwuspadowym a czterospadowym. Dolna część szczytu pozostaje pionową ścianą, ale jego wierzchołek zastępuje niewielka trójkątna połać opadająca w stronę szczytu. Ten kształt bardzo dobrze znamy z tradycyjnych chałup, dworków i domów w stylu nawiązującym do dawnej architektury wiejskiej.

Naczółki zmniejszają wysokość ściany szczytowej narażonej na wiatr i deszcz, a przy tym nie odbierają zbyt wiele miejsca na poddaszu. W ścianie szczytowej poniżej naczółka da się wstawić normalne okno. Odmiana, w której skośna połać ścina dolną część szczytu zamiast górnej, nazywana jest czasem dachem z przyczółkiem.

Dla dekarza naczółek oznacza dwa dodatkowe narożniki i krótką krawędź okapową na wysokości szczytu. Trzeba tam poprowadzić rynnę albo przynajmniej pas nadrynnowy oraz zadbać o obróbkę styku naczółka ze ścianą szczytową. Więźba jest bardziej złożona niż w dachu dwuspadowym, bo dochodzą krokwie narożne.

Usterki zwykle dotyczą małej rynny pod naczółkiem, która łatwo się zapycha liśćmi, oraz miejsc, gdzie narożniki schodzą się z kalenicą. Zacieki na ścianie szczytowej tuż pod naczółkiem to częsty objaw nieszczelności, który trzeba szybko obejrzeć. Raz w roku dobrze jest przeczyścić te rynny i obejrzeć gąsiory na narożnikach.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Naczółek, Dach dwuspadowy, Szczyt, Narożnik · Wikipedia: Dach naczółkowy

Czym jest dach namiotowy?

Dach namiotowy: Dach czterospadowy na rzucie kwadratu, w którym cztery trójkątne połacie zbiegają się w jednym punkcie szczytowym, bez kalenicy.

Dach namiotowy przypomina piramidę albo wierzchołek namiotu. Wszystkie cztery połacie są trójkątami i mają ten sam kąt nachylenia, a narożniki schodzą się w jednym punkcie. Stosuje się go na domach o kwadratowym obrysie, na altanach, wieżyczkach, kioskach i małych pawilonach. Wersje wielokątne, na przykład sześcio lub ośmiospadowe, spotyka się na altanach ogrodowych.

Konstrukcja opiera się na krokwiach narożnych zbiegających się w środku, często na słupie lub w zworniku. Przy większych budynkach dochodzą krokwie pośrednie i kulawki. Kształt jest bardzo odporny na wiatr, bo nie ma płaskich ścian szczytowych ani długiej kalenicy, o którą mógłby zahaczyć podmuch.

Najtrudniejszym miejscem jest sam wierzchołek, gdzie spotykają się cztery narożniki. Trzeba go zamknąć specjalnym elementem albo starannie wykonaną obróbką z blachy, a jednocześnie zapewnić wylot powietrza spod pokrycia. Na dachu namiotowym dużo jest docinania materiału, bo każdy rząd przy narożniku ma inną długość.

Gdy w środku poddasza, pod samym wierzchołkiem, pojawia się wilgoć albo ciemne plamy na deskowaniu, najczęściej winna jest nieszczelna obróbka szczytu lub brak wentylacji. To sygnał, by wezwać dekarza, zanim drewno zacznie gnić.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dach czterospadowy, Dach kopertowy, Narożnik, Geometria dachu · Wikipedia: Dach namiotowy

Czym jest dach niskospadowy?

Dach niskospadowy: Dach o niewielkim nachyleniu, większym niż typowy dach płaski, ale zbyt małym dla większości dachówek, wymagający starannie dobranego pokrycia.

Dach niskospadowy leży gdzieś pomiędzy płaskim a stromym. Mówi się tak zwykle o dachach o nachyleniu od kilku do kilkunastu stopni. Takie kąty są popularne w nowoczesnych domach parterowych z dachem dwuspadowym lub kopertowym, na halach i budynkach usługowych. Sylwetka jest niska i spokojna, a dach słabo widoczny z poziomu ulicy.

Problem polega na tym, że wiele pokryć nakładkowych ma minimalny dopuszczalny kąt, poniżej którego woda podciekałaby pod zakłady. Każdy producent dachówki czy blachodachówki podaje ten próg w dokumentacji i trzeba się go trzymać. Na dachy niskospadowe dobiera się więc blachę na rąbek stojący, blachy trapezowe, gont bitumiczny na pełnym deskowaniu, specjalne dachówki niskospadowe, a przy najmniejszych kątach papę lub membranę.

Na takim dachu dużo większe znaczenie ma warstwa pod pokryciem: membrana o wysokiej odporności na wodę, szczelne zakłady, dobrze wykonane obróbki kominów i okien. Zalegający dłużej śnieg i woda wiatrem wpychana pod zakłady szybko wykażą każdy błąd.

Częste problemy to przecieki po roztopach, gdy zator lodowy przy okapie cofa wodę, oraz podciekanie przy kominach. Jeśli plamy pojawiają się zimą lub wczesną wiosną, warto, żeby dekarz sprawdził dobór pokrycia do kąta.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dach płaski, Dach stromy, Kąt nachylenia dachu, Spadek dachu

Czym jest dach odwrócony?

Dach odwrócony: Dach odwrócony to układ warstw stropodachu, w którym hydroizolacja leży pod ociepleniem, a nie nad nim, chroniona przez nie przed słońcem, mrozem i uszkodzeniami.

W tradycyjnym stropodachu kolejność jest taka: strop, paroizolacja, ocieplenie, hydroizolacja. W dachu odwróconym hydroizolację układa się bezpośrednio na stropie, a na niej płyty z polistyrenu ekstrudowanego, czyli XPS, który nie nasiąka wodą. Na ociepleniu kładzie się geowłókninę i warstwę dociskową: żwir, płyty chodnikowe, substrat roślinny albo posadzkę tarasu.

Zaletą jest to, że hydroizolacja pracuje w stałej, umiarkowanej temperaturze, nie jest narażona na promieniowanie UV ani na uszkodzenia od chodzenia. Dzięki temu starzeje się znacznie wolniej. Hydroizolacja pełni przy okazji funkcję paroizolacji, bo leży po ciepłej stronie ocieplenia.

Woda deszczowa w dachu odwróconym przepływa także pod płytami XPS, po powierzchni hydroizolacji, dlatego potrzebne są wpusty dwupoziomowe, odbierające wodę z obu poziomów. Ocieplenie musi być dociśnięte, inaczej przy dużych opadach płyty mogą wypłynąć. Konstrukcja musi unieść dodatkowy ciężar balastu.

Wadą jest trudniejsze lokalizowanie przecieków: aby dotrzeć do hydroizolacji, trzeba zdjąć balast i płyty. Dlatego staranne wykonanie i próba wodna przed przykryciem warstw mają tu szczególne znaczenie. Dobrze wykonany dach odwrócony należy do najtrwalszych rozwiązań, ale wymaga od wykonawcy dokładności na każdym etapie. Błąd w hydroizolacji pod ociepleniem jest bowiem kosztowny w naprawie.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Dach balastowy, Dach zielony, Geowłóknina, Taras na stropodachu

Czym jest dach płaski?

Dach płaski: Dach o bardzo małym nachyleniu, zwykle do około 10 stopni, kryty materiałami hydroizolacyjnymi zamiast dachówki, którego woda spływa do rynien lub wpustów.

Dach płaski wcale nie jest idealnie poziomy. Zawsze ma niewielki spadek, najczęściej kilka procent, który kieruje wodę do rynien przy krawędzi albo do wpustów rozmieszczonych na połaci. Granica, od której mówimy o dachu płaskim, bywa różnie określana, ale w praktyce przyjmuje się, że są to dachy o nachyleniu do około 10 stopni. Spotyka się je na blokach, garażach, halach, budynkach usługowych i nowoczesnych domach.

Ponieważ woda spływa wolno, a czasem stoi w zagłębieniach, pokrycie musi być w pełni wodoszczelne. Stosuje się papy termozgrzewalne, membrany EPDM, PVC i TPO oraz płynne powłoki, na przykład z polimocznika. Konstrukcyjnie dach płaski to zwykle stropodach, czyli strop pełniący jednocześnie rolę dachu, ocieplony styropianem, wełną lub płytami PIR.

Wokół krawędzi często buduje się attykę, czyli murek zasłaniający pokrycie. Każde przejście przez dach, wpust, komin czy maszt wymaga starannego uszczelnienia, bo tam zaczyna się większość przecieków.

Najczęstsze problemy to pęcherze i pęknięcia papy, zastoiny wody, zapchane wpusty i odspojone obróbki attyk. Wilgoć wnikająca w ocieplenie potrafi wędrować pod pokryciem, więc zaciek na suficie nie zawsze jest pod dziurą. W takiej sytuacji lepiej wezwać dekarza, który zlokalizuje źródło przecieku.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Stropodach, Attyka, Spadek dachu, Dach niskospadowy

Czym jest dach polski łamany?

Dach polski łamany: Tradycyjny polski dach o połaciach podzielonych na dwie części, w którym nad dolną połacią wznosi się wyższa, z pasem pionowej ściany z okienkami pomiędzy nimi.

Dach polski łamany to forma znana z dworków szlacheckich z XVII i XVIII wieku. Różni się od francuskiej mansardy tym, że między dolną a górną połacią znajduje się pionowy pas ściany, często z małymi okienkami doświetlającymi poddasze. Daje to charakterystyczny, dwupiętrowy wygląd dachu, w którym górna część wydaje się nasadzona na dolną. Nazwa bywa też używana szerzej, dla różnych dachów łamanych w polskiej tradycji.

Dziś ten kształt wraca w domach nawiązujących do stylu dworkowego. Pozwala uzyskać sporo miejsca na poddaszu i ciekawe doświetlenie przez okna w pasie pionowym. Konstrukcyjnie przypomina dwa dachy ustawione na sobie albo dach mijany wykonany z każdej strony.

Dla dekarza najważniejsze jest zabezpieczenie pasa pionowego i miejsca, w którym dolna połać styka się ze ścianą. Tam trzeba wykonać obróbkę przyścienną ze starannym zakładem, a górna połać musi mieć okap z rynną, która przejmie wodę i nie pozwoli jej spływać po ścianie z okienkami.

Przy dworkach zabytkowych prace trzeba uzgadniać z konserwatorem. Typowe usterki to przecieki pod okienkami i przy styku połaci z pasem pionowym, które wymagają starannej naprawy obróbek.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Dach mansardowy, Dach mijany, Załamanie połaci, Bryła dachu

Czym jest dach przybudówki?

Dach przybudówki: Dach niższej części budynku dostawionej do głównej bryły, najczęściej jednospadowy lub płaski, przylegający górną krawędzią do ściany domu.

Przybudówki to garaże, wiatrołapy, kotłownie, ogrody zimowe czy dobudowane pokoje. Ich dachy zwykle są jednospadowe, opadające od ściany domu na zewnątrz, albo płaskie, ukryte za niską attyką. Czasem kontynuują jedną z połaci dachu głównego, czasem są całkiem odrębne i krycie różni się od reszty domu.

Najważniejszym miejscem jest styk dachu przybudówki ze ścianą budynku. Tam woda spływająca po elewacji trafia na pokrycie, a każda szczelina pozwala jej wpłynąć do środka. Obróbka przyścienna powinna być wpuszczona w ścianę albo zakryta listwą i uszczelniona, a pokrycie wywinięte na ścianę na odpowiednią wysokość. Dochodzi do tego różna praca termiczna dwóch budynków, szczególnie jeśli przybudówkę postawiono kilka lat później na osobnym fundamencie.

Na dachu przybudówki często zbiera się woda i śnieg zsuwające się z wyższego dachu. To dodatkowe obciążenie i ryzyko mechanicznego uszkodzenia pokrycia. Warto rozważyć płotki śniegowe na dachu głównym albo wzmocnione pokrycie poniżej.

Zacieki na ścianie domu wewnątrz przybudówki, tuż pod sufitem, to klasyczny objaw nieszczelnej obróbki przyściennej. Im szybciej się ją poprawi, tym mniej szkód w tynku i ociepleniu. Przy okazji warto sprawdzić, czy rynna przybudówki nie przyjmuje też wody z wyższego dachu bez odpowiedniego zapasu przekroju.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Dach jednospadowy, Dach płaski, Dach wiaty, Attyka

Czym jest dach stożkowy?

Dach stożkowy: Dach w kształcie stożka, przykrywający okrągłą wieżę, ryzalit lub altanę, o połaci bez krawędzi, zbiegającej się w jednym punkcie u góry.

Dach stożkowy spotyka się na okrągłych wieżach, wieżyczkach dworków i pałaców, narożnych wykuszach, altanach i silosach. Nie ma w nim płaskich połaci ani narożników, a cała powierzchnia jest jedną zakrzywioną płaszczyzną zbiegającą się w wierzchołku. Wersja wielokątna, ośmio lub dwunastospadowa, jest jego uproszczeniem i bywa wybierana tam, gdzie zależy nam na łatwiejszym kryciu.

Konstrukcję tworzą krokwie zbiegające się promieniście w środku, często na centralnym słupie zwanym królem. Odstęp między krokwiami u dołu jest duży, a przy wierzchołku bardzo mały, dlatego pod pokrycie zwykle daje się pełne deskowanie. Kryje się go materiałami o małym formacie lub dającymi się formować: łupkiem, karpiówką, gontem bitumicznym lub drewnianym oraz blachą miedzianą lub cynkowo tytanową w wąskich pasach.

Każdy rząd pokrycia ma inny obwód, więc elementy trzeba docinać na klin. To praca pracochłonna i wymagająca doświadczenia. Wierzchołek zamyka się kołpakiem z blachy lub specjalną kształtką, często z iglicą.

Typowe usterki to nieszczelne zwieńczenie, poluzowane elementy na dole stożka i rynny, które muszą być gięte po łuku. Naprawy warto zlecać ekipie, która zna takie dachy. Przy takich dachach dobrze jest zaplanować przeglądy regularnie, bo do wierzchołka trudno dotrzeć bez rusztowania.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dach namiotowy, Dach kopułowy, Wykusz, Bryła dachu

Czym jest dach stromy?

Dach stromy: Dach o dużym kącie nachylenia połaci, zwykle powyżej kilkudziesięciu stopni, kryty materiałami nakładkowymi, takimi jak dachówka, łupek czy blachodachówka.

Dachami stromymi, albo spadzistymi, nazywa się dachy, z których woda i śnieg spływają szybko i bez zalegania. Granica nie jest ściśle ustalona, ale w praktyce dekarskiej mówi się o stromym dachu, gdy nachylenie przekracza mniej więcej 30 do 35 stopni. Takie dachy dominują w tradycyjnym budownictwie jednorodzinnym w Polsce, bo dobrze radzą sobie z opadami i pozwalają urządzić poddasze użytkowe.

Duży spadek pozwala stosować pokrycia nakładkowe, które nie muszą być w pełni wodoszczelne, bo woda po prostu po nich spływa. Dachówka ceramiczna i betonowa, łupek, gont drewniany czy blachodachówka czują się na stromym dachu najlepiej. Przy bardzo dużym nachyleniu producenci wymagają dodatkowego mocowania każdej dachówki klamrami, bo inaczej wiatr mógłby je podrywać.

Dach stromy jest trudniejszy w montażu i obsłudze. Prace wymagają rusztowań, drabin dachowych i asekuracji, a każdy przegląd to wyjście na wysokość. Za to pokrycie zwykle starzeje się wolniej, bo nie stoi na nim woda.

Typowe usterki to zsuwający się śnieg niszczący rynny, przesunięte lub pęknięte dachówki i luźne gąsiory. Na stromym dachu właściciel nie powinien wchodzić samodzielnie; oględziny lepiej zostawić ekipie z odpowiednim sprzętem.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Kąt nachylenia dachu, Dach niskospadowy, Poddasze użytkowe, Spadek dachu

Czym jest dach szedowy?

Dach szedowy: Dach złożony z szeregu jednakowych, niesymetrycznych segmentów o profilu piły, z pionowymi lub stromymi przeszkleniami zwróconymi zwykle na północ.

Dach szedowy, nazywany też piłowym lub pilastym, składa się z kilku lub kilkunastu powtarzających się segmentów. Każdy ma łagodną połać krytą pełnym pokryciem i stromą lub pionową ścianę z oknami. Oglądany z boku przypomina zęby piły. Wymyślono go dla hal fabrycznych, żeby wpuścić do środka równe, rozproszone światło dzienne. Okna kieruje się zazwyczaj na północ, dzięki czemu nie oślepiają i nie przegrzewają wnętrza.

W regionie łódzkim dach szedowy jest bardzo charakterystyczny dla dawnych fabryk włókienniczych. Wiele z nich przerobiono na lofty, biura i centra handlowe, więc remonty takich dachów to wciąż aktualny temat.

Między segmentami powstają wklęsłe koryta, które zbierają wodę z połaci i odprowadzają ją do rur spustowych często wewnątrz budynku. To one sprawiają najwięcej kłopotów: zalegają w nich liście, śnieg i lód, a stara blacha lub papa w korytach rdzewieje i pęka. Przeszklenia w pionowych ścianach mają liczne styki z pokryciem, które trzeba utrzymać w szczelności.

Przy remoncie często wymienia się pokrycie na papę termozgrzewalną lub membranę, a koryta przerabia się na nowo z poprawionym spadkiem. Przecieki wzdłuż linii koryt to sygnał, że odwodnienie wymaga przeglądu.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Świetlik, Dach płaski, Kosz, Doświetlenie poddasza · Wikipedia: Dach pilasty

Czym jest dach wiaty?

Dach wiaty: Lekkie zadaszenie konstrukcji otwartej z co najmniej jednej strony, chroniące samochód, drewno lub miejsce wypoczynku przed deszczem i śniegiem.

Wiata to konstrukcja z dachem opartym na słupach, często bez ścian albo ze ścianami tylko z jednej lub dwóch stron. Dach wiaty bywa jednospadowy, dwuspadowy, łukowy lub płaski. Wiaty garażowe, śmietnikowe, na drewno czy grillowe to bardzo częste zlecenia, bo właściciele chcą, żeby ich pokrycie pasowało do dachu domu.

Pokrycie dobiera się do spadku i do tego, czy pod dachem może być wilgoć. Na płaskich i niskospadowych wiatach stosuje się papę na deskowaniu, membranę EPDM, blachę trapezową lub płyty poliwęglanowe. Przy większym kącie można położyć blachodachówkę lub dachówkę, jeśli konstrukcja ją uniesie. Pod blachą bez ocieplenia często skrapla się para, dlatego stosuje się blachy z warstwą antykondensacyjną albo membranę pod spodem.

Wiata jest otwarta, więc wiatr działa na nią także od spodu i próbuje unieść dach. Mocowanie pokrycia i połączenia ze słupami muszą to uwzględniać. Do tego trzeba poprowadzić rynnę, inaczej woda wypłukuje grunt przy słupach albo zalewa podjazd.

Najczęstsze usterki to przecieki przez zmęczoną papę, poluzowane wkręty w blachach, pęknięte płyty poliwęglanowe i krople kapiące z kondensatu. Gdy wiata stoi przy domu, warto też sprawdzić styk jej dachu ze ścianą budynku.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Dach jednospadowy, Dach przybudówki, Dach łukowy, Zadaszenie wejścia · Wikipedia: Wiata

Czym jest dach wielospadowy?

Dach wielospadowy: Dach złożony z więcej niż czterech połaci, z licznymi koszami, narożnikami i kalenicami, stawiany nad budynkami o rozczłonkowanym rzucie.

Gdy budynek ma kształt litery L, T albo bardziej złożony obrys z wykuszami i przybudówkami, dach musi za nim podążać. Tak powstaje dach wielospadowy: kilka, a nawet kilkanaście połaci łączących się pod różnymi kątami. Typowy przykład to dom z kopertowym dachem, do którego dostawiono skrzydło z własnym dachem dwuspadowym albo naczółkowym.

Każde połączenie połaci tworzy albo narożnik, czyli krawędź wypukłą, albo kosz, czyli wklęsłą. Kosze zbierają wodę z dwóch połaci naraz, dlatego są najbardziej narażone na przecieki. Im więcej koszy, tym więcej pracy i materiału, tym dłuższe krycie i większy odpad przy cięciu dachówek lub blachy.

Więźba dachu wielospadowego wymaga dobrego projektu i doświadczonego cieśli. Błędy w wysokościach kalenic albo w kątach połaci wychodzą przy kryciu jako krzywe kosze i nierówne linie, których pokrycie nie ukryje. Do takich dachów warto dobierać materiał o mniejszym module albo dobrze tnący się, na przykład dachówkę z bogatym systemem dodatkowych elementów lub gont.

W eksploatacji regularnie trzeba czyścić kosze z liści i igliwia oraz sprawdzać obróbki przy ścianach i kominach. Zacieki pojawiające się po intensywnym deszczu w kilku miejscach naraz zwykle oznaczają kłopot z koszami, który wymaga oceny dekarza.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Kosz, Narożnik, Rzut dachu, Geometria dachu

Czym jest dach zielony?

Dach zielony: Dach, na którym na warstwie hydroizolacji i drenażu ułożono podłoże z roślinnością, od cienkiej warstwy rozchodników po ogród z trawnikiem.

Dach zielony to najczęściej dach płaski lub o niewielkim spadku, na którym zamiast żwiru czy gołej papy rosną rośliny. Wyróżnia się dwie główne odmiany. Ekstensywna ma cienką warstwę podłoża i odporne rośliny, głównie rozchodniki i mchy, które nie wymagają podlewania ani koszenia. Intensywna przypomina zwykły ogród, ma grubsze podłoże, trawnik, krzewy, a czasem ścieżki i strefy wypoczynku.

Taki dach zatrzymuje część deszczówki, poprawia mikroklimat, chroni hydroizolację przed słońcem i wahaniami temperatury, a latem ogranicza nagrzewanie wnętrza. Jest jednak ciężki, szczególnie po nasiąknięciu, więc konstrukcja musi to wytrzymać. O tym decyduje konstruktor, a nie dekarz.

Pod roślinami musi leżeć hydroizolacja odporna na przerastanie korzeni, warstwa ochronna, drenaż i włóknina filtracyjna. Wpusty trzeba zabezpieczyć studzienkami rewizyjnymi, żeby dało się je kontrolować. Wszystkie te warstwy układa się raz i potem trudno się do nich dostać.

Dlatego największym ryzykiem jest przeciek pod gotowym ogrodem. Zlokalizowanie go wymaga zdjęcia części warstw. Przed założeniem zielonego dachu warto sprawdzić stan hydroizolacji, a w razie wątpliwości wykonać ją od nowa. Regularne kontrole wpustów i usuwanie samosiejek drzew z podłoża pozwalają uniknąć wielu kłopotów.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Dach płaski, Stropodach, Attyka, Spadek dachu · Wikipedia: Zielony dach

Czym jest dekarz?

Dekarz: Dekarz to rzemieślnik, który wykonuje, naprawia i konserwuje pokrycia dachowe wraz z ich warstwami, obróbkami i odwodnieniem.

Dekarz zajmuje się wszystkim, co leży na konstrukcji dachu: membraną, łatami i kontrłatami, pokryciem z dachówki, blachy, papy, gontu czy membran syntetycznych, a także obróbkami kominów, okien dachowych i koszy. W praktyce dobry dekarz zna też podstawy ciesielki i blacharstwa, bo na dachu jedno z drugim ciągle się przenika.

Zawód ma swoją ścieżkę rzemieślniczą. Można zdobyć tytuł czeladnika, a potem mistrza w zawodzie dekarz przed komisją izby rzemieślniczej. Nie jest to jednak warunek prowadzenia firmy dekarskiej i wielu fachowców uczyło się latami na budowie, pod okiem starszych kolegów. Dla klienta liczy się przede wszystkim doświadczenie przy danym typie pokrycia. Z czasem wielu dekarzy specjalizuje się w konkretnych technologiach, na przykład w dachach płaskich z papy i membran albo w tradycyjnej dachówce ceramicznej. Przy nietypowym pokryciu zapytaj więc wprost, ile podobnych dachów ekipa już położyła.

Wybierając dekarza, poproś o zdjęcia lub adresy wcześniejszych realizacji, zapytaj, czy firma ma ubezpieczenie OC i czy da pisemną umowę z gwarancją. Dekarz, który przed wyceną nie chce wejść na dach albo chociaż obejrzeć go z bliska, raczej zgaduje niż wycenia.

Fachowca warto wezwać nie tylko przy przecieku. Przegląd po zimie i po silnych wichurach pozwala wyłapać przesunięte dachówki, poluzowane obróbki czy zapchane rynny, zanim woda zrobi szkody w ociepleniu i na suficie.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Cieśla, Blacharz dachowy, Mistrz dekarski, Ubezpieczenie OC firmy · Wikipedia: Dekarz

Czym jest deklaracja właściwości użytkowych?

Deklaracja właściwości użytkowych: Deklaracja właściwości użytkowych to dokument wystawiany przez producenta wyrobu budowlanego, w którym podaje jego deklarowane parametry według normy lub oceny technicznej.

Dokument ten, często oznaczany skrótem DWU lub angielskim DoP, towarzyszy wyrobom z oznakowaniem CE lub krajowym znakiem budowlanym. Dla dachówki, blachy, papy, membrany czy wełny zawiera między innymi informacje o reakcji na ogień, odporności na ogień zewnętrzny, wodoszczelności, wytrzymałości czy przewodności cieplnej.

Dla dekarza i inwestora deklaracja jest potwierdzeniem, że materiał ma parametry potrzebne w danym zastosowaniu. Na przykład membrana pod pokrycie powinna mieć odpowiednią paroprzepuszczalność, a izolacja deklarowaną lambdę. Przy dofinansowaniach termomodernizacji parametry ocieplenia trzeba czasem wykazać właśnie na podstawie takich dokumentów. Oprócz deklaracji przydaje się karta techniczna wyrobu, w której producent opisuje zastosowanie, warunki montażu, minimalne kąty nachylenia i wymagania co do podłoża. Deklaracja mówi, jakie parametry ma wyrób, a karta techniczna, jak go poprawnie stosować. Oba dokumenty razem pozwalają ocenić, czy materiał pasuje do konkretnego dachu.

Deklaracje są zwykle dostępne na stronach producentów lub dołączane do dostawy. Warto zachować je razem z fakturami i kartami gwarancyjnymi. Inspektor nadzoru lub kierownik budowy mogą o nie poprosić przy odbiorze.

Jeśli wykonawca proponuje zamiennik materiału z projektu lub oferty, poproś o deklarację nowego wyrobu i porównaj parametry. Tańszy zamiennik nie zawsze jest równoważny.

Zobacz też: Gwarancja producenta, Protokół odbioru, Materiał inwestora

Czym jest demontaż azbestu?

Demontaż azbestu: Demontaż azbestu to zdjęcie z dachu płyt azbestowo-cementowych, czyli eternitu, prowadzone według ścisłych zasad bezpieczeństwa i zakończone przekazaniem odpadów na specjalne składowisko.

Eternit był przez dziesięciolecia popularnym pokryciem domów, stodół i budynków gospodarczych. Dopóki płyty są całe i nienaruszone, włókna azbestu pozostają związane w cemencie. Zagrożenie pojawia się, gdy płyty pękają, kruszą się, są szlifowane, cięte, myte ciśnieniowo lub łamane przy zrzucaniu. Wdychane włókna są przyczyną groźnych chorób płuc.

Dlatego usuwać azbest może tylko firma z odpowiednimi uprawnieniami i przeszkolonych pracowników. Właściciel nieruchomości ma obowiązek zgłoszenia prac odpowiedniemu urzędowi przed ich rozpoczęciem. Płyty zwilża się przed demontażem, zdejmuje w całości bez łamania, pakuje szczelnie w folię i oznacza, a potem przewozi na składowisko odpadów niebezpiecznych. Po zakończeniu wykonawca wydaje oświadczenie o prawidłowym wykonaniu prac i oczyszczeniu terenu.

W Polsce obowiązuje program usuwania wyrobów azbestowych z perspektywą zakończenia do 2032 roku. Wiele gmin dofinansowuje demontaż, transport i utylizację, choć warunki różnią się w zależności od miejsca i roku.

Na eternit nie powinno się kłaść nowego pokrycia bez jego zdjęcia ani próbować go malować po wcześniejszym szorowaniu. Najlepiej od razu zaplanować wymianę dachu. Właściciel powinien zachować dokumenty potwierdzające przekazanie odpadów i oświadczenie wykonawcy, bo bywają potrzebne przy rozliczeniu dofinansowania, sprzedaży nieruchomości i aktualizacji danych w gminnej inwentaryzacji wyrobów azbestowych.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Wymiana pokrycia, Wywóz gruzu, Mycie ciśnieniowe

Czym jest denko rynny?

Denko rynny: Zaślepka zamykająca koniec rynny, która zapobiega wypływaniu wody bokiem z koryta i jednocześnie usztywnia zakończenie rynny na okapie.

Denko rynny, nazywane też zaślepką lub dnem, to niewielki element w kształcie przekroju rynny, zakładany na jej końcu. Rynna na hakach zawsze ma dwa końce: jeden zamyka denko, drugi kończy się zwykle przy narożniku lub także denkiem, jeśli lej znajduje się pośrodku.

W systemach PVC denka są zatrzaskiwane i uszczelniane uszczelką gumową albo klejone. W stalowych zakłada się je na zatrzask z uszczelką lub nituje, a w tytan-cynku i miedzi lutuje się je do rynny. Denka produkuje się w wersji prawej i lewej albo uniwersalnej, a ich kształt musi dokładnie odpowiadać profilowi rynny.

Denko pracuje razem z rynną. W systemach PVC rynna zmienia długość wraz z temperaturą i jeśli denko jest zamocowane sztywno bez zapasu, uszczelka się wyrabia. Zimą lód gromadzący się w końcu rynny potrafi wypchnąć denko. Nieszczelne denko daje charakterystyczny strumień wody przy rogu domu.

Wymiana denka jest szybka i tania, pod warunkiem że jest dostępne w danym systemie. Przy starych, niedostępnych już systemach czasem trzeba dorobić element blacharski albo wymienić odcinek rynny. Przy okazji sprawdza się też, czy rynna przy końcu ma właściwy spadek i nie zbiera wody.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Złączka rynnowa, Narożnik rynnowy

Czym jest deska czołowa?

Deska czołowa: Deska przybita do czołowych końców krokwi wzdłuż okapu lub szczytu, która usztywnia krawędź dachu i stanowi podłoże dla haków rynnowych i obróbek.

Deska czołowa, zwana też deską okapową lub zakończeniową, zamyka od frontu wysunięte końcówki krokwi. Biegnie wzdłuż całego okapu i wyznacza jego linię. Przybija się do niej haki rynnowe krótkie, pas podrynnowy i często także ruszt podbitki. Na krawędzi szczytowej podobną funkcję pełni deska wiatrowa.

Robi się ją z drewna iglastego, impregnowanego i najlepiej pomalowanego od razu ze wszystkich stron. Coraz częściej deskę czołową obija się blachą w kolorze rynien lub podbitki, bo wtedy drewno nie wymaga malowania i jest lepiej chronione przed wodą. Jej grubość i sposób mocowania muszą wytrzymać obciążenie rynien z lodem i śniegiem.

Deska czołowa jest jedną z pierwszych części dachu, które zaczynają gnić. Woda przelewająca się przez rynnę albo spływająca za nią przy braku pasów okapowych moczy ją latami. Spróchniała deska przestaje trzymać haki, rynna opada, a wilgoć przechodzi dalej na krokwie i murłatę.

Jeśli farba na desce czołowej łuszczy się co sezon, drewno ciemnieje i mięknie, a rynna wisi krzywo, trzeba wymienić deskę i przy okazji zastanowić się nad obróbką blachą. Dobrze robić to razem z wymianą rynien.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Podbitka, Pas podrynnowy, Hak rynnowy, Wiatrownica

Czym jest deskowanie pełne?

Deskowanie pełne: Ciągła warstwa desek lub płyt drewnopochodnych przybitych do krokwi, tworząca sztywne podłoże pod papę, gont, blachę na rąbek lub inną membranę.

Deskowanie pełne, nazywane też szalunkiem, pokrywa całą połać bez przerw. Pod niektóre pokrycia jest niezbędne: gont bitumiczny, papa, blacha płaska na rąbek stojący, wiele systemów łupka. Pod dachówkę czy blachodachówkę nie jest konieczne, ale wielu inwestorów wybiera je, bo usztywnia dach, poprawia akustykę i daje dodatkowe zabezpieczenie przed przeciekami.

Klasycznie stosuje się deski iglaste o grubości dobranej do rozstawu krokwi, układane z niewielkimi szczelinami, żeby drewno mogło pracować. Coraz częściej zastępują je płyty OSB albo sklejka. Deski powinny być suche i zaimpregnowane, a przy pokryciach blaszanych układa się na nich membranę lub papę podkładową.

Najważniejsza rzecz przy deskowaniu to wentylacja. Pełne deskowanie na ociepleniu bez szczeliny powietrznej to prosta droga do kondensacji pary wodnej, sinizny i gnicia od spodu. Kłopoty sprawiają też deski zbyt cienkie, które uginają się pod stopą, i wilgotne deski układane na mokro, które potem się wypaczają i podnoszą pokrycie.

Przy zmianie pokrycia ze starego na nowe często okazuje się, że stare deskowanie jest w dobrym stanie i można je zostawić. Ocenia się to po zdjęciu pokrycia, punktowo wymieniając deski zniszczone przez wilgoć.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Płyta OSB na dachu, Łaty, Kontrłaty

Czym jest docieplenie stropu?

Docieplenie stropu: Docieplenie stropu to ułożenie izolacji na stropie oddzielającym ogrzewane pomieszczenia od nieużytkowego strychu, zamiast ocieplania całych połaci dachu.

Jeśli strych nie jest i nie będzie mieszkalny, nie ma sensu ogrzewać go razem z domem. Wystarczy porządnie ocieplić podłogę strychu, czyli strop nad ostatnią kondygnacją. Powierzchnia do ocieplenia jest wtedy mniejsza niż powierzchnia połaci, a prace są prostsze i szybsze.

Na stropach drewnianych izolację układa się między belkami i dodatkowo na nich, prostopadle. Na stropach betonowych lub gęstożebrowych układa się maty wełny, płyty albo wdmuchuje celulozę lub granulat. Pod izolacją na stropie drewnianym często potrzebna jest paroizolacja od strony pomieszczeń. Tam, gdzie będzie się chodzić, układa się kładki lub płyty na legarach.

Strych nad ocieplonym stropem staje się zimny, więc musi być dobrze wentylowany. Otwory przy okapach, w szczytach i przy kalenicy muszą pozostać drożne. Trzeba też ocieplić klapę wejściową na strych i uszczelnić jej obwód, bo inaczej ciepłe, wilgotne powietrze z domu ucieknie właśnie tamtędy.

Uwaga na rury i zbiorniki na strychu. Po dociepleniu stropu strych zimą przemarza, więc instalacje wodne trzeba osłonić albo przenieść. Przy kominach stosuje się wyłącznie izolacje niepalne. Dobrze jest też od razu zaplanować kładki do przejścia na strych, żeby przy kolejnych przeglądach nie deptać po świeżej izolacji.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Poddasze nieużytkowe, Wdmuchiwanie izolacji, Izolacja celulozowa, Wentylacja dachu

Czym jest dofinansowanie usuwania azbestu?

Dofinansowanie usuwania azbestu: Dofinansowanie usuwania azbestu to dopłaty do demontażu, transportu i unieszkodliwienia wyrobów azbestowych, najczęściej pokryć z płyt eternitowych, udzielane głównie przez gminy i fundusze ochrony środowiska.

Polska realizuje wieloletni program oczyszczania kraju z azbestu, a jego założenia przewidują usunięcie tych wyrobów do początku lat trzydziestych. W ramach tego gminy co roku zbierają wnioski od mieszkańców i we współpracy z wojewódzkimi funduszami finansują w całości lub części odbiór i utylizację eternitu.

Dofinansowanie najczęściej obejmuje demontaż, transport i składowanie odpadów azbestowych na odpowiednim składowisku. Rzadko obejmuje nowe pokrycie dachu. Właściciel musi więc zwykle sam pokryć koszt nowej dachówki lub blachy, ewentualnie korzystając z innych programów. Firma demontująca eternit musi przestrzegać szczegółowych procedur: zgłoszenia prac, zwilżania płyt, demontażu bez łamania, pakowania w szczelną folię i oznaczania odpadów. Po zakończeniu przekazuje właścicielowi oświadczenie o prawidłowym wykonaniu prac i oczyszczeniu terenu. Dokument ten jest potrzebny do rozliczenia z gminą i aktualizacji bazy azbestowej.

Typowy przebieg: złożenie wniosku w gminie w terminie naboru, potem demontaż przez firmę wskazaną lub zaakceptowaną przez gminę, która ma uprawnienia do pracy z azbestem. Zasady w każdej gminie mogą się różnić, podobnie jak terminy naborów.

Jeśli planujesz wymianę eternitu, zapytaj w gminie o nabór zanim podpiszesz umowę z dekarzem. Dobrze jest skoordynować demontaż z dofinansowaniem i od razu zaplanować nowe pokrycie, żeby dach nie stał odkryty.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Informacja o wyrobach zawierających azbest, Karta przekazania odpadu, Zgłoszenie robót budowlanych

Czym jest dokumentacja fotograficzna?

Dokumentacja fotograficzna: Dokumentacja fotograficzna to zbiór zdjęć dachu wykonanych przed, w trakcie i po robotach, który potwierdza stan wyjściowy, sposób wykonania i efekt prac.

Na dachu wiele warstw znika pod kolejnymi. Membrana, kontrłaty, paroizolacja, mocowanie łat, obróbki pod dachówką czy zakłady papy są widoczne tylko przez chwilę. Zdjęcie zrobione w tym momencie jest często jedynym dowodem, że prace wykonano poprawnie.

Dla właściciela dokumentacja ma kilka zastosowań. Pomaga przy odbiorze, przy reklamacjach w ramach gwarancji i rękojmi, przy zgłaszaniu szkody ubezpieczycielowi oraz przy sprzedaży domu. Przy dofinansowaniach zdjęcia przed i po bywają wręcz wymagane. Przy zdjęciach liczy się systematyczność. Dobrze jest fotografować każdą połać z tego samego miejsca przed robotami, w trakcie i po nich, a szczegóły robić z bliska, z przedmiotem dającym skalę, na przykład miarką. Zdjęcia z telefonu zapisują datę i godzinę, więc wystarczy ich nie obrabiać i przechowywać w jednym folderze.

Rzetelne firmy dekarskie same robią zdjęcia z kolejnych etapów i przekazują je klientowi. Warto o to poprosić już przy podpisywaniu umowy. Zdjęcia powinny mieć datę i pokazywać szczegóły, a nie tylko ogólny widok dachu.

Jeśli doszło do szkody po wichurze lub gradzie, zrób zdjęcia jak najszybciej, zanim ekipa zacznie naprawy. Ubezpieczyciel zwykle chce zobaczyć stan po zdarzeniu, a zabezpieczenie dachu plandeką też warto udokumentować.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Protokół odbioru, Odszkodowanie za dach, Oględziny dachu

Czym jest doświetlenie poddasza?

Doświetlenie poddasza: Sposób wprowadzenia światła dziennego do pomieszczeń pod dachem przez okna połaciowe, lukarny, facjaty, okna szczytowe lub świetliki.

Poddasze bez okien jest ciemne i nieprzyjazne, więc przy jego aranżacji od razu pojawia się pytanie o doświetlenie. Przepisy dla pomieszczeń mieszkalnych wymagają odpowiedniej ilości światła dziennego, a powszechnie stosowana zasada mówi o powierzchni okien co najmniej jednej ósmej powierzchni podłogi. W praktyce o wyborze rozwiązania decyduje kształt dachu i układ pomieszczeń.

Najprostsze i najczęstsze są okna połaciowe montowane w płaszczyźnie dachu. Dają dużo światła przy stosunkowo małej powierzchni, ale nagrzewają poddasze latem i wymagają starannego obrobienia kołnierzem. Okna w ścianach szczytowych są pionowe, łatwe w obsłudze, ale dostępne tylko w dachach ze szczytami. Lukarny, facjaty i wole oka dają pionowe okna w połaci i dodatkową przestrzeń, ale są droższe i komplikują dach.

Każde okno w dachu to przerwa w pokryciu i w ociepleniu. Trzeba je obrobić zgodnie z instrukcją producenta, zachować ciągłość membrany i paroizolacji oraz dobrze docieplić ościeża. Okna wyżej położone lepiej doświetlają głąb pokoju.

Przecieki i skropliny przy oknach dachowych to jedna z najczęstszych przyczyn wezwań dekarza. Zacieki pod oknem po deszczu wskazują zwykle na kołnierz lub membranę.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Lukarna, Facjata, Świetlik, Poddasze użytkowe

Czym jest drewno C24?

Drewno C24: Drewno konstrukcyjne iglaste sortowane wytrzymałościowo i zaliczone do klasy C24, najczęściej stosowanej w więźbach dachowych domów jednorodzinnych.

Oznaczenie C24 mówi o klasie wytrzymałości drewna iglastego. Litera C oznacza drewno iglaste, a liczba odnosi się do wytrzymałości na zginanie. Żeby tarcica mogła być oznaczona jako C24, musi przejść sortowanie, wizualne lub maszynowe, w którym ocenia się sęki, skręt włókien, pęknięcia i inne wady.

C24 to klasa, którą projektanci najczęściej przyjmują do obliczeń więźby. Drewno w tej klasie jest zwykle suszone, często strugane, a przy dachach impregnowane. Na rynku dostępne jest jako zwykła tarcica sortowana, drewno KVH lub jako materiał na wiązary prefabrykowane.

Kłopot polega na tym, że na składach często sprzedaje się tarcicę z tartaku bez sortowania i bez oznaczeń, czasem mokrą. Jeśli projekt zakładał C24, a na dach trafi drewno niesortowane, nikt nie wie, jaką ma faktycznie wytrzymałość. Przy krokwiach o granicznych przekrojach może to skutkować ugięciami.

Zamawiając drewno na więźbę, warto poprosić o dokument potwierdzający klasę wytrzymałości i wilgotność. Porządny dostawca ma takie dokumenty, a drewno sortowane bywa znakowane bezpośrednio na elementach. Drewno C24 nie jest odporne na wilgoć bardziej niż inne drewno tej samej klasy gatunkowej. Klasa mówi o wytrzymałości, a nie o trwałości, więc sucha konstrukcja i impregnacja są tak samo potrzebne jak przy tańszym materiale.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Klasy wytrzymałości drewna, Drewno KVH, Tarcica konstrukcyjna

Czym jest drewno klejone BSH?

Drewno klejone BSH: Drewno klejone warstwowo, wykonane z kilku sklejonych ze sobą lamel, które pozwala uzyskać belki o dużych przekrojach i rozpiętościach przy wysokiej stabilności wymiarów.

BSH to kolejny niemiecki skrót, oznaczający drewno klejone warstwowo. Belkę tworzy się z kilku lub kilkunastu cienkich, wysuszonych desek, które skleja się płaskimi powierzchniami pod prasą. Powstaje element jednorodny, bez dużych sęków i pęknięć, który można wykonać w długościach i przekrojach niedostępnych dla drewna litego.

W dachach domów jednorodzinnych BSH stosuje się na płatwie o dużej rozpiętości, belki kalenicowe, krokwie narożne i koszowe, podciągi zastępujące słupy oraz elementy widoczne, które mają ładnie wyglądać. Dzięki niemu da się zrobić poddasze bez słupów pośrodku pokoju, pod warunkiem że projektant odpowiednio przeliczy konstrukcję.

Drewno klejone jest stabilne, ale nie jest wodoodporne. Długo moknące na budowie może się rozwarstwiać na spoinach lub pękać na powierzchni. Wymaga też dokładnych obliczeń połączeń, bo duże siły skupiają się w kilku punktach. Przy wycinaniu otworów i nacięć trzeba trzymać się wytycznych producenta.

Gdy przy adaptacji poddasza chcesz pozbyć się słupów, belka z drewna klejonego bywa najprostszym rozwiązaniem. To jednak zadanie dla konstruktora, który dobierze przekrój i sposób oparcia. Belki z drewna klejonego są ciężkie i długie, więc ich montaż często wymaga dźwigu. Trzeba to uwzględnić przy planowaniu prac, zwłaszcza na ciasnych działkach.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Drewno KVH, Płatew, Podciąg

Czym jest drewno KVH?

Drewno KVH: Drewno konstrukcyjne lite, suszone komorowo, strugane i sortowane wytrzymałościowo, często łączone na długości na mikrowczepy, stosowane na więźby i konstrukcje szkieletowe.

Skrót KVH pochodzi z języka niemieckiego i oznacza drewno konstrukcyjne lite. To tarcica iglasta, najczęściej świerkowa, którą suszy się w komorach do niskiej wilgotności, sortuje według klasy wytrzymałości, struga i fazuje krawędzie. Długie elementy uzyskuje się, łącząc krótsze kawałki na tak zwane mikrowczepy, czyli klejone zazębienia na czołach.

Zaletą KVH jest stabilność wymiarów. Drewno wysuszone przed montażem prawie nie pracuje, nie skręca się i nie pęka tak jak świeża tarcica. Dzięki temu połączenia pozostają ciasne, a płyty na suficie poddasza nie pękają. Drewno jest gładkie, więc łatwiej je impregnować i dobrze wygląda w miejscach, gdzie zostaje widoczne.

KVH jest droższe od zwykłej tarcicy i dostępne w określonych przekrojach handlowych, co trzeba uwzględnić w projekcie. Nie jest też odporne na zawilgocenie, jeśli leży na budowie pod gołym niebem. Mokre KVH traci główną zaletę, dla której się je kupuje.

Przy budowie domu z poddaszem użytkowym drewno suszone komorowo, w tym KVH, to rozsądny wybór. Ogranicza ryzyko pęknięć wykończenia i skrzypienia więźby w pierwszych latach. Do więźby z KVH stosuje się zwykle łączniki stalowe i wkręty ciesielskie, które dobrze współpracują z dokładnie wymiarowanym drewnem.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Drewno suszone komorowo, Drewno klejone BSH, Drewno C24

Czym jest drewno suszone komorowo?

Drewno suszone komorowo: Tarcica wysuszona w kontrolowanych warunkach w specjalnej komorze, do wilgotności zbliżonej do tej, jaką drewno osiągnie w gotowym budynku.

Świeżo ścięte drewno zawiera bardzo dużo wody. Schnąc, kurczy się, skręca, pęka i zmienia wymiary. Suszenie komorowe przyspiesza ten proces i robi go pod kontrolą: temperatura, wilgotność powietrza i czas są dobrane tak, żeby drewno wyschło równomiernie i z jak najmniejszymi wadami. Wysoka temperatura dodatkowo niszczy larwy owadów i zarodniki grzybów obecne w drewnie.

Na więźby dachowe coraz częściej wybiera się drewno suszone komorowo zamiast tarcicy prosto z tartaku. Krokwie i płatwie zachowują wymiary, połączenia nie luzują się po pierwszym sezonie grzewczym, a sucha konstrukcja nie zawilgaca ocieplenia. Drewno suszone lepiej przyjmuje też impregnaty.

Suszenie komorowe nie daje drewnu wiecznej odporności na wodę. Jeśli wysuszone belki leżą tygodniami na deszczu, ponownie nasiąkają. Zdarza się również, że drewno sprzedawane jako suszone ma w środku znacznie wyższą wilgotność niż na powierzchni.

Przed montażem więźby dobrze jest zmierzyć wilgotność drewna wilgotnościomierzem w kilku sztukach. To kilka minut, które mówią więcej niż zapewnienia sprzedawcy. Na budowie suszone drewno powinno leżeć na podkładach, pod przykryciem przepuszczającym parę, z dala od gruntu. Folia szczelnie owinięta wokół stosu potrafi zatrzymać wilgoć i doprowadzić do pleśni.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wilgotność drewna, Drewno KVH, Tarcica konstrukcyjna

Czym jest dyfuzja pary wodnej?

Dyfuzja pary wodnej: Dyfuzja pary wodnej to samoistne przenikanie pary przez materiały budowlane z miejsc o wyższym ciśnieniu pary, zwykle ciepłych i wilgotnych, do chłodniejszych i suchszych.

Zimą w domu jest ciepło i stosunkowo wilgotno, a na zewnątrz zimno i sucho w sensie bezwzględnej ilości pary. Ta różnica sprawia, że para przenika przez ściany i dach na zewnątrz. Dzieje się to cały czas, nawet przez materiały, które wyglądają na zupełnie szczelne, choć w różnym tempie.

Sama dyfuzja nie jest problemem, dopóki para po drodze się nie skrapla albo dopóki ilość wody, która się skropli, zdąży wyschnąć w cieplejszych miesiącach. Kłopot pojawia się wtedy, gdy para natrafi na zimną i szczelną warstwę, na przykład folię o dużym oporze albo papę. Tam się zatrzymuje, schładza i zamienia w wodę.

Dużo więcej wilgoci niż dyfuzja wnosi do dachu konwekcja, czyli przepływ powietrza przez nieszczelności. Jedna niezaklejona szczelina w paroizolacji przepuści więcej pary niż cała powierzchnia dobrze ułożonej folii. Dlatego w praktyce dekarskiej szczelność połączeń jest równie ważna jak sam dobór materiałów.

Jeśli na poddaszu czuć wilgoć, a na spodzie membrany zimą tworzy się szron, trzeba sprawdzić zarówno paroizolację, jak i wentylację pomieszczeń. Często pomaga też ograniczenie źródeł pary, na przykład suszenia prania na poddaszu.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Opór dyfuzyjny Sd, Kondensacja międzywarstwowa, Szczelność powietrzna · Wikipedia: Dyfuzja

Czym jest dylatacja dachu?

Dylatacja dachu: Dylatacja dachu to celowa szczelina oddzielająca części konstrukcji lub warstw dachu, która pozwala im swobodnie pracować pod wpływem temperatury i osiadania bez pękania.

Duże budynki dzieli się szczelinami dylatacyjnymi na niezależne segmenty, a szczeliny te przechodzą także przez dach. Dylatacje wykonuje się również w jastrychach i warstwach dociskowych na tarasach. Ich szerokość może być niewielka, ale ruchy w szczelinie bywają znaczne, szczególnie przy dużych różnicach temperatur między latem a zimą.

Hydroizolacji nie można po prostu przeciągnąć nad dylatacją, bo przy rozszerzaniu się szczeliny pęknie. Stosuje się specjalne rozwiązania: pętlę z papy lub membrany ułożoną nad elastyczną wkładką, podwyższone krawężniki z obróbką blacharską, profile dylatacyjne z gumowymi wkładami. Na tarasach z płytkami szczeliny dylatacyjne przenosi się przez wszystkie warstwy i wypełnia elastyczną masą.

Pominięta lub źle wykonana dylatacja daje o sobie znać regularnymi, prostymi pęknięciami w pokryciu, które wracają po każdej naprawie. Na tarasach widać pęknięte płytki i fugi, a pod nimi rysę w jastrychu. Woda przedostaje się wtedy w miejsce, gdzie dwa elementy budynku się rozchodzą.

Naprawa takiego miejsca zwykle wymaga przebudowy detalu, a nie łatania. Dekarz powinien ustalić, czy pęknięcie leży nad dylatacją konstrukcyjną, i zaproponować rozwiązanie pozwalające na swobodny ruch. Samo zalewanie pęknięcia masą daje zwykle spokój na jeden sezon.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Jastrych spadkowy, Spękania papy, Taras na stropodachu

Czym jest dziennik budowy?

Dziennik budowy: Dziennik budowy to urzędowy dokument, w którym rejestruje się przebieg robót budowlanych oraz zdarzenia i okoliczności mające znaczenie dla ich wykonania.

Dziennik prowadzi się przy robotach wymagających pozwolenia na budowę, a także przy części robót wymagających zgłoszenia. Wydaje go organ administracji architektoniczno-budowlanej. Obecnie funkcjonuje także elektroniczny dziennik budowy, prowadzony w systemie online.

Wpisy robi przede wszystkim kierownik budowy, ale także inspektor nadzoru i projektant. Odnotowuje się w nim rozpoczęcie robót, odbiory elementów zakrywanych, zmiany, polecenia, warunki pogodowe mające wpływ na prace i zakończenie budowy. Wpisy w dzienniku są datowane i podpisywane, a strony nie powinny ich usuwać ani zmieniać. Każda zmiana w stosunku do projektu, decyzja o wymianie materiału czy stwierdzenie usterki trafia tam w formie, którą później łatwo odtworzyć. Dziennik musi być dostępny na budowie dla osób uprawnionych do wpisów i dla organów kontroli, na przykład inspektora nadzoru budowlanego.

Przy dachach przydają się wpisy z odbioru więźby, membrany czy paroizolacji przed zakryciem. W razie sporu z wykonawcą lub ubezpieczycielem dziennik bywa jednym z najważniejszych dowodów, co i kiedy wykonano.

Przy zwykłej wymianie pokrycia dziennik zwykle nie jest wymagany. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by prowadzić własny, prosty notatnik ze zdjęciami i datami. To praktyczny nawyk, który ułatwia potem odbiór i dochodzenie roszczeń.

Zobacz też: Kierownik budowy, Książka obiektu budowlanego, Dokumentacja fotograficzna · Wikipedia: Dziennik budowy

Do góry

E

Czym jest ekspertyza techniczna?

Ekspertyza techniczna: Ekspertyza techniczna to szczegółowa ocena stanu konstrukcji lub elementu budynku, sporządzana przez osobę z uprawnieniami, często z obliczeniami i badaniami.

Ekspertyza idzie znacznie dalej niż przegląd. Rzeczoznawca lub konstruktor bada przyczyny problemu, mierzy ugięcia, sprawdza wilgotność drewna, ocenia nośność elementów i przedstawia wnioski wraz z zaleceniami. Na dachu dotyczy najczęściej więźby, stropodachów i konstrukcji pod ciężkie pokrycie.

Po ekspertyzę sięga się, gdy coś budzi niepokój: dach się ugina, pękają ściany pod murłatą, drewno jest porażone przez grzyb lub owady, po pożarze, po zalaniu albo przed zmianą pokrycia na cięższe. Bywa też wymagana przez nadzór budowlany lub ubezpieczyciela. Ekspertyzę sporządza zwykle rzeczoznawca budowlany albo konstruktor z uprawnieniami. Opiera się na oględzinach, pomiarach, czasem odkrywkach i badaniach laboratoryjnych drewna lub stali. Dokument zawiera opis stanu istniejącego, przyczyny uszkodzeń, ocenę bezpieczeństwa konstrukcji i zalecenia. Na jego podstawie można przygotować projekt naprawy albo zgłosić szkodę ubezpieczycielowi z mocnym uzasadnieniem.

Ekspertyza nie jest tania i nie ma sensu zamawiać jej przy drobnych usterkach. Przy poważniejszych wątpliwościach co do konstrukcji jest jednak tańsza niż zgadywanie. Na jej podstawie dekarz i cieśla wiedzą, które elementy wymienić, a które wystarczy wzmocnić.

Dekarz zwykle jako pierwszy zauważa problem z więźbą, bo widzi ją przy zdejmowaniu pokrycia. Uczciwy wykonawca w takiej sytuacji zatrzyma prace i zaproponuje konsultację z konstruktorem.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Uprawnienia budowlane, Cieśla, Protokół z przeglądu dachu

Czym jest eternit?

Eternit: Eternit to potoczna nazwa płyt azbestowo-cementowych, falistych lub płaskich, którymi przez dziesięciolecia kryto w Polsce domy i budynki gospodarcze.

Nazwa pochodzi od marki, która stała się określeniem całej grupy wyrobów. Płyty produkowano z cementu z dodatkiem włókien azbestu, które wzmacniały materiał. Były tanie, lekkie i trwałe, dlatego w wielu wsiach i na przedmieściach do dziś widać szare, faliste dachy. Produkcja i stosowanie wyrobów z azbestem są w Polsce zakazane od wielu lat, a istniejące pokrycia mają być stopniowo usunięte.

Dopóki płyty są w całości i nie są naruszane, uwalnianie włókien jest niewielkie. Problem zaczyna się, gdy płyty się starzeją, kruszą, pękają albo są cięte, łamane i szlifowane. Włókna azbestu wdychane latami są groźne dla zdrowia, dlatego eternitu nie wolno samodzielnie rozbijać ani zrzucać z dachu.

Demontaż i utylizację powinna wykonać firma, która ma odpowiednie uprawnienia i procedury. Właściciel ma obowiązki informacyjne wobec urzędu, a wiele gmin prowadzi programy dofinansowania usuwania azbestu, o które warto zapytać w urzędzie. Po zdjęciu eternitu trzeba ocenić stan więźby i dobrać nowe, zwykle lekkie pokrycie, na przykład blachodachówkę.

Przy wymianie dachu z eternitu dobrze jest od razu zaplanować membranę, nowe łaty i obróbki, a także sprawdzić rynny i kominy. Często pod płytami azbestowymi nie było żadnego wstępnego krycia, a krokwie bywają ugięte lub uszkodzone przez wilgoć, co wychodzi dopiero po zdjęciu pokrycia.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Azbest, Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe, Blachodachówka · Wikipedia: Eternit

Czym jest euroklasa reakcji na ogień?

Euroklasa reakcji na ogień: Euroklasa reakcji na ogień to europejska klasyfikacja wyrobów budowlanych według ich zachowania w pożarze, od materiałów niepalnych w klasie A1 do łatwo palnych w klasie F.

Klasyfikacja obejmuje klasy A1, A2, B, C, D, E i F. A1 to materiały niepalne, takie jak większość wełen skalnych i szklanych bez okładzin. Klasa E lub F dotyczy wielu tworzyw sztucznych, w tym styropianu i części pianek. Do głównej klasy dodaje się oznaczenia dotyczące wydzielania dymu i płonących kropli.

Dla dachu ma to znaczenie z dwóch powodów. Po pierwsze przepisy przeciwpożarowe dla niektórych budynków wymagają określonej klasy materiałów lub całego dachu. Po drugie przy pracach z otwartym ogniem, na przykład przy zgrzewaniu papy, palna izolacja może się zapalić lub stopić. Pożary dachów płaskich podczas remontów zdarzają się częściej, niż się wydaje.

Warto też znać różnicę między reakcją na ogień materiału a odpornością ogniową przegrody. Pierwsza mówi, jak zachowuje się sam wyrób. Druga, oznaczana inaczej, określa, przez ile minut cała przegroda zatrzyma ogień. Płyta g-k ogniochronna na poddaszu poprawia odporność ogniową, nawet jeśli w środku jest mniej odporna izolacja.

Przy kominach i przewodach dymowych zawsze stosuje się materiały niepalne i zachowuje odległości wymagane przez producenta komina. Upchnięcie pianki lub styropianu przy gorącym kominie to proszenie się o kłopoty.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Wełna skalna, Płyta gipsowo-kartonowa, Styropian dachowy · Wikipedia: Klasa reakcji na ogień

Do góry

F

Czym jest facjata?

Facjata: Pionowa część ściany zewnętrznej wysunięta ponad okap i przecinająca połać, z oknami poddasza, zwieńczona własnym dachem lub szczytem.

Facjata różni się od lukarny tym, że jej ściana czołowa jest przedłużeniem ściany zewnętrznej budynku, a nie wyrasta z połaci. Ściana idzie w górę ponad linię okapu i tworzy szczyt albo ścianę zamkniętą daszkiem. Dach główny jest w tym miejscu przerwany, a facjata dostaje własne połacie, które łączą się z nim koszami. Facjaty są bardzo popularne w domach z poddaszem użytkowym i w stylu dworkowym.

Daje to dużo światła i pełnej wysokości w pokoju na poddaszu, a z zewnątrz urozmaica bryłę. Często w facjacie umieszcza się okno balkonowe albo wyjście na balkon nad gankiem.

Od strony dekarskiej facjata przypomina dach dwuspadowy wpięty w większy dach. Ma dwa kosze, krawędzie szczytowe, często gzyms lub okap nad oknem. Kosze przy facjacie zbierają wodę z dużej części połaci głównej, dlatego muszą mieć odpowiednią szerokość i porządną blachę. Gdy w facjacie jest balkon, dochodzi hydroizolacja posadzki balkonu i jej połączenie z dachem.

Najczęstsze problemy to nieszczelne kosze, zacieki pod oknem facjaty i przecieki przy balkonie. Plamy na suficie przy facjacie to sygnał, że trzeba sprawdzić obróbki.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Lukarna, Kosz, Wystawka dachowa, Szczyt · Wikipedia: Mansarda

Czym jest fasetka?

Fasetka: Fasetka to klin o przekroju trójkątnym, umieszczany w narożniku między połacią dachu płaskiego a ścianą lub attyką, łagodzący załamanie hydroizolacji.

Papa ani membrana nie lubią ostrych kątów. Wywinięta pod kątem prostym tworzy w narożniku pustkę, a przy ruchach budynku pęka lub odrywa się. Fasetka zamienia ten kąt prosty na dwa łagodniejsze, dzięki czemu pokrycie przylega do podłoża na całej powierzchni i lepiej znosi naprężenia.

Fasetki wykonuje się z zaprawy cementowej, z gotowych listew z wełny mineralnej, styropianu lub drewna, a czasem z twardej pianki. Na dachach betonowych dawniej wylewano je z zaprawy razem z jastrychem. W systemach z membranami często stosuje się prefabrykowane kształtki.

Brak fasetki to częsty błąd w starszych i tanio wykonanych pokryciach. Wywinięcie papy w narożniku jest wtedy napięte jak struna, a po kilku zimach pęka wzdłuż krawędzi. Woda dostaje się w szczelinę dokładnie tam, gdzie ściana styka się ze stropem, i pojawia się na suficie przy ścianie zewnętrznej.

Przy wymianie pokrycia dobrze jest wykonać fasetki wzdłuż wszystkich attyk, ścian sąsiednich budynków, kominów i murków. To niewielki koszt w stosunku do całej pracy, a wyraźnie zwiększa trwałość najbardziej narażonych miejsc. Na dachach pokrytych membranami fasetka bywa zastępowana innym rozwiązaniem, zgodnym z instrukcją systemu.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Attyka, Wywinięcie hydroizolacji, Listwa dociskowa

Czym jest filc antykondensacyjny?

Filc antykondensacyjny: Filc antykondensacyjny to fabryczna warstwa włókniny na spodzie blachy dachowej, która zatrzymuje skropliny pary wodnej i pozwala im odparować, zamiast kapać do wnętrza.

Blacha szybko się wychładza, szczególnie w nocy. Gdy ciepłe, wilgotne powietrze z budynku styka się z zimnym spodem pokrycia, para wodna skrapla się i krople spadają na to, co znajduje się pod dachem. W garażach, wiatach, budynkach gospodarczych i halach bez ocieplenia to codzienny problem. Filc przyklejony do blachy wchłania skropliny jak gąbka, a potem oddaje je powietrzu.

Blachy z filcem występują głównie jako trapezy i niektóre blachodachówki. To rozwiązanie dla dachów nieocieplonych, gdzie pod blachą nie ma membrany. W budynkach mieszkalnych z poddaszem użytkowym skropliny ogranicza się przede wszystkim przez szczelną paroizolację i prawidłową wentylację pod pokryciem.

Filc musi mieć możliwość wyschnięcia, więc pomieszczenie pod nim potrzebuje wentylacji. Przy montażu trzeba uważać, by na zakładach filc nie wystawał poza blachę i nie podciągał wody z zewnątrz, dlatego jego krawędzie przy okapie odcina się lub zabezpiecza zgodnie z instrukcją. Rozwarstwiony lub zawilgocony filc może zacząć się odklejać.

Jeśli w garażu lub wiacie z blachy kapie z sufitu przy mroźnych nocach, a dach jest szczelny, prawdopodobnie przyczyną są skropliny. Rozwiązaniem bywa wymiana na blachę z filcem, ocieplenie dachu lub poprawa wentylacji pomieszczenia. Dekarz pomoże ocenić, które rozwiązanie ma sens w danym budynku.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Blacha trapezowa, Blachodachówka, Folia ochronna na blasze

Czym jest folia niskoparoprzepuszczalna?

Folia niskoparoprzepuszczalna: Folia niskoparoprzepuszczalna to starszy typ folii wstępnego krycia, który słabo przepuszcza parę wodną i dlatego wymaga szczeliny wentylacyjnej między folią a ociepleniem.

Przez wiele lat była podstawowym materiałem pod dachówkę i blachę. Najczęściej to zbrojona folia polietylenowa, czasem perforowana mikrootworami. Wodę zatrzymuje dobrze, ale para wodna przechodzi przez nią z dużym trudem. Jeśli taką folię położy się bezpośrednio na wełnie, wilgoć z poddasza zatrzyma się pod nią, skropli się i zacznie moczyć izolację oraz drewno.

Dlatego przy folii niskoparoprzepuszczalnej konieczne są dwie szczeliny wentylacyjne. Dolna, między ociepleniem a folią, odprowadza parę z wnętrza dachu. Górna, nad folią, pod łatami, odprowadza wodę i osusza pokrycie. Obie muszą mieć wlot przy okapie i wylot przy kalenicy, inaczej powietrze stoi w miejscu.

W praktyce dolna szczelina często ginie. Ocieplenie się rozpręża, ktoś dołożył grubszą wełnę albo folia się ugina i dotyka izolacji. Efekt widać zimą: mokra wełna, krople na spodzie folii, ciemne zacieki na krokwiach i pleśń na płytach g-k.

Jeśli remontujesz poddasze pod starym dachem z taką folią, trzeba to wziąć pod uwagę przy doborze grubości wełny. Nie można jej dopychać do folii. Przy wymianie pokrycia zwykle zastępuje się ją membraną wysokoparoprzepuszczalną, co pozwala wypełnić ociepleniem całą wysokość krokwi.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Folia wstępnego krycia, Membrana dachowa, Szczelina wentylacyjna, Kondensacja międzywarstwowa

Czym jest folia ochronna na blasze?

Folia ochronna na blasze: Folia ochronna na blasze to cienka, zdzieralna warstwa tworzywa nakładana fabrycznie na powlekane arkusze, chroniąca lakier przed rysami w czasie transportu i montażu.

Wiele blach płaskich, paneli na rąbek i elementów do obróbek dostarcza się z przezroczystą lub zadrukowaną folią na wierzchniej stronie. Dzięki niej arkusze nie rysują się podczas przesuwania, cięcia i gięcia. Po zamontowaniu elementu folię zdejmuje się, najlepiej od razu.

Pozostawienie folii na dachu to częsty błąd. Pod wpływem słońca klej łączy się z lakierem, a folia kruszeje i zaczyna odchodzić płatami. Usunięcie jej po kilku tygodniach czy miesiącach bywa bardzo pracochłonne, a resztki kleju zostają na blasze i łapią brud. Producenci zwykle określają, jak długo folia może zostać na blasze po wystawieniu na słońce, i jest to krótki czas.

Arkusze z folią trzeba też przechowywać w cieniu, zabezpieczone przed deszczem, bo woda zatrzymana między arkuszami powoduje plamy na powłoce. Jeśli na nowym dachu widać jaśniejsze lub matowe plamy z resztkami kleju, warto skonsultować z dekarzem bezpieczny sposób ich usunięcia, zamiast szorować blachę rozpuszczalnikiem.

Przy odbiorze dachu warto sprawdzić, czy na obróbkach, wiatrownicach i parapetach nie zostały pozostałości folii, szczególnie w trudno dostępnych miejscach. Usunięcie ich od razu po montażu zajmuje chwilę, a odkładanie tej czynności na później kończy się żmudnym skrobaniem i ryzykiem uszkodzenia powłoki.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Panel na rąbek, Powłoka poliestrowa, Filc antykondensacyjny

Czym jest folia refleksyjna?

Folia refleksyjna: Folia refleksyjna to cienka warstwa z powłoką metaliczną, najczęściej aluminiową, która odbija promieniowanie cieplne i często pełni także funkcję paroizolacji.

Działa inaczej niż wełna. Zamiast spowalniać przewodzenie ciepła, odbija jego promieniowanie. Żeby to zadziałało, po stronie błyszczącej musi być szczelina powietrzna, choćby kilkucentymetrowa. Jeśli folię przyklei się bezpośrednio do płyty lub wełny, efekt odbicia praktycznie znika.

Na rynku występują folie paroizolacyjne z warstwą aluminium, maty z pęcherzykami powietrza oklejone folią oraz cienkie, wielowarstwowe izolacje refleksyjne. Producenci tych ostatnich czasem przypisują im bardzo wysoką skuteczność. Do takich deklaracji podchodź ostrożnie i sprawdzaj, jakie wartości wynikają z badań całej przegrody, a nie samej folii.

Rozsądne zastosowanie to paroizolacja z aluminium pod stelażem płyt g-k, ze szczeliną powietrzną od strony pomieszczenia. Taki układ poprawia nieco izolacyjność i jednocześnie zatrzymuje parę. Bywa też stosowana pod blachą, żeby ograniczyć nagrzewanie poddasza latem.

Nie zastąpi grubej warstwy ocieplenia. Cienka folia refleksyjna zamiast wełny na poddaszu oznacza zimny dom zimą. Jest też paroszczelna, więc nie wolno jej montować od zimnej strony izolacji, bo zamknie wilgoć w dachu. Jeśli ktoś proponuje taką folię jako tani zamiennik ocieplenia poddasza, poproś o obliczenia dla całej przegrody i porównaj je z grubą warstwą wełny. Różnica zwykle mówi sama za siebie.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Paroizolacja, Przegrzewanie poddasza, Pustka powietrzna

Czym jest folia wstępnego krycia?

Folia wstępnego krycia: Folia wstępnego krycia, w skrócie FWK, to warstwa układana pod pokryciem dachu, która odprowadza wodę i śnieg przedostające się pod dachówki lub blachę.

Pokrycie dachu nigdy nie jest idealnie szczelne. Przy zacinającym deszczu, nawiewanym śniegu czy topniejącym szronie część wody trafia pod dachówki. Folia wstępnego krycia przejmuje tę wodę i sprowadza ją do okapu. Chroni też ocieplenie i więźbę przed kurzem i pyłem nawiewanym przez szczeliny pokrycia.

Pod tym pojęciem kryje się kilka rodzajów produktów. Najstarsze są folie niskoparoprzepuszczalne, które wymagają szczeliny wentylacyjnej od spodu, między folią a ociepleniem. Nowsze są membrany wysokoparoprzepuszczalne, które można kłaść wprost na izolację. Spotyka się też folie z warstwą chłonną od spodu, które zatrzymują krople skroplonej pary, zanim spadną na wełnę.

Folię układa się poziomymi pasami od okapu w górę, z zakładem, tak żeby wyższy pas zachodził na niższy. W dolnej części powinna wychodzić nad pas nadrynnowy, aby woda trafiała do rynny, a nie na ścianę. Przy kalenicy zostawia się szczelinę albo stosuje się membranę, w zależności od rodzaju produktu.

Stare domy często w ogóle nie mają FWK albo mają folię kruchą, rozpadającą się przy dotyku. Gdy przy wymianie pokrycia widać, że folia się sypie, nie warto jej zostawiać. To dobry moment, żeby zastąpić ją membraną i przy okazji poprawić wentylację dachu.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Membrana dachowa, Folia niskoparoprzepuszczalna, Kontrłata

Do góry

G

Czym jest gąsior?

Gąsior: Gąsior to półokrągła lub kątowa dachówka, którą przykrywa się kalenicę i narożniki dachu, czyli miejsca, gdzie stykają się dwie połacie.

Gąsiory układa się na zakład jeden za drugim wzdłuż kalenicy i grzbietów dachu czterospadowego. Dawniej osadzano je na zaprawie cementowo-wapiennej, która po kilkunastu latach pękała i wykruszała się. Dziś standardem jest montaż na sucho: na łacie kalenicowej mocowanej uchwytami układa się taśmę kalenicową, a gąsiory przykręca się lub przypina klamrami. Taśma uszczelnia styk, ale pozwala jednocześnie wywiewać wilgotne powietrze spod pokrycia.

Do gąsiorów należą elementy uzupełniające: gąsior początkowy i końcowy, rozdzielacz w miejscu połączenia trzech grzbietów oraz zakończenia przy szczycie. Każdy system dachówek ma własne, dopasowane kształtem gąsiory, także dla blachodachówki stosuje się gąsiory z blachy.

Kalenica jest jednym z najbardziej narażonych na wiatr miejsc dachu. Wysunięte lub poluzowane gąsiory, popękana zaprawa i oderwana taśma to częste usterki po wichurach. Woda, która dostanie się pod kalenicę, spływa po membranie lub wprost na krokwie. Jeśli z ziemi widać nierówną linię gąsiorów albo kawałki zaprawy w rynnie, warto wezwać dekarza.

Przy dachach krytych dawniej na zaprawę często opłaca się przejść na system suchy z taśmą kalenicową. Zaprawa pęka, bo dachówki i drewno pracują inaczej niż sztywne spoiwo. Montaż na sucho jest szybszy, lepiej wentyluje przestrzeń pod pokryciem i łatwiej go potem naprawić.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dachówka wentylacyjna, Dachówka krawędziowa, Klamra do dachówki · Wikipedia: Gąsior (budownictwo)

Czym jest geometria dachu?

Geometria dachu: Całokształt kształtu dachu: liczba i układ połaci, ich kąty, długości, wysokości kalenic oraz rozmieszczenie koszy, narożników i załamań.

Geometrią dachu dekarze nazywają wszystko, co opisuje jego kształt w przestrzeni. Prosty dach dwuspadowy ma prostą geometrię: dwie prostokątne połacie i jedną kalenicę. Dach wielospadowy nad domem w kształcie litery L z lukarnami i wykuszem ma geometrię złożoną, z wieloma płaszczyznami o różnych kształtach i krawędziami w kilku kierunkach.

Od geometrii zależy niemal wszystko w pracy dekarza. Im więcej koszy i narożników, tym więcej cięcia, odpadu, obróbek i czasu. Złożona geometria ogranicza też wybór pokrycia, bo nie każdy materiał dobrze się tnie i dopasowuje. Duże arkusze blachy lepiej sprawdzają się na prostych połaciach, a drobne elementy, takie jak gont czy karpiówka, na skomplikowanych.

Geometria wpływa również na trwałość dachu. Każdy kosz, styk z murem czy załamanie to potencjalne miejsce przecieku. Proste dachy statystycznie sprawiają mniej kłopotów i są tańsze w utrzymaniu. Przy projektowaniu domu warto o tym pamiętać, zanim doda się kolejną lukarnę dla urody.

Przy remoncie istniejącego dachu sprawdza się, czy geometria zgadza się z projektem. Krzywe kalenice, połacie o różnych kątach i nierówne okapy wymagają korekty więźby przed położeniem nowego pokrycia.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Rzut dachu, Dach wielospadowy, Bryła dachu, Kosz

Czym jest geowłóknina?

Geowłóknina: Geowłóknina to płaska, przepuszczalna dla wody tkanina techniczna z włókien syntetycznych, stosowana na dachach jako warstwa ochronna, separacyjna lub filtracyjna.

Wygląda jak gruby filc i występuje w rolkach o różnej gramaturze. Wykonuje się ją najczęściej z polipropylenu lub poliestru. Na dachach płaskich ma kilka zadań, zależnie od miejsca, w którym leży, i dlatego jest jednym z najczęściej używanych materiałów pomocniczych w systemach dachów odwróconych, balastowych, zielonych i tarasów.

Jako warstwa ochronna chroni hydroizolację przed przebiciem przez ostre krawędzie żwiru czy płyt betonowych. Jako warstwa separacyjna oddziela materiały, które nie powinny się stykać, na przykład membranę PVC od styropianu lub starej papy. Jako filtr zatrzymuje drobne cząstki substratu na dachu zielonym, nie pozwalając im zamulić warstwy drenażowej i wpustów.

Gramatura, czyli masa metra kwadratowego, ma znaczenie. Cienka włóknina nie ochroni membrany przed kamieniami, a zbyt gruba w roli filtra może gorzej przepuszczać wodę. Producenci systemów podają, jaki rodzaj włókniny należy zastosować w danym miejscu.

Częstym błędem jest pomijanie geowłókniny pod żwirem lub pod płytami na podkładkach. Skutki widać po kilku latach w postaci przetarć i przebić pokrycia. Przy zaleganiu brudu na włókninie filtracyjnej spada przepływ wody, co sprzyja zastoinom. Warto o nią zapytać przy odbiorze prac, bo po przykryciu nie da się tego sprawdzić.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Warstwa separacyjna, Mata drenażowa, Dach balastowy, Dach odwrócony · Wikipedia: Geowłóknina

Czym jest gęstość izolacji?

Gęstość izolacji: Gęstość izolacji to masa materiału izolacyjnego przypadająca na metr sześcienny, która wpływa na jego sztywność, nośność, akustykę, osiadanie i pojemność cieplną.

Wełna szklana w rolkach jest bardzo lekka, wełna skalna w płytach na dach płaski bywa kilkukrotnie cięższa, a płyty z włókna drzewnego jeszcze cięższe. Gęstość nie mówi bezpośrednio, jak dobrze materiał izoluje. Ciężka wełna wcale nie musi mieć lepszej lambdy od lekkiej, a często ma gorszą.

Za to od gęstości zależy, do czego materiał się nadaje. Twarde, gęste płyty wytrzymują nacisk i można po nich chodzić. Lekkie maty dobrze wypełniają przestrzeń między krokwiami, ale zapadną się pod ciężarem. Cięższe materiały lepiej tłumią dźwięki i wolniej się nagrzewają, co ma znaczenie latem.

Przy izolacjach wdmuchiwanych gęstość jest parametrem kontrolnym. Celulozę czy granulat wełny trzeba ułożyć w odpowiedniej ilości na metr sześcienny. Za mało materiału oznacza osiadanie i pustki, za dużo to strata pieniędzy i obciążenie stropu.

Kupując izolację, nie wybieraj jej po wadze paczki. Patrz na deklarowaną lambdę, wytrzymałość na ściskanie, jeśli materiał ma coś przenosić, i na zalecenia producenta co do zastosowania. Dekarz dobierze rodzaj płyty do konkretnego miejsca na dachu. Przy dachu płaskim, po którym chodzą serwisanci, wytrzymałość płyt na nacisk jest równie ważna jak ich izolacyjność cieplna.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Osiadanie izolacji, Wdmuchiwanie izolacji, Współczynnik lambda

Czym jest giętkość papy?

Giętkość papy: Giętkość papy w niskiej temperaturze to parametr określający, do jakiej temperatury papa owinięta wokół wałka o określonej średnicy nie pęka ani się nie łamie.

Producenci pap badają próbki, zginając je w kontrolowanych warunkach po schłodzeniu do kolejnych temperatur. Najniższa wartość, przy której na powierzchni nie pojawiają się pęknięcia, trafia do karty technicznej. Dla właściciela domu to bardzo praktyczna informacja: mówi o tym, jak papa zachowa się zimą, gdy dach przemarza, a konstrukcja się kurczy.

Papy oksydowane mają giętkość słabą, w okolicy zera stopni lub niewiele niżej. Papy modyfikowane SBS osiągają wartości wyraźnie ujemne, często kilkanaście czy kilkadziesiąt stopni poniżej zera, zależnie od jakości. Papy APP mieszczą się zwykle pośrodku. Im lepsza giętkość, tym mniejsze ryzyko pęknięć przy mrozie i ruchach podłoża.

Parametr ten ma też znaczenie przy samym montażu. Papa o słabej giętkości w chłodne dni łamie się przy rozwijaniu rolki i przy wywijaniu na attyki. Dlatego dekarze, którzy pracują wczesną wiosną lub późną jesienią, wolą papy o dobrej giętkości i przechowują rolki w cieple.

Z czasem giętkość każdej papy się pogarsza, bo asfalt się starzeje. Pokrycie, które po latach pęka przy dociśnięciu kciukiem, sygnalizuje, że zbliża się koniec jego żywotności i trzeba planować renowację lub wymianę.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa SBS, Spływność papy, Spękania papy, Asfalt modyfikowany

Czym jest glazura?

Glazura: Glazura to szklista powłoka nanoszona na dachówkę ceramiczną przed wypaleniem, która po stopieniu daje gładką, błyszczącą i bardzo słabo nasiąkliwą powierzchnię.

Glazura zawiera składniki tworzące w wysokiej temperaturze warstwę zbliżoną do szkła. Dachówka glazurowana ma intensywny, nasycony kolor i wyraźny połysk, który dobrze widać w słońcu. Spotyka się glazury w klasycznych odcieniach, a także zielenie, błękity i czernie, używane na budynkach o reprezentacyjnym charakterze.

Główną zaletą glazury jest bardzo gładka powierzchnia. Woda, kurz i liście spływają łatwiej niż z dachówki naturalnej, a mech ma trudniej się zaczepić. Pokrycie glazurowane jest zazwyczaj droższe od angobowanego i bardziej rzuca się w oczy, co nie każdemu odpowiada na zwykłym domu jednorodzinnym.

Na co uważać? Śliska powierzchnia utrudnia chodzenie po dachu, zwłaszcza gdy jest mokra, dlatego prace wymagają zabezpieczenia i ławy kominiarskiej tam, gdzie się chodzi. Uszkodzenia mechaniczne glazury, na przykład od uderzenia, są dobrze widoczne i nie da się ich zamaskować. Do mycia wystarcza woda i miękka szczotka, bez ostrych środków ściernych.

Glazurowanej dachówki nie maluje się ani nie impregnuje, bo powłoka i tak ma bardzo niską nasiąkliwość, a farba słabo by się trzymała. Jeżeli kolor dachu się nie podoba lub jest zniszczony, jedynym rozwiązaniem jest wymiana dachówek. Dlatego decyzję o kolorze dobrze podjąć z próbkami w ręku, oglądając je w świetle dziennym.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Angoba, Dachówka ceramiczna, Karpiówka · Wikipedia: Glazura (budownictwo)

Czym są glony na dachu?

Glony na dachu: Glony na dachu to mikroskopijne organizmy tworzące na pokryciu zielone, czarne lub rdzawe naloty i smugi, rozwijające się tam, gdzie powierzchnia długo pozostaje wilgotna.

Glony to zwykle pierwszy etap zarastania dachu. Najpierw pojawia się delikatny zielonkawy lub ciemny nalot, często w postaci pionowych smug spływających wzdłuż połaci. Na nim z czasem osadza się kurz i zarodniki, a potem rozwija mech. Ciemne pasy na jasnych dachach z gontów bitumicznych czy blach to bardzo często właśnie kolonie glonów.

Same w sobie glony są mniej groźne niż mech, ale utrzymują wilgoć na powierzchni i przyspieszają starzenie się pokrycia. Na dachówce wydłużają czas schnięcia, na gontach powodują nierównomierne nagrzewanie, a na blasze tworzą warstwę, pod którą łatwiej rozwija się korozja.

Usuwa się je przez mycie, najlepiej z dodatkiem odpowiedniego preparatu, i zabezpiecza środkiem biobójczym. Przy gontach i delikatnych powłokach trzeba uważać z ciśnieniem wody, bo łatwo wypłukać posypkę albo uszkodzić lakier.

Glony szybko wracają tam, gdzie warunki im sprzyjają. Przycięcie gałęzi nad dachem, sprawne rynny i impregnacja po czyszczeniu wyraźnie wydłużają czas, po którym dach znów zaczyna zielenieć. Czasem spotyka się na kalenicy pasy blachy miedzianej lub cynkowej. Spływająca z nich deszczówka utrudnia rozwój glonów na połaci poniżej, choć nie zastępuje regularnego mycia i przeglądu pokrycia.

Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Mech na dachu, Porosty, Impregnacja dachówki · Wikipedia: Glony

Czym jest gont bitumiczny?

Gont bitumiczny: Gont bitumiczny to lekkie pokrycie z pasów welonu szklanego nasyconego asfaltem i posypanego granulatem mineralnym, układane na pełnym deskowaniu jak drobne płytki.

Gonty, nazywane też gontami asfaltowymi lub kanadyjskimi, mają kształt pasów z wycięciami, które po ułożeniu tworzą wzór prostokątów, karpiówki, heksagonów lub łusek. Rdzeń stanowi welon szklany nasączony asfaltem, często modyfikowanym, a wierzch pokrywa kolorowa posypka. Od spodu gonty mają pola samoprzylepne, które pod wpływem słońca sklejają się z warstwą niżej.

Gont wymaga sztywnego, pełnego podłoża z płyt OSB lub desek, na którym układa się papę podkładową. Mocuje się go gwoździami papowymi w liczbie i miejscach określonych przez producenta. Dzięki elastyczności gontem dobrze kryje się dachy o skomplikowanych kształtach, wieżyczki, łuki i małe połacie. Zwykle stosuje się go od niewielkich spadków, minimalny kąt określa producent.

Typowe usterki to gonty zerwane przez wiatr, kiedy pola klejowe nie zdążyły się związać lub zostały źle przybite, a także wypłukana posypka i odkształcenia od zawilgoconego deskowania. Na zacienionych połaciach pojawia się mech. Pojedyncze gonty można wymienić, wsuwając nowy pod rząd powyżej, ale przy masowej utracie posypki dach zbliża się do końca swojej trwałości.

Gonty najlepiej układać w ciepłe dni, gdy materiał jest elastyczny, a pola klejowe szybko się wiążą. Przy montażu w chłodnych miesiącach trzeba podklejać gonty dodatkowo klejem bitumicznym. Ważna jest też wentylacja pod deskowaniem, bo zawilgocone OSB pęcznieje i gonty zaczynają falować.

Usługa: Krycie dachu gontem bitumicznym · Zobacz też: Papa podkładowa, Posypka mineralna, Gont drewniany

Czym jest gont drewniany?

Gont drewniany: Gont drewniany to tradycyjne pokrycie z cienkich, klinowatych deszczułek, najczęściej z modrzewia, świerka, jodły lub czerwonego cedru, układanych na zakład w kilku warstwach.

Gonty drewniane wytwarza się przez łupanie lub cięcie drewna na wąskie, zbieżne deszczułki. Gont łupany dłużej znosi wilgoć, bo zachowuje ciągłość włókien, a cięty jest bardziej regularny. Spotyka się także gonty z wpustem i piórem, łączone na wzór deski. Pokrycie układa się zwykle w dwóch lub trzech warstwach, by w każdym miejscu woda napotykała kilka deszczułek.

To pokrycie typowe dla architektury drewnianej: kościołów, chałup, schronisk i domów w stylu regionalnym. Wymaga dachu o dużym spadku, żeby woda szybko spływała i drewno nie zalegało mokre. Bardzo ważna jest wentylacja od spodu, dlatego gonty kładzie się na łatach z przestrzenią powietrzną.

Drewno z czasem szarzeje, to naturalny proces. Gonty wymagają jednak okresowej kontroli i zabezpieczania preparatami, a uszkodzone, spękane lub zbutwiałe deszczułki trzeba wymieniać. Kłopotem bywa mech i porosty, a także łączniki z nieodpowiedniej stali, które korodują i barwią drewno. Na budynkach zabytkowych sposób krycia uzgadnia się z konserwatorem.

Pokrycie z gontu drewnianego jest pracochłonne i wymaga ekipy, która ma doświadczenie w tej technice. Przy remontach dobrze jest odtworzyć sposób krycia, gatunek drewna i wymiary gontów, bo mieszanie różnych rodzajów deszczułek daje nierówny wygląd i różne tempo starzenia się poszczególnych fragmentów dachu.

Usługa: Krycie dachu gontem bitumicznym · Zobacz też: Gont bitumiczny, Strzecha, Łupek naturalny · Wikipedia: Gont

Czym jest grunt antykorozyjny?

Grunt antykorozyjny: Grunt antykorozyjny to farba podkładowa nakładana na oczyszczony metal, która hamuje rozwój rdzy i zapewnia przyczepność kolejnych warstw farby nawierzchniowej.

Farba nawierzchniowa sama w sobie nie chroni stali przed rdzą tak skutecznie, jak warstwa podkładowa. Grunt zawiera pigmenty i dodatki, które spowalniają korozję, a jednocześnie dobrze wiążą się z metalem. Na nim dopiero nakłada się farbę dachową w docelowym kolorze.

Są grunty do stali czarnej, do blachy ocynkowanej i uniwersalne, a także farby typu dwa w jednym, które łączą funkcję podkładu i nawierzchni. Na blasze ocynkowanej nie każdy grunt się sprawdza, bo cynk źle współpracuje z niektórymi spoiwami i farba po czasie zaczyna się łuszczyć płatami. Dlatego trzeba czytać, do jakiego podłoża przeznaczony jest produkt.

Grunt nakłada się na powierzchnię oczyszczoną z rdzy, kurzu, tłuszczu i starej, luźnej farby. Nakładanie podkładu na rdzę, nawet cienką, sprawia, że korozja rozwija się dalej pod spodem i po roku czy dwóch wybija przez powłokę w postaci pęcherzy. Istnieją preparaty, które przekształcają nalot rdzy w stabilną warstwę, ale też wymagają usunięcia luźnych łusek.

Przy renowacji często gruntuje się tylko miejsca naprawiane punktowo, a potem cały dach maluje farbą nawierzchniową. Trzeba też pilnować czasu schnięcia między warstwami. Zbyt szybkie nałożenie farby nawierzchniowej na niedoschnięty grunt pogarsza przyczepność, a zbyt długie odkładanie malowania sprawia, że grunt brudzi się i traci właściwości.

Usługa: Malowanie dachu · Zobacz też: Malowanie dachu, Korozja blachy, Renowacja blachy

Czym jest grunt bitumiczny?

Grunt bitumiczny: Grunt bitumiczny, nazywany też primerem, to rzadki roztwór lub emulsja asfaltowa nakładana na podłoże przed papą, która wnika w pory i poprawia przyczepność hydroizolacji.

Beton, tynk czy stara papa są często pyliste i chłonne. Papa zgrzana bezpośrednio na takie podłoże przyklei się do warstwy kurzu, a nie do betonu. Grunt bitumiczny wiąże pył, wnika w powierzchnię i tworzy cienką warstwę asfaltu, z którą stopiona masa papy łączy się bardzo dobrze.

Grunty występują w wersji rozpuszczalnikowej, szybkoschnącej i dobrze penetrującej, oraz wodnej, czyli emulsji asfaltowej, bezpieczniejszej w pracy i bez intensywnego zapachu. Nakłada się je pędzlem, szczotką, wałkiem lub natryskiem. Przed zgrzewaniem papy grunt musi wyschnąć, inaczej resztki rozpuszczalnika mogą się zapalić lub tworzyć pęcherze.

Gruntowanie bywa pomijane przez wykonawców chcących zaoszczędzić czas. Efekt widać dopiero po pewnym czasie: papa odspaja się od attyk i murków, a wywinięcia zsuwają się z pionowych powierzchni. Szczególnie ważne jest gruntowanie wszystkich elementów pionowych, obróbek blacharskich i betonowych prefabrykatów.

Primer stosuje się także pod papy samoprzylepne, masy bitumiczne i część płynnych membran bitumicznych. Pod membrany z tworzyw sztucznych i polimocznik używa się z kolei innych, podkładów przeznaczonych do tych systemów, a nie gruntu asfaltowego. Zużycie gruntu zależy od chłonności podłoża, a powierzchnia po wyschnięciu powinna być równomiernie ciemna, bez jasnych, pominiętych plam.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Zgrzewanie papy, Masa bitumiczna, Papa samoprzylepna, Odspojenie papy

Czym jest grzebień okapowy?

Grzebień okapowy: Listwa z tworzywa z wyciętymi zębami, montowana przy okapie pod pierwszym rzędem dachówek, która zasłania wlot powietrza przed ptakami, ale go nie zamyka.

Grzebień okapowy wygląda jak długa plastikowa listwa z rzędem elastycznych zębów. Montuje się go wzdłuż okapu, na łacie lub desce okapowej, tak żeby zęby wypełniły szczelinę pod falą pierwszego rzędu dachówek. Łatwo go odciąć na wymiar i dopasować do kształtu pokrycia.

Przy okapie zostawia się wlot powietrza do szczeliny wentylacyjnej pod pokryciem. Powietrze wpada tu, płynie w górę pod dachówkami i uchodzi przy kalenicy. Kłopot w tym, że ta sama szczelina jest wygodnym wejściem dla ptaków, os i gryzoni. Grzebień przepuszcza powietrze między zębami, ale nie wpuszcza zwierząt, a przy okazji ładnie maskuje tę szczelinę od dołu.

Grzebień stosuje się głównie pod dachówką ceramiczną i betonową oraz pod niektórymi profilami blachodachówki. Zbyt gęsty lub źle dopasowany grzebień może zdławić wentylację, a za rzadki nie zatrzyma wróbli. Z czasem tworzywo kruszeje od słońca i mrozu, a zęby się łamią.

Jeżeli pod dachówkami gniazdują ptaki albo słychać coś na poddaszu przy okapie, przyczyną bywa brak grzebienia albo jego zniszczenie. Wymiana jest prosta, wymaga jedynie podniesienia pierwszego rzędu pokrycia. Przy okazji warto sprawdzić, czy pod pierwszym rzędem nie zalegają resztki gniazd, bo blokują one przepływ powietrza.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Kratka okapowa, Taśma kalenicowa, Pas nadrynnowy

Czym są grzyby domowe niszczące więźbę?

Grzyby domowe: Grzyby rozwijające się w zawilgoconym drewnie budynków, które rozkładają jego strukturę i powodują utratę wytrzymałości elementów konstrukcyjnych.

Grzyby potrzebują wilgoci, a drewno w dachu dostaje jej przy przeciekach, kondensacji i braku wentylacji. Najgroźniejszy jest grzyb domowy właściwy, który potrafi rozprzestrzeniać się także po murze i przenosić wodę na odległość. Spotyka się również inne grzyby powodujące brunatną lub białą zgniliznę, a także pleśnie i siniznę, które przede wszystkim przebarwiają drewno.

Drewno zaatakowane przez grzyby rozkładające ciemnieje, pęka w kostkę, kruszy się w palcach, a przy białej zgniliźnie staje się włókniste i miękkie. Na powierzchni pojawia się biała lub szara grzybnia, czasem owocniki w postaci płaskich, rdzawych lub białych narośli. Towarzyszy temu charakterystyczny zapach stęchlizny.

Zwalczanie zaczyna się od usunięcia źródła wilgoci, bo bez tego żadne środki nie pomogą. Następnie wycina się porażone drewno z zapasem, zabezpiecza sąsiednie elementy środkami grzybobójczymi, a przy grzybie domowym właściwym często także odkaża mur. Elementy usunięte zastępuje się nowym, suchym i zaimpregnowanym drewnem.

Pleśń w narożnikach poddasza, ciemne zacieki na krokwiach i zapach piwnicy na strychu to sygnały, które trzeba traktować poważnie. Grzyb rozwijający się latami potrafi zniszczyć znaczną część więźby. Prace przy usuwaniu grzyba wymagają ochrony dróg oddechowych, bo zarodniki unoszą się w powietrzu podczas wycinania drewna.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wilgotność drewna, Sinizna drewna, Wymiana więźby · Wikipedia: Grzyby domowe

Czym jest gwarancja?

Gwarancja: Gwarancja to dobrowolne zobowiązanie wykonawcy lub producenta do usunięcia wad lub wymiany wyrobu w określonym czasie i na warunkach opisanych w dokumencie gwarancyjnym.

W branży dachowej występują dwa rodzaje gwarancji. Gwarancja wykonawcy dotyczy jakości montażu: szczelności, poprawności obróbek, mocowań. Gwarancja producenta dotyczy samego materiału, na przykład trwałości powłoki blachy, mrozoodporności dachówki czy szczelności membrany.

Gwarancja jest dobrowolna, więc jej treść zależy od udzielającego. Okres, zakres i warunki ustala dokument gwarancyjny. Często zawiera wymogi, jak regularne przeglądy, właściwa konserwacja czy montaż przez autoryzowanego wykonawcę. Niespełnienie ich może skutkować odmową. Okres gwarancji wykonawcy na roboty dachowe bywa różny i zależy od firmy, rodzaju pokrycia oraz zakresu prac. Długi okres gwarancji brzmi dobrze, ale liczy się też to, czy firma będzie istniała za kilka lat i czy realnie reaguje na zgłoszenia. Opinie dawnych klientów mówią o tym więcej niż sama liczba lat w dokumencie.

Gwarancja nie wyłącza rękojmi. Inwestor może wybrać, z której podstawy korzysta. Gwarancja bywa wygodniejsza, bo ma jasną procedurę, ale rękojmia wynika z ustawy i jej zakresu nie można dowolnie ograniczyć wobec konsumenta.

Zadbaj o dokumenty: umowę, kartę gwarancyjną wykonawcy, karty gwarancyjne producentów, faktury i protokół odbioru. Usterkę zgłaszaj na piśmie, jak najszybciej po jej zauważeniu, i dołącz zdjęcia.

Zobacz też: Rękojmia, Gwarancja producenta, Protokół odbioru, Usterka · Wikipedia: Gwarancja (prawo cywilne)

Czym jest gwarancja na prace dekarskie?

Gwarancja na prace dekarskie: Gwarancja na prace dekarskie to zobowiązanie wykonawcy do bezpłatnego usunięcia wad wykonania dachu, które ujawnią się w określonym czasie od odbioru robót.

Na dach składają się dwie różne ochrony. Producent materiału daje gwarancję na pokrycie, membranę czy okno dachowe, zwykle pod warunkiem prawidłowego montażu. Wykonawca odpowiada za jakość swojej pracy, czyli za to, jak materiał został położony. Przeciek przy źle zrobionej obróbce komina to sprawa wykonawcy, a nie producenta blachy.

Warunki gwarancji wykonawcy powinny być zapisane w umowie lub osobnym dokumencie: czas trwania, zakres, sposób zgłaszania wad, termin reakcji. Niezależnie od gwarancji klientowi przysługuje rękojmia wynikająca z przepisów prawa cywilnego, która w wielu sytuacjach daje podobną ochronę.

Gwarancja zwykle nie obejmuje uszkodzeń mechanicznych, skutków zdarzeń losowych, ingerencji innych ekip, na przykład montażystów fotowoltaiki czy anteny, ani zaniedbań w konserwacji, takich jak zapchane rynny. Dlatego warto pilnować, kto i kiedy wchodzi na dach.

Wady zgłasza się pisemnie, z opisem i zdjęciami. Ustne zgłoszenie przez telefon trudno później udowodnić. Przy wyborze wykonawcy długość gwarancji jest ważna, ale ważniejsze jest, czy firma będzie istnieć, gdy przyjdzie z niej skorzystać. W umowie dobrze jest zapisać też, kto pokrywa koszty dojazdu i sprzętu przy naprawach gwarancyjnych, bo przy wysokich dachach podnośnik czy rusztowanie potrafią być droższe od samej poprawki.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Odbiór prac dekarskich, Wycena prac dekarskich, Protokół z przeglądu

Czym jest gwarancja producenta?

Gwarancja producenta: Gwarancja producenta to zobowiązanie wytwórcy materiału dachowego dotyczące jego trwałości i właściwości, udzielane na warunkach opisanych w karcie gwarancyjnej.

Producenci dachówek, blach, membran i gontów udzielają gwarancji na swoje wyroby, nieraz na wiele lat. Dotyczą one na przykład mrozoodporności dachówki, odporności powłoki blachy na korozję i utratę koloru albo wodoszczelności papy czy membrany.

Taka gwarancja niemal zawsze ma warunki. Często wymaga montażu zgodnie z instrukcją producenta, użycia systemowych akcesoriów, właściwej wentylacji, a nieraz także rejestracji gwarancji lub montażu przez przeszkolonego wykonawcę. Karta gwarancyjna wyłącza też zwykle uszkodzenia mechaniczne i wynikające z niewłaściwej konserwacji. Niektórzy producenci oferują gwarancje systemowe, obejmujące cały zestaw ich wyrobów: pokrycie, membranę, taśmy, akcesoria wentylacyjne i elementy komunikacji dachowej. Warunkiem jest zwykle użycie wyłącznie elementów jednego systemu. Dla inwestora to wygoda, bo w razie problemu ma jednego adresata reklamacji zamiast kilku firm odsyłających go do siebie nawzajem.

Gwarancja producenta nie obejmuje błędów montażowych. Jeśli przecieka obróbka komina, odpowiada dekarz, a nie fabryka dachówek. Właśnie dlatego dobry wykonawca daje osobną gwarancję na swoją pracę.

Przechowuj karty gwarancyjne, faktury z numerami partii i zdjęcia z montażu. Jeśli kupujesz materiał sam, zadbaj o te dokumenty, bo bez nich trudno będzie dochodzić roszczeń po latach.

Zobacz też: Gwarancja, Deklaracja właściwości użytkowych, Materiał inwestora

Czym jest gzyms?

Gzyms: Poziomy, wysunięty przed lico ściany pas muru lub obróbki, który zwieńcza elewację pod dachem albo dzieli ją na kondygnacje i odrzuca wodę od ściany.

Gzyms to element architektoniczny, który w starszych budynkach pełnił ważną funkcję ochronną. Gzyms wieńczący, położony pod okapem, przejmował wodę z dachu i odsuwał ją od ściany. Gzymsy międzykondygnacyjne i podokienne dzieliły elewację i chroniły niżej położone partie przed spływającą wodą. W kamienicach gzymsy bywają bogato profilowane i stanowią główną ozdobę fasady.

W domach jednorodzinnych gzyms często łączy się z okapem: wysunięty pas tworzy wykończenie krawędzi dachu, a od spodu przechodzi w podbitkę. Wykonuje się go z cegły, betonu, tynku na stelażu, drewna albo gotowych profili ze styropianu lub poliuretanu.

Górną powierzchnię gzymsu zawsze trzeba zabezpieczyć obróbką blacharską ze spadkiem na zewnątrz i kapinosem. Bez niej woda stoi na gzymsie, wsiąka w mur, a zimą zamarza i rozsadza tynk oraz cegły. W kamienicach to częsty powód odpadających fragmentów elewacji.

Typowe problemy to skorodowane lub odklejone obróbki, wykruszone fragmenty muru, rośliny wyrastające ze szczelin i zawilgocona ściana pod gzymsem. Naprawę obróbek gzymsu najlepiej połączyć z przeglądem rynien i okapu. Na kamienicach odpadające fragmenty gzymsu są też zagrożeniem dla przechodniów, więc takich objawów nie wolno lekceważyć. Często pierwszym krokiem jest zabezpieczenie siatką, a dopiero potem naprawa.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Okap, Attyka, Wysięg okapu, Ryzalit · Wikipedia: Gzyms

Do góry

H

Czym jest hak przeciwśniegowy?

Hak przeciwśniegowy: Pojedynczy metalowy uchwyt montowany w pokryciu, który rozbija i przytrzymuje śnieg na połaci, zapobiegając jego nagłemu zsuwaniu się z dachu.

Hak przeciwśniegowy, zwany też łapaczem śniegu, to niewielki metalowy element w kształcie haka lub płetwy, wystający ponad dachówkę lub blachę. Pojedynczy hak zatrzymuje niewiele, ale rozmieszczone w szachownicę na dolnej części połaci tworzą barierę, która rozbija warstwę śniegu na mniejsze fragmenty i przytrzymuje ją do czasu stopnienia.

Haki produkuje się ze stali ocynkowanej i malowanej, z miedzi, rzadziej z aluminium. Ich kształt zależy od pokrycia: przy dachówce hak zahacza się o łatę lub przykręca do niej, a przy blachodachówce mocuje się go przez blachę z uszczelką. Do niektórych dachówek dostępne są dachówki z wtopionym uchwytem.

Haki sprawdzają się na dachach o umiarkowanym nachyleniu i tam, gdzie płotek byłby zbyt widoczny. Na bardzo stromych dachach i nad ciągami pieszymi lepiej zastosować płotek lub łączyć oba rozwiązania. Rozstaw i liczbę haków dobiera się do długości połaci i spodziewanego obciążenia śniegiem, zgodnie z zaleceniami producenta.

Przy oględzinach dachu po zimie dobrze jest sprawdzić, czy haki nie są wygięte i czy nie popękały wokół nich dachówki. Uszkodzone haki wymienia się punktowo, bez ruszania reszty pokrycia.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Płotek przeciwśniegowy, Ława kominiarska, Gąsior

Czym jest hak rynnowy?

Hak rynnowy: Metalowy wspornik mocowany do krokwi, deski czołowej lub pierwszej łaty, na którym zawiesza się rynnę i nadaje jej odpowiedni spadek.

Hak rynnowy, w branży nazywany też rynajzą, trzyma rynnę w miejscu i decyduje o tym, czy będzie ona miała właściwy spadek. Haki montuje się w regularnych odstępach wzdłuż okapu, a każdy kolejny nieco niżej, żeby rynna opadała w kierunku leja spustowego.

Są haki długie, mocowane do krokwi lub deskowania od góry, oraz haki krótkie, przykręcane do deski czołowej. Haki długie montuje się zwykle przed ułożeniem pokrycia i są bardzo mocne, a krótkie łatwo założyć przy wymianie rynien na gotowym dachu. Haki wykonuje się ze stali ocynkowanej i powlekanej, z tytan-cynku albo z tworzywa przy lżejszych systemach PVC. Rozstaw haków podaje producent systemu.

Za rzadko rozstawione haki sprawiają, że rynna ugina się pod śniegiem i lodem. Haki długie mocowane bez podgięcia przy krokwi wypychają pierwszy rząd pokrycia do góry. Zdarza się też, że ktoś montuje haki bez spadku albo wręcz z przeciwspadkiem, przez co woda stoi w rynnie i przelewa się na końcu.

Wygięte haki po zimie i rynna, która opada w połowie długości, to sygnał do poprawek. Na starszych domach często wymienia się haki długie na krótkie przy okazji wymiany rynien, żeby nie zdejmować pokrycia.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Pas nadrynnowy, Deska czołowa, Spadek rynny

Czym jest harmonogram robót?

Harmonogram robót: Harmonogram robót to plan określający kolejność i terminy poszczególnych etapów prac dachowych, często powiązany z płatnościami i odbiorami.

Przy wymianie dachu harmonogram zwykle obejmuje ustawienie rusztowań, demontaż pokrycia, prace ciesielskie, montaż membrany i łat, krycie, obróbki, rynny i sprzątanie. Przy większych pracach ustala się też terminy dostaw materiałów i odbiorów częściowych.

Na dachu pogoda zawsze ma wpływ na terminy. Silny wiatr, ulewa czy mróz wykluczają część robót. Rozsądny harmonogram ma więc zapas, a umowa przewiduje, że niekorzystne warunki atmosferyczne przesuwają terminy. Należy jednak określić, co uznaje się za takie warunki. Na harmonogram wpływają też terminy dostaw. Niektóre dachówki, blachy w nietypowych kolorach czy okna dachowe o specjalnych wymiarach zamawia się z kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Rozpoczęcie demontażu przed dostarczeniem nowego pokrycia jest ryzykowne, dlatego dobry harmonogram zaczyna się od potwierdzenia dostaw, a nie od zrywania starego dachu.

Dla inwestora harmonogram jest narzędziem kontroli. Widać w nim, kiedy dach będzie otwarty i jak długo, kiedy trzeba zapewnić dostęp do poddasza czy zabezpieczyć rzeczy, a także kiedy przypadają płatności.

Przy rozbieraniu pokrycia ważne jest, by ekipa odkrywała tylko tyle dachu, ile zdąży tego samego dnia zabezpieczyć membraną lub plandeką. To podstawowa zasada, która chroni dom przed zalaniem przy nagłej zmianie pogody.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Umowa o roboty budowlane, Odbiór częściowy, Zabezpieczenie dachu plandeką, Sezon dekarski

Czym jest holenderka?

Holenderka: Holenderka to tradycyjna dachówka o przekroju w kształcie fali, czyli litery S, w której jedna krawędź jest wywinięta w górę, a druga w dół.

Holenderka, nazywana też esówką, to jeden z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych kształtów dachówki w Polsce. Dzięki faliście wygiętemu profilowi kolejne sztuki zachodzą na siebie bokami, a woda spływa zagłębieniami fal. Klasyczna holenderka nie miała zamków, przez co pokrycie wymagało starannego układania i nieraz uszczelniania zaprawą. Współczesne odpowiedniki mają już zamki boczne i górne, więc zachowują się jak dachówki zakładkowe.

Pokrycie z holenderki dobrze wygląda na dachach dwuspadowych i czterospadowych o prostych formach. Na stare budynki często dobiera się dachówki naturalne lub angobowane w odcieniach czerwieni i brązu, a na nowe także czernie i grafity. Zawsze trzeba sprawdzić minimalny kąt podany przez producenta konkretnego modelu, bo różnice między produktami są spore.

Na starych dachach z holenderką typowe kłopoty to zsuwające się dachówki, rozsypane spoiny z zaprawy, przemarznięte sztuki i brak membrany pod spodem. Taki dach często da się jeszcze uratować przekładką z dołożeniem wstępnego krycia, jeżeli dachówki są zdrowe. Gdy sporo z nich się kruszy, rozsądniejsza bywa wymiana całego pokrycia.

Przy przekładce stare dachówki zdejmuje się, sortuje i czyści, a następnie układa się nowe łaty, kontrłaty i membranę. Zdrowe holenderki wracają na dach, a braki uzupełnia się materiałem z rozbiórki lub najbardziej zbliżonym modelem, układanym zwykle na mniej widocznej połaci.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Dachówka zakładkowa, Mnich-mniszka, Dachówka ceramiczna · Wikipedia: Dachówka holenderka

Czym jest hydroizolacja?

Hydroizolacja: Hydroizolacja to warstwa lub powłoka chroniąca element budynku przed wnikaniem wody, a na dachu płaskim stanowi jego właściwe, ciągłe i szczelne pokrycie.

Na dachu stromym woda spływa szybko, a pokrycie z dachówek działa jak łuski. Na dachu płaskim, tarasie czy balkonie tak się nie da. Potrzebna jest warstwa ciągła, bez przerw, która wytrzyma stojącą wodę, mróz, słońce i ruchy podłoża. To właśnie jest hydroizolacja.

Materiałów jest kilka grup. Najbardziej rozpowszechnione są papy asfaltowe, zwłaszcza termozgrzewalne modyfikowane SBS. Druga grupa to membrany z tworzyw i kauczuków: EPDM, PVC, TPO. Trzecia to powłoki płynne, czyli polimocznik, membrany poliuretanowe, akrylowe i masy bitumiczne. Na balkonach i tarasach pod płytkami stosuje się też szlamy uszczelniające i folie w płynie z taśmami.

Sama warstwa to nie wszystko. O szczelności decydują detale: wywinięcia na ściany i attyki, połączenia z wpustami, obróbki kominów, świetlików, przejść rur. Statystycznie przecieki rzadko biorą się ze środka połaci, a znacznie częściej z miejsc, gdzie hydroizolacja się kończy lub zmienia kierunek.

Dobór hydroizolacji zależy od tego, czy dach będzie użytkowany, jaki ma spadek, czy leży na nim balast lub zieleń, czy da się użyć otwartego ognia. Przy remoncie warto poprosić dekarza o wyjaśnienie, dlaczego proponuje dany system i jak zostaną rozwiązane obróbki.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Papa termozgrzewalna, Membrana EPDM, Polimocznik, Wywinięcie hydroizolacji · Wikipedia: Izolacja wodochronna

Czym jest hydroizolacja balkonu?

Hydroizolacja balkonu: Hydroizolacja balkonu to szczelna warstwa chroniąca płytę balkonu przed wodą opadową, układana zwykle pod płytkami lub jako samodzielna powłoka użytkowa.

Balkon jest stale narażony na deszcz, śnieg i mróz, a płyta wspornikowa często przemarza na wylot. Bez skutecznej hydroizolacji woda przenika przez płytki i fugi, wnika w beton, rozsadza go przy zamarzaniu i powoduje korozję zbrojenia. Widać to jako odpadające płytki, zacieki i wykwity od spodu płyty, odspojony tynk i rdzawe plamy.

Najpopularniejszy układ na balkonie z płytkami to: płyta ze spadkiem, hydroizolacja podpłytkowa z elastycznego szlamu lub folii w płynie z taśmami w narożnikach, klej elastyczny, płytki mrozoodporne i fuga. Na krawędzi montuje się profil balkonowy z okapnikiem. Alternatywnie stosuje się powłoki z membrany poliuretanowej lub polimocznika jako warstwę wierzchnią, bez płytek.

Typowe błędy to brak spadku od ściany, brak hydroizolacji na styku ze ścianą i pod progiem drzwi, nieprawidłowo zakończona krawędź płyty, użycie zwykłego kleju zamiast elastycznego i układanie płytek na placki, z pustkami, w których zbiera się woda.

Remont balkonu zwykle zaczyna się od skucia płytek i oceny betonu. Jeśli zbrojenie skorodowało, trzeba je oczyścić i zabezpieczyć, a ubytki uzupełnić zaprawą naprawczą. Dopiero na zdrowym podłożu wykonuje się nową hydroizolację.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Hydroizolacja podpłytkowa, Profil balkonowy, Kapinos, Taśma uszczelniająca

Czym jest hydroizolacja podpłytkowa?

Hydroizolacja podpłytkowa: Hydroizolacja podpłytkowa to cienka, elastyczna warstwa uszczelniająca nakładana na podłoże przed przyklejeniem płytek, która chroni konstrukcję przed wodą przenikającą przez fugi.

Płytki ceramiczne same w sobie nie przepuszczają wody, ale fugi już tak. Na tarasach i balkonach woda wnika przez nie pod płytki i, jeśli nie zostanie zatrzymana, nasącza jastrych i strop. Hydroizolacja podpłytkowa tworzy szczelną membranę bezpośrednio pod klejem, dzięki czemu woda spływa po niej zgodnie ze spadkiem.

Wykonuje się ją z elastycznych szlamów polimerowo-cementowych, folii w płynie, czyli dyspersji polimerowych, lub mas poliuretanowych. Nakłada się ją pędzlem, pacą lub wałkiem w dwóch warstwach, prostopadle do siebie. W narożnikach, na stykach ze ścianą, przy dylatacjach i wokół odpływów wtapia się taśmy uszczelniające i kołnierze. Na zewnątrz wybiera się materiały mrozoodporne i przeznaczone do takich zastosowań.

Ważna jest grubość warstwy, podawana przez producenta, oraz ciągłość. Pominięcie jednego narożnika czy progu drzwi wystarczy, by woda znalazła drogę do środka. Przed nałożeniem kleju hydroizolacja musi dobrze wyschnąć. Płytki klei się na klej elastyczny, najlepiej na pełne podparcie, bez pustek.

Hydroizolacja podpłytkowa nie zastępuje głównej hydroizolacji tarasu nad pomieszczeniem ogrzewanym, ale na balkonach często jest jedyną warstwą uszczelniającą. Jej jakość decyduje o tym, czy płytki przetrwają wiele zim.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Szlam uszczelniający, Taśma uszczelniająca, Hydroizolacja balkonu, Membrana w płynie

Do góry

  • Dach łódzkiej kamienicy z kominami
    Dach łódzkiej kamienicy z kominami
  • Zgrzewanie papy palnikiem na dachu garażu
    Zgrzewanie papy palnikiem na dachu garażu

I

Czym jest impregnacja dachówki?

Impregnacja dachówki: Impregnacja dachówki to nałożenie na oczyszczone pokrycie preparatu, który zmniejsza nasiąkliwość materiału i utrudnia osadzanie się brudu, mchu i glonów.

Dachówka ceramiczna i cementowa ma porowatą strukturę. Z wiekiem jej powierzchnia staje się szorstka i chłonie coraz więcej wody, a to przyspiesza zarastanie i zwiększa ryzyko pękania od mrozu. Impregnat wnika w pory lub tworzy na powierzchni cienką warstwę, dzięki której woda spływa, zamiast wsiąkać.

Stosuje się impregnaty bezbarwne, najczęściej na bazie silikonów lub siloksanów, oraz preparaty barwiące, które odświeżają kolor wyblakłej dachówki. Część produktów zawiera dodatki biobójcze. Wybór zależy od rodzaju pokrycia: inne środki stosuje się na dachówkę ceramiczną, inne na cementową i betonową.

Impregnacja ma sens tylko na czystym i suchym dachu. Najpierw usuwa się mech, myje pokrycie, stosuje środek biobójczy, wymienia pęknięte dachówki i dopiero po wyschnięciu nakłada impregnat, zwykle natryskowo. Nakładanie preparatu na brud zamyka go pod warstwą i daje marny efekt.

Impregnacja nie naprawia przecieków ani pękniętych dachówek. To zabieg ochronny, który przedłuża życie zdrowego pokrycia i trzeba go co jakiś czas powtarzać, zgodnie z zaleceniami producenta preparatu. Impregnatów nie powinno się nakładać na dachówkę z glazurą o gładkiej, szklistej powierzchni, jeśli producent tego nie przewiduje, bo preparat nie ma w co wniknąć i tworzy smugi. Przed wyborem środka trzeba ustalić, jakie dokładnie pokrycie jest na dachu.

Usługa: Impregnacja dachówki · Zobacz też: Mycie ciśnieniowe, Malowanie dachu, Środek biobójczy, Pęknięta dachówka

Czym jest impregnacja drewna konstrukcyjnego?

Impregnacja drewna: Zabezpieczenie drewna więźby środkami chemicznymi przed grzybami, pleśnią i owadami, a w razie potrzeby także przed ogniem.

Drewno w dachu pracuje w warunkach, w których grzyby i owady mają szansę się rozwinąć: zmienna wilgotność, ciepło latem, ograniczony dostęp światła. Impregnacja ogranicza to ryzyko. Środki wnikają w powierzchniową warstwę drewna i sprawiają, że staje się ono niejadalne dla owadów i nieprzyjazne dla grzybów.

Impregnować można na kilka sposobów. Najprostsze jest malowanie lub natrysk na budowie, ale preparat wnika wtedy płytko. Skuteczniejsze jest zanurzanie elementów w wannach albo impregnacja ciśnieniowa w zakładzie, gdzie środek wciska się w drewno w autoklawie. Po przycięciu elementów na budowie świeże cięcia trzeba dodatkowo pomalować impregnatem.

Impregnacja nie zastępuje suchego dachu. Drewno stale mokre zgnije nawet zaimpregnowane, tylko później. Częste błędy to impregnowanie mokrego drewna, które nie przyjmuje środka, pominięcie przycięć i wrębów, a także używanie preparatów niedostosowanych do drewna konstrukcyjnego.

Przy remoncie dachu, gdy odsłania się więźbę, warto ponownie zaimpregnować widoczne elementy, zwłaszcza w starszych domach. Przedtem trzeba usunąć zabrudzenia i ocenić, czy drewno nie wymaga wymiany. Do impregnacji drewna wewnątrz poddaszy użytkowych wybiera się preparaty dopuszczone do stosowania w pomieszczeniach mieszkalnych. Informację o tym znajdziesz na etykiecie lub w karcie technicznej środka.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Impregnacja ogniochronna, Szkodniki drewna, Grzyby domowe · Wikipedia: Impregnacja

Czym jest impregnacja ogniochronna?

Impregnacja ogniochronna: Zabezpieczenie drewna środkiem, który opóźnia jego zapalenie i spowalnia rozprzestrzenianie się ognia, stosowane w więźbach dachowych i konstrukcjach drewnianych.

Drewno pali się, ale masywne belki palą się wolno, bo na powierzchni tworzy się warstwa zwęglona izolująca wnętrze. Impregnacja ogniochronna dodatkowo spowalnia ten proces. Preparaty ogniochronne pod wpływem wysokiej temperatury tworzą barierę, która utrudnia zapłon i rozwój płomienia na powierzchni.

Na rynku są preparaty łączące ochronę przed ogniem, grzybami i owadami, a także środki wyłącznie ogniochronne. Stosuje się je przez natrysk, malowanie lub w zakładzie, metodami ciśnieniowymi. O tym, czy więźba musi być zabezpieczona ogniochronnie, decydują przepisy przeciwpożarowe i projekt budynku. W domach jednorodzinnych często robi się to dobrowolnie, zwłaszcza przy kominkach i przewodach dymowych.

Preparaty ogniochronne są wrażliwe na wymywanie, więc drewno po impregnacji nie powinno moknąć. Problemy pojawiają się też przy impregnacji drewna wilgotnego lub zabrudzonego, na które środek się nie wchłania. Po przycięciu elementów świeże powierzchnie trzeba zabezpieczyć ponownie.

Jeśli planujesz kominek lub przebudowę z przewodami dymowymi przechodzącymi przez poddasze, zastanów się nad zabezpieczeniem ogniochronnym więźby w ich okolicy i zachowaniem przepisowych odstępów od komina. Dobrze jest zachować dokumenty potwierdzające rodzaj użytego preparatu i sposób impregnacji. Przydają się przy odbiorach, ubezpieczeniu domu i przy kolejnych remontach.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Impregnacja drewna, Wymian, Tarcica konstrukcyjna

Czym jest informacja o wyrobach zawierających azbest?

Informacja o wyrobach zawierających azbest: Informacja o wyrobach zawierających azbest to obowiązkowe zestawienie, w którym właściciel nieruchomości podaje rodzaj, ilość i miejsce występowania wyrobów azbestowych, składane w urzędzie gminy.

Osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami składają informację wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Przedsiębiorcy i inne podmioty składają ją marszałkowi województwa. Na podstawie tych danych prowadzona jest baza azbestowa i planowane są dofinansowania.

Razem z informacją sporządza się ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Ocena określa, czy eternit wymaga pilnego usunięcia, czy może jeszcze pozostać na dachu pod warunkiem dalszej kontroli. Pęknięte, skruszałe i porośnięte płyty dostają gorszą ocenę. Informację aktualizuje się co roku do określonego terminu, a po usunięciu wyrobów składa się informację o ich usunięciu. W wielu gminach formularze są dostępne na stronie urzędu, a pracownicy pomagają w ich wypełnieniu. Ocenę stanu wyrobów może przygotować sam właściciel na podstawie oficjalnego wzoru, choć przy wątpliwościach pomaga fachowiec.

Informacja jest często warunkiem otrzymania dofinansowania do usunięcia azbestu. Gminy przy naborze sprawdzają, czy nieruchomość jest w bazie. Dlatego warto złożyć ją wcześniej, nawet jeśli wymiana dachu jest planowana dopiero za kilka lat.

Nie wolno samodzielnie zrywać, ciąć, myć pod ciśnieniem ani malować starych płyt bez zabezpieczeń. Uwalnianie włókien azbestu jest groźne dla zdrowia. Demontaż powinna przeprowadzić firma z odpowiednimi kwalifikacjami i sprzętem.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Dofinansowanie usuwania azbestu, Karta przekazania odpadu, BDO

Czym jest inspekcja dronem?

Inspekcja dronem: Inspekcja dronem to oględziny dachu z powietrza przy użyciu bezzałogowego statku latającego z kamerą, pozwalające obejrzeć pokrycie bez wchodzenia na połać.

Dron z dobrą kamerą robi zdjęcia i nagrania całego dachu w kilkanaście minut. Widać na nich przesunięte i pęknięte dachówki, odspojoną papę, zerwane obróbki, rdzę na blasze, zarośnięte kosze i rynny. Zdjęcia można powiększać, porównywać i dołączyć do wyceny lub zgłoszenia szkody.

Największą zaletą jest bezpieczeństwo i ochrona pokrycia. Nie trzeba chodzić po kruchych dachówkach, starych gontach czy eternicie, którego w ogóle nie powinno się deptać. Dron sprawdza się na wysokich, stromych i trudno dostępnych dachach, na kościołach, halach i budynkach wielorodzinnych, a także tuż po wichurze, gdy wejście na dach byłoby ryzykowne.

Inspekcja z powietrza ma też ograniczenia. Nie pokaże stanu membrany, łat i więźby pod pokryciem, nie sprawdzi, czy dachówka jest poluzowana, ani czy obróbka trzyma się muru. Dlatego jest dobrym wstępem, ale nie zastępuje oględzin od środka i, gdy trzeba, wejścia na dach.

Loty dronem podlegają przepisom lotniczym, a w niektórych strefach, na przykład w pobliżu lotnisk, wymagają dodatkowych zgód. Operator powinien mieć odpowiednie uprawnienia. Zdjęcia z drona są też wygodnym materiałem do porównań. Wykonane co roku z tych samych ujęć pokazują, jak postępuje zarastanie, korozja czy przesuwanie się pokrycia.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przegląd dachu, Termowizja dachu, Oględziny dachu

Czym jest inspektor nadzoru inwestorskiego?

Inspektor nadzoru inwestorskiego: Inspektor nadzoru inwestorskiego to osoba z uprawnieniami budowlanymi, która reprezentuje inwestora na budowie i kontroluje jakość oraz zgodność robót.

Kierownik budowy działa po stronie wykonawcy, a inspektor po stronie inwestora. Sprawdza, czy materiały są zgodne z projektem i mają wymagane dokumenty, czy prace są wykonywane poprawnie, i uczestniczy w odbiorach. Może zgłaszać zastrzeżenia, żądać poprawek i wstrzymać zakrywanie wadliwie wykonanych elementów.

Przy domu jednorodzinnym inspektor zwykle nie jest obowiązkowy, chyba że nałoży go urząd. Prywatni inwestorzy zatrudniają go jednak z własnej woli, gdy nie znają się na budownictwie, a inwestycja jest duża, na przykład przy wymianie całego dachu z ociepleniem. Inspektor sprawdza również dokumenty materiałów, czyli deklaracje właściwości użytkowych i karty techniczne, oraz porównuje je z projektem. Może też potwierdzać ilości robót do rozliczenia i weryfikować faktury etapowe. Dla inwestora, który nie ma czasu codziennie zaglądać na budowę, to spory spokój, bo ktoś kompetentny pilnuje szczegółów w jego imieniu.

Przy robotach dachowych inspektor zwraca uwagę na rzeczy, których potem nie widać: ciągłość paroizolacji, szczelność membrany, wentylację, mocowanie łat i obróbki. Te etapy warto odebrać przed zakryciem, bo później trzeba by rozbierać pokrycie.

Zatrudniając inspektora, uzgodnij na piśmie, które etapy ma sprawdzić i jak wykonawca ma go powiadamiać. Dobry dekarz nie ma nic przeciwko kontroli, bo odbiory etapowe chronią także jego.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Kierownik budowy, Odbiór częściowy, Protokół odbioru · Wikipedia: Inspektor nadzoru inwestorskiego

Czym jest izolacja akustyczna dachu?

Izolacja akustyczna dachu: Izolacja akustyczna dachu to zespół rozwiązań ograniczających przenikanie do wnętrza hałasu z zewnątrz, takiego jak deszcz, grad, ruch uliczny czy samoloty.

Najgłośniejsze bywają pokrycia z blachy. Deszcz i grad uderzające w cienką blachę dają wyraźny dźwięk, który na słabo wyciszonym poddaszu przeszkadza w nocy. Dachówka ceramiczna i betonowa są cięższe i znacznie cichsze. Hałas zewnętrzny z ulicy czy lotniska przenika natomiast głównie przez okna dachowe i nieszczelności.

Dobre wyciszenie dachu opiera się na masie i wypełnieniu. Wełna mineralna, szczególnie skalna, oraz pianka otwartokomórkowa i celuloza dobrze pochłaniają dźwięki. Pomaga pełne deskowanie pod blachą, mata wygłuszająca, dwie warstwy płyt g-k i elastyczne mocowanie stelaża. Każda szczelina w ociepleniu to droga dla dźwięku.

Przy blachodachówce montowanej na łatach bez deskowania część dźwięku tłumi membrana i ocieplenie. Producenci oferują też blachy z warstwą tłumiącą od spodu. Najwięcej daje jednak porządnie wypełnione ocieplenie i szczelna okładzina od środka.

Jeśli na istniejącym poddaszu deszcz jest zbyt głośny, sprawdź najpierw, czy ocieplenie nie osiadło i nie ma pustek. Często poprawa izolacji cieplnej poprawia też akustykę. Okna dachowe można wymienić na modele z szybami o lepszej izolacyjności akustycznej. Przy wymianie pokrycia na blachę warto od początku przewidzieć rozwiązania wyciszające, bo później ich dołożenie jest znacznie trudniejsze.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Wełna skalna, Pianka PUR otwartokomórkowa, Płyta gipsowo-kartonowa

Czym jest izolacja celulozowa?

Izolacja celulozowa: Izolacja celulozowa to materiał termoizolacyjny z rozdrobnionego papieru z recyklingu z dodatkiem soli mineralnych, wdmuchiwany lub natryskiwany w przestrzenie stropów i dachów.

Wygląda jak szara, puszysta masa. Dodatki, najczęściej związki boru lub inne sole, poprawiają odporność na ogień, pleśń i owady. Celulozę wdmuchuje się maszyną przez wąż do zamkniętych przestrzeni lub rozdmuchuje luzem na stropie nad nieogrzewanym strychem. Ma lambdę zbliżoną do wełny mineralnej.

Jej mocną stroną jest dokładne wypełnianie przestrzeni, bez szczelin przy krokwiach i wokół instalacji. Ma też większą pojemność cieplną niż wełna, co pomaga latem, gdy poddasze nagrzewa się wolniej. Potrafi chwilowo przejąć trochę wilgoci i oddać ją później, choć nie oznacza to odporności na przecieki.

Najważniejsza jest gęstość wdmuchiwania. Za luźno ułożona celuloza z czasem osiada, a na górze przegrody tworzy się pusta szczelina bez izolacji. Dlatego wykonawca powinien ważyć zużyty materiał i kontrolować, ile go trafiło na metr sześcienny przestrzeni.

Przy dachach skośnych celulozę wdmuchuje się w zamknięte komory między membraną a paroizolacją lub płytą. Stropy nad strychem można ocieplić nią bardzo szybko, ale trzeba zostawić dostęp do kominów i przejść dla serwisu oraz zabezpieczyć wloty wentylacyjne przed przysypaniem. Dobrze też, żeby wykonawca udokumentował grubość i ilość materiału, bo po zamknięciu przegrody trudno to później sprawdzić.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Wdmuchiwanie izolacji, Osiadanie izolacji, Docieplenie stropu

Czym jest izolacja pod murłatą?

Izolacja pod murłatą: Warstwa papy, folii lub taśmy bitumicznej układana na wieńcu przed położeniem murłaty, oddzielająca drewno od wilgotnego betonu i muru.

Beton i mur oddają wilgoć jeszcze długo po zakończeniu budowy, a w okolicy okapu dostają też wodę z zewnątrz. Drewno położone bezpośrednio na wieńcu wciąga tę wilgoć i zaczyna gnić od spodu. Izolacja pod murłatą przerywa ten kontakt. To prosta i tania warstwa, a jej brak potrafi po latach kosztować wymianę całej murłaty.

Najczęściej stosuje się papę podkładową lub termozgrzewalną przyciętą na szerokość murłaty, rzadziej specjalne taśmy lub folie. W miejscu kotew papę się nacina, a otwór dodatkowo uszczelnia. Ważne, żeby izolacja nie wystawała na zewnątrz w miejscu, gdzie zbierze wodę i skieruje ją pod drewno.

W starszych domach izolacji pod murłatą często nie ma albo jest to resztka zbutwiałej papy. Przy wymianie więźby lub murłaty trzeba ją wykonać od nowa. Zdarza się też, że w nowych domach murłata leży na mokrym wieńcu bez żadnej przekładki, bo ekipa się spieszyła.

Przy wymianie pokrycia dobrze jest zajrzeć pod okap i sprawdzić, czy między murłatą a betonem jest jakakolwiek warstwa izolacyjna. Jeśli drewno od spodu jest ciemne i miękkie, murłatę trzeba podnieść i naprawić.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Murłata, Wieniec, Wilgotność drewna

Do góry

J

Czym jest jastrych spadkowy?

Jastrych spadkowy: Jastrych spadkowy to warstwa zaprawy cementowej lub betonu o zmiennej grubości, wylewana na stropie lub ociepleniu, która kształtuje spadki dachu płaskiego albo tarasu.

Jastrych wylewa się zwykle po prowadnicach ustawionych według projektowanych spadków. Na dachach i tarasach może leżeć bezpośrednio na stropie, a wtedy ocieplenie układa się na nim, albo na warstwie ocieplenia, gdzie tworzy tzw. podkład dociskowy. Najcieńsze miejsce przy wpuście musi mieć grubość wystarczającą, żeby jastrych się nie kruszył.

Jego zaletą jest twardość i stabilność. Na tarasach daje dobrą bazę pod hydroizolację podpłytkową i płytki, a na dachach płaskich pozwala chodzić i ustawiać urządzenia bez obaw o odkształcenia. Jastrych wymaga jednak czasu na wyschnięcie, a zawarta w nim woda, zamknięta pod papą, może później tworzyć pęcherze.

Duże płaszczyzny jastrychu muszą mieć szczeliny dylatacyjne, ponieważ beton kurczy się przy wiązaniu i pracuje przy zmianach temperatury. Brak dylatacji kończy się rysami, które przenoszą się na hydroizolację i płytki. Przy ścianach stosuje się paski izolacji obwodowej.

Jastrych spadkowy wykonuje się zwykle jako jedną z warstw nowego dachu lub tarasu. Na starym budynku jego dołożenie oznacza znaczne obciążenie stropu, dlatego przy renowacjach często wybiera się lżejsze kliny izolacyjne. Przed ułożeniem hydroizolacji wilgotność jastrychu warto sprawdzić miernikiem, zamiast zgadywać, czy już wysechł.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Kliny spadkowe, Spadek dachu płaskiego, Dylatacja dachu, Taras na stropodachu · Wikipedia: Podkład podłogowy

Czym jest jętka?

Jętka: Pozioma belka łącząca dwie przeciwległe krokwie w górnej lub środkowej części dachu, usztywniająca parę krokwi i zmniejszająca ich ugięcie.

Jętka spina parę krokwi niczym poprzeczka litery A. Dzięki niej krokwie nie rozchodzą się i mniej się uginają, co pozwala budować dachy o większej rozpiętości bez dodatkowych słupów. Na jętkach bardzo często mocuje się sufit poddasza, więc ich wysokość decyduje o tym, ile miejsca zostanie nad głową.

Jętki wykonuje się z pojedynczej belki osadzonej w krokwiach na wrąb albo z dwóch desek lub bali przykręconych po obu stronach krokwi. Ta druga wersja jest popularna, bo łatwo ją wykonać i dobrze przenosi rozciąganie. W długich jętkach stosuje się czasem podpory w postaci płatwi i słupków, wtedy powstaje więźba jętkowa z podparciem.

Największym błędem jest wycinanie lub obniżanie jętek przy adaptacji poddasza, bo chce się mieć wyższy sufit. Bez jętek krokwie zaczynają się rozchodzić, murłaty są spychane na zewnątrz, a połać się ugina. Kłopoty sprawiają też jętki przybite zbyt małą liczbą gwoździ, które z czasem się poluzowały.

Jeśli myślisz o podniesieniu sufitu na poddaszu, zacznij od rozmowy z konstruktorem. Zmiana położenia jętek jest możliwa, ale wymaga przeliczenia i często wzmocnienia innych elementów.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Więźba jętkowa, Krokiew, Rozpór dachu · Wikipedia: Jętka

Do góry

K

Czym jest kabel grzejny do rynien?

Kabel grzejny do rynien: Przewód elektryczny układany w rynnach, rurach spustowych lub koszach, który ogrzewa je w czasie mrozu i zapobiega tworzeniu się lodu i sopli.

Kabel grzejny, zwany też systemem przeciwoblodzeniowym, układa się wzdłuż dna rynny i w rurach spustowych, a czasem także w koszach i na krawędzi okapu. Gdy temperatura spada w okolice zera i pada śnieg, sterownik włącza grzanie. Woda z topniejącego śniegu spływa wtedy normalnie, zamiast zamarzać w rynnie i narastać w sople.

Stosuje się kable samoregulujące, które same zwiększają moc w zimniejszych miejscach, oraz kable o stałej mocy. Do tego dochodzą uchwyty mocujące, puszki przyłączeniowe i sterownik z czujnikiem temperatury i wilgoci. Instalację elektryczną podłącza elektryk, a dekarz odpowiada za takie ułożenie kabla, żeby nie uszkodzić rynien i pokrycia.

Kabel bez sterownika, włączony na stałe, zużywa dużo prądu. Kabel ułożony tylko w rynnie, a nie w rurze spustowej, tworzy w niej korek lodowy, bo woda zamarza dopiero niżej. Uchwyty przyklejone byle jak odpadają po pierwszym sezonie, a kabel przesuwa się i grzeje nie tam, gdzie trzeba.

Grzanie rynien ma sens na dachach od północy, nad wejściami i tam, gdzie sople regularnie stwarzają zagrożenie. Jeśli rynny co zimę zamarzają, warto też sprawdzić ocieplenie i wentylację dachu, bo przyczyna często leży głębiej.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Rura spustowa, Płotek przeciwśniegowy

Czym jest kalenica?

Kalenica: Najwyżej położona, pozioma krawędź dachu, w której stykają się dwie połacie opadające w przeciwne strony.

Kalenica to grzbiet dachu, linia, wzdłuż której schodzą się połacie z obu stron. W dachu dwuspadowym biegnie przez całą długość budynku od szczytu do szczytu, w kopertowym jest krótsza i z obu końców przechodzi w narożniki. Dach namiotowy kalenicy nie ma, bo połacie zbiegają się w jednym punkcie.

Od strony konstrukcji kalenicę tworzą górne końce krokwi połączone ze sobą lub oparte na płatwi kalenicowej. Na niej montuje się łatę kalenicową, taśmę wentylacyjną i gąsiory. Kalenica ma też ważną rolę w wentylacji dachu: to tutaj ucieka ciepłe, wilgotne powietrze wpływające pod pokrycie przy okapie. Zamknięcie kalenicy na głucho, na przykład samą zaprawą bez otworów, często kończy się skraplaniem pary pod pokryciem.

Dawniej gąsiory osadzano na zaprawie, dziś stosuje się systemy suche z taśmą i klamrami. Zaprawa z czasem pęka i wykrusza się, a gąsiory się luzują. Przy blachodachówce i blasze kalenicę zamyka się gąsiorem blaszanym z uszczelką lub taśmą.

Typowe usterki to wypadające gąsiory, pęknięta zaprawa, odklejona taśma i podwiewany śnieg. Po silnym wietrze dobrze jest spojrzeć na kalenicę; brakujące elementy trzeba szybko uzupełnić, bo to miejsce bardzo narażone na deszcz.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Połać, Wysokość kalenicy, Narożnik, Dach dwuspadowy · Wikipedia: Kalenica (budownictwo)

Czym jest kapinos?

Kapinos: Kapinos to rowek, wycięcie lub wystająca krawędź na spodniej stronie elementu wystającego z elewacji, który przerywa spływ wody i powoduje, że krople odrywają się od budynku.

Woda ma tendencję do przyklejania się do powierzchni i spływania po spodzie płyt, parapetów czy obróbek z powrotem w stronę ściany. Kapinos, nazywany też okapnikiem, przerywa tę drogę. Kropla dochodzi do krawędzi lub rowka i spada w dół, zamiast płynąć dalej po spodzie płyty balkonu i po elewacji.

Kapinosy wykonuje się jako rowek w spodzie betonowej płyty balkonu, w tynku, w parapecie kamiennym, a także w postaci odgiętej krawędzi blachy na obróbkach attyk i parapetów. Na balkonach rolę kapinosu przejmuje często profil balkonowy z okapnikiem. Przy rzygaczach wylot rury powinien wystawać i mieć krawędź działającą jak kapinos.

Brak kapinosu łatwo rozpoznać po skutkach: zacieki na spodzie płyty balkonowej, zielone nalotowe smugi na elewacji pod parapetami i obróbkami, odpadający tynk na czołach balkonów. Woda, która stale moczy beton, przyspiesza też korozję zbrojenia.

Przy remontach balkonów, ociepleniach elewacji i wymianie obróbek blacharskich trzeba zadbać, by kapinosy zostały zachowane lub wykonane na nowo. Ocieplenie zakrywające stary rowek w płycie bez nowej krawędzi kapiącej to częsty błąd. Zgubiony kapinos szybko daje o sobie znać brudną elewacją i zaciekami.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Profil balkonowy, Hydroizolacja balkonu, Attyka · Wikipedia: Kapinos (architektura)

Czym jest kara umowna?

Kara umowna: Kara umowna to z góry określona w umowie kwota, którą strona zapłaci za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego, na przykład za opóźnienie robót.

W umowach dekarskich kary umowne najczęściej dotyczą opóźnienia w zakończeniu prac lub w usunięciu usterek stwierdzonych przy odbiorze. Określa się je kwotowo albo procentowo, na przykład za każdy dzień zwłoki, często z górnym limitem.

Kara umowna ma tę zaletę, że inwestor nie musi wykazywać wysokości szkody. Wystarczy, że wykonawca nie dotrzymał terminu z przyczyn, za które odpowiada. Sąd może jednak zmniejszyć karę, jeśli jest rażąco wygórowana albo zobowiązanie wykonano w znacznej części. W umowach często określa się również kary za odstąpienie od umowy z przyczyn leżących po stronie jednej ze stron. Zwykle wyraża się je procentem wynagrodzenia. Można też zastrzec, że inwestor może dochodzić odszkodowania przewyższającego karę umowną, jeśli jego rzeczywista szkoda okaże się wyższa.

Przy dachach trzeba uczciwie uwzględnić pogodę. Wykonawca nie powinien płacić kar za dni ulewy czy wichury, kiedy praca na dachu jest niebezpieczna. Dobrze, gdy umowa wprost wyłącza takie okresy lub przewiduje wydłużenie terminu.

Kary mogą działać w obie strony. Wykonawca może zastrzec karę na wypadek, gdy inwestor uniemożliwia pracę, na przykład nie dostarcza materiału na czas. Rozsądne kary porządkują współpracę, przesadzone zniechęcają dobre firmy.

Zobacz też: Umowa o roboty budowlane, Harmonogram robót, Zadatek · Wikipedia: Kara umowna

Czym jest karpiówka?

Karpiówka: Karpiówka to płaska dachówka ceramiczna o zaokrąglonym lub prostym dolnym brzegu, układana w koronkę lub łuskę, typowa dla zabytkowych i stylowych dachów.

Nazwa pochodzi od kształtu przypominającego łuskę karpia. Karpiówka nie ma bocznych zamków jak dachówki zakładkowe, więc szczelność pokrycia wynika wyłącznie z tego, jak gęsto i na jaki zakład ją się układa. Stosuje się dwa główne sposoby: krycie w łuskę, gdzie każdy rząd leży na osobnej łacie, oraz krycie w koronkę, gdzie na jednej łacie leżą dwa rzędy dachówek.

Pokrycie z karpiówki jest ciężkie i pracochłonne, wymaga sporej liczby sztuk na metr kwadratowy i dachu o wyraźnym spadku. Producenci zalecają zwykle kąty wyraźnie większe niż dla dachówek zakładkowych, zazwyczaj powyżej trzydziestu stopni. W zamian daje bardzo trwały, efektowny dach, który świetnie radzi sobie na łukach, wieżyczkach i lukarnach.

Przy renowacji starych domów i kamienic często trafiamy na karpiówkę układaną kilkadziesiąt lat temu na zaprawie, z łatami w złym stanie. Spotyka się wtedy pęknięte i zsunięte sztuki, wypłukane spoiny i przecieki w koszach. Naprawy wymagają doświadczenia, bo źle przełożone karpie szybko zaczynają przepuszczać wodę. Przy obiektach zabytkowych materiał i sposób krycia trzeba czasem uzgodnić z konserwatorem.

Właściciel domu z karpiówką powinien pilnować przede wszystkim koszy i miejsc przy kominach, gdzie woda spływa w dużej ilości. Jeśli spod okapu wylatują drobne kawałki dachówek albo na strychu po deszczu widać mokre plamy na łatach, to sygnał, żeby wezwać dekarza i sprawdzić całą połać.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Dachówka ceramiczna, Zakład pokrycia, Dachówka rozbiórkowa · Wikipedia: Dachówka karpiówka

Czym jest karta przekazania odpadu?

Karta przekazania odpadu: Karta przekazania odpadu to dokument ewidencyjny potwierdzający przekazanie odpadów od wytwórcy do transportującego i przejmującego, prowadzony obecnie elektronicznie w systemie BDO.

Karta przekazania odpadu, w skrócie KPO, zawiera dane przekazującego i przyjmującego, kod i rodzaj odpadu, jego masę oraz datę przekazania. Dzięki niej można prześledzić, gdzie trafił odpad, a w razie kontroli udowodnić, że został legalnie zagospodarowany.

Przy pracach dekarskich wytwórcą odpadów jest zazwyczaj firma wykonująca usługę, chyba że umowa stanowi inaczej. To ona przekazuje gruz, starą papę, drewno czy blachę do uprawnionego odbiorcy. Odpady azbestowe mają własny kod i trafiają wyłącznie na składowiska przystosowane do ich przyjmowania. Jeśli właściciel domu sam wynajmuje kontener, zwykle firma odbierająca kontener zajmuje się formalnościami. Przy odpadach niebezpiecznych sytuacja jest bardziej wymagająca i nie każdy przewoźnik może je przyjąć. Odpady azbestowe przewozi się w szczelnych opakowaniach, z oznakowaniem, a transport musi spełniać przepisy o przewozie towarów niebezpiecznych.

Dla inwestora karta przekazania odpadu jest dowodem, że stary dach nie wylądował w lesie ani w przydrożnym rowie. Przy usuwaniu eternitu w ramach dofinansowania gminy często wymagają jej kopii lub potwierdzenia w rozliczeniu.

Pytaj wykonawcę wprost, co zrobi z odpadami i czy wystawi potwierdzenie. Bardzo niska cena wymiany dachu bywa możliwa właśnie dlatego, że ktoś nie płaci za legalną utylizację.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: BDO, Odpady budowlane, Informacja o wyrobach zawierających azbest

Czym jest kąt nachylenia dachu?

Kąt nachylenia dachu: Kąt, jaki połać dachu tworzy z płaszczyzną poziomą, wyrażany w stopniach, decydujący o doborze pokrycia, odprowadzaniu wody i wielkości poddasza.

Kąt nachylenia mówi, jak stromy jest dach. Zero stopni to dach idealnie poziomy, czterdzieści pięć to połać, która na każdy metr w poziomie wznosi się o metr. Dachy płaskie mają zwykle do około 10 stopni, dachy niskospadowe kilkanaście, a typowe spadziste dachy domów jednorodzinnych w Polsce od około 30 do 45 stopni. Mansardy w dolnej części mają nawet ponad 60 stopni.

Od kąta zależy, jakie pokrycie można położyć. Każdy producent dachówki, blachodachówki czy gontu podaje minimalne nachylenie, poniżej którego nie gwarantuje szczelności. Przy bardzo stromych połaciach z kolei wymagane jest dodatkowe mocowanie pokrycia. Kąt wpływa też na rozstaw łat, długość krokwi i wielkość powierzchni dachu do pokrycia.

Kąt nachylenia kształtuje także poddasze. Im bardziej stromy dach, tym więcej przestrzeni o pełnej wysokości i tym łatwiej je zagospodarować. Plan miejscowy często określa dopuszczalny przedział nachylenia, dlatego przed zmianą kształtu dachu warto sprawdzić te zapisy.

Kąt mierzy się kątomierzem, poziomicą elektroniczną lub z wymiarów krokwi. Jeśli przy wymianie pokrycia chce się zastosować inny materiał, trzeba najpierw sprawdzić, czy kąt na to pozwala.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Spadek dachu, Dach stromy, Dach niskospadowy, Przekrój dachu

Czym jest kierownik budowy?

Kierownik budowy: Kierownik budowy to osoba z uprawnieniami budowlanymi, która organizuje i nadzoruje prowadzenie robót zgodnie z projektem, przepisami i zasadami wiedzy technicznej.

Kierownik budowy prowadzi dziennik budowy, dba o bezpieczeństwo na placu, sprawdza, czy roboty idą zgodnie z projektem i pozwoleniem, a na końcu składa oświadczenie o zakończeniu prac. Jest wymagany przy robotach na podstawie pozwolenia na budowę, a w niektórych przypadkach także przy zgłoszeniu, jeżeli urząd tak postanowi.

Przy zwykłej wymianie pokrycia dachowego bez zmiany konstrukcji i kształtu dachu kierownik zwykle nie jest potrzebny, bo to remont. Inaczej jest przy przebudowie: zmianie kąta nachylenia, podniesieniu ścianki kolankowej, nadbudowie czy wymianie więźby na inną. Wtedy w grę wchodzi projekt i najczęściej kierownik budowy. Kierownik odpowiada też za plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, jeśli przepisy go wymagają, oraz za koordynację różnych ekip pracujących jednocześnie. Przy dachu ma to znaczenie, gdy na budowie są równocześnie murarze, cieśle, dekarze i instalatorzy. Kierownik pilnuje kolejności robót, aby na przykład nikt nie zakrył więźby przed jej sprawdzeniem.

Kierownik nie musi stać na budowie codziennie. Przychodzi na najważniejsze etapy, na przykład przed zakryciem więźby, przy odbiorach i gdy pojawia się problem. Warto jasno ustalić z nim zakres obowiązków i liczbę wizyt.

Jeśli nie wiesz, czy twój zakres prac wymaga kierownika, zapytaj w starostwie lub urzędzie miasta przed rozpoczęciem robót. Odpowiedź po fakcie bywa dużo droższa.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Uprawnienia budowlane, Dziennik budowy, Pozwolenie na budowę, Przebudowa · Wikipedia: Kierownik budowy

Czym jest klamra do dachówek?

Klamra do dachówek: Metalowy zaczep mocujący dachówkę do łaty lub do sąsiedniej dachówki, który zapobiega jej podrywaniu przez wiatr i przesuwaniu się na połaci.

Klamra do dachówek, w żargonie spinka, to niewielki element z drutu lub blachy nierdzewnej, który przytrzymuje dachówkę. Jedna część klamry zaczepia się o krawędź dachówki, druga jest przybijana lub zahaczana o łatę. Klamry stosuje się do dachówek na połaci oraz specjalne klamry do gąsiorów i dachówek przyciętych w koszach i przy narożach.

Dachówka leży na łatach pod własnym ciężarem i zaczepia się noskami, ale przy silnym wietrze krawędzie dachu są narażone na podrywanie. Dlatego producenci zalecają klamrowanie dachówek przy okapie, kalenicy, krawędziach szczytowych i wokół przejść, a na stromych połaciach i w rejonach wietrznych także na całej powierzchni według swoich zaleceń. Każdy model dachówki ma swoją klamrę.

Brak klamer na krawędziach to częsta przyczyna szkód po wichurach. Dachówki z kosza, docięte i pozbawione nosków, bez klamry lub mocowania drutem po prostu zsuwają się w dół. Klamra z niewłaściwego materiału koroduje i pęka.

Jeżeli po wietrze na ziemi leżą dachówki albo widać przesunięte elementy przy krawędziach, warto sprawdzić, czy dach jest odpowiednio klamrowany. Dołożenie klamer przy naprawie to prosty sposób, żeby sytuacja się nie powtórzyła.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Gąsior, Blacha koszowa, Dachówka krawędziowa

Czym jest klamra do dachówki?

Klamra do dachówki: Klamra do dachówki to metalowy łącznik, który przytrzymuje dachówkę na łacie i chroni ją przed uniesieniem lub zerwaniem przez wiatr.

Dachówka zakładkowa leży na łacie, zaczepiona noskami, i trzyma się głównie dzięki własnemu ciężarowi. Przy silnym wietrze pod pokryciem powstaje podciśnienie, które potrafi podnieść pojedyncze sztuki. Klamry, nazywane też spinkami lub klamrami burzowymi, zaczepia się o zamek dachówki i przybija lub zatrzaskuje na łacie, dzięki czemu element nie może się unieść.

Każdy producent ma klamry dopasowane do swoich modeli, w wersjach do łat drewnianych o różnych przekrojach. Wykonuje się je z nierdzewnej lub zabezpieczonej antykorozyjnie stali, często malowanej na kolor pokrycia. Liczba mocowań zależy od strefy wiatrowej, wysokości budynku i kąta dachu. Krawędzie, okapy i kalenice mocuje się zawsze, a w wielu przypadkach zaleca się mocowanie każdej dachówki.

Brak klamer to jedna z najczęstszych przyczyn szkód po wichurach. Jeżeli na dachu kilka razy w roku trzeba poprawiać przesunięte dachówki, warto zlecić domocowanie pokrycia. Często da się to zrobić bez zdejmowania całego dachu, przekładając fragmenty i dokładając klamry.

Przy wymianie łat lub przekładce dachu dobrze jest od razu zaplanować pełne mocowanie dachówek. Koszt klamer w stosunku do całego pokrycia jest niewielki, a różnica w odporności dachu na wiatr bardzo wyraźna. Ubezpieczyciele po szkodach od wichury także pytają, czy pokrycie było zamocowane zgodnie z zaleceniami producenta.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dachówka zakładkowa, Gąsior, Dachówka krawędziowa

Czym jest klasa korozyjności powłoki?

Klasa korozyjności powłoki: Klasa korozyjności powłoki to oznaczenie, w jakim stopniu powłoka blachy chroni ją przed korozją, podawane przez producentów w skali od RC1 do RC5.

Producenci blach powlekanych badają swoje wyroby w testach przyspieszonego starzenia, między innymi w mgle solnej i w wilgotnej atmosferze. Na tej podstawie przypisują powłoce klasę odporności na korozję, oznaczaną symbolem RC i cyfrą. Im wyższa cyfra, tym lepsza ochrona. Obok podaje się często klasę odporności na promieniowanie UV, oznaczaną RUV, która mówi o trwałości koloru.

Dla domu jednorodzinnego w typowym otoczeniu zwykle wystarczą blachy w średnich klasach, ale przy budynkach blisko dróg o dużym ruchu, zakładów przemysłowych, kurników czy obór lepiej wybrać wyższą klasę. Agresywne opary i zanieczyszczenia potrafią znacznie skrócić życie powłoki.

Klasa korozyjności nie zastąpi dobrego montażu. Rysy, nieusunięte opiłki i krawędzie cięte szlifierką korodują niezależnie od tego, co napisano w karcie produktu. Porównując oferty, dobrze jest zapytać o grubość stali, rodzaj powłoki metalicznej, typ lakieru oraz klasy RC i RUV, a nie tylko o model i kolor.

Klasa korozyjności pomaga też przy reklamacjach. Gdy powłoka po kilku latach łuszczy się lub rdzewieje, producent sprawdza, czy blacha została dobrana do warunków środowiska i czy montaż był zgodny z instrukcją. Dlatego dobrze zachować faktury i dokumenty dostawy, z których wynika, co dokładnie zostało położone na dachu.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Powłoka poliestrowa, Pural, Blacha stalowa ocynkowana

Czym są klasy wytrzymałości drewna?

Klasy wytrzymałości drewna: System oznaczeń drewna konstrukcyjnego określający jego wytrzymałość i sztywność, na podstawie którego projektant dobiera przekroje elementów więźby.

Drewno to materiał naturalny, więc dwie belki o tym samym wymiarze mogą mieć różną wytrzymałość. Klasy wytrzymałości porządkują ten problem. Dla drewna iglastego oznacza się je literą C i liczbą, na przykład C18, C24, C30, dla liściastego literą D, a dla drewna klejonego warstwowo symbolem GL. Im wyższa liczba, tym drewno mocniejsze.

Klasę ustala się przez sortowanie. Przy sortowaniu wizualnym oceniający patrzy na sęki, pęknięcia, skręt włókien, ślady owadów i szerokość słojów. Przy sortowaniu maszynowym urządzenie mierzy sztywność każdej sztuki. Drewno posortowane powinno być oznakowane, a dostawca powinien wydać dokument z klasą.

W praktyce problemem jest drewno bez klasy, które trafia na budowy jako tańsza alternatywa. Projektant liczył więźbę dla konkretnej klasy, a na dach trafia materiał o nieznanych parametrach. Drugim problemem jest zastępowanie przekrojów: zmniejszenie wysokości krokwi bez zmiany klasy drewna to prosta droga do ugięć.

Jeśli wykonawca proponuje inne drewno niż w projekcie, warto zapytać projektanta, czy taka zamiana jest dopuszczalna. Dotyczy to zwłaszcza płatwi, krokwi narożnych i wymianów. Dla inwestora najważniejsze jest, żeby oznaczenie w projekcie odpowiadało temu, co faktycznie przyjechało na budowę.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Drewno C24, Drewno klejone BSH, Projekt więźby

Czym jest klejenie papy na zimno?

Klejenie papy na zimno: Klejenie papy na zimno to mocowanie papy do podłoża za pomocą klejów lub mas bitumicznych nakładanych bez podgrzewania, bez użycia palnika i gorącego lepiku.

Metoda ta polega na rozprowadzeniu na podłożu warstwy kleju bitumicznego, najczęściej rozpuszczalnikowego lub dyspersyjnego, a następnie rozwinięciu papy i dociśnięciu jej. Klej może być nakładany pełnopowierzchniowo albo pasmowo, zgodnie z zaleceniami producenta. Zakłady zwykle także się klei lub dogrzewa.

Po klejenie na zimno sięga się wtedy, gdy ogień byłby niebezpieczny: na styropianie, na deskowaniu, na dachach z wieloma przejściami instalacyjnymi, przy elewacjach z materiałów palnych. Bywa też stosowane przy drobnych naprawach, gdy nie ma sensu wnosić butli gazowej na dach.

Wadą jest dłuższy czas wiązania i większa wrażliwość na pogodę. Klej potrzebuje czasu, żeby odparował rozpuszczalnik lub woda, a deszcz zaraz po ułożeniu może zniweczyć pracę. W niskich temperaturach większość klejów działa słabo. Trzeba też pilnować zużycia, bo zbyt cienka warstwa nie zapewni przyczepności na całej powierzchni.

Klejenie na zimno nie jest metodą gorszą, ale bardziej wymagającą pod względem przygotowania i warunków. Dobrze jest, by wykonawca stosował klej i papę jednego systemu, przewidziane do współpracy. Mieszanie przypadkowych produktów to częsta przyczyna odklejania się pasów po pierwszej zimie. Przed rozpoczęciem pracy warto więc sprawdzić prognozę pogody i zaplanować roboty na kilka suchych, ciepłych dni z rzędu.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa samoprzylepna, Masa bitumiczna, Mocowanie mechaniczne

Czym są kleszcze w więźbie dachowej?

Kleszcze: Pary poziomych desek lub bali przykręconych obustronnie do krokwi i słupów, które spinają ramę więźby i usztywniają ją w poprzek dachu.

Kleszcze to charakterystyczny element więźby płatwiowo-kleszczowej. Obejmują z dwóch stron krokwie i słupy, mniej więcej na wysokości płatwi, jak szczęki imadła. Dzięki temu łączą krokwie z przeciwległych połaci z układem słupów i zamieniają kilka osobnych elementów w sztywną ramę.

Wykonuje się je z dwóch desek lub bali, które skręca się śrubami przechodzącymi przez krokwie i słupy. W połączeniach stosuje się podkładki, a czasem pierścienie zębate, które zwiększają nośność styku. Kleszcze rozmieszcza się zwykle w każdej ramie ze słupami, a nie przy każdej parze krokwi.

W praktyce kleszcze bywają mylone z jętkami, bo też biegną poziomo między krokwiami. Różnią się tym, że są podwójne i pracują razem ze słupami. Na poddaszach użytkowych często stanowią przeszkodę, bo przebiegają na niewielkiej wysokości. Ich usunięcie bez projektu zamiennego osłabia ramę i może prowadzić do rozchodzenia się dachu.

Poluzowane śruby, szczeliny przy krokwiach albo skrzypienie podczas wiatru to oznaki, że połączenia kleszczy trzeba dokręcić lub wzmocnić. Przy okazji przeglądu warto sprawdzić, czy śruby nie skorodowały. Przy projektowaniu poddasza da się czasem przenieść kleszcze nieco wyżej albo zastąpić je innym rozwiązaniem, na przykład stalowym ściągiem. Takie zmiany wymagają jednak przeliczenia całej ramy i nie mogą być improwizowane w trakcie wykańczania wnętrz.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Więźba płatwiowo-kleszczowa, Słup, Jętka · Wikipedia: Kleszcze (budownictwo)

Czym są kliny spadkowe?

Kliny spadkowe: Kliny spadkowe to płyty izolacyjne o zmiennej grubości, najczęściej ze styropianu, PIR lub wełny, układane według projektu tak, by nadać dachowi płaskiemu odpowiednie spadki.

Każda płyta klinowa ma jedną krawędź grubszą, drugą cieńszą. Ułożone w odpowiedniej kolejności tworzą równomiernie pochyloną powierzchnię, a jednocześnie pełnią funkcję ocieplenia. Producenci przygotowują często projekt rozkładu klinów dla konkretnego dachu, z numeracją płyt, co ułatwia montaż.

Takie rozwiązanie jest lżejsze od jastrychu spadkowego i nie wnosi do budynku wilgoci technologicznej. Sprawdza się przy dociepleniu starych stropodachów, gdzie trzeba poprawić odwodnienie, i na nowych dachach na blasze trapezowej. Małe kliny, tzw. kontrspadki, stosuje się za kominami, świetlikami i wzdłuż attyk, gdzie woda mogłaby się zatrzymywać.

Przy układaniu klinów trzeba pilnować kierunku i kolejności płyt, bo pomyłka skutkuje zagłębieniem zamiast spadku. Płyty powinny mieć odpowiednią wytrzymałość na ściskanie, żeby nie odkształcały się pod ciężarem ludzi i urządzeń. Na styropianie nie zgrzewa się papy bezpośrednio, stąd często stosuje się styropapę klinową lub papę samoprzylepną.

Kliny podnoszą poziom dachu, więc należy sprawdzić wysokość attyk, progów drzwi wyjściowych na dach oraz położenie wpustów. Czasem trzeba też podnieść obróbki blacharskie i przedłużyć wywinięcia hydroizolacji. Dobrze ułożone kliny pozwalają zlikwidować zastoiny bez skuwania starego jastrychu i bez dużego obciążania stropu, co przy renowacjach ma duże znaczenie.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Spadek dachu płaskiego, Styropapa, Jastrych spadkowy, Zastoiny wody

Czym jest klin spadkowy?

Klin spadkowy: Klin spadkowy to płyta izolacyjna o zmiennej grubości, układana na dachu płaskim w celu nadania połaci spadku w stronę rynien lub wpustów.

Dach płaski nigdy nie jest idealnie płaski. Musi mieć spadek, zwykle przynajmniej kilka procent, żeby woda nie stała na pokryciu. Najprościej uzyskać go już w konstrukcji, ale w praktyce, szczególnie przy remontach, spadek buduje się z ocieplenia. Służą do tego kliny z twardego styropianu, PIR lub wełny skalnej.

Producenci przygotowują systemy klinów według projektu. Każda płyta ma określoną grubość na początku i końcu, a ułożone obok siebie tworzą płaszczyznę opadającą w odpowiednim kierunku. Przy wpustach i koszach stosuje się dodatkowe kliny w kształcie trójkątów, które kierują wodę do odpływu. Przy attykach często montuje się kliny o przekroju trójkątnym, łagodzące załamanie pokrycia.

Kliny mają jeszcze jedną zaletę: dokładają izolacji. Przy remoncie starego stropodachu można jednocześnie poprawić spadki i zwiększyć izolacyjność bez dodatkowej warstwy.

Przy zbyt małym spadku albo źle ułożonych klinach powstają zastoiny wody, które po kilku latach niszczą każde pokrycie. Jeśli po deszczu na dachu płaskim stoją kałuże dłużej niż dobę, warto skonsultować z dekarzem, czy nie trzeba przebudować warstwy spadkowej. Przy projektowaniu klinów trzeba też pilnować wysokości attyk i progów drzwi balkonowych, bo każda dodatkowa warstwa podnosi poziom pokrycia.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Styropian dachowy, Stropodach niewentylowany, Styropapa

Czym jest kolano rury spustowej?

Kolano rury spustowej: Wygięta kształtka systemu rynnowego, która zmienia kierunek rury spustowej, pozwalając obejść okap, gzyms lub skierować wodę z dala od ściany.

Kolano to krótki, zagięty pod kątem element rury spustowej. W typowym domu spotykamy je w dwóch miejscach. Na górze dwa kolana tworzą tak zwane odsadzenie, które przeprowadza rurę od leja pod okapem do ściany. Na dole kolano wylewowe kieruje wodę z dala od fundamentu albo na płytkę odpływową.

Kolana produkuje się pod różnymi kątami, najczęściej kilkudziesięciu stopni, w tym samym materiale i kolorze co rury spustowe. Łączy się je przez wsunięcie jednego elementu w drugi, zgodnie z kierunkiem spływu wody, czyli górny zawsze do środka dolnego. W metalach szlachetnych łączenia czasem lutuje się lub nituje.

Każde kolano to miejsce, w którym woda wyhamowuje, a zanieczyszczenia mogą się zatrzymać. Zbyt wiele kolan na jednym spuście albo kolana pod ostrym kątem sprzyjają zatykaniu. Odwrotnie wsunięte elementy przeciekają przy każdym deszczu. Zimą w kolanach najszybciej tworzy się lodowy korek.

Jeśli woda wybija z rury na wysokości okapu, przyczyną jest najczęściej zatkane odsadzenie z kolan. Zwykle wystarczy je zdjąć i oczyścić, a przy okazji założyć koszyk na leju, żeby liście nie wpadały do rury.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rura spustowa, Lej spustowy, Obejma rury spustowej

Czym jest kołnierz kominowy?

Kołnierz kominowy: Blaszany element obróbki komina, który przylega do jego ścian i łączy się z pokryciem dachu, tworząc szczelne przejście komina przez połać.

Kołnierz kominowy to część opierzenia, która bezpośrednio obejmuje komin. Bywa gotowym, prefabrykowanym zestawem pod konkretne pokrycie, a bywa robiony na wymiar z arkusza blachy. W gotowych zestawach mamy element dolny, dwa boczne i górny, które składa się na zakład i łączy rąbkiem albo nitami.

Na rynku dostępne są kołnierze stalowe powlekane, aluminiowe, z tytan-cynku i miedziane, a do kominów okrągłych, na przykład stalowych rur od kotła, stosuje się kołnierze z elastycznym, gumowym lub silikonowym przepustem. Ten ostatni typ zakłada się na rurę i dociska do pokrycia, a jego plisowany fartuch dopasowuje się do fali dachówki.

Kołnierz musi mieć odpowiednią wysokość na murze, tak żeby woda spiętrzona przy dużej ulewie nie przelała się nad krawędzią. Górna krawędź nie może być tylko przyklejona do tynku. Właściwie wykonany kołnierz ma swoją krawędź schowaną w nacięciu muru albo przykrytą listwą dociskową, a dopiero na koniec uszczelnioną masą dekarską.

Kołnierze najczęściej przeciekają w narożnikach od strony kalenicy, gdzie zbierają się liście i śnieg. Jeśli widać tam rdzę, odchodzącą masę albo szczelinę między blachą a murem, lepiej nie czekać na zaciek. Kołnierz wymienia się zwykle przy okazji remontu komina albo wymiany pokrycia, ale da się go też zrobić osobno.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Opierzenie komina, Taśma kominowa, Listwa przyścienna

Czym jest kołnierz okna dachowego?

Kołnierz okna dachowego: Zestaw fabrycznie wygiętych obróbek montowanych wokół okna dachowego, które szczelnie łączą jego ramę z pokryciem dachu i odprowadzają wodę na boki.

Kołnierz okna dachowego to komplet elementów blaszanych i elastycznych, który obudowuje okno od zewnątrz. Składa się z części dolnej, bocznych, górnej i osłon, a jego kształt dobiera się do konkretnego pokrycia. Inny kołnierz stosuje się pod dachówkę o wysokiej fali, inny pod płaskie pokrycia jak łupek czy gont.

Kołnierze wykonuje się z aluminium powlekanego, rzadziej z miedzi lub tytan-cynku. Dolna część ma zwykle plisowany fartuch z aluminium lub ołowiu, który modeluje się do fali dachówki. Producenci okien oferują też kołnierze do montażu kilku okien obok siebie lub jedno nad drugim, z elementami łączącymi.

Kołnierz od innego producenta albo do innego pokrycia nie da szczelności, nawet jeśli wizualnie pasuje. Ważne jest też prawidłowe połączenie z membraną: nad oknem wykonuje się rynienkę odwadniającą, która odprowadza wodę spływającą po membranie na boki okna. Pominięcie jej to klasyczny błąd, który ujawnia się po latach plamą nad oknem.

Jeśli okno przecieka przy górnej krawędzi lub w narożach, a uszczelki skrzydła są dobre, winny jest najczęściej kołnierz. Wymiana kołnierza wymaga zdjęcia pokrycia wokół okna, ale samo okno zwykle zostaje na miejscu.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Okno dachowe, Taśma kominowa, Obróbka blacharska

Czym jest kołnierz uszczelniający?

Kołnierz uszczelniający: Kołnierz uszczelniający to płaska część wpustu, przepustu lub innego elementu, wklejana albo zgrzewana w hydroizolację, aby połączyć go szczelnie z pokryciem dachu.

Każdy element przechodzący przez dach płaski ma zwykle szerszą, płaską krawędź. Może to być kołnierz z tworzywa, z gumy EPDM, z papy przyklejonej fabrycznie albo z blachy powlekanej. Dzięki niemu pokrycie łączy się z elementem na dużej powierzchni, a nie tylko na cienkiej krawędzi rury.

Sposób łączenia zależy od materiału. Do papy kołnierz się zgrzewa lub przykleja, zazwyczaj między dwiema warstwami pokrycia, tak by woda nie mogła się dostać od góry ani od spodu. W membranach z PVC czy TPO stosuje się kołnierze z tego samego materiału, zgrzewane gorącym powietrzem. W EPDM używa się kształtek i taśm. Ważne, by materiał kołnierza był zgodny z hydroizolacją.

Przy balkonach i tarasach również stosuje się kołnierze lub mankiety, na przykład wokół odpływów i rur. Tam wkleja się je w płynną hydroizolację podpłytkową, często razem z taśmą narożnikową.

Usterki kołnierzy to przede wszystkim odklejenie od pokrycia, pęknięcie tworzywa po latach na słońcu albo źle dobrany materiał, który nie łączy się z papą. Przy przecieku w okolicy wpustu dekarz zwykle zaczyna diagnozę właśnie od kołnierza, bo tu woda najczęściej znajduje drogę do środka.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Wpust dachowy, Przepust dachowy, Taśma uszczelniająca

Czym jest komin?

Komin: Pionowa konstrukcja z jednym lub kilkoma przewodami dymowymi, spalinowymi lub wentylacyjnymi, wyprowadzona ponad dach, która odprowadza spaliny i powietrze z budynku.

Dla dekarza komin to przede wszystkim przeszkoda w połaci, wokół której trzeba szczelnie wykonać obróbki. Część komina wystająca ponad dach jest wystawiona na deszcz, mróz i wiatr bardziej niż jakikolwiek inny fragment muru. Dlatego tak często to właśnie przy kominie zaczynają się przecieki.

Kominy murowane z cegły pełnej spotyka się w większości starszych domów. Nowsze budynki mają kominy systemowe z pustaków keramzytobetonowych z wkładem ceramicznym albo stalowe kominy dwuścienne. Część komina nad dachem wykańcza się tynkiem, cegłą klinkierową lub okładziną z blachy, a na górze osadza się czapę i ewentualnie nasady. Wysokość komina ponad dachem wynika z przepisów i zasad sztuki, a jej poprawność ocenia kominiarz.

Typowe usterki to kruszące się spoiny, odpadający tynk, spękana czapa, zawilgocenie muru od środka przez kondensat spalin i nieszczelne opierzenie. Woda wnikająca w komin schodzi w dół i pojawia się jako brunatna plama na kominie na strychu albo na suficie przy kominie.

Kominy remontuje się zwykle przy okazji wymiany pokrycia, bo wtedy łatwo wykonać nowe obróbki. Jeśli komin jest już nieużywany, czasem rozbiera się go poniżej połaci i zamyka pokryciem.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Opierzenie komina, Czapa kominowa, Nasada kominowa, Siodełko kominowe · Wikipedia: Komin

Czym jest kominek odpowietrzający?

Kominek odpowietrzający: Element montowany na dachu płaskim, który wyprowadza na zewnątrz parę wodną i powietrze spod warstw pokrycia, zapobiegając powstawaniu pęcherzy na papie lub membranie.

Kominek odpowietrzający, nazywany też wywietrzakiem dachu płaskiego, to niewielka rura z daszkiem i kołnierzem, wtopiona w pokrycie dachu płaskiego. Pod kominkiem wycina się otwór aż do warstwy, którą trzeba odpowietrzyć, najczęściej do ocieplenia albo starej papy. Wilgoć uwięziona pod pokryciem może wtedy uchodzić, zamiast wypychać papę w pęcherze.

Kominki produkuje się z tworzywa, w wersjach do papy, membran PVC i EPDM, z kołnierzem dopasowanym do danego materiału. Rozmieszcza się je równomiernie na dachu, w liczbie zależnej od powierzchni i rodzaju podłoża, zgodnie z zaleceniami producenta. Szczególnie przydają się przy renowacji, gdy nowa warstwa idzie na starą, zawilgoconą papę.

Kominek nie osuszy przemokniętego dachu w kilka dni, to proces powolny. Niewłaściwie wtopiony kołnierz staje się nowym miejscem przecieku. Zdarza się też, że kominek zostaje montowany tylko w wierzchniej warstwie, bez przebicia do zawilgoconych warstw, i wtedy nie spełnia swojej roli.

Pęcherze na papie, które rosną latem i maleją zimą, to sygnał, że pod pokryciem jest wilgoć. Dekarz oceni, czy wystarczy odpowietrzenie i lokalna naprawa, czy dach płaski wymaga już nowego pokrycia.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Wywietrznik dachowy, Wpust dachowy, Kominek wentylacyjny

Czym jest kominek wentylacyjny?

Kominek wentylacyjny: Kominek wentylacyjny, czyli odpowietrzacz dachowy, to element montowany w pokryciu dachu płaskiego, który umożliwia ujście pary wodnej i wilgoci zgromadzonej pod hydroizolacją.

W starych stropodachach pod papą bardzo często znajduje się wilgoć: w zawilgoconym ociepleniu, w jastrychu, między starymi warstwami pap. Latem, gdy dach się nagrzewa, woda zamienia się w parę, rośnie ciśnienie i papa wybrzusza się w pęcherze. Kominek wentylacyjny daje tej parze ujście na zewnątrz.

Kominki wykonuje się z tworzywa lub blachy. Mają kołnierz wklejany lub zgrzewany w pokrycie oraz daszek chroniący przed deszczem. Montuje się je w regularnej siatce, zwykle w kilku punktach na dachu, w miejscach, gdzie pod spodem jest warstwa umożliwiająca przepływ powietrza, na przykład papa wentylacyjna lub kanaliki w ociepleniu.

Trzeba jednak wiedzieć, że kominek nie osuszy nagle całkowicie przemoczonego ocieplenia. Działa powoli i pomaga przede wszystkim ograniczyć powstawanie pęcherzy. Jeśli ocieplenie jest pełne wody, lepiej je wymienić. Nie należy też mylić odpowietrzaczy z kominkami wentylacji kanalizacyjnej, które wyprowadzają powietrze z pionów.

Typowe usterki to nieszczelne połączenie kołnierza z papą i uszkodzone daszki, przez które woda wpada do środka. Przy przeglądzie warto sprawdzić, czy kominki nie są zatkane i czy ich obróbka nie popękała. Liczbę i rozmieszczenie kominków dobiera dekarz po ocenie stanu warstw pod pokryciem.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Pęcherze na papie, Paroizolacja, Renowacja pokrycia papowego

Czym jest kondensacja międzywarstwowa?

Kondensacja międzywarstwowa: Kondensacja międzywarstwowa to skraplanie się pary wodnej wewnątrz przegrody, między jej warstwami, gdy para natrafia na strefę o temperaturze niższej niż punkt rosy.

Nie widać jej z pokoju, dlatego bywa groźniejsza od wilgoci na powierzchni. Para wnika w ocieplenie, wędruje w stronę zimnej strony dachu i tam zamienia się w wodę. Najczęściej dzieje się to na styku wełny z membraną, folią albo deskowaniem. Zimą woda może tam nawet zamarzać i tworzyć warstwę szronu.

Niewielka kondensacja w mrozy, która w ciepłym sezonie w całości odparuje, jest dopuszczalna i w wielu dachach występuje. Problem zaczyna się, gdy wilgoci przybywa szybciej, niż ubywa. Wełna nasiąka, traci właściwości izolacyjne, robi się ciężka i opada. Drewno więźby zaczyna pleśnieć, a w skrajnych przypadkach gnić.

Typowe przyczyny to brak lub nieszczelna paroizolacja, folia niskoparoprzepuszczalna położona bez szczeliny, zbyt szczelna warstwa od zewnątrz oraz brak wentylacji pod pokryciem. Bywa też, że problem wywołuje po prostu bardzo wilgotny dom, na przykład świeżo po tynkach i wylewkach.

Sygnały ostrzegawcze to zacieki na płytach g-k, które pojawiają się w czasie odwilży, a nie podczas deszczu, zapach stęchlizny i rdzawe ślady przy wkrętach. W takiej sytuacji dekarz powinien odsłonić fragment poddasza i sprawdzić warstwy.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Punkt rosy, Paroizolacja, Zawilgocenie izolacji, Dyfuzja pary wodnej

Czym jest kondensacja powierzchniowa?

Kondensacja powierzchniowa: Kondensacja powierzchniowa to wykraplanie się pary wodnej na wewnętrznej powierzchni przegrody, gdy jest ona chłodniejsza niż punkt rosy powietrza w pomieszczeniu.

To ta wilgoć, którą widać gołym okiem: zaparowane szyby okien dachowych, mokre narożniki przy skosach, ciemne plamy pod parapetem. Pojawia się tam, gdzie ściana lub sufit są wyraźnie chłodniejsze od reszty pomieszczenia. Na poddaszu najczęściej w miejscu styku skosu ze ścianką kolankową, przy murłacie, przy oknach dachowych i wokół kominów.

Główną przyczyną są mostki termiczne, czyli miejsca, gdzie ocieplenia jest mniej albo brakuje go wcale. Drugą jest wysoka wilgotność powietrza, wynikająca ze słabej wentylacji pomieszczeń. Szczelne okna, brak nawiewników i suszenie prania w pokoju potrafią szybko podnieść wilgotność do poziomu, przy którym nawet dobrze ocieplone przegrody zaczynają się pocić.

Długotrwała kondensacja na powierzchni prowadzi do pleśni. Najpierw pojawiają się drobne szare kropki w narożnikach, potem czarne naloty, odpadająca farba i zapach. Malowanie farbą przeciwgrzybiczą bez usunięcia przyczyny daje efekt na kilka miesięcy.

Rozwiązanie zależy od diagnozy. Jeśli winny jest mostek, trzeba uzupełnić ocieplenie, często od strony dachu. Jeśli winna jest wilgotność, trzeba poprawić wentylację domu. Badanie kamerą termowizyjną szybko pokazuje, z którą sytuacją mamy do czynienia. Dobrze też sprawdzić, czy meble nie stoją ciasno przy zimnych ścianach, bo za nimi powietrze prawie się nie porusza.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Mostek termiczny, Pleśń na poddaszu, Punkt rosy, Termowizja · Wikipedia: Skraplanie

Czym jest konserwator zabytków?

Konserwator zabytków: Konserwator zabytków to organ ochrony zabytków, najczęściej wojewódzki konserwator zabytków, którego zgoda jest wymagana na prace przy obiektach wpisanych do rejestru zabytków.

Jeśli budynek jest wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w obszarze objętym ochroną, prace przy dachu mogą wymagać pozwolenia konserwatorskiego, a czasem uzgodnień w gminnej ewidencji zabytków. Dotyczy to także robót, które przy zwykłym domu nie wymagałyby żadnych formalności, jak wymiana pokrycia.

Konserwator może określić materiał, kolor, kształt i sposób ułożenia pokrycia, wygląd obróbek, rynien, lukarn i kominów. Często wymaga odtworzenia historycznego pokrycia, na przykład dachówki karpiówki w koronkę lub blachy na rąbek, a wyklucza blachodachówkę. Poza rejestrem zabytków istnieje gminna ewidencja zabytków oraz parki kulturowe i strefy ochrony konserwatorskiej w planach miejscowych. Budynek w takiej strefie także może podlegać ograniczeniom, na przykład co do koloru i rodzaju pokrycia. Informację o statusie budynku można uzyskać w urzędzie gminy lub w wojewódzkim urzędzie ochrony zabytków.

Prace przy zabytkach wymagają odpowiednio przygotowanego wykonawcy i dokumentacji. W wielu przypadkach potrzebny jest program prac konserwatorskich lub projekt. Trzeba liczyć się z dłuższym czasem przygotowań i wyższymi kosztami materiałów.

Istnieją dotacje na prace przy zabytkach, przyznawane przez ministerstwo, samorządy i konserwatorów. Warto o nie zapytać, zanim podpiszesz umowę z wykonawcą, bo terminy naborów są ściśle określone.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Pozwolenie na budowę, Projekt budowlany, Remont · Wikipedia: Konserwator zabytków

Czym jest konstrukcja stalowa dachu?

Konstrukcja stalowa dachu: Nośna konstrukcja dachu wykonana z profili stalowych zamiast drewna, stosowana w halach, budynkach usługowych, a czasem w domach jednorodzinnych.

Stalowe dachy buduje się z dźwigarów, płatwi i kratownic wykonanych z kształtowników walcowanych lub profili zimnogiętych. W budynkach przemysłowych i magazynowych to rozwiązanie standardowe, bo pozwala pokonać duże rozpiętości. W domach spotyka się więźby z lekkich profili stalowych oraz pojedyncze elementy stalowe w drewnianej więźbie, na przykład podciągi lub płatwie.

Stal nie gnije, nie jest atakowana przez owady i nie pracuje pod wpływem wilgoci. Jest za to podatna na korozję, przewodzi ciepło znacznie lepiej niż drewno i traci nośność w wysokiej temperaturze. Dlatego elementy stalowe zabezpiecza się antykorozyjnie, a w częściach ogrzewanych starannie ociepla, żeby nie tworzyły mostków termicznych.

Na stalowych konstrukcjach dachowych zwykle układa się blachę trapezową, płyty warstwowe albo dach płaski z ociepleniem i membraną. Typowe problemy to korozja w miejscach zawilgocenia, kondensacja na zimnej stali, luzowanie się połączeń śrubowych oraz ugięcia przy przeciążeniu śniegiem.

Przy przeglądzie dachu na konstrukcji stalowej zwraca się uwagę na rdzawe zacieki, łuszczącą się powłokę i odkształcenia płatwi. Naprawa korozji jest prostsza, gdy zrobi się ją, zanim ubędzie materiału. W budynkach mieszanych, gdzie stal łączy się z drewnem, szczególnie starannie wykonuje się styki, bo tam łatwo o kondensację i gnicie drewna.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Podciąg, Płatew, Obciążenia dachu

Czym jest kontrłata?

Kontrłata: Kontrłata to drewniana listwa przybijana wzdłuż krokwi na membranie lub folii, która dociska ją do więźby i tworzy szczelinę wentylacyjną pod łatami.

Kontrłaty biegną od okapu do kalenicy, równolegle do krokwi. Na nich układa się łaty poziome, a na łatach pokrycie. Dzięki temu między membraną a łatami zostaje przestrzeń, w której może swobodnie płynąć powietrze i spływać woda. Bez kontrłat łaty leżałyby bezpośrednio na membranie, blokując odpływ wody i tworząc miejsca, gdzie stoi wilgoć.

Stosuje się impregnowane drewno o przekroju dobranym do długości połaci i rodzaju pokrycia. Im dłuższa i bardziej płaska połać, tym wyższa powinna być kontrłata, żeby zapewnić odpowiednią wentylację. Przy ociepleniu nakrokwiowym kontrłaty przenoszą obciążenie przez izolację i mocuje się je specjalnymi długimi wkrętami.

Pod kontrłatę często podkłada się taśmę uszczelniającą, która zamyka otwory po gwoździach w membranie. To prosty sposób na dodatkowe zabezpieczenie przed przeciekiem przy wietrze z deszczem. Przy oknach dachowych i kominach kontrłaty trzeba przerwać z głową, żeby nie zablokować przepływu powietrza.

W starych dachach bez membrany kontrłat zwykle nie ma. Przy wymianie pokrycia warto je dodać razem z membraną. Przy okazji można wyrównać płaszczyznę połaci, bo kontrłatę łatwo podkładać i korygować krzywe krokwie. Przy montażu ważne są też odpowiednie gwoździe lub wkręty ze stali nierdzewnej albo ocynkowanej, bo zwykłe szybko korodują w wilgotnym środowisku.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Szczelina wentylacyjna, Membrana dachowa, Ocieplenie nakrokwiowe · Wikipedia: Łata (budownictwo)

Czym są kontrłaty?

Kontrłaty: Listwy przybijane wzdłuż krokwi na membranie lub deskowaniu, które dociskają podkład i tworzą szczelinę wentylacyjną pod łatami i pokryciem.

Kontrłaty biegną w tym samym kierunku co krokwie, od okapu do kalenicy. Układa się je na membranie dachowej lub na deskowaniu, a dopiero na nich mocuje się łaty. Dzięki temu między podkładem a pokryciem powstaje przestrzeń, którą może swobodnie przepływać powietrze, a woda, która dostanie się pod pokrycie, spływa po membranie do rynny.

Wysokość kontrłat decyduje o wielkości szczeliny wentylacyjnej. Na dłuższych połaciach i przy pokryciach blaszanych stosuje się wyższe kontrłaty, bo pod blachą łatwiej skrapla się para. Drewno powinno być suche i zaimpregnowane, a mocowanie gwoździami lub wkrętami odpowiednio długie, żeby sięgnąć w krokiew przez membranę i ewentualne ocieplenie nadkrokwiowe.

Pominięcie kontrłat to jeden z cięższych błędów wykonawczych. Łaty leżą wtedy bezpośrednio na membranie, woda zatrzymuje się przed nimi, a para nie ma ujścia. Skutkiem są zacieki, mokra wełna, sinienie łat i krokwi. Spotyka się też kontrłaty zbyt niskie lub zablokowane przy okapie i kalenicy, przez co wentylacja przestaje działać.

Jeśli pod pokryciem blaszanym kapie woda, mimo że blacha nie przecieka, przyczyną często jest brak wentylacji pod pokryciem. Sprawdza się to przy okapie i kalenicy.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Łaty, Deskowanie pełne, Krokiew

Czym jest korozja blachy?

Korozja blachy: Korozja blachy to stopniowe niszczenie metalu pokrycia dachowego lub obróbek w wyniku reakcji z wodą, tlenem i zanieczyszczeniami powietrza, widoczne zwykle jako rdza.

Blacha stalowa na dachu chroniona jest warstwą cynku, a w nowszych pokryciach dodatkowo powłoką organiczną, na przykład poliestrem. Dopóki te warstwy są całe, stal nie ma kontaktu z wilgocią. Rdza pojawia się tam, gdzie zabezpieczenie zostało przetarte, zarysowane, przecięte szlifierką albo po prostu zestarzało się po wielu latach słońca i deszczu.

Pierwsze ogniska korozji widać najczęściej na krawędziach arkuszy, przy wkrętach, na zakładach, w miejscach, gdzie zalegają liście i woda, oraz wzdłuż cięć wykonanych tarczą ścierną. Gorące opiłki ze szlifierki wtapiają się w powłokę i po kilku miesiącach dach pokrywa się drobnymi rudymi kropkami. Dlatego blachę tnie się nożycami, a nie szlifierką.

Korozja powierzchniowa daje się zatrzymać: czyści się rdzę do zdrowego metalu, nakłada grunt antykorozyjny i farbę do dachów. Gdy blacha jest przerdzewiała na wylot, łatanie ma sens tylko punktowo. Przy dużej liczbie dziur lepiej wymienić arkusze lub całe pokrycie.

Na dachach w pobliżu ruchliwych dróg, kominów przemysłowych i pod drzewami korozja postępuje szybciej. Regularne czyszczenie i przegląd raz w roku pozwalają wyłapać ją, zanim zrobi się kosztowna. Osobną sprawą jest korozja obróbek i rynien z blachy ocynkowanej, które często rdzewieją szybciej niż samo pokrycie, bo zalega w nich woda z liśćmi i brudem.

Usługa: Renowacja dachu · Zobacz też: Renowacja blachy, Grunt antykorozyjny, Malowanie dachu, Nieszczelne wkręty · Wikipedia: Korozja

Czym jest kosz dachowy?

Kosz: Wklęsła krawędź powstała na styku dwóch połaci schodzących się pod kątem, którą spływa woda zebrana z obu stron.

Kosz pojawia się wszędzie tam, gdzie dwie połacie łączą się w wewnętrznym narożniku budynku: przy dobudowanym skrzydle, przy lukarnie, przy dachu w kształcie litery L czy T. Patrząc z góry, wygląda jak rynna w samej płaszczyźnie dachu. Zbiera wodę z dwóch połaci naraz, więc przepływ w nim jest dużo większy niż na zwykłej części dachu.

Wyróżnia się kosze odkryte i kryte. W odkrytym widać pas blachy, po którym spływa woda, a dachówki z obu stron są docięte i nie dochodzą do osi kosza. W krytym pokrycie schodzi się na środku, a blacha jest ukryta pod nim. Pod blachą koszową zwykle stosuje się pełne deskowanie albo specjalny podkład i dodatkowy pas membrany.

Kosz jest najbardziej narażonym na przecieki miejscem dachu. Zbierają się w nim liście, igły i mech, które tworzą tamę i cofają wodę. Zimą zalega tam najwięcej śniegu. Źle docięte dachówki, za wąska blacha albo przekłuta membrana szybko dają o sobie znać.

Kosze warto czyścić przynajmniej raz w roku, zwłaszcza jeśli przy domu rosną drzewa. Zacieki na poddaszu w okolicy wewnętrznego narożnika to typowy objaw nieszczelnego kosza i powód, żeby wezwać dekarza.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Narożnik, Dach wielospadowy, Połać, Lukarna · Wikipedia: Kosz dachowy

Czym jest kosztorys?

Kosztorys: Kosztorys to dokument określający przewidywany koszt robót, wyliczony na podstawie ilości prac, nakładów robocizny, materiałów i sprzętu oraz narzutów.

Kosztorys może być bardzo szczegółowy, z rozbiciem na pozycje według katalogów nakładów rzeczowych, albo uproszczony, gdzie każda pozycja ma cenę jednostkową i ilość. W budownictwie mówi się o kosztorysie inwestorskim, ofertowym, zamiennym i powykonawczym, zależnie od tego, kto i na jakim etapie go sporządza.

Przy pracach dachowych kosztorys zwykle obejmuje demontaż starego pokrycia, ewentualne naprawy więźby, membranę, łaty i kontrłaty, pokrycie, obróbki, odwodnienie, okna dachowe, utylizację odpadów, rusztowania i transport. Dobrze przygotowany kosztorys pokazuje, ile czego jest i ile kosztuje osobno materiał, a ile praca. Kosztorys inwestorski przygotowuje inwestor lub jego kosztorysant, żeby wiedzieć, ile powinny kosztować roboty i porównywać oferty. Kosztorys ofertowy przygotowuje wykonawca. Przy prywatnych zleceniach dachowych zwykle spotyka się ten drugi, często w uproszczonej formie zestawienia pozycji z cenami, co w zupełności wystarcza, jeśli jest czytelny i kompletny.

Porównując oferty, nie patrz tylko na kwotę końcową. Sprawdź, czy wszystkie kosztorysy obejmują te same pozycje. Często najtańsza oferta po prostu pomija obróbki, wywóz odpadów albo rusztowanie, które potem pojawiają się jako dopłaty.

Poproś wykonawcę o wyjaśnienie pozycji, których nie rozumiesz. Kosztorys jest też podstawą do rozliczeń, gdy w trakcie robót okaże się, że trzeba zrobić więcej lub mniej.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przedmiar, Kosztorys powykonawczy, Robocizna, Wynagrodzenie kosztorysowe · Wikipedia: Kosztorys

Czym jest kosztorys powykonawczy?

Kosztorys powykonawczy: Kosztorys powykonawczy to rozliczenie sporządzane po zakończeniu robót na podstawie faktycznie wykonanych ilości, ustalonych w obmiarze.

Przed robotami sporządza się kosztorys na podstawie przedmiaru, czyli przewidywanych ilości. Na dachu rzeczywistość często się od niego różni: okazuje się, że trzeba wymienić więcej łat, część krokwi jest zbutwiała, a obróbki komina wymagają przemurowania czapy. Kosztorys powykonawczy odzwierciedla to, co faktycznie zrobiono.

Taki sposób rozliczania stosuje się przy wynagrodzeniu kosztorysowym. Strony umawiają się na ceny jednostkowe, a ostateczna kwota wynika z obmiaru. Jest to uczciwe przy remontach, gdzie zakres trudno dokładnie przewidzieć przed odkryciem dachu. Kosztorys powykonawczy zawiera te same pozycje co ofertowy, ale z rzeczywistymi ilościami, oraz nowe pozycje dla robót dodatkowych. Dobrą praktyką jest zestawienie obu kosztorysów obok siebie, aby inwestor widział, skąd biorą się różnice. Każda większa zmiana powinna mieć uzasadnienie w obmiarze, zdjęciach lub potwierdzeniu zakresu robót.

Żeby uniknąć sporów, roboty dodatkowe i ich ilości powinny być potwierdzane na bieżąco, najlepiej pisemnie lub w wiadomości ze zdjęciem. Wtedy kosztorys powykonawczy nie jest dla inwestora zaskoczeniem.

Przy wynagrodzeniu ryczałtowym kosztorys powykonawczy zwykle nie jest potrzebny, chyba że zmieni się zakres umowy. Wtedy rozlicza się zmiany osobno, według uzgodnionych zasad.

Zobacz też: Kosztorys, Obmiar, Roboty dodatkowe, Wynagrodzenie kosztorysowe

Czym jest kosz zlewowy?

Kosz zlewowy: Kosz zlewowy to blaszany lub plastikowy zbiornik w kształcie leja, mocowany na ścianie pod wylotem rzygacza, który zbiera wodę i przekazuje ją do rury spustowej.

Woda wypływająca z rzygacza ma dość dużą prędkość i rozprysk. Gdyby trafiała prosto do rury spustowej, część chlapałaby na elewację. Kosz zlewowy, nazywany też lejem lub skrzynką przelewową, działa jak lejek z zapasem pojemności. Woda wpada do niego, wyhamowuje i spływa rurą w dół.

Kosze wykonuje się z blachy ocynkowanej, powlekanej, miedzianej lub tytanowo-cynkowej oraz z PVC, zwykle w kolorze systemu rynnowego. Mają różne kształty, od prostych prostopadłościennych po ozdobne. Najważniejsze jest, by ich pojemność i średnica wylotu odpowiadały ilości wody z danej części dachu.

Częste problemy to zapychanie się liśćmi i posypką z papy, przepełnianie przy ulewach, a także odpadanie od ściany przy obciążeniu lodem. Gdy kosz jest za mały lub zawieszony zbyt nisko pod rzygaczem, woda przelewa się przez krawędź i niszczy elewację, cokół i opaskę wokół domu.

Kosz warto czyścić razem z rynnami, a jesienią zwrócić uwagę, czy siatka lub kratka na wlocie nie jest zatkana. Przy wymianie pokrycia dachu płaskiego często wymienia się też rzygacze i kosze, żeby cały układ był spójny i szczelny. Mocowania kosza do ściany warto co jakiś czas obejrzeć, bo poluzowane uchwyty często ustępują dopiero pod ciężarem lodu.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rzygacz, Przelew awaryjny, Attyka

Czym jest kotwa murłaty?

Kotwa murłaty: Stalowy pręt gwintowany, płaskownik lub łącznik systemowy, który przytwierdza murłatę do wieńca i chroni dach przed przesunięciem lub zerwaniem przez wiatr.

Dach wydaje się ciężki, ale silny wiatr potrafi wywołać na połaciach siłę ssącą, która próbuje go unieść. Kotwy murłaty przeciwdziałają temu, łącząc więźbę z masą budynku. Najczęściej są to pręty gwintowane osadzone w wieńcu podczas betonowania, przechodzące przez otwory w murłacie i dokręcone nakrętką z dużą podkładką.

Rozstaw i średnicę kotew określa projekt. Przy dachach nowych stosuje się też systemowe kotwy stalowe przykręcane do boku murłaty i wieńca. W starych budynkach, gdzie kotew brakuje, wykonuje się dokotwienie: wierci się otwory w wieńcu lub murze i osadza kotwy chemiczne albo mechaniczne.

Typowe usterki to zbyt mała liczba kotew, niedokręcone nakrętki, kotwy skorodowane przez wilgoć przy okapie, a także kotwy osadzone za blisko krawędzi muru, które wyrwały kawałek betonu. Przy wichurach dachy z takimi błędami potrafią się przesuwać lub odrywać fragmentami.

Jeśli po silnym wietrze zauważysz szczelinę między murłatą a wieńcem, przesunięcie okapu albo pęknięcia tynku w narożach ścian pod dachem, warto sprawdzić zakotwienie. Dokotwienie można wykonać bez zdejmowania pokrycia, od strony poddasza. W rejonach wystawionych na silny wiatr, na przykład na otwartych terenach poza zabudową, zakotwienie dachu ma szczególne znaczenie. Projekt określa wtedy często gęstszy rozstaw kotew niż w osłoniętej zabudowie miejskiej.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Murłata, Wieniec, Łączniki ciesielskie stalowe

Czym jest kratka okapowa?

Kratka okapowa: Perforowana listwa lub siatka zamykająca wlot powietrza przy okapie, zwykle w miejscu łat i kontrłat, chroniąca szczelinę wentylacyjną przed ptakami i owadami.

Kratka okapowa, nazywana też siatką okapową lub wentylacyjną taśmą okapową, zamyka od dołu przestrzeń między kontrłatami przy okapie. W odróżnieniu od grzebienia nie wchodzi pod falę dachówki, tylko zasłania pionowo lub ukośnie otwór między membraną a pokryciem.

Wykonuje się ją z perforowanej blachy stalowej lub aluminiowej, z tworzywa albo jako siatkę z tworzywa sztucznego zwijaną w rolkę. Ta druga wersja często ma kształt litery U, którą zagina się tak, żeby jednocześnie zasłonić szczelinę i wesprzeć membranę przy pasie nadrynnowym. Kratka powinna mieć oczka na tyle duże, by nie ograniczać przepływu powietrza, i na tyle małe, by zatrzymać owady.

Brak kratki okapowej to otwarte zaproszenie dla szerszeni, os i ptaków. Zbyt drobna siatka szybko zarasta kurzem, pajęczynami i pyłkiem, przez co wentylacja pod pokryciem słabnie, a pod blachodachówką mogą zbierać się skropliny.

Kratkę zakłada się przy układaniu pokrycia. Przy remoncie podbitki albo wymianie rynien łatwo ją dołożyć lub wymienić. Jeżeli na poddaszu pojawiają się gniazda os, najpierw sprawdza się właśnie okap. Przy okazji dobrze jest sprawdzić, czy w szczelinie nie ma starych gniazd i czy membrana przy okapie jest cała i prawidłowo wywinięta na pas nadrynnowy.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Grzebień okapowy, Podbitka, Pas nadrynnowy

Czym jest krawędź okapowa?

Krawędź okapowa: Dolna, zwykle pozioma linia połaci dachowej, wzdłuż której montuje się rynnę i od której zaczyna się układanie pokrycia.

Krawędź okapowa wyznacza dolny koniec połaci. W dachu dwuspadowym są dwie, wzdłuż dłuższych ścian, w czterospadowym cztery, dookoła całego budynku. Od niej dekarz zaczyna pracę: tu wyznacza się pierwszą łatę, ustala wysięg pierwszego rzędu dachówek nad rynną i układa pas nadrynnowy, który zabezpiecza deskę czołową przed wodą.

Na krawędzi okapowej kończy się membrana dachowa. Jej dolny brzeg wyprowadza się na pas nadrynnowy, tak by skropliny spływały do rynny, a nie na podbitkę. Montuje się tu także grzebień lub kratkę okapową, która chroni szczelinę wentylacyjną przed ptakami i owadami, ale nie zamyka przepływu powietrza.

Pierwszy rząd dachówek musi być podniesiony, bo nie leży na poprzednim. Służy do tego wyższa łata albo specjalna listwa. Jeśli tego nie zrobić, dolne dachówki leżą płasko i woda łatwiej wpływa pod zakład. Przy blachach i blachodachówkach dolna krawędź arkusza powinna wystawać nad rynnę na tyle, by woda spadała do jej środka.

Problemy na tej krawędzi to przelewanie się wody za rynnę, gnijąca deska czołowa i podmokła podbitka. Zimą to strefa zatorów lodowych, które cofają wodę pod pokrycie.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Okap, Wysięg okapu, Strefa okapowa, Krawędź szczytowa

Czym jest krawędź szczytowa?

Krawędź szczytowa: Ukośna, boczna krawędź połaci biegnąca wzdłuż szczytu budynku od okapu do kalenicy, wykańczana wiatrownicą lub dachówkami krawędziowymi.

Krawędź szczytowa, nazywana też boczną lub wiatrową, zamyka połać od strony szczytu. W dachu dwuspadowym są cztery takie krawędzie, po dwie na każdym szczycie. To miejsce, gdzie pokrycie kończy się w powietrzu, nad ścianą, i gdzie wiatr ma najłatwiejszy dostęp do jego spodu.

Wykańcza się ją na kilka sposobów. Przy dachówce stosuje się dachówki krawędziowe lewe i prawe, które zawijają się na boczną ścianę i przykrywają łaty, albo wiatrownice z blachy lub deski. Przy blachodachówce i blasze na rąbek montuje się obróbkę krawędziową z tego samego materiału co pokrycie. Pod nią zawsze musi być wywinięta membrana, żeby woda wwiewana pod pokrycie nie spływała na mur.

Na krawędzi szczytowej pokrycie musi być mocniej zamocowane niż na środku połaci. Producenci zalecają klamry lub wkręty w każdej dachówce skrajnej, a przy blachach gęstsze mocowanie. Wiatr w tym miejscu tworzy podciśnienie, które potrafi podnieść niedostatecznie przymocowane elementy.

Najczęstsze usterki to podniesione lub zerwane dachówki krawędziowe po wichurze, odstające wiatrownice, gnijące deski szczytowe i zacieki na ścianie tuż pod krawędzią. Takie miejsca trzeba naprawiać szybko, bo uszkodzona krawędź łatwo się powiększa przy kolejnym podmuchu.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Wiatrownica, Szczyt, Krawędź okapowa, Ściana szczytowa

Czym jest krokiew?

Krokiew: Ukośna belka więźby biegnąca od okapu do kalenicy, na której opiera się ołacenie lub deskowanie, a za ich pośrednictwem całe pokrycie dachu.

Krokwie to najliczniejszy i najbardziej widoczny element więźby. Układa się je równolegle, w regularnych odstępach, wzdłuż spadku połaci. Dolnym końcem opierają się na murłacie, górnym schodzą się w kalenicy z krokwią z przeciwnej połaci albo opierają na płatwi kalenicowej. Para krokwi tworzy tak zwane wiązanie lub wiązar.

Wykonuje się je najczęściej z drewna iglastego, sosny lub świerka, o przekroju prostokątnym ustawionym na wysokość. Wymiary dobiera projektant na podstawie rozpiętości, rozstawu, ciężaru pokrycia i obciążenia śniegiem. Przy dachach ocieplanych między krokwiami wysokość krokwi wyznacza też, ile wełny zmieści się w połaci, dlatego czasem dobija się do nich dodatkowe łaty lub kontrłaty.

Typowe usterki to ugięcia, pęknięcia wzdłuż włókien, zgnilizna przy murłacie i w miejscach zacieków, a także uszkodzenia przez owady. Spotyka się też krokwie przecięte przy montażu okien dachowych bez wykonania wymianu, co osłabia całą połać.

Jeśli krokiew pękła, wyraźnie się wygina albo drewno daje się łatwo wbić śrubokrętem, trzeba ją obejrzeć. Często da się ją wzmocnić nakładkami po obu stronach, czasem konieczna jest wymiana. Taką decyzję podejmuje się po odkryciu fragmentu dachu, nie na oko z dołu.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Rozstaw krokwi, Przekrój krokwi, Murłata, Ugięcie krokwi · Wikipedia: Krokiew (budownictwo)

Czym jest krokiew koszowa?

Krokiew koszowa: Ukośna krokiew leżąca w koszu dachu, czyli we wklęsłym zagłębieniu, gdzie stykają się dwie połacie i spływa woda z obu z nich.

Kosz powstaje tam, gdzie dach skręca do wewnątrz, na przykład przy dobudówce, lukarnie albo w dachu na planie litery L. Krokiew koszowa biegnie pod tym zagłębieniem, od okapu w kąt wewnętrzny aż do kalenicy lub punktu zbiegu połaci. Opierają się na niej kulawki z obu stron.

Konstrukcyjnie przypomina krokiew narożną: jest dłuższa i zwykle mocniejsza od krokwi zwykłych, często podwójna. Różnica polega na tym, że jej górną krawędź przycina się tak, by powstało lekkie zagłębienie pod deskowanie kosza. W koszu najczęściej układa się pełne deskowanie, nawet jeśli reszta dachu jest tylko na łatach, bo na nim leży blacha koszowa lub inna obróbka.

Kosz to jedno z najbardziej narażonych miejsc dachu. Spływa tam woda z dwóch połaci, zalega śnieg i liście, a nieszczelność łatwo przenika do drewna. Mokra krokiew koszowa gnije od góry, często niezauważenie, bo z wnętrza poddasza zasłania ją ocieplenie.

Plamy na suficie w okolicy kosza, ciemne ślady na deskowaniu albo uginająca się blacha koszowa to sygnał, że trzeba otworzyć ten fragment dachu. Naprawa zwykle obejmuje wymianę obróbki, deskowania i wzmocnienie lub wymianę krokwi koszowej.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Krokiew narożna, Kulawka, Deskowanie pełne

Czym jest krokiew narożna?

Krokiew narożna: Ukośna krokiew biegnąca po grzbiecie dachu wielospadowego, od narożnika budynku do kalenicy, na styku dwóch sąsiednich połaci.

Krokiew narożna występuje w dachach kopertowych, czterospadowych i innych wielospadowych. Wyznacza linię naroża, czyli wypukłej krawędzi, na której spotykają się dwie połacie. Jest dłuższa od zwykłych krokwi i biegnie pod kątem do ścian, od narożnika budynku aż do kalenicy lub do punktu, w którym zbiegają się naroża.

Ponieważ dźwiga nie tylko własny ciężar, ale też opierające się na niej kulawki, ma zwykle większy przekrój niż krokwie zwykłe. Bywa wykonywana z dwóch zbitych ze sobą elementów albo z drewna klejonego. Jej górna krawędź musi być odpowiednio sfazowana, żeby łaty i deskowanie z obu połaci leżały płasko.

Na krokwi narożnej łatwo popełnić błędy ciesielskie: zły kąt cięcia, słabe oparcie w narożniku, zbyt mały przekrój. Objawia się to później opadaniem naroża, falowaniem pokrycia przy gąsiorach i pękaniem zaprawy lub obróbek. Naroże jest też miejscem, gdzie wiatr najmocniej szarpie dachówki i gąsiory.

Jeśli linia naroża przestała być prosta, gąsiory się rozjeżdżają albo pojawiają się zacieki przy narożniku, warto zajrzeć pod pokrycie. Wzmocnienie krokwi narożnej jest zwykle prostsze, niż się wydaje, o ile zrobi się je zanim drewno zacznie gnić.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Kulawka, Krokiew koszowa, Krokiew

Czym jest krokiew szczytowa?

Krokiew szczytowa: Skrajna krokiew dachu, leżąca nad ścianą szczytową lub wysunięta poza nią, która zamyka połać od strony szczytu.

W dachach dwuspadowych ostatnia para krokwi znajduje się przy ścianie szczytowej. Gdy dach ma wysunięcie poza szczyt, krokiew szczytowa wisi na przedłużonych łatach lub płatwiach, poza obrysem muru. Do niej mocuje się deskę wiatrową, obróbki blacharskie krawędzi i często podbitkę szczytu.

Ze względu na wystawienie na wiatr i deszcz krokiew szczytowa pracuje w trudniejszych warunkach niż krokwie wewnętrzne. Jeśli wysunięcie jest duże, a mocowanie słabe, potrafi się odchylać i ciągnąć za sobą pokrycie krawędzi. Dlatego mocuje się ją starannie do płatwi i murłat, a w wysuniętych szczytach dodaje się często elementy usztywniające.

Najczęstsze usterki to zawilgocenie końcówek przy okapie, gnicie pod źle wykonaną obróbką wiatrową i rozluźnienie połączeń. Zdarza się, że szczyt jest wręcz podgryziony przez kuny, które wchodzą przez nieszczelną podbitkę.

Odchylona deska wiatrowa, poluzowana blacha krawędziowa albo ślady wilgoci na ścianie szczytowej to dobre powody, żeby zajrzeć do krokwi szczytowej. Naprawa jest zwykle niewielka, jeśli zrobi się ją wcześnie. W starszych domach krokwie szczytowe bywają oparte wyłącznie na przedłużonych łatach, bez żadnych dodatkowych wsporników. Przy wymianie pokrycia to dobry moment, by zastosować solidniejsze mocowanie, na przykład przedłużone płatwie albo stalowe wsporniki przykręcone do krokwi sąsiednich.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Ściana szczytowa, Krokiew, Wysięg krokwi

Czym jest książka obiektu budowlanego?

Książka obiektu budowlanego: Książka obiektu budowlanego to dokument, w którym właściciel lub zarządca rejestruje przeglądy, ekspertyzy, remonty i przebudowy budynku przez cały okres jego użytkowania.

Książka jest dla budynku tym, czym książka serwisowa dla samochodu. Wpisuje się do niej wyniki okresowych kontroli, zalecenia, przeprowadzone remonty i zdarzenia takie jak katastrofy budowlane. Od kilku lat prowadzi się ją w formie elektronicznej, w systemie znanym jako c-KOB.

Obowiązek prowadzenia książki dotyczy większości budynków, w tym bloków i obiektów usługowych. Przepisy przewidują jednak wyłączenia, między innymi dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Właściciel domu może więc nie mieć takiego obowiązku, ale dobrze, by przechowywał dokumentację napraw dachu. Do książki dołącza się protokoły kontroli, ekspertyzy, dokumentację powykonawczą i inne dokumenty dotyczące stanu technicznego budynku. Właściciel lub zarządca ma obowiązek ją przechowywać i udostępniać organom nadzoru budowlanego oraz osobom przeprowadzającym kontrole. W wersji elektronicznej dostęp do niej nadaje się w systemie, co ułatwia współpracę z kilkoma wykonawcami naraz.

Dla zarządców wspólnot i spółdzielni wpisy dotyczące dachu są szczególnie ważne. Przeglądy pokrycia, rynien, kominów i obróbek wykonuje się regularnie, a zalecenia z protokołów powinny trafiać do planu remontów.

Jeśli zlecasz firmie dekarskiej naprawę w budynku objętym obowiązkiem, poproś o opis wykonanych prac, który zarządca będzie mógł przenieść do książki. To ułatwia późniejsze przeglądy i rozmowy z ubezpieczycielem.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Okresowa kontrola stanu technicznego, Protokół z przeglądu dachu, Wspólnota mieszkaniowa · Wikipedia: Książka obiektu budowlanego

Czym jest kulawka?

Kulawka: Skrócona krokiew w dachu wielospadowym, która jednym końcem opiera się na murłacie, a drugim na krokwi narożnej lub koszowej.

Kulawki wypełniają trójkątne fragmenty połaci przy narożach i koszach. Nie dochodzą do kalenicy, bo wcześniej natrafiają na krokiew narożną albo koszową. Każda kulawka ma więc inną długość, a ich końce trzeba przyciąć pod dwoma kątami jednocześnie, co jest jednym z trudniejszych zadań w ciesiołce.

Wykonuje się je z tego samego drewna co krokwie zwykłe i w tym samym rozstawie, żeby łaty i kontrłaty można było prowadzić równo na całej połaci. Połączenie z krokwią narożną robi się na wrąb, gwoździe, wkręty ciesielskie lub stalowe łączniki. Od jakości tego połączenia zależy, czy połać przy narożu będzie równa.

Typowe problemy z kulawkami to zbyt słabe przybicie do krokwi narożnej, szczeliny w połączeniu i przesuwanie się elementów pod obciążeniem śniegu. W starszych dachach kulawki bywają też wykonane z resztek drewna, krzywe lub o mniejszym przekroju niż krokwie.

Gdy przy narożu widać falowanie pokrycia albo dachówki się rozchodzą, przyczyną często jest właśnie poluzowana kulawka. Przy wymianie pokrycia warto sprawdzić każde połączenie i w razie potrzeby dołożyć łączniki lub nakładki. W dachach o skomplikowanej bryle kulawek bywa kilkadziesiąt, więc nawet drobny błąd powtórzony wielokrotnie potrafi wyraźnie zniekształcić połać. Dlatego dobra ekipa wyznacza je według szablonu, a nie na oko.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Krokiew narożna, Krokiew koszowa, Złącza ciesielskie

Do góry

L

Czym jest lej spustowy?

Lej spustowy: Element systemu rynnowego w kształcie lejka, który łączy rynnę z rurą spustową i kieruje zebraną wodę w dół budynku.

Lej spustowy, czasem nazywany wpustem lub wylotem rynny, to krótka kształtka montowana w najniższym punkcie rynny. Od góry ma kształt rynny, od dołu kończy się króćcem, na który nasadza się rurę spustową lub kolano. Przez lej przepływa cała woda z odcinka rynny, więc musi być szczelny i drożny.

Leje wykonuje się w tym samym systemie i z tego samego materiału co rynnę. W systemach stalowych i PVC są to gotowe kształtki klejone, zatrzaskiwane lub łączone na uszczelkę. W tytan-cynku i miedzi lej często lutuje się z rynną. Do leja dobiera się koszyk lub siatkę, która zatrzymuje liście, zanim wpadną do rury.

Lej to miejsce, gdzie zatyka się najwięcej. Liście, igły, mech zsuwający się z dachu i granulat z papy zbierają się dokładnie tu. Kiedy lej się zapcha, rynna wypełnia się wodą, przelewa, a zimą zamarza w całości. Drugim problemem są nieszczelne połączenia leja z rynną po kilku latach pracy termicznej.

Czyszczenie leja to podstawowa czynność przy jesiennym przeglądzie dachu. Jeżeli przy leju kapie woda, zamiast spływać w dół rury, połączenie trzeba uszczelnić lub wymienić kształtkę.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Rura spustowa, Kosz zlewowy, Osłona przeciwliściowa

Czym jest lina asekuracyjna?

Lina asekuracyjna: Lina asekuracyjna to element systemu ochrony przed upadkiem, łączący szelki pracownika z punktem kotwiczącym lub stanowiąca giętką prowadnicę dla urządzenia samozaciskowego.

W pracy dekarskiej spotyka się kilka rodzajów lin. Linka bezpieczeństwa z amortyzatorem ma stałą długość i pochłania energię upadku. Lina robocza z przesuwnym urządzeniem samozaciskowym pozwala swobodnie poruszać się po połaci. Linie poziome rozpina się wzdłuż kalenicy lub okapu, tworząc tymczasową lub stałą linię kotwiczącą.

Na dachach spadzistych często przypina się linę do punktu na kalenicy lub po przeciwnej stronie budynku, tak by dekarz mógł zejść aż do okapu. Ważne, by długość liny i sposób prowadzenia nie pozwalały na upadek poza krawędź dachu albo na wahadło przy narożach. Lina musi być dobrana do konkretnego zastosowania i zgodna z odpowiednią normą. Na opakowaniu i metce producenta znajdują się informacje o przeznaczeniu, maksymalnym obciążeniu i dacie produkcji. Długość liny dobiera się tak, by uwzględnić drogę hamowania i wysokość pod stanowiskiem pracy. Za długa lina może sprawić, że upadek skończy się uderzeniem o ziemię.

Liny ulegają zużyciu. Przetarcia od krawędzi blachy, dachówki czy murów, kontakt z chemią i promieniowanie słoneczne osłabiają je szybciej, niż się wydaje. Liny i linki należy oglądać przed każdym użyciem i wycofywać uszkodzone.

Domowe sznury, liny holownicze czy pasy transportowe nie są sprzętem asekuracyjnym. Jeśli sam wchodzisz na dach, choćby na chwilę, nie improwizuj. Lepiej zlecić drobną robotę ekipie, która ma właściwy sprzęt.

Zobacz też: Szelki bezpieczeństwa, Punkt kotwiczący, Urządzenie samohamowne

Czym jest listwa dociskowa?

Listwa dociskowa: Listwa dociskowa to profil, najczęściej aluminiowy lub stalowy, przykręcany do ściany wzdłuż górnej krawędzi wywinięcia hydroizolacji, aby ją docisnąć i zabezpieczyć.

Listwa ma zwykle u góry wygięty kołnierz, który tworzy rowek na masę uszczelniającą. Montuje się ją na kołki lub wkręty w regularnych odstępach, dociskając papę lub membranę do ściany. Następnie szczelinę między górną krawędzią listwy a ścianą wypełnia się trwale elastycznym uszczelniaczem, który nie pozwala wodzie spływającej po ścianie dostać się za hydroizolację.

Listwy stosuje się na attykach od strony połaci, przy ścianach sąsiednich budynków, przy ścianach nadbudówek i wyjść na dach, wokół kominów murowanych. Są alternatywą lub uzupełnieniem dla obróbek blacharskich. W systemach membran z tworzyw używa się listew systemowych, a do PVC także blach powlekanych, do których membranę się dozgrzewa.

Najczęstszym problemem jest uszczelniacz. Po kilku latach słońca i mrozu twardnieje, pęka i odrywa się od ściany. Woda zaczyna wtedy wpływać za listwę i pod wywinięcie. Dlatego podczas przeglądu dachu warto sprawdzić stan uszczelnienia i w razie potrzeby wymienić je na nowe.

Listwa dociskowa nie zastąpi dobrego zgrzania papy. Jeśli wywinięcie jest odspojone na całej wysokości, sama listwa nie zapobiegnie przeciekowi. Mocuje się ją dopiero na prawidłowo przyklejonej warstwie.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Wywinięcie hydroizolacji, Attyka, Spływność papy

Czym jest listwa przyścienna?

Listwa przyścienna: Profil blaszany lub aluminiowy mocowany do muru nad obróbką, który dociska jej górną krawędź do ściany i kieruje wodę z elewacji na obróbkę, a nie za nią.

Listwa przyścienna, nazywana też listwą dociskową lub przyścienną obróbką, zamyka styk pokrycia lub obróbki z pionową ścianą. Dotyczy to ścian kominów, ścian szczytowych wyższego budynku, attyk i lukarn. Bez listwy górna krawędź blachy czy taśmy jest odsłonięta i woda spływająca po murze wpada prosto za obróbkę.

Listwy wykonuje się z aluminium lub stali powlekanej. Mają zagiętą górną krawędź, w którą wciska się masę uszczelniającą, oraz otwory do mocowania kołkami. Najlepsze rozwiązanie to wpuszczenie listwy lub obróbki w nacięcie w murze, tak zwaną bruzdę. Tam, gdzie tego się nie da zrobić, listwę przykręca się do ściany i uszczelnia od góry.

Najczęstszy błąd to listwa przykręcona do tynku, który się sypie, albo uszczelniona zwykłym silikonem, który po kilku latach się odkleja. Woda zaczyna wtedy wnikać za listwę, a w miejscach kołków powstają mokre plamy. Listwa nie zastępuje też obróbki, tylko ją domyka.

Przy przeglądzie komina i ścian przy dachu sprawdza się, czy masa w listwie jest elastyczna i czy listwa przylega na całej długości. Wymiana masy lub samej listwy to szybka naprawa, która często usuwa uporczywy przeciek.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Opierzenie komina, Taśma kominowa, Uszczelniacz dekarski

Czym jest lukarna?

Lukarna: Nadbudówka w połaci dachu z pionowym oknem i własnym małym daszkiem, która doświetla poddasze i powiększa jego użytkową przestrzeń.

Lukarna wystaje z połaci jak mały domek. Ma pionową ściankę frontową z oknem, boczne ścianki i własny daszek, który może być dwuspadowy, jednospadowy, łukowy lub trójkątny. Daje więcej przestrzeni niż okno dachowe, bo w miejscu skosu pojawia się pełna wysokość pomieszczenia.

Konstrukcyjnie lukarna wymaga przerwania krokwi dachu głównego. Wycina się je i opiera na wymianach, a ścianki lukarny stawia na krokwiach bocznych, wzmocnionych do przeniesienia dodatkowego ciężaru. Daszek lukarny łączy się z dachem głównym koszami, które obsługują krokwie koszowe i kulawki.

Lukarny to miejsca podatne na przecieki. Styki ścianek z połacią, kosze, obróbki przy oknie i daszek wymagają bardzo starannej roboty blacharskiej. Problemy sprawiają też źle wykonane wymiany pod lukarną, przez które połać nad i pod nią ugina się, oraz słabe ocieplenie ścianek lukarny, przez które powstają mostki termiczne.

Dodanie lukarny w istniejącym dachu to przebudowa ingerująca w konstrukcję i wymaga projektu oraz zwykle formalności budowlanych. Przy istniejących lukarnach zacieki w narożnikach pomieszczenia to typowy sygnał nieszczelnych obróbek lub koszy. Przy przeglądzie dachu lukarny sprawdza się zawsze osobno, bo ich obróbki pracują w innych warunkach niż reszta pokrycia.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Wymian, Krokiew koszowa, Poddasze użytkowe · Wikipedia: Lukarna

Do góry

Ł

Czym jest łatanie papy?

Łatanie papy: Łatanie papy to miejscowa naprawa pokrycia papowego polegająca na wycięciu lub oczyszczeniu uszkodzonego fragmentu i przyklejeniu na niego kawałka nowej papy zgrzewalnej.

To najczęstszy sposób naprawy dachów płaskich i garaży, gdy pokrycie jest w ogólnie dobrym stanie, a problem ogranicza się do pęcherza, pęknięcia, przebicia czy odspojonego zakładu. Dobrze wykonana łata może służyć tyle, co otaczające ją pokrycie.

Naprawa wygląda zwykle tak: oczyszcza się miejsce z brudu, mchu i luźnej posypki, osusza podłoże, przy pęcherzach przecina je i wkleja płaty, a następnie nakłada łatę z papy wierzchniej, wystającą kilkanaście centymetrów poza uszkodzenie z każdej strony. Krawędzie łaty dogrzewa się i dociska, żeby wypłynęła ciągła spoina bitumiczna. Na koniec przy krawędziach można posypać świeżą masę posypką.

Najważniejsza jest sucha i czysta powierzchnia. Zgrzewanie na wilgotną papę daje łatę, która po pierwszym słonecznym dniu dostaje pęcherza. Na papach bardzo starych, kruchych i spękanych łaty słabo się trzymają, bo stara warstwa po prostu się pod nimi rozpada.

Dach pokryty kilkunastoma łatami w różnych miejscach to sygnał, że czas pomyśleć o nowej warstwie pokrycia na całej powierzchni. Łaty najlepiej wykonywać w ciepłe, suche dni. Zimą i przy wilgoci papa gorzej się zgrzewa, a naprawa wykonana w pośpiechu przed deszczem rzadko jest trwała.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Pęcherze na papie, Spękania papy, Nowa warstwa papy na starą, Naprawa punktowa

Czym są łaty dachowe?

Łaty: Poziome listwy drewniane przybijane do kontrłat lub krokwi, do których bezpośrednio mocuje się dachówkę, blachodachówkę lub inne pokrycie.

Łaty tworzą ruszt pod pokrycie. Biegną równolegle do okapu i kalenicy, w odstępach dokładnie dopasowanych do wybranej dachówki lub arkusza blachy. To od nich zależy, czy pokrycie ułoży się równo, czy zachowa szczelność na zakładach i czy da się go prawidłowo przymocować.

Wykonuje się je z drewna iglastego, suszonego i impregnowanego, o przekroju dobranym do rozstawu krokwi i ciężaru pokrycia. Pod dachówkę ceramiczną czy betonową łaty muszą być mocniejsze niż pod lekką blachę. Rozstaw łat podaje producent pokrycia, a dekarz wyznacza go sznurem i miarą, uwzględniając pierwszą łatę przy okapie i ostatnią przy kalenicy.

Typowe kłopoty to łaty mokre lub krzywe, przybite zbyt małą liczbą gwoździ, łączone na styk poza krokwią, a także źle dobrany rozstaw. Po latach łaty potrafią zbutwieć, zwłaszcza tam, gdzie pod pokrycie dostawała się woda. Spróchniałe łaty pękają pod stopą i nie trzymają mocowań dachówki.

Przy przemieszczaniu się dachówek, zapadaniu się pojedynczych rzędów albo pękaniu pokrycia przy wejściu na dach, łaty trzeba sprawdzić. Przy wymianie pokrycia zawsze wymienia się je na nowe. Dobrze wyznaczone łaty widać po tym, że dachówki leżą w idealnie prostych rzędach, a zakłady są równe na całej połaci.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Kontrłaty, Krokiew, Deskowanie pełne · Wikipedia: Łata (budownictwo)

Czym jest ława kominiarska?

Ława kominiarska: Metalowy podest lub kładka montowana na połaci dachu, umożliwiająca bezpieczne przejście kominiarza i dekarza do komina lub innych urządzeń na dachu.

Ława kominiarska to wąska, ażurowa kładka z blachy lub kratki stalowej, opierana na wspornikach przykręconych do konstrukcji dachu. Biegnie zwykle od wyłazu dachowego lub od drabiny do komina, tak żeby osoba wykonująca przegląd czy czyszczenie nie musiała chodzić po samym pokryciu.

Ławy produkuje się w różnych długościach, a ich wsporniki dobiera się do pokrycia, podobnie jak przy płotkach śniegowych. Montuje się je poziomo, wzdłuż połaci, albo jako ciąg schodkowy w górę dachu. Uzupełnieniem są stopnie kominiarskie, czyli pojedyncze podesty pod stopę, oraz uchwyty asekuracyjne.

Przepisy budowlane i przeciwpożarowe wymagają zapewnienia bezpiecznego dostępu do kominów, a szczegóły ustala się z projektantem lub kominiarzem. Z punktu widzenia dekarza ława przede wszystkim chroni pokrycie. Chodzenie po dachówce kończy się pękniętymi dachówkami, a po blachodachówce wgnieceniami i odpryskami powłoki.

Przy ławach trzeba zwracać uwagę na stan wsporników i ich mocowań. Zardzewiała ława, która rusza się pod nogą, jest niebezpieczna. Każdy wspornik, który przebija pokrycie, musi być szczelny, bo inaczej punktowo przecieka. Przy wymianie pokrycia ławę zdejmuje się i montuje ponownie na nowych wspornikach, dopasowanych do nowego materiału. To dobra chwila, żeby ocenić, czy stara ława nadaje się jeszcze do użytku.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Stopnie kominiarskie, Wyłaz dachowy, Komin · Wikipedia: Ława kominiarska

Czym są łączniki ciesielskie stalowe?

Łączniki ciesielskie stalowe: Ocynkowane elementy z blachy stalowej, takie jak kątowniki, wieszaki belek czy kotwy krokwiowe, służące do łączenia i wzmacniania elementów więźby.

Stalowe łączniki stały się codziennością na budowach, bo przyspieszają pracę i dają przewidywalną nośność. Do najczęściej używanych należą kątowniki, kotwy krokwiowe mocujące krokiew do murłaty, wieszaki belek stosowane przy wymianach i jętkach, płytki perforowane, taśmy do stężeń oraz stopy słupów.

Łączniki mocuje się specjalnymi gwoździami pierścieniowymi lub wkrętami do łączników, w ilości i rozmieszczeniu podanym przez producenta. To ważne, bo deklarowana nośność dotyczy łącznika przybitego kompletnie, a nie przymocowanego dwoma przypadkowymi gwoździami. Stal jest ocynkowana, a do miejsc szczególnie narażonych na wilgoć dobiera się łączniki o grubszej powłoce lub ze stali nierdzewnej.

Typowe błędy to łączniki przybite zwykłymi gwoździami budowlanymi, niekompletnie wypełnione otwory, łączniki wygięte na siłę, bo nie pasowały, oraz brak kotew krokwiowych przy murłatach. Na mocno zawilgoconych poddaszach łączniki potrafią korodować, co widać jako rdzawe zacieki na drewnie.

Przy przeglądzie więźby warto spojrzeć, czy łączniki nie rdzewieją i czy gwoździe nie wychodzą z drewna. Uzupełnienie brakujących łączników to szybka praca, która wyraźnie poprawia sztywność dachu. Łączników nie wolno też zastępować prowizorkami z blachy wyciętej na budowie. Jeśli nie wiadomo, jaki łącznik pasuje do danego połączenia, lepiej zapytać, niż dobierać na oko.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wkręty ciesielskie, Kotwa murłaty, Złącza ciesielskie

Czym jest łupek naturalny?

Łupek naturalny: Łupek naturalny to pokrycie z cienkich płytek skały metamorficznej, łupanych ręcznie z bloków, jedno z najtrwalszych i najbardziej szlachetnych pokryć dachowych.

Łupek dachowy wydobywa się w kamieniołomach i rozszczepia wzdłuż naturalnych płaszczyzn na płytki o grubości kilku milimetrów. Następnie przycina się je do różnych kształtów: prostokątów, łusek, kształtów zaokrąglonych czy do krycia staroniemieckiego, gdzie każda płytka jest nieco inna. Kolor jest zazwyczaj ciemnoszary, grafitowy lub czarny, z naturalnym, matowym połyskiem.

Pokrycie z łupka jest ciężkie, niepalne i przy dobrym materiale wytrzymuje bardzo długo. Montaż jest pracochłonny i wymaga doświadczenia: płytki mocuje się gwoździami lub hakami ze stali nierdzewnej lub miedzi, na deskowaniu lub łatach, w zależności od techniki. Na dachach stromych i na ścianach łupek wygląda wyjątkowo dobrze.

Jakość łupka różni się w zależności od złoża. Słabszy kamień może zawierać domieszki, które utleniają się i dają rdzawe zacieki lub rozwarstwienia. Typowe usterki na starych dachach to pęknięte płytki, przerdzewiałe gwoździe i zsuwające się elementy. Wymiana pojedynczych płytek wymaga specjalnych narzędzi, dlatego naprawy powinien wykonywać ktoś, kto zna tę technikę.

Łupek naturalny dobrze sprawdza się także na ścianach, lukarnach i kominach, gdzie tworzy jednolitą całość z dachem. Ze względu na koszt materiału i pracy wybiera się go głównie na domy, gdzie ważna jest stylowa architektura, oraz przy renowacji zabytków, które pierwotnie były nim kryte.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Łupek włóknisto-cementowy, Dachówka ceramiczna, Gont drewniany · Wikipedia: Łupek

Czym jest łupek włóknisto-cementowy?

Łupek włóknisto-cementowy: Łupek włóknisto-cementowy to płaska, cienka płytka dachowa z cementu wzmocnionego włóknami, imitująca łupek naturalny, lżejsza i tańsza od kamienia.

Współczesne płytki włóknisto-cementowe produkuje się z cementu, wypełniaczy i włókien syntetycznych lub celulozowych, bez azbestu. Mają regularne wymiary, jednolitą grubość i fabryczną powłokę barwiącą, najczęściej w odcieniach grafitu i czerni. Wyglądem przypominają łupek, ale są bardziej powtarzalne i łatwiejsze w montażu.

Płytki układa się na deskowaniu lub łatach, w zależności od systemu, mocując je gwoździami i haczykami. Jest to pokrycie lżejsze od ceramiki i kamienia, dlatego nadaje się także na więźby o mniejszej nośności. Daje elegancki, płaski efekt, chętnie stosowany na domach o nowoczesnej i klasycznej architekturze.

Trzeba odróżnić nowe płytki od starych łupków włóknisto-cementowych produkowanych dawniej, które mogły zawierać azbest. Ich demontaż podlega takim samym zasadom jak usuwanie eternitu. Nowe płytki są dość kruche przy punktowym nacisku, więc po dachu chodzi się ostrożnie. Z czasem powłoka matowieje i może pojawić się mech, który usuwa się delikatnym myciem.

Przy mocowaniu płytek ważne jest stosowanie łączników z materiałów odpornych na korozję, zwykle ze stali nierdzewnej lub miedzi, bo zwykłe gwoździe po kilku latach rdzewieją i barwią płytki. Na krawędziach i kalenicy stosuje się zazwyczaj obróbki blacharskie dopasowane kolorem do pokrycia.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Łupek naturalny, Eternit, Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe

Do góry

M

Czym jest malowanie dachu?

Malowanie dachu: Malowanie dachu to nałożenie na oczyszczone pokrycie farby dachowej, która odnawia kolor i odtwarza warstwę ochronną blachy, dachówki betonowej lub innego podłoża.

Najczęściej maluje się dachy z blachy stalowej, ocynkowanej i powlekanej, a także dachówkę cementową i betonową. Farba na blasze pełni przede wszystkim funkcję antykorozyjną, a dopiero w drugiej kolejności estetyczną. Na dachówce odświeża wyblakły kolor i ogranicza nasiąkliwość.

O trwałości malowania decyduje przygotowanie podłoża, a nie sama farba. Dach trzeba umyć, usunąć mech, luźną farbę i rdzę, odtłuścić i osuszyć. Ogniska korozji czyści się do zdrowego metalu i zabezpiecza gruntem. Blachę ocynkowaną, zwłaszcza nową, przygotowuje się w specjalny sposób, bo zwykła farba słabo trzyma się świeżego cynku.

Farby dobiera się do rodzaju podłoża: inne są do blachy ocynkowanej, inne do blachy powlekanej, a jeszcze inne do dachówki. Maluje się zwykle dwiema warstwami, pędzlem, wałkiem lub natryskiem, przy suchej pogodzie i w temperaturze zalecanej przez producenta. Nie maluje się w pełnym słońcu na rozgrzanej blasze ani gdy zapowiadany jest deszcz lub nocny przymrozek z rosą.

Malowanie nie zastąpi wymiany, gdy blacha jest przerdzewiała na wylot, a dachówki popękane. Wtedy farba tylko maskuje problem na krótko. Kolor farby także ma znaczenie praktyczne. Ciemne dachy mocniej nagrzewają się w słońcu, a jasne szybciej pokazują zabrudzenia, więc wybór dobrze jest omówić z wykonawcą jeszcze przed zamówieniem materiału.

Usługa: Malowanie dachu · Zobacz też: Renowacja blachy, Grunt antykorozyjny, Korozja blachy, Mycie ciśnieniowe

Czym jest masa bitumiczna?

Masa bitumiczna: Masa bitumiczna to gęsty materiał na bazie asfaltu, często modyfikowanego kauczukiem, służący do uszczelniania, klejenia pap i wykonywania napraw hydroizolacji.

Masy bitumiczne występują w wiadrach, puszkach i kartuszach. Mogą być rozpuszczalnikowe, które schną przez odparowanie rozpuszczalnika, albo wodne, dyspersyjne, mniej uciążliwe w użyciu, ale wrażliwe na deszcz tuż po nałożeniu. Niektóre zawierają włókna wzmacniające lub wypełniacze, inne są przeznaczone do pracy na wilgotnym podłożu, nawet w czasie deszczu.

Na dachach płaskich masy bitumiczne służą do klejenia papy na zimno, do smarowania i uszczelniania drobnych pęknięć, do zabezpieczania krawędzi wywinięć i obróbek oraz do odnawiania starych pokryć jako powłoka renowacyjna. W kartuszach są wygodne do uszczelniania szczelin przy kominach i listwach.

Właściciele domów często traktują masę jako lekarstwo na każdy przeciek. Smarowanie dachu co roku grubą warstwą masy może na chwilę pomóc, ale nie usunie przyczyny, jeśli problemem są rozklejone zakłady, zła obróbka attyki czy pęknięta papa pod spodem. Z czasem grube warstwy masy pękają i łuszczą się.

Masę nakłada się na czyste, suche i zagruntowane podłoże, w grubości zalecanej przez producenta. Nie wolno jej łączyć z niektórymi membranami, na przykład PVC czy EPDM, bez sprawdzenia zgodności. Jeśli przeciek wraca po kolejnym smarowaniu, czas na diagnozę u dekarza.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Grunt bitumiczny, Klejenie papy na zimno, Renowacja pokrycia papowego

Czym jest mata drenażowa?

Mata drenażowa: Mata drenażowa to profilowana płyta lub mata, najczęściej z wytłoczonej folii polietylenowej, tworząca pod warstwami dachu lub tarasu przestrzeń, którą swobodnie spływa woda.

Najbardziej znana jest mata kubełkowa, czyli folia z wytłoczonymi wypustkami. Ułożona na hydroizolacji tworzy szczelinę, którą woda spływa do wpustów, zamiast stać pod substratem, żwirem czy płytkami. Na dachach zielonych stosuje się też maty z zagłębieniami magazynującymi część wody dla roślin, a nadmiar odprowadzającymi do odpływów.

Zwykle matę drenażową łączy się z geowłókniną filtracyjną, przyklejoną fabrycznie lub ułożoną osobno. Włóknina zatrzymuje drobne cząstki gleby lub piasku, które inaczej zamuliłyby drenaż. Mata chroni również hydroizolację przed uszkodzeniami mechanicznymi i korzeniami.

Na tarasach mata drenażowa bywa stosowana pod płytami układanymi na podsypce lub pod jastrychem dociskowym. Pozwala szybko odprowadzić wodę, która przeniknęła przez fugi, i ogranicza ryzyko przemarzania warstw. Bez drenażu woda zalegająca pod płytkami zimą zamarza, rozsadza zaprawę i powoduje odpadanie płytek.

Przy montażu ważny jest kierunek ułożenia i połączenie z wpustami lub krawędzią z otworami odpływowymi. Mata zakryta szczelnie przy krawędzi zamieni się w zbiornik zamiast w drenaż. Przed zasypaniem warto sprawdzić, czy woda swobodnie dopływa do każdego odpływu. Po przykryciu matę trudno poprawić bez rozbierania nawierzchni. Na dachach zielonych matę dobiera się do grubości podłoża i rodzaju roślin.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Dach zielony, Geowłóknina, Taras na stropodachu

Czym jest materiał inwestora?

Materiał inwestora: Materiał inwestora to materiały budowlane kupione i dostarczone przez zleceniodawcę, z których wykonawca jedynie wykonuje zleconą pracę.

Wielu właścicieli domów woli sami kupić dachówkę czy blachę, bo mają rabat w hurtowni, chcą wybrać konkretny produkt albo po prostu kontrolować wydatki. To całkowicie normalne, ale zmienia podział odpowiedzialności między stronami.

Jeśli materiał jest wadliwy, reklamację składa się u sprzedawcy lub producenta, a nie u dekarza. Wykonawca odpowiada za sposób montażu, ale nie za wady fabryczne. Z kolei gdy dekarz uważa, że materiał nie nadaje się do danego dachu, powinien to zgłosić przed rozpoczęciem prac, najlepiej na piśmie. Kupując samodzielnie, zwróć uwagę na partie produkcyjne. Dachówki i blachy z różnych partii mogą się minimalnie różnić odcieniem, co widać na dachu w słońcu. Dobrze jest zamówić cały materiał naraz, z niewielkim zapasem, a nadwyżkę zostawić na przyszłe naprawy. Kilka zapasowych dachówek w garażu przydaje się bardziej, niż się wydaje.

Kłopoty pojawiają się najczęściej przy kompletności dostaw. Brak gąsiorów, dachówek krawędziowych, taśm kalenicowych czy właściwych wkrętów wstrzymuje robotę. Dobrze jest poprosić dekarza o listę materiałów i ilości, a potem sprawdzić dostawę razem z nim.

Przy materiale inwestora ustal w umowie, kto rozładowuje dostawę, gdzie jest składowana i kto odpowiada za jej zabezpieczenie przed kradzieżą i pogodą. Pozornie drobne sprawy potrafią być źródłem sporów.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Robocizna, Gwarancja producenta, Deklaracja właściwości użytkowych, Stawka VAT 8%

Czym jest mech na dachu?

Mech na dachu: Mech na dachu to zielony, gąbczasty nalot roślin zarodnikowych, który porasta pokrycie w miejscach zacienionych i wilgotnych, najczęściej na dachówce, eternicie i papie.

Mech lubi cień, wilgoć i szorstkie powierzchnie. Najszybciej pojawia się na północnych połaciach, pod drzewami i na starszych dachówkach cementowych lub ceramicznych bez angoby. Na początku wygląda niewinnie, ale z czasem tworzy grube poduszki, które działają jak gąbka.

Problem nie polega na samym wyglądzie. Mech zatrzymuje wodę na pokryciu, przez co dachówka jest stale mokra i w zimie pęka od mrozu. Wrasta między zakłady, podnosi dachówki i tworzy tamy, przez które woda może cofać się pod pokrycie. Kawałki mchu spłukiwane deszczem zatykają rynny i rury spustowe.

Usuwa się go mechanicznie, szczotkami i skrobakami, potem dach myje się, a na koniec stosuje środek biobójczy, który niszczy pozostałe zarodniki. Samo mycie ciśnieniowe bez preparatu daje efekt na krótko. Po czyszczeniu dobrze jest zaimpregnować dachówkę, bo gładsza i mniej nasiąkliwa powierzchnia trudniej zarasta.

Czyszczenie dachu to praca na wysokości na śliskiej powierzchni. Wchodzenie na zamszony dach bez asekuracji to proszenie się o wypadek, a źle nadepnięta dachówka łatwo pęka. Na papie i gontach bitumicznych mech usuwa się delikatniej, bez ostrych skrobaków i mocnego strumienia wody, żeby nie zedrzeć posypki chroniącej masę bitumiczną przed słońcem i nie skrócić życia pokrycia.

Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Porosty, Glony na dachu, Mycie ciśnieniowe, Środek biobójczy · Wikipedia: Mchy

Czym jest membrana dachowa?

Membrana dachowa: Membrana dachowa to wysokoparoprzepuszczalna, wielowarstwowa włóknina układana pod pokryciem, która zatrzymuje wodę z zewnątrz, a jednocześnie wypuszcza parę wodną z wnętrza dachu.

Membrana leży między pokryciem a ociepleniem i działa jak druga linia obrony. Gdy wiatr wdmuchnie pod dachówki śnieg albo deszcz, woda spływa po membranie do rynny, zamiast wsiąkać w wełnę. Jednocześnie para wodna, która przenika od strony poddasza, może przez nią swobodnie uciekać na zewnątrz. Dzięki temu izolacja pozostaje sucha i zachowuje swoje parametry.

Najczęściej spotyka się membrany trzy- i czterowarstwowe z polipropylenu z mikroporowatym filmem funkcyjnym. Różnią się gramaturą, odpornością na rozerwanie, na promieniowanie UV i na temperaturę. Membrany wysokoparoprzepuszczalne można kłaść bezpośrednio na wełnie, bez szczeliny od spodu, co upraszcza konstrukcję w porównaniu ze starszymi foliami. Nad membraną zawsze potrzebna jest kontrłata, która tworzy przestrzeń do wentylacji i odpływu wody.

Na budowach widzę głównie trzy błędy. Pierwszy to membrana zostawiona zbyt długo bez pokrycia, przez co słońce osłabia film funkcyjny. Drugi to brak zakładów lub niezaklejone połączenia przy kominach i oknach dachowych. Trzeci to membrana ułożona odwrotnie, napisami do środka, przez co traci swoje właściwości.

Jeśli na poddaszu pojawiają się zacieki przy mocnym wietrze, a dachówki są całe, przyczyną często bywa właśnie podarta albo źle obrobiona membrana. Wtedy trzeba zdjąć fragment pokrycia i ją naprawić, a przy rozległych uszkodzeniach rozważyć wymianę pokrycia razem z membraną.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Folia wstępnego krycia, Kontrłata, Opór dyfuzyjny Sd, Szczelina wentylacyjna

Czym jest membrana EPDM?

Membrana EPDM: Membrana EPDM to elastyczna, gumowa folia z syntetycznego kauczuku etylenowo-propylenowo-dienowego, stosowana jako jednowarstwowe pokrycie dachów płaskich i zielonych.

EPDM przypomina grubą, czarną dętkę rozłożoną na całym dachu. Materiał jest bardzo rozciągliwy, odporny na promieniowanie UV, ozon i mróz, a przy tym nie zawiera plastyfikatorów, które mogłyby się z czasem ulatniać. Membrany produkuje się w dużych arkuszach, często pozwalających pokryć mały dach jednym kawałkiem bez szwów.

Membranę układa się na przygotowanym podłożu: przykleja na całej powierzchni, mocuje mechanicznie lub dociska balastem, np. żwirem lub warstwami dachu zielonego. Połączenia arkuszy wykonuje się taśmami i klejami systemowymi, a nie zgrzewaniem płomieniem. Dzięki temu montaż nie wymaga otwartego ognia.

Na co uważać? EPDM jest wrażliwy na kontakt z olejami i niektórymi rozpuszczalnikami, a połączenia muszą być wykonane na czystym, suchym podłożu, inaczej się rozklejają. Typowe usterki to odspojone szwy, przebicia przez ostre przedmioty i źle wykonane obróbki przy attykach i kominach. Uszkodzenia naprawia się łatami z tego samego materiału.

Membrany EPDM dobrze sprawdzają się na małych dachach płaskich, garażach, wiatach i dachach zielonych, gdzie liczy się elastyczność i odporność na korzenie. O trwałości decyduje staranne przygotowanie podłoża i detali, bo sama membrana jest bardzo wytrzymała, a słabym punktem bywają połączenia.

Usługa: Membrana EPDM na dach · Zobacz też: Membrana PVC, Membrana TPO, Papa wierzchniego krycia · Wikipedia: Kauczuk etylenowo-propylenowy

Czym jest membrana poliuretanowa?

Membrana poliuretanowa: Membrana poliuretanowa to płynna powłoka hydroizolacyjna na bazie żywic poliuretanowych, nakładana wałkiem, pędzlem lub natryskiem, która po utwardzeniu tworzy elastyczną, bezszwową warstwę.

W odróżnieniu od polimocznika większość membran poliuretanowych można nakładać zwykłymi narzędziami malarskimi. Materiał wylewa się na podłoże, rozprowadza wałkiem i zatapia w nim pasy wzmacniającej włókniny w narożnikach, wokół przejść i na pęknięciach. Utwardza się wolniej, zwykle w ciągu kilku godzin lub dłużej, w zależności od temperatury i wilgotności.

Membrany poliuretanowe stosuje się na dachy płaskie, balkony, tarasy i daszki, zwłaszcza tam, gdzie jest dużo detali i nierówności. Dobrze przylegają do betonu, starej papy, blachy po odpowiednim przygotowaniu. Wiele z nich ma odmiany odporne na UV, a na tarasach przykrywa się je warstwą ochronną lub płytkami.

Typowe błędy to zbyt cienka warstwa, nakładanie na mokre podłoże i pomijanie gruntu. Płynna membrana wygląda szczelnie już po jednym przejściu, ale bez odpowiedniej grubości szybko się przeciera. Producenci podają zalecane zużycie na metr kwadratowy i liczbę warstw.

Do drobnych napraw membranę poliuretanową można stosować punktowo, na przykład wokół kominka czy wpustu. Przy dużych powierzchniach lepiej zlecić pracę ekipie, która kontroluje grubość i warunki aplikacji. Przed nałożeniem kolejnej warstwy trzeba odczekać czas podany przez producenta, bo zbyt szybkie nakładanie zamyka w powłoce pęcherzyki i osłabia ją.

Usługa: Płynne membrany i polimocznik · Zobacz też: Membrana w płynie, Polimocznik, Hydroizolacja balkonu

Czym jest membrana PVC?

Membrana PVC: Membrana PVC to elastyczna folia dachowa z uplastycznionego polichlorku winylu, wzmocniona siatką lub welonem, łączona na zakładach zgrzewaniem gorącym powietrzem.

Membrany PVC są jednym z najpopularniejszych pokryć dachów płaskich na halach, budynkach usługowych i nowoczesnych domach. Arkusze rozwija się na ociepleniu, mocuje mechanicznie łącznikami w zakładach lub dociska balastem, a pasy łączy się zgrzewarką na gorące powietrze. Prawidłowo zgrzany szew jest jednorodny i bardzo szczelny.

PVC jest lekki, łatwo formuje się na detalach, a dostępne kształtki ułatwiają obróbki narożników, wpustów i przejść instalacyjnych. Membrany występują w wielu kolorach, często jasnych, które odbijają słońce i zmniejszają nagrzewanie się dachu.

PVC nie toleruje bezpośredniego kontaktu z asfaltem, polistyrenem i niektórymi olejami, bo plastyfikatory migrują i membrana z czasem kruszeje. Dlatego na starej papie czy na styropianie stosuje się warstwę oddzielającą, np. geowłókninę. Typowe usterki to nieszczelne zgrzewy, przebicia i skurcz starszych membran, który wyrywa obróbki przy attykach.

Membranę PVC na dachu płaskim warto co jakiś czas obejrzeć, szczególnie przy attykach, wpustach i przejściach instalacji. Drobne nieszczelności zgrzewów można naprawić zgrzewarką na gorące powietrze i nowym kawałkiem membrany. Starsze membrany, które stały się sztywne i kruche, trudno zgrzać i zwykle wymienia się je na nowe.

Usługa: Membrana PVC i TPO na dach · Zobacz też: Membrana TPO, Membrana EPDM, Papa termozgrzewalna · Wikipedia: Poli(chlorek winylu)

Czym jest membrana TPO?

Membrana TPO: Membrana TPO to folia dachowa z elastycznych poliolefin termoplastycznych, bez plastyfikatorów, zgrzewana gorącym powietrzem i stosowana na dachach płaskich.

TPO powstało jako alternatywa dla PVC. Elastyczność uzyskuje się tu dzięki składowi polimeru, a nie dodatkom plastyfikatorów, dlatego materiał nie traci ich z czasem. Membrany są zwykle wzmocnione siatką poliestrową lub welonem szklanym i produkowane w jasnych kolorach, które dobrze odbijają światło słoneczne.

Montaż przypomina układanie PVC: arkusze mocuje się mechanicznie, klei lub dociska balastem, a zakłady zgrzewa gorącym powietrzem. TPO lepiej niż PVC znosi sąsiedztwo niektórych materiałów, w tym bitumu, choć zawsze trzeba sprawdzić wytyczne producenta. Membrana jest odporna na promieniowanie UV i dobrze znosi warunki atmosferyczne.

TPO jest sztywniejsze niż PVC, więc trudniej je formować na drobnych detalach, a jakość zgrzewu zależy mocno od temperatury i prędkości zgrzewarki. Nieszczelne szwy to najczęstsza usterka. Po latach na jasnych membranach widać zabrudzenia, które warto zmywać, bo ciemny nalot zmniejsza odbijanie słońca. Uszkodzenia łata się kawałkami membrany zgrzewanymi na gorąco.

Przy wyborze między PVC, TPO a EPDM dekarz bierze pod uwagę podłoże, istniejące warstwy, kształt dachu i liczbę detali. Nie ma jednego materiału najlepszego do wszystkiego. Na dachach z dużą liczbą przejść i nietypowych kształtów sprawdza się materiał łatwiejszy w formowaniu, na prostych dużych połaciach liczy się trwałość i koszt.

Usługa: Membrana PVC i TPO na dach · Zobacz też: Membrana PVC, Membrana EPDM, Pokrycie dwuwarstwowe z papy

Czym jest membrana w płynie?

Membrana w płynie: Membrana w płynie to ogólna nazwa hydroizolacji nakładanej w postaci ciekłej, która po wyschnięciu lub utwardzeniu tworzy ciągłą powłokę bez łączeń i zakładów.

Do tej grupy zalicza się bardzo różne materiały: polimocznik, membrany poliuretanowe, akrylowe, hybrydowe, a także bitumiczne i polimerowo-cementowe. Wspólna jest zasada: materiał nanosi się płynnie, więc dopasowuje się do każdego kształtu, a na dachu nie ma zakładów, które mogłyby się rozkleić.

Membrany w płynie sprawdzają się przy renowacjach starych pokryć, gdzie zrywanie papy byłoby kosztowne, na dachach o skomplikowanym kształcie z wieloma przejściami, na balkonach i tarasach pod płytki. Pozwalają uszczelnić miejsca, w których papę trudno poprawnie obrobić: wokół anten, wsporników, kominów wentylacyjnych.

Nie są jednak rozwiązaniem cudownym. Wymagają suchego i nośnego podłoża, właściwej temperatury i wilgotności w czasie pracy oraz dochowania grubości. Płynna membrana położona na pęcherzach i luźnej papie odwzoruje je, a nie naprawi. Część materiałów, zwłaszcza akrylowych, ma ograniczoną odporność na długotrwale stojącą wodę.

Przed wyborem dekarz powinien ocenić stan dachu, wilgotność warstw pod spodem i spadki. Jeśli dach ma zastoiny, czasem lepiej najpierw je zlikwidować, a dopiero potem nałożyć powłokę. Dobrze wykonana powłoka płynna potrafi przedłużyć życie starego dachu o wiele lat, ale tylko wtedy, gdy wcześniej usunięto przyczyny przecieków. W przeciwnym razie problem wróci po pierwszej zimie.

Usługa: Płynne membrany i polimocznik · Zobacz też: Polimocznik, Membrana poliuretanowa, Hydroizolacja podpłytkowa, Zastoiny wody

Czym jest miecz w więźbie dachowej?

Miecz: Ukośny, krótki element więźby łączący słup z płatwią lub kleszczami, który usztywnia konstrukcję i skraca rozpiętość podpieranej belki.

Miecze montuje się pod kątem, zwykle w okolicach czterdziestu pięciu stopni, między słupem a płatwią. Tworzą trójkąt, który nie pozwala układowi się przechylić, a jednocześnie podpiera płatew w pewnej odległości od słupa. Dzięki temu płatew pracuje na krótszym odcinku i ugina się mniej.

Wykonuje się je z tarcicy o mniejszym przekroju niż słup i płatew. Klasycznie łączy się je na czop lub wrąb, dziś często na śruby i stalowe łączniki. Miecze pracują przy podmuchach wiatru i przy nierównomiernym obciążeniu śniegiem, więc połączenia muszą być ciasne i dobrze zabezpieczone.

Przy adaptacji poddasza miecze często przeszkadzają, bo zabierają miejsce przy ściankach działowych i przejściach. Ich usunięcie bez zastępczego usztywnienia osłabia płatew i całą więźbę w kierunku podłużnym. Zdarzają się też miecze, które wypadły z gniazd po wyschnięciu drewna lub poluzowaniu gwoździ.

Jeśli zauważysz szczelinę między mieczem a słupem albo płatwią, poluzowany miecz lub ślady jego cięcia, warto pokazać to fachowcowi. Uzupełnienie lub dokręcenie miecza to szybka naprawa, a zapobiega późniejszym ugięciom. W nowych więźbach miecze coraz częściej łączy się śrubami z podkładkami, co ułatwia późniejszą kontrolę. Przy przeglądzie wystarczy dokręcić nakrętki, które poluzowały się po wyschnięciu drewna, i połączenie znów pracuje jak należy.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Słup, Płatew, Zastrzał, Stężenia więźby · Wikipedia: Miecz (budownictwo)

Czym jest minimalny kąt nachylenia pokrycia?

Minimalny kąt nachylenia pokrycia: Minimalny kąt nachylenia pokrycia to najmniejszy spadek dachu, przy którym dany materiał pokryciowy według producenta zachowuje szczelność i odprowadza wodę.

Każde pokrycie układane na zakład potrzebuje spadku, żeby woda szybko spływała i nie cofała się pod elementy przy wietrze. Im bardziej płaski dach, tym wolniej spływa woda i tym łatwiej wiatr wdmuchuje ją pod spód. Dlatego dachówki, łupek, gont drewniany i strzecha wymagają wyraźnych spadków, blachy i gonty bitumiczne dopuszczają mniejsze, a dachy płaskie kryje się papą lub membranami, które tworzą ciągłą, szczelną warstwę.

Konkretne wartości zawsze podaje producent dla danego modelu, a różnice są duże nawet w obrębie jednego rodzaju materiału. Przykładowo karpiówka potrzebuje zwykle większego kąta niż dachówka zakładkowa, a blacha na rąbek mniejszego niż blachodachówka. Przy kątach bliskich minimum producenci często wymagają dodatkowo szczelniejszego wstępnego krycia.

Ułożenie pokrycia na zbyt płaskim dachu to częsta przyczyna przecieków, które trudno potem naprawić bez zmiany materiału. Typowy przykład to dachówka na płaskiej przybudówce albo blachodachówka na prawie płaskiej wiacie. Przed zakupem materiału dekarz powinien zmierzyć spadek i sprawdzić go w karcie produktu.

Kąt nachylenia można zmierzyć poziomicą z kątomierzem albo prostym telefonem z aplikacją, przykładając go do krokwi. Wynik warto porównać z dokumentacją projektową, bo w praktyce dach bywa bardziej płaski, niż zakładał projekt. Zmiana materiału na etapie zakupu kosztuje dużo mniej niż poprawki po pierwszej zimie.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Zakład pokrycia, Pokrycie dachowe, Karpiówka

Czym jest mistrz dekarski?

Mistrz dekarski: Mistrz dekarski to dekarz, który zdał egzamin mistrzowski przed komisją izby rzemieślniczej i otrzymał dyplom mistrza w zawodzie dekarz.

W rzemiośle obowiązuje stopniowanie kwalifikacji: uczeń, czeladnik, mistrz. Egzamin czeladniczy potwierdza, że ktoś samodzielnie wykonuje prace dekarskie. Egzamin mistrzowski idzie dalej i obejmuje także wiedzę teoretyczną, kalkulację kosztów, przepisy oraz umiejętność kształcenia uczniów.

Dyplom mistrza nie jest wymagany, żeby prowadzić firmę dekarską, i nie zastępuje uprawnień budowlanych. Dla klienta jest jednak sygnałem, że wykonawca poważnie traktuje zawód i przeszedł zewnętrzną weryfikację umiejętności. Mistrz może też szkolić uczniów w swoim zakładzie. Do egzaminu mistrzowskiego dopuszcza się osoby, które mają odpowiednie wykształcenie i staż pracy w zawodzie, określone w przepisach o rzemiośle. Część praktyczna polega na wykonaniu zadania dekarskiego pod okiem komisji, a część teoretyczna obejmuje między innymi technologię, materiałoznawstwo, rysunek techniczny, bhp i podstawy prowadzenia działalności gospodarczej. Egzaminy organizują izby rzemieślnicze, które wydają też dyplomy.

Nie warto jednak przeceniać samego papieru. Są świetni dekarze bez dyplomu i przeciętni z dyplomem. Najlepiej łączyć ten sygnał z innymi: referencjami, zdjęciami realizacji, sposobem prowadzenia wyceny, gotowością do spisania umowy i udzielenia gwarancji.

Jeśli wykonawca powołuje się na tytuł mistrza, możesz poprosić o okazanie dyplomu. To normalna praktyka i nikt rzetelny się o to nie obrazi.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dekarz, Uprawnienia budowlane, Szkolenie BHP

Czym jest mnich-mniszka?

Mnich-mniszka: Mnich-mniszka to tradycyjne pokrycie z dwóch rodzajów rynnowych dachówek: wklęsłych mniszek ułożonych korytem do góry i przykrywających je wypukłych mnichów.

W tym systemie mniszka leży jak mała rynienka i prowadzi wodę w dół połaci, a mnich nakłada się na styki dwóch sąsiednich mniszek, zamykając szczelinę od góry. Taki sposób krycia znany jest od stuleci, szczególnie w architekturze sakralnej, klasztornej i zabytkowej, stąd nazwa. Pokrycie ma charakterystyczny, mocno plastyczny rysunek i daje głęboki cień na dachu.

Mnich-mniszka jest bardzo ciężka i wymaga dużej liczby elementów na metr kwadratowy. Krycie jest powolne, bo każdy element trzeba ułożyć ręcznie, a dawniej osadzano je na zaprawie. Współcześnie produkuje się wersje z mocowaniem mechanicznym i elementami systemowymi, co poprawia odporność na wiatr. Dach musi mieć odpowiednio duży spadek, wartości podaje producent.

Przy naprawach takich dachów spotyka się pęknięte mnichy, wysunięte elementy i zarośnięte mchem mniszki, w których stoi woda. Wymiana pojedynczych sztuk jest możliwa, ale najważniejsze jest dobranie podobnej dachówki i odtworzenie mocowania. Na obiektach wpisanych do rejestru zabytków prace prowadzi się w uzgodnieniu z konserwatorem.

Ze względu na masę pokrycia każdy remont dachu krytego mnich-mniszką zaczyna się od oceny stanu więźby. Spróchniałe końce krokwi i murłaty pod takim ciężarem szybko dają ugięcia połaci, które z ziemi widać jako falowanie rzędów dachówek.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Holenderka, Karpiówka, Dachówka ceramiczna

Czym jest mocowanie mechaniczne?

Mocowanie mechaniczne: Mocowanie mechaniczne to przytwierdzanie papy lub membrany do konstrukcji dachu łącznikami, takimi jak wkręty z talerzykami lub kołki, zamiast przyklejania jej na całej powierzchni.

Łączniki rozmieszcza się w zakładach poszczególnych pasów, a kolejny pas przykrywa je i zostaje zgrzany lub sklejony. W ten sposób z góry nie widać żadnego łącznika. Ich liczba i rozstaw zależą od strefy dachu: w narożnikach i przy krawędziach, gdzie wiatr ma największą siłę ssania, mocowań musi być więcej niż w środku połaci. Ustala się to na podstawie obliczeń lub wytycznych producenta systemu.

Metodę stosuje się głównie na dachach z blachy trapezowej, na deskowaniu oraz na ociepleniu z wełny lub płyt PIR, gdzie klejenie byłoby trudne albo niemożliwe. Pozwala ona przymocować w jednym przejściu zarówno ocieplenie, jak i hydroizolację. Popularna jest na halach i dużych dachach przemysłowych, ale bywa używana również na domach.

Do mocowań używa się łączników przeznaczonych do konkretnego podłoża: innych do blachy, innych do betonu, innych do drewna. Długość dobiera się do grubości ocieplenia. Zbyt krótkie łączniki to częsta przyczyna zrywania pokryć przez wichury.

Na co uważać? Przy podłożu z betonu kotwy wymagają wiercenia, które może uszkodzić instalacje w stropie. Na starych płytach dachowych trzeba sprawdzić nośność. Membrana źle zamocowana w strefach brzegowych łopocze na wietrze, co z czasem prowadzi do rozdarć przy łącznikach.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Membrana PVC, Membrana TPO, Papa termozgrzewalna, Zakład papy

Czym jest mokra izolacja termiczna?

Mokra izolacja termiczna: Mokra izolacja termiczna to wełna, piana lub płyty ocieplenia dachu, które nasiąkły wodą z przecieku lub skroplin i przez to straciły zdolność zatrzymywania ciepła.

Wełna mineralna izoluje dzięki powietrzu uwięzionemu między włóknami. Gdy zamiast powietrza pojawia się woda, materiał zaczyna przewodzić ciepło dużo lepiej niż powinien. Zawilgocona wełna osiada, zbija się, odkleja od krokwi i tworzy szczeliny, przez które ucieka ciepło. Długo zalegająca woda sprzyja też pleśni i butwieniu drewna.

Na poddaszu objawia się to chłodnymi miejscami na skosach, plamami na płytach gipsowo-kartonowych, zapachem stęchlizny i wyższymi rachunkami za ogrzewanie. Na dachu płaskim mokre ocieplenie pod papą można wykryć kamerą termowizyjną lub odkrywką.

Mokrej wełny zwykle nie da się skutecznie wysuszyć na miejscu, zwłaszcza zamkniętej między membraną a paroizolacją. Po usunięciu przyczyny zawilgocenia zdejmuje się zabudowę, usuwa mokry materiał, osusza konstrukcję, sprawdza stan drewna i układa nowe ocieplenie z poprawną paroizolacją. Pianka natryskowa zachowuje się inaczej, ale i ona, gdy jest nasiąknięta, wymaga oceny i często wymiany.

Zostawienie mokrej izolacji w nadziei, że sama wyschnie, kończy się zwykle zagrzybieniem i kosztowniejszym remontem. Warto przy tym sprawdzić, czy przy ponownym ociepleniu przewidziano szczelinę wentylacyjną nad wełną lub zastosowano membranę wysokoparoprzepuszczalną. Bez tego wilgoć znowu nie będzie miała drogi ucieczki i problem może wrócić już po pierwszej zimie.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Zawilgocenie, Skropliny pod pokryciem, Pleśń na poddaszu, Termowizja dachu

Czym jest mostek termiczny?

Mostek termiczny: Mostek termiczny to fragment przegrody, przez który ciepło ucieka znacznie szybciej niż przez sąsiednie obszary, z powodu przerwania lub osłabienia warstwy ocieplenia.

W dachu mostki powstają przede wszystkim tam, gdzie łączą się różne elementy: przy murłacie i wieńcu, na styku skosu ze ścianką kolankową, wokół okien dachowych i kominów, przy ścianach szczytowych. Krokwie też są mostkiem, bo drewno izoluje kilka razy gorzej niż wełna. Dlatego przy ociepleniu tylko między krokwiami ich obrys bywa widoczny na zdjęciu termowizyjnym.

Poza stratą ciepła mostek obniża temperaturę wewnętrznej powierzchni. Jeśli spadnie ona poniżej punktu rosy, pojawia się wilgoć, a potem pleśń. Zimą zdarza się, że na dachu nad mostkiem śnieg topnieje szybciej, co przy okapie daje sople i zastoiny lodowe.

Mostkom zapobiega się przez ciągłość izolacji. Dobrym sposobem jest druga warstwa ocieplenia pod krokwiami, poprzecznie do pierwszej, albo ocieplenie nakrokwiowe. Przy murłacie trzeba połączyć izolację dachu z izolacją ściany. Wełnę wycina się na wcisk, bez szpar.

Gdy na skosach widać ciemne pasy wzdłuż krokwi, w narożnikach zbiera się pleśń, a rachunki za ogrzewanie są wysokie, zrób badanie kamerą termowizyjną. Pokaże ono dokładnie, gdzie trzeba poprawić ocieplenie, bez rozbierania całego poddasza. Przy wymianie pokrycia na starym domu warto przy okazji zajrzeć w strefę okapu, bo tam mostki są najczęstsze i najłatwiej je poprawić od zewnątrz.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ocieplenie podkrokwiowe, Termowizja, Kondensacja powierzchniowa, Współczynnik U · Wikipedia: Mostek termiczny

Czym jest mrozoodporność dachówki?

Mrozoodporność dachówki: Mrozoodporność dachówki to jej zdolność do przetrwania wielokrotnego zamarzania i rozmarzania wody w porach materiału bez pękania, łuszczenia i kruszenia.

Każda dachówka ceramiczna i cementowa w pewnym stopniu nasiąka wodą. Gdy temperatura spada poniżej zera, woda w porach zamarza i zwiększa objętość, rozpychając materiał od środka. W naszym klimacie takich cykli jest w sezonie wiele, więc słaba mrozoodporność szybko daje o sobie znać: najpierw drobne odpryski powierzchni, potem pęknięcia i rozwarstwienia.

Producenci badają mrozoodporność zgodnie z normami wyrobu i deklarują ją w dokumentach. Na mrozoodporność wpływa nasiąkliwość, struktura czerepu, jakość wypału i powłoki. Dachówki angobowane i glazurowane chłoną zwykle mniej wody niż naturalne.

W praktyce problem dotyczy najczęściej starych pokryć, dachówek nieznanego pochodzenia i niektórych partii z rozbiórek. Na dachu widać to jako złuszczone powierzchnie, ubytki krawędzi i pęknięcia, często w miejscach zacienionych, gdzie dachówka długo pozostaje mokra. Pojedyncze sztuki wymienia się w ramach naprawy, a przy masowym kruszeniu się pokrycia trzeba myśleć o wymianie.

Ryzyko przemarzania zwiększa każda sytuacja, w której dachówka długo pozostaje mokra: brak wentylacji pod pokryciem, zalegające liście, mech trzymający wilgoć, cienie od drzew. Regularne czyszczenie dachu i sprawne odprowadzenie wody to najprostsze sposoby, by przedłużyć życie nawet starszego pokrycia ceramicznego.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Dachówka ceramiczna, Dachówka rozbiórkowa, Wykwity na dachówce

Czym jest murłata?

Murłata: Pozioma belka ułożona na ścianie zewnętrznej lub ściance kolankowej, na której opierają się dolne końce krokwi.

Murłata, nazywana też namurnicą, to pośrednik między murem a więźbą. Rozkłada nacisk krokwi na długość ściany i pozwala solidnie przytwierdzić dach do budynku. Leży na wieńcu żelbetowym i jest do niego zakotwiona prętami gwintowanymi lub kotwami, a krokwie łączy się z nią na wrąb i dodatkowo łącznikami.

Przekrój murłaty dobiera się do konstrukcji dachu. Pod murłatę układa się izolację przeciwwilgociową, najczęściej papę lub specjalną taśmę, żeby drewno nie podciągało wilgoci z betonu. Murłata powinna być zaimpregnowana i wykonana z suchego drewna, bo potem jest częściowo zakryta murem, ociepleniem i obróbkami.

To element szczególnie narażony na zawilgocenie. Przy nieszczelnym okapie, cofającej się wodzie z rynny lub kondensacji pod źle wentylowanym dachem murłata gnije od góry i od spodu. Kłopoty sprawia też słabe zakotwienie, przez które wiatr może przy silnych podmuchach podrywać dach.

Przy wymianie pokrycia albo docieplaniu warto odsłonić okap i obejrzeć murłatę. Miękkie, ciemne drewno, rdzawe zacieki przy kotwach, szczeliny między murłatą a wieńcem to powody, by ją wzmocnić, częściowo wymienić lub dokotwić. Stan murłaty często decyduje o tym, czy wymiana pokrycia skończy się na nowych łatach, czy będzie trzeba sięgnąć głębiej. Lepiej wiedzieć to przed rozpoczęciem prac, bo pozwala uniknąć niespodzianek w harmonogramie i budżecie remontu.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wieniec, Kotwa murłaty, Izolacja pod murłatą, Ścianka kolankowa · Wikipedia: Murłata

Czym jest mycie ciśnieniowe dachu?

Mycie ciśnieniowe: Mycie ciśnieniowe dachu to czyszczenie pokrycia strumieniem wody pod wysokim ciśnieniem, które usuwa brud, mech, glony i luźne zanieczyszczenia z powierzchni dachówki, blachy lub betonu.

To najczęstszy sposób przygotowania dachu do impregnacji lub malowania, a także zwykłe odświeżenie zarośniętego pokrycia. Używa się myjek ciśnieniowych z dyszami płaskimi lub rotacyjnymi oraz specjalnych głowic do czyszczenia powierzchni, które zmniejszają rozbryzg.

Ciśnienie trzeba dobrać do pokrycia. Twarda dachówka ceramiczna dobrze znosi mocny strumień, ale stara dachówka cementowa może stracić warstwę wierzchnią, a na blasze zbyt bliska dysza potrafi uszkodzić powłokę lakierniczą. Gonty bitumiczne i papa źle znoszą mycie ciśnieniowe, bo woda wypłukuje posypkę, która chroni masę bitumiczną przed słońcem. Strumień kieruje się zawsze od góry w dół, zgodnie ze spływem wody, a nie pod zakłady.

Przed myciem usuwa się mechanicznie grube warstwy mchu, a po nim stosuje środek biobójczy, żeby zarodniki nie odrosły po kilku miesiącach. Rynny i rury spustowe trzeba potem wyczyścić, bo trafia do nich cała zmyta masa.

Eternitu, czyli płyt azbestowo-cementowych, nie myje się ciśnieniowo. Strumień uwalnia włókna azbestu, które z wodą rozpryskują się po posesji. Podczas mycia woda w dużych ilościach spływa do rynien i na teren wokół domu. Dobrze jest wcześniej osłonić rośliny, okna i elewację, a meble ogrodowe i samochody odstawić dalej od ścian.

Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Mech na dachu, Impregnacja dachówki, Środek biobójczy, Demontaż azbestu · Wikipedia: Myjka ciśnieniowa

Do góry

N

Czym jest naczółek?

Naczółek: Niewielka, zwykle trójkątna połać dachowa ścinająca wierzchołek ściany szczytowej i opadająca w stronę szczytu budynku, typowa dla dachów naczółkowych.

Naczółek to element charakterystyczny dla dachów naczółkowych, ale bywa też stosowany na pojedynczych szczytach dachów wielospadowych. Zamiast ostrego trójkąta ściany szczytowej mamy jej niższą, pionową część zakończoną małą skośną połacią. Z zewnątrz wygląda to tak, jakby ktoś przyciął czubek szczytu i przykrył go dachem.

Ma znaczenie praktyczne. Obniża ścianę szczytową, więc mniej narażonej na deszcz i wiatr powierzchni zostaje bez osłony okapu. Zmienia też sylwetkę domu, nadając jej bardziej przysadzisty i tradycyjny charakter. Kąt nachylenia naczółka bywa taki sam jak głównych połaci albo większy, co trzeba uwzględnić przy doborze pokrycia.

Wykonanie naczółka wymaga krokwi narożnych i kulawek, czyli krótszych krokwi opartych na narożnych. Każdy rząd dachówek trzeba dociąć pod kątem przy obu narożnikach, a krótka krawędź okapowa wymaga własnej rynny lub obróbki. Przy blachodachówce dochodzą dodatkowe cięcia arkuszy, które warto zabezpieczyć farbą zaprawkową.

Najczęstsze problemy to przecieki w miejscu styku naczółka z pionową ścianą szczytową, zapchana rynna pod naczółkiem i luźne gąsiory na krótkich narożnikach. Jeśli na ścianie szczytowej widać zacieki albo pleśń na poddaszu w tej strefie, trzeba sprawdzić obróbkę.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dach naczółkowy, Szczyt, Narożnik, Ściana szczytowa · Wikipedia: Dach naczółkowy

Czym jest nakładka ciesielska?

Nakładka ciesielska: Złącze, w którym dwa elementy drewniane nachodzą na siebie na pewnej długości i są połączone śrubami lub gwoździami, albo dodatkowy element przykręcany do belki w celu jej wzmocnienia.

Słowo nakładka ma w ciesiołce dwa znaczenia. Pierwsze to sposób łączenia: dwie belki zachodzą na siebie, czasem z wycięciem na połowę grubości, i skręca się je śrubami. Tak przedłuża się płatwie, łączy krokwie w kalenicy lub jętki z krokwiami. Drugie znaczenie to deska lub bal przykręcony z boku istniejącego elementu, żeby go wzmocnić.

W naprawach więźby nakładki są podstawowym narzędziem. Pęknięta krokiew, krokiew osłabiona przez owady albo zbyt cienka po dociepleniu dostaje obustronne nakładki z nowego drewna, skręcone śrubami lub wkrętami ciesielskimi. Dzięki temu nie trzeba rozbierać dachu i wymieniać całego elementu.

Nakładka działa tylko wtedy, gdy obejmuje zdrowe drewno po obu stronach uszkodzenia i ma odpowiednią długość. Nakładka przybita kilkoma gwoździami na odcinku spróchniałego drewna niczego nie wzmacnia. Ważne jest też, żeby nowe drewno było suche, inaczej po wyschnięciu połączenie się poluzuje.

Przy wymianie pokrycia albo ociepleniu poddasza dobrze jest od razu wzmocnić nakładkami krokwie, które budzą wątpliwości. Później, gdy dach jest zamknięty, taka praca jest znacznie trudniejsza. Nakładki przykręca się zwykle po obu stronach elementu, symetrycznie, żeby nie skręcały krokwi. Jednostronna nakładka bywa stosowana tylko tam, gdzie z drugiej strony nie ma dostępu, i wtedy musi być odpowiednio mocniejsza.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wzmocnienie więźby, Złącza ciesielskie, Wkręty ciesielskie

Czym jest naprawa punktowa dachu?

Naprawa punktowa: Naprawa punktowa dachu to usunięcie pojedynczej, dokładnie zlokalizowanej usterki pokrycia lub obróbki bez ingerencji w resztę dachu.

Większość dachów nie potrzebuje wymiany, tylko rozsądnej naprawy kilku miejsc. Wymiana pękniętej dachówki, przykręcenie oderwanej wiatrownicy, nowy kołnierz przy rurze wentylacyjnej, łata na papie, dokręcenie wkrętów, poprawienie obróbki komina to typowe naprawy punktowe, wykonywane zwykle w ciągu jednego dnia.

Warunkiem sukcesu jest trafna diagnoza. Naprawa punktowa ma sens, gdy wiadomo, skąd wchodzi woda. Gdy dekarz łata kilka miejsc na wszelki wypadek, a przeciek wraca, to znak, że przyczyna leży gdzie indziej albo jest ich więcej. Wtedy lepiej zrobić porządne szukanie przecieku, na przykład próbę wodną.

Przy punktowych naprawach używa się materiałów zgodnych z istniejącym pokryciem. Łatanie dachówki ceramicznej blachą czy uszczelnianie zakładów papy silikonem może na chwilę zatrzymać wodę, ale przyspiesza zniszczenie sąsiednich fragmentów.

Uczciwy dekarz powie, kiedy naprawy punktowe przestają mieć sens. Jeśli co sezon trzeba wracać w nowe miejsca, a pokrycie jest stare i kruche, pieniądze wydawane na łatanie lepiej odłożyć na remont całej połaci. Naprawę punktową dobrze jest udokumentować zdjęciami przed i po. Przy kolejnej usterce w tym samym miejscu łatwiej wtedy ustalić, czy to wina wykonania, czy nowy problem.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Uszczelnianie dachu, Łatanie papy, Próba wodna, Pęknięta dachówka

Czym jest narożnik dachu?

Narożnik: Wypukła, ukośna krawędź dachu powstała na styku dwóch połaci, biegnąca od kalenicy lub wierzchołka do zewnętrznego rogu budynku.

Narożnik, nazywany też grzbietem albo narożem, to odwrotność kosza. Tam, gdzie kosz jest zagłębieniem zbierającym wodę, narożnik jest grzbietem, z którego woda spływa na obie strony. Spotyka się go w dachach czterospadowych, kopertowych, namiotowych, naczółkowych i w większości dachów wielospadowych.

Konstrukcję narożnika tworzy krokiew narożna, dłuższa i często mocniejsza od zwykłych, na której opierają się krótsze krokwie kulawki. Na wierzchu narożnik przykryje się gąsiorami, takimi samymi jak na kalenicy, albo gąsiorem blaszanym. Pod nimi układa się taśmę narożną, która uszczelnia, a jednocześnie pozwala na wentylację.

Wykonanie narożnika wymaga docięcia każdej dachówki lub arkusza blachy na skos. Docięte kawałki muszą być przymocowane, bo inaczej wiatr je przesuwa lub podrywa. Na pierwszym, dolnym gąsiorze montuje się element zamykający, a dolny koniec narożnika styka się z dwiema rynnami, co wymaga starannie wykonanego narożnika rynnowego.

Typowe usterki to wypadające gąsiory, odklejona taśma, wykruszona zaprawa w starszych dachach i pęknięcia dociętych dachówek. Po wichurach narożniki warto obejrzeć, a każdy brakujący gąsior uzupełnić szybko, zanim woda dostanie się do więźby. Przy blachach warto też skontrolować, czy wkręty mocujące gąsior nie poluzowały się i czy uszczelki są całe.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Kosz, Kalenica, Dach czterospadowy, Dach kopertowy

Czym jest narożnik rynnowy?

Narożnik rynnowy: Kształtka systemu rynnowego, która łączy dwa odcinki rynny na narożu budynku pod kątem, najczęściej prostym, zewnętrznym lub wewnętrznym.

Na dachach kopertowych i wielospadowych rynna obiega budynek dookoła i na każdym narożu zmienia kierunek. Do tego służy narożnik rynnowy. Rozróżnia się narożniki zewnętrzne, stosowane na wypukłym rogu budynku, oraz wewnętrzne, montowane w narożu wklęsłym, na przykład przy wykuszu.

Gotowe narożniki produkuje się zwykle pod kątem prostym, a w systemach metalowych można zamówić lub wykonać narożniki o innym kącie, na przykład przy budynkach o nieregularnym rzucie. W PVC i stali narożniki łączy się z rynną złączkami lub zintegrowanymi uszczelkami, w tytan-cynku i miedzi lutuje się je na miejscu.

Narożnik jest miejscem, gdzie zbiega się woda z dwóch połaci, a przy narożu wewnętrznym także z kosza dachowego. To duże obciążenie. Narożnik musi być dobrze podparty hakami po obu stronach, a przy koszu warto rozważyć zabezpieczenie przed przelewaniem. Narożniki źle spasowane z rynną przeciekają szybciej niż proste odcinki.

Jeśli na rogu budynku elewacja jest regularnie mokra, a zimą zwisają tam sople, warto sprawdzić narożnik. Często problem leży w zbyt małej wydajności rynny dla dużej połaci, a nie tylko w nieszczelnym połączeniu. Czasem pomaga dołożenie dodatkowego spustu w pobliżu naroża.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Złączka rynnowa, Blacha koszowa

Czym jest nasada kominowa?

Nasada kominowa: Urządzenie montowane na wylocie przewodu kominowego, które chroni go przed deszczem i wiatrem oraz poprawia ciąg w przewodzie dymowym lub wentylacyjnym.

Nasada kominowa to zwieńczenie przewodu, zakładane na czapę komina lub bezpośrednio na rurę wkładu kominowego. W najprostszej postaci jest daszkiem, który nie pozwala wpaść deszczowi i liściom do środka. W bardziej rozbudowanej poprawia ciąg, wykorzystując wiatr do zasysania powietrza z przewodu.

Rozróżnia się nasady stałe, czyli daszki i deflektory, oraz obrotowe, potocznie turbowenty, które kręcą się pod wpływem wiatru. Wykonuje się je ze stali nierdzewnej, ocynkowanej lub aluminium. Do przewodów dymowych dobiera się nasady odporne na wysoką temperaturę i kwaśne spaliny, do wentylacyjnych wystarczają lżejsze modele.

Nasadę dobiera się do rodzaju przewodu, paliwa i usytuowania komina, a w przypadku przewodów dymowych i spalinowych najlepiej w porozumieniu z kominiarzem. Źle dobrana nasada potrafi pogorszyć ciąg, a zabrudzona sadzą lub zablokowana przez gniazdo przestaje pracować. Turbowenty zimą potrafią zamarznąć.

Jeśli w domu cofa się dym z kominka, wentylacja w łazience słabo działa przy wietrze albo do komina wpada deszcz, nasada może pomóc. Montuje się ją często razem z remontem korony komina i nowym opierzeniem. O doborze nasady na przewodzie dymowym zawsze warto porozmawiać z kominiarzem, który zna stan przewodu i warunki ciągu w danym budynku.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Czapa kominowa, Komin, Opierzenie komina

Czym jest nawiewanie śniegu pod pokrycie?

Nawiewanie śniegu: Nawiewanie śniegu to wdmuchiwanie drobnego, suchego śniegu przez szczeliny pokrycia, kalenicę i okap na poddasze, gdzie po odwilży zamienia się w wodę.

Podczas zamieci drobny śnieg zachowuje się jak pył. Wiatr wdmuchuje go przez każdą szczelinę: pod dachówki z luźnymi zamkami, przez kalenicę bez taśmy, przez okap bez grzebienia, przez kratki wentylacyjne. Na strychu powstają małe zaspy na membranie, deskach, ociepleniu i stropie.

Problem ujawnia się po odwilży. Śnieg topnieje i pojawiają się zacieki, które wyglądają jak klasyczny przeciek, choć w czasie deszczu dach jest szczelny. Najczęściej dotyczy to starych dachów krytych dachówką bez membrany lub z membraną uszkodzoną, a także dachów z dachówką karpiówką ułożoną w koronkę bez dodatkowego uszczelnienia.

Po zamieci warto zajrzeć na strych i ręcznie usunąć śnieg, zanim się roztopi. Na dłuższą metę rozwiązaniem jest sprawna membrana wstępnego krycia, taśmy kalenicowe i grzebienie okapowe, które przepuszczają powietrze, ale zatrzymują śnieg.

Gdy śnieg wpada przez kalenicę wentylowaną, przyczyną bywa zły dobór lub montaż taśmy. Wentylacji nie zamyka się jednak na głucho, bo wtedy pojawią się skropliny. Nawiany śnieg na strychu stanowi też obciążenie stropu i izolacji. Topniejąc, moczy wełnę, a ta potrzebuje potem bardzo długiego czasu na wyschnięcie, jeśli w ogóle wraca do pełnej sprawności.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Uszkodzona membrana dachowa, Uszkodzone gąsiory, Skropliny pod pokryciem

Czym jest nieszczelna obróbka?

Nieszczelna obróbka: Nieszczelna obróbka to uszkodzone lub źle wykonane połączenie blacharskie przy kominie, ścianie, oknie dachowym, koszu albo krawędzi dachu, przez które woda dostaje się pod pokrycie.

Obróbki blacharskie to miejsca, gdzie pokrycie styka się z czymś, co z dachu wystaje lub go przerywa. Właśnie tam powstaje większość przecieków, bo pokrycie samo w sobie zwykle jest szczelne, a problemy zaczynają się na styku różnych materiałów.

Typowe usterki to odklejona taśma uszczelniająca przy kominie, wykruszona zaprawa lub silikon zamiast porządnie wpuszczonej w spoinę listwy, za krótkie zakłady blach, brak rąbka odprowadzającego wodę, obróbka przybita gwoździami przez płaską część, gdzie spływa woda, a także pękające po latach lutowane łączenia. Często widuje się też obróbki komina wykonane bez kołnierza od strony kalenicy, przez co woda zatrzymuje się nad kominem i wciska pod blachę.

Objawem są zacieki przy kominie, na ścianie szczytowej lub wokół okna dachowego, zwykle po ulewach z wiatrem albo przy topnieniu śniegu. Doraźne smarowanie masą bitumiczną czy silikonem rzadko pomaga na dłużej. Masa pęka od słońca i mrozu, a woda znajduje drogę obok.

Trwała naprawa polega zwykle na zdjęciu starej obróbki i wykonaniu nowej z blachy dopasowanej do pokrycia, z prawidłowymi zakładami i wpuszczeniem w spoinę lub frezowany rowek w murze.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Nieszczelność przy kominie, Nieszczelny kosz dachowy, Przeciek dachu, Nieszczelne okno dachowe

Czym jest nieszczelne okno dachowe?

Nieszczelne okno dachowe: Nieszczelne okno dachowe to okno w połaci, przy którym woda przedostaje się do wnętrza przez źle wykonane obróbki, uszkodzone uszczelki, zużyte okucia lub skropliny na zimnych elementach.

Okno dachowe musi być wpięte w trzy warstwy: pokrycie, membranę i paroizolację. Każda z nich wymaga osobnego połączenia z oknem. Producenci przygotowują do tego kołnierze uszczelniające, kołnierze z membrany, rynienki odprowadzające wodę nad oknem i fartuchy paroizolacyjne. Gdy któregoś elementu brakuje, kłopoty są tylko kwestią czasu.

Przeciek przy oknie bierze się często z kołnierza niedopasowanego do rodzaju pokrycia, okna osadzonego za płytko lub za głęboko, braku rynienki nad oknem, uszkodzonej membrany wokół ościeżnicy albo zatkanych odpływów w kołnierzu. Woda może też wchodzić przez zużyte uszczelki skrzydła lub źle domykające się okno.

Nie każda woda na oknie to przeciek. Krople na szybie i mokre parapety zimą to często skropliny z wilgotnego powietrza w pomieszczeniu, zwłaszcza gdy nikt nie otwiera nawiewnika, a ościeże nie jest ocieplone. Tu nie pomoże dekarz, tylko lepsza wentylacja i poprawka ocieplenia wokół okna.

Przy wymianie starego okna na nowe zawsze wymienia się też kołnierz i uzupełnia membranę. Zakładanie nowego okna na starych obróbkach to proszenie się o kłopoty. Okna dachowe trzeba też regularnie konserwować: czyścić odpływy w kołnierzu z liści, smarować zawiasy i sprawdzać stan uszczelek. To proste czynności, które wydłużają życie okna o wiele lat.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Nieszczelna obróbka, Skropliny pod pokryciem, Przeciek dachu

Czym są nieszczelne wkręty w pokryciu blaszanym?

Nieszczelne wkręty: Nieszczelne wkręty to łączniki mocujące blachodachówkę lub blachę trapezową, wokół których woda przedostaje się pod pokrycie z powodu zużytej podkładki lub złego montażu.

Każdy wkręt w blasze ma pod łbem podkładkę z gumy EPDM, która dociśnięta do arkusza uszczelnia otwór. Po latach guma twardnieje i pęka od słońca i mrozu, a blacha, rozszerzając się i kurcząc, wyrabia otwór. Wtedy przy każdym deszczu do środka wnika trochę wody.

Najczęstsze błędy montażowe to wkręty dokręcone za mocno, które zgniatają podkładkę, albo za słabo, gdy podkładka w ogóle nie dociska blachy. Problemem bywa też wkręcanie pod kątem, w dolinę zamiast w odpowiednie miejsce fali lub przetłoczenia, oraz wkręty zbyt krótkie lub nieodpowiednie do podłoża. Część łączników po latach luzuje się, bo drewno łat wysycha i kurczy się.

Objawy to drobne, rozproszone zacieki na membranie lub deskowaniu, rdzawe zacieki wokół łbów wkrętów i ogniska korozji wokół otworów. Na dachu widać krzywo siedzące lub wystające łby.

Naprawa polega na dokręceniu lub wymianie wkrętów na nowe, czasem o większej średnicy, żeby trzymały w wyrobionym otworze. Na starych dachach często wymienia się wszystkie łączniki za jednym razem, bo zużycie podkładek jest równomierne na całej połaci. Przy dokręcaniu wkrętów ważne jest wyczucie. Podkładka powinna być lekko dociśnięta, tak by gumowa część minimalnie wystawała spod metalowej, ale nie była zgnieciona ani rozpłaszczona.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Korozja blachy, Renowacja blachy, Przeciek dachu

Czym jest nieszczelność przy kominie?

Nieszczelność przy kominie: Nieszczelność przy kominie to przeciek powstający na styku komina z pokryciem dachu, wynikający z uszkodzonej obróbki, zniszczonego komina lub źle odprowadzonej wody nad kominem.

Komin to najczęstsze źródło przecieków w domach jednorodzinnych. Przechodzi przez pokrycie, membranę i ocieplenie, a do tego pracuje inaczej niż dach: inaczej się nagrzewa i inaczej osiada. Każde połączenie w tym miejscu musi być staranne, a i tak z biegiem lat wymaga kontroli.

Woda wchodzi przy kominie z kilku powodów. Obróbka blacharska lub taśma uszczelniająca odkleiły się od muru. Listwa dociskowa nie była wpuszczona w spoinę, tylko przyklejona silikonem. Od strony kalenicy brakuje kołnierza, przez co woda i śnieg gromadzą się za kominem. Cegły i fugi są nasiąknięte i woda przechodzi przez sam komin. Uszkodzona czapa kominowa przepuszcza wodę do środka.

Ślady to zacieki na ścianie lub suficie wokół komina, mokre krokwie i deski obok, zawilgocony tynk komina na poddaszu. Czasem przeciek widać tylko podczas ulewy z wiatrem z jednej strony.

Dobra naprawa często oznacza zdjęcie starej obróbki i wykonanie nowej, z wpuszczeniem w nacięcie w murze. Jeśli komin jest rozsypujący się, najpierw trzeba go naprawić lub obłożyć, a dopiero potem robić obróbkę. Komin zawilgocony od środka, na przykład przez kondensację spalin w przewodzie bez odpowiedniego wkładu, daje objawy podobne do przecieku. Wtedy oprócz dekarza potrzebny jest kominiarz, który oceni przewód.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Nieszczelna obróbka, Uszkodzona czapa kominowa, Przeciek dachu

Czym jest nieszczelny kosz dachowy?

Nieszczelny kosz dachowy: Nieszczelny kosz dachowy to wklęsłe połączenie dwóch połaci, w którym woda przedostaje się pod pokrycie z powodu uszkodzonej obróbki, złego docięcia pokrycia lub zatkania liśćmi.

Kosz zbiera wodę z dwóch połaci naraz, więc płynie nim jej wyjątkowo dużo. Dodatkowo gromadzą się w nim liście, igliwie i śnieg. Jeśli coś jest nie tak, przeciek w koszu bywa obfity i trudny do zlokalizowania, bo woda rozpływa się po membranie i krokwiach na boki.

Typowe usterki to za wąska blacha koszowa, brak deskowania pod koszem, przez co blacha się ugina, przybicie blachy gwoździami przez środek koryta, zbyt krótkie zakłady, korozja starej blachy oraz źle docięta dachówka, która zostawia szczelinę lub kieruje wodę pod obróbkę. Do tego dochodzą zatory liści i lodu, przez które woda wylewa się poza blachę.

Naprawa kosza często wymaga zdjęcia przyległych rzędów pokrycia, wymiany blachy koszowej, uzupełnienia membrany i ponownego docięcia dachówek lub blachy. Doraźne uszczelnianie masą rzadko pomaga, bo w koszu przepływa duża ilość wody i każda słabość szybko wychodzi.

Kosze dobrze jest regularnie czyścić, szczególnie jesienią. Na dachach otoczonych drzewami to jedna z najprostszych czynności, która chroni przed przeciekami. Przy wymianie kosza warto zastanowić się nad koszem odkrytym z szerokiej blachy zamiast krytego, w którym dachówki stykają się nad obróbką. Kosz odkryty łatwiej czyścić i kontrolować.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Nieszczelna obróbka, Zatkana rynna, Przeciek dachu

Czym jest położenie nowej warstwy papy na starą?

Nowa warstwa papy na starą: Położenie nowej warstwy papy na starą to renowacja dachu płaskiego polegająca na zgrzaniu nowego pokrycia papowego bezpośrednio na istniejące, bez jego zrywania.

Zrywanie starej papy jest pracochłonne, generuje dużo odpadów i odkrywa dach na czas remontu. Jeśli stare pokrycie jest suche i dobrze trzyma się podłoża, można je wykorzystać jako podkład pod nową warstwę. To popularna metoda renowacji dachów garaży, budynków gospodarczych i bloków.

Przed ułożeniem nowej papy trzeba starannie przygotować podłoże: usunąć brud i mech, przeciąć i wkleić pęcherze, wyciąć odspojone fragmenty, wyrównać fałdy, uzupełnić ubytki i zagruntować powierzchnię. Przy okazji wykonuje się nowe obróbki attyk, ogniomurów i kominów, wymienia wpusty i, gdy potrzeba, montuje kominki wentylacyjne odprowadzające wilgoć spod starych warstw.

Metoda ma swoje granice. Jeśli pod starą papą jest mokre ocieplenie, zbutwiałe deski albo zastoiska wody, nowa warstwa tylko zamknie problem. Każda kolejna warstwa dociąża też konstrukcję, a dachy wielokrotnie łatane mają po kilka warstw starej papy, które w końcu trzeba usunąć.

Przed decyzją dobrze jest zrobić odkrywkę w kilku miejscach i sprawdzić, co jest pod spodem. To kilka minut pracy, które mogą oszczędzić rozczarowania. Warto też sprawdzić, czy wysokość nowych warstw nie zbliży się zanadto do progów drzwi wyjściowych, okien czy krawędzi attyk, bo obróbki wymagają odpowiedniego wywinięcia papy na pionowe powierzchnie.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Spękania papy, Łatanie papy, Kominek wentylacyjny, Zastoiska wody

Do góry

  • Montaż obróbki komina z blachy
    Montaż obróbki komina z blachy
  • Okno dachowe w dachu z blachodachówki
    Okno dachowe w dachu z blachodachówki

O

Czym są obciążenia dachu?

Obciążenia dachu: Wszystkie siły działające na konstrukcję dachu: ciężar własny więźby i pokrycia, śnieg, wiatr, a także ciężar instalacji i ludzi podczas prac.

Konstruktor, projektując więźbę, sumuje kilka rodzajów obciążeń. Stałe to ciężar drewna, łat, deskowania, ocieplenia, płyt na suficie i samego pokrycia. Zmienne to śnieg, który w zależności od strefy klimatycznej i kąta dachu może ważyć bardzo dużo, oraz wiatr, który dociska jedną połać i jednocześnie próbuje unieść drugą.

Obciążenie śniegiem i wiatrem określa się według norm, z uwzględnieniem strefy, w której stoi budynek, ukształtowania terenu i kształtu dachu. Śnieg zalega szczególnie w koszach, przy lukarnach i przy ścianach wyższych części budynku, gdzie wiatr usypuje zaspy. Dachy płaskie i o małym spadku są bardziej narażone na duży ciężar śniegu niż strome.

Problemy pojawiają się, gdy zmienia się coś, czego projektant nie przewidział: cięższe pokrycie, panele fotowoltaiczne, dodatkowe ocieplenie z płytami gipsowymi, zbiornik na poddaszu. Każda z tych zmian dokłada ciężaru. Druga grupa błędów to zbyt słabe zakotwienie, przez które wiatr potrafi zerwać fragment dachu.

Planując zmianę pokrycia na cięższe albo montaż instalacji na dachu, sprawdź, czy więźba to udźwignie. Przy dużych opadach śniegu obserwuj, czy pojawiają się nowe ugięcia lub trzaski. Zimą przy obfitych opadach dobrze jest zwracać uwagę na nawisy śniegu przy okapach i zaspy w koszach. Ich usuwanie z dachu to praca dla osób z odpowiednim zabezpieczeniem, nie do wykonania z drabiny.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Ugięcie krokwi, Przekrój krokwi, Projekt więźby

Czym jest obejma rury spustowej?

Obejma rury spustowej: Metalowy lub plastikowy uchwyt kotwiony w ścianie, który mocuje rurę spustową do elewacji i utrzymuje ją w pionie w stałej odległości od muru.

Obejma to pierścień, który obejmuje rurę spustową, oraz trzpień lub kołek, który wkręca się w ścianę. Obejmy rozmieszcza się na całej wysokości rury, w odstępach zalecanych przez producenta systemu. Dzięki nim rura nie kołysze się na wietrze i nie zsuwa w dół pod ciężarem lodu.

Spotyka się obejmy z trzpieniem na kołek rozporowy, obejmy do ścian ocieplonych z dłuższym trzpieniem przechodzącym przez styropian lub wełnę do muru, oraz obejmy zatrzaskowe w systemach PVC. Ważne, żeby obejma trzymała rurę z niewielkim odstępem od elewacji, bo ściana za rurą musi mieć możliwość wyschnięcia.

Na budynkach ocieplanych po latach często widać obejmy wkręcone tylko w warstwę styropianu. Takie mocowanie się luzuje, a wokół trzpienia pęka tynk i wnika woda. Przy systemach PVC zbyt mocno zaciśnięte obejmy blokują pracę termiczną rury i prowadzą do jej wypaczenia lub pęknięcia złączki.

Luźna, przekrzywiona rura spustowa to nie tylko kwestia wyglądu. Odchodzące od leja połączenie wylewa wodę na ścianę. Przy wymianie rynien lub ocieplaniu domu obejmy dobiera się od nowa, pod grubość izolacji. Trzpień powinien sięgać do konstrukcyjnej warstwy muru, a otwór w ociepleniu warto uszczelnić.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rura spustowa, Kolano rury spustowej, Czyszczak

Czym jest obmiar?

Obmiar: Obmiar to pomiar ilości robót faktycznie wykonanych, sporządzany w trakcie lub po zakończeniu prac i służący do ich rozliczenia.

Przedmiar to plan, obmiar to rzeczywistość. Po zakończeniu robót mierzy się, ile metrów kwadratowych pokrycia ułożono, ile metrów bieżących rynien zamontowano, ile łat i krokwi wymieniono. Te liczby trafiają do kosztorysu powykonawczego.

Przy dachach obmiar ma szczególne znaczenie przy pracach naprawczych i remontowych. Dopiero po zdjęciu pokrycia widać, ile deskowania jest do wymiany albo jak duża część więźby wymaga wzmocnienia. Takie roboty trudno precyzyjnie przewidzieć wcześniej. Zasady obmiaru opisują katalogi nakładów rzeczowych i specyfikacje techniczne. Przy pracach prywatnych strony często ustalają je prościej, ale warto mieć je na piśmie. Na przykład czy otwory na okna dachowe odlicza się od powierzchni pokrycia, czy nie, i od jakiej wielkości otworu. Takie drobne zapisy mają realny wpływ na końcową kwotę.

Obmiar powinien być sporządzany wspólnie lub przynajmniej w sposób, który inwestor może sprawdzić. Pomagają w tym zdjęcia z pomiarami, notatki i wpisy przy odbiorach częściowych. Elementów zakrytych nie da się potem zmierzyć bez rozbiórki.

Warto ustalić w umowie, jak liczy się powierzchnię dachu: po połaci czy po rzucie, z otworami czy bez, i jak traktuje się kosze czy okna. Różne zasady obmiaru potrafią dać zauważalnie różne wyniki.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przedmiar, Kosztorys powykonawczy, Powierzchnia dachu, Odbiór częściowy

Czym jest obmiar dachu?

Obmiar dachu: Pomiar wszystkich połaci i krawędzi dachu wykonywany przed wyceną lub zamówieniem materiału, uwzględniający kąty nachylenia i elementy przebijające pokrycie.

Obmiar to praktyczne mierzenie dachu, a nie tylko odczytanie wymiarów z projektu. Dekarz mierzy długości okapów, długości krokwi, kąty, położenie kominów, okien i wyłazów, a także długości kalenic, narożników, koszy i krawędzi szczytowych. Na tej podstawie powstaje zestawienie powierzchni i elementów liniowych potrzebnych do wyceny i zamówienia.

Przy nowym budynku obmiar wykonuje się po postawieniu więźby, bo dopiero wtedy wiadomo, czy wymiary zgadzają się z projektem. Przy wymianie pokrycia mierzy się istniejący dach, często z rusztowania, drabiny dachowej albo z pomocą zdjęć z drona. Coraz częściej korzysta się też z pomiarów laserowych i programów, które na podstawie zdjęć liczą powierzchnię.

Dokładny obmiar chroni przed dwoma problemami. Pierwszy to zbyt mała ilość materiału i przestój w pracach, gdy trzeba domówić dachówkę z innej partii produkcyjnej o nieco innym odcieniu. Drugi to przepłacanie za nadmiar, który potem zalega na posesji.

Właściciel może sam przygotować podstawowe wymiary, ale ostateczny obmiar warto zostawić ekipie, która będzie kryła dach. To ona odpowiada za to, żeby materiału wystarczyło. Przy złożonych dachach obmiar trwa dłużej, ale oszczędza nerwów na etapie realizacji, gdy każda pomyłka kosztuje czas.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Powierzchnia połaci, Rzut dachu, Przekrój dachu, Geometria dachu

Czym jest obróbka attyki?

Obróbka attyki: Blaszane przykrycie górnej części ścianki attykowej, ponad dachem płaskim, które chroni mur przed wodą i wyprowadza ją z kapinosem poza elewację.

Attyka to ścianka wystająca ponad dach płaski, która zasłania go od strony ulicy i stanowi krawędź pokrycia. Jej korona jest wystawiona na deszcz i śnieg z każdej strony, więc musi być przykryta. Obróbka attyki to blacha w kształcie daszku, która obejmuje koronę ścianki i schodzi po obu jej stronach.

Od strony dachu hydroizolacja z papy lub membrany wchodzi na attykę i zostaje dociśnięta lub schowana pod obróbkę. Od strony elewacji blacha kończy się kapinosem, który odrywa krople od ściany. Górna płaszczyzna ma spadek w stronę dachu, żeby woda nie spływała po elewacji. Obróbki attyk wykonuje się z blachy stalowej powlekanej, tytan-cynku albo aluminium, łącząc arkusze na rąbek lub przez dylatacje.

Typowe usterki to brak spadku na koronie, przybijanie blachy gwoździami przez górną płaszczyznę, brak dylatacji na długich odcinkach i zbyt krótki kapinos. Skutek to zacieki na elewacji pod attyką, odpadający tynk, a także woda przedostająca się pod hydroizolację dachu.

Jeżeli elewacja pod attyką jest stale brudna albo mokra, a w lokalu pod dachem pojawiają się zacieki przy ścianach zewnętrznych, obróbka attyki jest pierwszym podejrzanym. Naprawę planuje się zwykle razem z naprawą hydroizolacji dachu płaskiego.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Kapinos, Rzygacz, Przelew awaryjny, Obróbka blacharska

Czym jest obróbka blacharska?

Obróbka blacharska: Element z giętej blachy, który zabezpiecza miejsca styku pokrycia z kominem, ścianą, krawędzią dachu lub innym detalem przed wnikaniem wody.

Obróbką blacharską nazywamy każdy kształtowany kawałek blachy, który zamyka newralgiczne miejsce na dachu. Samo pokrycie, czy to dachówka, czy blachodachówka, dobrze radzi sobie na płaskiej połaci. Problem zaczyna się tam, gdzie połać się kończy albo coś ją przebija: przy kominie, ścianie szczytowej, oknie dachowym, w koszu, na okapie i na attyce. Tam właśnie montuje się obróbki.

Wykonuje się je najczęściej z blachy stalowej ocynkowanej i powlekanej, z blachy tytan-cynk, miedzi albo aluminium. Część elementów kupuje się gotowych, ale dobra obróbka komina czy attyki to zwykle robota na miejscu: blacharz mierzy, gnie na giętarce i dopasowuje każdy element. Ważne, by materiał obróbek był zgodny z pokryciem i rynnami, bo niektóre metale w kontakcie ze sobą korodują.

W praktyce to właśnie obróbki są źródłem większości przecieków, które oglądamy na dachach. Typowe usterki to odspojone pasy przyścienne, wypłukana masa uszczelniająca, za krótkie zakłady, blacha przybita gwoździami przez środek zamiast mocowana w zakładzie, a także rdza na ciętych krawędziach. Woda potrafi przez lata wsiąkać w mur pod nieszczelną obróbką, zanim zauważymy zaciek na suficie.

Jeżeli pojawia się zaciek przy kominie, w narożu pokoju na poddaszu albo na ścianie pod okapem, najpierw sprawdza się obróbki. Ich stan ocenia się przy każdym przeglądzie dachu, a poprawki najlepiej wykonać przed zimą. Wymiana obróbek bez zdejmowania całego pokrycia jest zwykle możliwa i znacznie tańsza niż naprawa zalanego stropu.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Opierzenie komina, Blacha koszowa, Listwa przyścienna, Rąbek

Czym jest obróbka lukarny?

Obróbka lukarny: Zestaw obróbek blacharskich zabezpieczających styk lukarny z połacią dachu, jej ścianki boczne, okap i daszek przed wnikaniem wody.

Lukarna to wystająca z połaci nadbudówka z oknem w pionowej ścianie. Z punktu widzenia dekarza oznacza ona kilka trudnych miejsc naraz: dwa kosze, gdzie daszek lukarny łączy się z połacią, boczne ścianki stykające się z pokryciem, czoło lukarny z okapem i często małą rynnę. Wszystkie te miejsca wymagają starannych obróbek.

Obróbki lukarny wykonuje się z blachy pasującej do pokrycia, a ich zestaw obejmuje blachy koszowe, obróbki przyścienne wzdłuż ścianek bocznych, fartuch pod oknem, obróbkę parapetu i pas okapowy daszku. Ścianki boczne lukarny często obija się całkowicie blachą, łupkiem lub deskami, co zmniejsza ryzyko zawilgocenia.

Lukarny mają opinię kłopotliwych, bo każdy błąd w obróbce szybko daje o sobie znać. Najczęściej przeciekają kosze między daszkiem lukarny a połacią oraz styk bocznych ścianek z pokryciem. Zimą w koszach lukarn zalega śnieg, a mała rynienka lukarny zatyka się liśćmi i woda przelewa się po ścianie.

Zacieki na skosach poddasza obok lukarny, wilgotne ościeża okna czy odpadająca farba na ściankach to sygnał, że obróbki lukarny wymagają kontroli. Często poprawia się je bez rozbierania samej lukarny.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Blacha koszowa, Listwa przyścienna, Okno dachowe

Czym jest ocieplenie międzykrokwiowe?

Ocieplenie międzykrokwiowe: Ocieplenie międzykrokwiowe to najpopularniejszy sposób izolowania dachu skośnego, polegający na wypełnieniu przestrzeni między krokwiami wełną, pianką lub celulozą.

To pierwsza i często jedyna warstwa ocieplenia na poddaszach. Grubość izolacji wynika tu z wysokości krokwi. W starszych domach krokwie bywają niskie, więc sama warstwa międzykrokwiowa nie wystarcza do uzyskania dobrej izolacyjności. W nowych domach krokwie są zwykle wyższe, ale i tak projektanci najczęściej przewidują drugą warstwę.

Do wypełnienia stosuje się maty z wełny szklanej lub skalnej docinane na wcisk, piankę PUR natryskiwaną albo celulozę wdmuchiwaną w zamknięte komory. Nad izolacją powinna być membrana wysokoparoprzepuszczalna. Przy starej folii niskoparoprzepuszczalnej trzeba zostawić kilka centymetrów szczeliny pod nią, co dodatkowo zmniejsza grubość ocieplenia.

Krokwie przewodzą ciepło lepiej niż izolacja, więc tworzą regularne mostki termiczne. Dlatego coraz częściej robi się ocieplenie dwuwarstwowe: między krokwiami i dodatkowo pod nimi, prostopadle. Taki układ niweluje szczeliny i pozwala wygodnie poprowadzić instalacje elektryczne bez przebijania paroizolacji.

Problemy, które widuję najczęściej, to szczeliny przy krokwiach, wełna zgnieciona, żeby zmieścić za grubą warstwę, oraz brak ciągłości przy murłacie i jętkach. Każde z tych miejsc daje zimny pas na suficie. Przy remoncie starego poddasza dobrze jest więc ocenić wysokość krokwi i rodzaj folii pod pokryciem, zanim zamówi się materiał na ocieplenie.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Ocieplenie podkrokwiowe, Ocieplenie nakrokwiowe, Wełna mineralna, Mostek termiczny

Czym jest ocieplenie nakrokwiowe?

Ocieplenie nakrokwiowe: Ocieplenie nakrokwiowe to układ, w którym ciągła warstwa izolacji leży na krokwiach, nad więźbą, a pod kontrłatami i pokryciem dachu.

W tym systemie cała konstrukcja dachu znajduje się po ciepłej stronie izolacji. Krokwie nie przerywają ocieplenia, więc znikają mostki termiczne typowe dla wełny wciśniętej między belki. Od środka można zostawić więźbę odsłoniętą i wyeksponować drewno, co jest popularne w domach z antresolą.

Kolejność warstw wygląda zwykle tak: deskowanie lub płyty na krokwiach, paroizolacja, płyty izolacyjne z PIR, twardej wełny lub włókna drzewnego, membrana, kontrłaty, łaty i pokrycie. Kontrłaty mocuje się do krokwi długimi wkrętami przechodzącymi przez całą izolację. Ich rozstaw i kąt wkręcania wynikają z obliczeń producenta systemu.

Ocieplenie nakrokwiowe sprawdza się przy wymianie pokrycia na starym domu, gdy od środka poddasze jest już wykończone i nie chcemy go rozbierać. Trzeba jednak pamiętać, że dach się podnosi. Zmieniają się wysokości okapu, obróbki przy kominach, połączenie z rynną i szczytami. To wymaga przemyślenia jeszcze przed zamówieniem materiału.

Najczęstsze błędy to niedokręcone łączniki, przez które kontrłaty pracują i pokrycie się przesuwa, oraz nieszczelne styki płyt. Przy pracach od zewnątrz dach trzeba też chronić przed deszczem etapami, bo płyty i deskowanie nie lubią długiego moczenia.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Płyta PIR, Płyta z włókna drzewnego, Ocieplenie międzykrokwiowe, Mostek termiczny

Czym jest ocieplenie podkrokwiowe?

Ocieplenie podkrokwiowe: Ocieplenie podkrokwiowe to dodatkowa warstwa izolacji montowana pod krokwiami, zwykle w ruszcie stelaża płyt g-k, która zakrywa mostki termiczne i zwiększa grubość ocieplenia.

Najczęściej to wełna układana między profilami stelaża, poprzecznie do krokwi. Dzięki temu krokwie zostają przykryte izolacją od spodu, a styki mat z obu warstw nie pokrywają się. Grubość tej warstwy wynosi zwykle kilka do kilkunastu centymetrów, zależnie od wysokości wieszaków i dostępnego miejsca.

Paroizolację montuje się pod całym ociepleniem, czyli pod warstwą podkrokwiową, a dopiero potem płyty g-k. Spotyka się też układ, w którym folia leży między warstwami, a w dolnej części powstaje przestrzeń instalacyjna. Wtedy przewody można prowadzić bez przebijania folii, ale cała ta warstwa musi być cienka w stosunku do głównej izolacji, żeby para się nie skraplała.

Ocieplenie podkrokwiowe to dobry sposób na poprawę starego poddasza, jeśli i tak planuje się wymianę płyt g-k. Poprawia komfort, zmniejsza straty ciepła i często likwiduje problem chłodnych pasów i pleśni wzdłuż krokwi.

Minusem jest utrata kilku centymetrów wysokości pomieszczenia i trochę więcej pracy przy oknach dachowych, gdzie trzeba poprawić obróbkę wewnętrzną i dopasować ościeża. Przy niskich poddaszach warto rozważyć cieńszą warstwę z płyt o niższej lambdzie, na przykład PIR. W razie wątpliwości dekarz pomoże dobrać grubość i rodzaj materiału tak, żeby nie stracić zbyt wiele miejsca w pomieszczeniach.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Ocieplenie międzykrokwiowe, Stelaż sufitu podwieszanego, Paroizolacja, Mostek termiczny

Czym jest odbiór częściowy?

Odbiór częściowy: Odbiór częściowy to sprawdzenie i przyjęcie wykonanego etapu robót przed przystąpieniem do kolejnych, zwłaszcza gdy etap ten zostanie później zakryty.

Przy dachach odbiory częściowe są szczególnie cenne, bo większość warstw znika pod pokryciem. Typowe etapy to odbiór więźby po pracach ciesielskich, odbiór membrany z kontrłatami i łatami przed kryciem, odbiór paroizolacji i ocieplenia przed zabudową poddasza.

Odbiór częściowy pozwala wyłapać błędy, zanim ich naprawa będzie wymagała rozbiórki. Źle sklejona membrana, brak szczeliny wentylacyjnej czy nieprawidłowy rozstaw łat są łatwe do poprawienia przed położeniem dachówki, a bardzo kosztowne potem. Odbiór częściowy powinien mieć swoją formę, choćby krótką notatkę lub wiadomość z datą i zdjęciami podpisaną przez obie strony. Przy pracach prowadzonych z kierownikiem budowy odbiory elementów zakrywanych wpisuje się do dziennika budowy. Dzięki temu w razie sporu wiadomo, kto i kiedy zaakceptował dany etap.

W umowie można powiązać odbiory częściowe z płatnościami etapowymi. Dzięki temu inwestor płaci za to, co już zostało sprawdzone, a wykonawca ma regularny dopływ pieniędzy na kolejne etapy i materiały.

Jeśli nie znasz się na dachach, możesz zaprosić na odbiory inspektora nadzoru lub niezależnego dekarza. Nawet jeśli tego nie zrobisz, poproś ekipę o zdjęcia każdego zakrywanego etapu. To prosta rzecz, a bardzo pomaga.

Zobacz też: Protokół odbioru, Inspektor nadzoru inwestorskiego, Obmiar, Harmonogram robót

Czym jest odbiór prac dekarskich?

Odbiór prac dekarskich: Odbiór prac dekarskich to sprawdzenie przez inwestora, najlepiej wspólnie z wykonawcą, czy dach został wykonany zgodnie z umową, sztuką dekarską i zaleceniami producentów materiałów.

Odbiór zamyka etap prac i zwykle wiąże się z ostatnią płatnością oraz początkiem biegu gwarancji. Dlatego nie warto podpisywać protokołu w pośpiechu, przez okno samochodu. Lepiej umówić się na konkretny termin, przy dobrej pogodzie, z czasem na spokojne obejrzenie dachu.

Sprawdza się równość i kompletność pokrycia, mocowanie dachówek lub blachy, wykonanie obróbek przy kominach, ścianach i oknach, gąsiory i kalenicę, kosze, spadki i szczelność rynien, podbitkę, akcesoria wentylacyjne, ławy kominiarskie i płotki śniegowe. Od środka ogląda się membranę, połączenia z oknami dachowymi i porządek na poddaszu. Przy dachach płaskich przyda się próba wodna lub obserwacja dachu po deszczu.

Usterki wpisuje się do protokołu z terminem ich usunięcia. Do odbioru warto mieć zdjęcia z kolejnych etapów prac, zwłaszcza warstw, których już nie widać, czyli membrany, kontrłat i obróbek pod pokryciem. Dobrze jest też dostać od wykonawcy karty gwarancyjne materiałów, bo producenci często uzależniają gwarancję od prawidłowego montażu i rejestracji.

Odbiór nie jest formalnością. To ostatni moment, w którym poprawki wykonawca robi bez dyskusji. Po odbiorze warto przez pierwsze ulewy zajrzeć na poddasze i obejrzeć miejsca newralgiczne. Ewentualne niedociągnięcia wychodzą zwykle właśnie przy pierwszych mocniejszych opadach.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Gwarancja na prace dekarskie, Próba wodna, Protokół z przeglądu

Czym są odpady budowlane?

Odpady budowlane: Odpady budowlane to materiały powstające przy budowie, remoncie i rozbiórce, takie jak gruz, stara dachówka, papa, drewno, metal czy izolacje, podlegające przepisom o odpadach.

Przy wymianie dachu odpadów jest zwykle sporo: stare pokrycie, łaty, kontrłaty, folie, obróbki, często też zawilgocona wełna. Każdy rodzaj ma swój kod odpadu i inną ścieżkę zagospodarowania. Blachę i stal można oddać na złom, drewno i papę trzeba przekazać do odpowiednich instalacji, a gruz ceramiczny bywa przetwarzany na kruszywo.

Zasadą jest segregacja na budowie. Kontener na zmieszane odpady budowlane jest wygodny, ale zwykle droższy w odbiorze niż posegregowane frakcje. Odpady niebezpieczne, jak azbest czy niektóre papy smołowe, nie mogą trafić do zwykłego kontenera. Stare papy smołowe, spotykane na dachach budynków sprzed kilkudziesięciu lat, mogą zawierać substancje uznawane za niebezpieczne. Dlatego przy rozbiórce starych pokryć płaskich firma powinna ocenić, z jaką papą ma do czynienia. Od tego zależy, jak odpad zostanie zakwalifikowany, gdzie trafi i ile będzie kosztować jego zagospodarowanie.

W umowie z dekarzem ustal, kto odpowiada za odpady: wywóz, kontener, utylizację i jej koszt. Często jest to osobna pozycja w kosztorysie i warto ją zobaczyć, a nie odkryć po zakończeniu prac.

Pamiętaj też o miejscu na kontener. Jeśli ma stanąć na ulicy lub chodniku, potrzebne może być zezwolenie zarządcy drogi. Na posesji zadbaj o dojazd i o to, żeby nie zniszczyć kostki czy trawnika.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Karta przekazania odpadu, BDO, Zajęcie pasa drogowego

Czym jest odspojenie papy?

Odspojenie papy: Odspojenie papy to utrata przyczepności pokrycia papowego do podłoża lub do sąsiedniego pasa, przez co papa odstaje, unosi się albo daje się łatwo podważyć.

Odspojenia najczęściej pojawiają się na zakładach, na wywinięciach przy attykach i ścianach oraz na krawędziach dachu. Przyczyną bywa niedokładne zgrzanie, brak gruntowania, zakurzone lub wilgotne podłoże, a także praca papy pod wpływem temperatury, gdy jest naciągnięta w narożniku bez fasetki. Na pionowych powierzchniach do odspojenia przyczynia się ciężar papy i jej mięknięcie w upale.

Odspojona krawędź papy działa jak lejek. Woda spływająca po ścianie lub pokryciu wpływa pod nią, rozchodzi się pod warstwami i pojawia na suficie w nieoczekiwanym miejscu. Wiatr chętnie wchodzi pod luźne fragmenty i potrafi zerwać większe płaty pokrycia, zwłaszcza na krawędziach i narożnikach dachu.

Przy przeglądzie dachu odspojenia łatwo wykryć, przesuwając dłonią lub szpachelką wzdłuż zakładów. W miejscach dobrze zgrzanych papa jest jednolita, a w odspojonych narzędzie wchodzi pod krawędź. Na wywinięciach widać fałdy i szczeliny przy górnej krawędzi.

Naprawa polega na oczyszczeniu, osuszeniu, zagruntowaniu i ponownym zgrzaniu papy, a w razie potrzeby na wklejeniu dodatkowego pasa. Na wywinięciach mocuje się listwę dociskową. Jeśli odspojenia występują na dużej powierzchni, zwykle świadczy to o błędzie wykonawczym i potrzebie przełożenia pokrycia.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Zakład papy, Wywinięcie hydroizolacji, Grunt bitumiczny, Listwa dociskowa

Czym jest odszkodowanie za dach?

Odszkodowanie za dach: Odszkodowanie za dach to świadczenie wypłacane przez ubezpieczyciela budynku na naprawę szkód w pokryciu lub konstrukcji dachu, spowodowanych zdarzeniem objętym polisą.

Typowe zdarzenia to huragan, grad, pożar, uderzenie pioruna, upadek drzewa czy ciężar śniegu, o ile polisa je obejmuje. Ogólne warunki ubezpieczenia określają, jak definiowane jest każde zdarzenie. Na przykład za wiatr o charakterze huraganu ubezpieczyciele często uznają wiatr o określonej minimalnej prędkości.

Ubezpieczyciele zwykle nie płacą za szkody wynikające ze złego stanu technicznego, zużycia, braku konserwacji czy błędów wykonawczych. Dlatego przy dachu zaniedbanym od lat wypłata może być obniżona lub odmówiona. Regularne przeglądy i ich dokumentacja to tu realny argument. Polisy różnią się zakresem. Część obejmuje tylko zdarzenia losowe wymienione w ogólnych warunkach, inne mają formułę wszystkich ryzyk z określonymi wyłączeniami. Istotne są też sumy ubezpieczenia i sposób ich ustalania, bo przy zaniżonej sumie wypłata może być proporcjonalnie obniżona. Warto przejrzeć polisę, zanim zdarzy się szkoda.

Po szkodzie zabezpiecz dach przed dalszym zalewaniem, zrób zdjęcia, zgłoś szkodę jak najszybciej i nie wyrzucaj uszkodzonych elementów przed oględzinami rzeczoznawcy. Dekarz może przygotować kosztorys naprawy, który pomoże w rozmowie z ubezpieczycielem.

Jeśli wycena ubezpieczyciela wydaje się zaniżona, możesz się od niej odwołać, przedstawiając kosztorys wykonawcy i dokumentację. Spory o zakres naprawy, na przykład czy wymienić całą połać, czy kilka dachówek, zdarzają się często.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dokumentacja fotograficzna, Zabezpieczenie dachu plandeką, Okresowa kontrola stanu technicznego, Ubezpieczenie OC firmy

Czym jest odwodnienie liniowe?

Odwodnienie liniowe: Odwodnienie liniowe to wąskie koryto z rusztem, wbudowane w posadzkę tarasu lub balkonu, które zbiera wodę z powierzchni na całej długości i kieruje ją do odpływu.

Zamiast pojedynczego wpustu punktowego, do którego trzeba kształtować spadki z czterech stron, odwodnienie liniowe pozwala wykonać prosty spadek w jednym kierunku. Stosuje się je przy progach drzwi tarasowych, wzdłuż krawędzi tarasu i balkonu oraz na dużych tarasach nad garażami. Koryta produkuje się ze stali nierdzewnej, tworzyw lub betonu polimerowego.

Szczególnie ważne jest odwodnienie liniowe przed drzwiami wyjściowymi na taras. Pozwala zachować niski próg, a jednocześnie zapobiega spływaniu wody pod drzwi przy ulewie lub topnieniu śniegu. Często stosuje się tu odwodnienia szczelinowe, prawie niewidoczne w posadzce.

Połączenie koryta z hydroizolacją wymaga dokładności. Koryto ma zwykle kołnierz lub fabryczną taśmę, którą wtapia się w hydroizolację podpłytkową albo zgrzewa z papą. Woda przesiąkająca przez fugi pod płytkami też musi mieć drogę do koryta, dlatego dobre systemy mają otwory drenażowe na poziomie hydroizolacji.

Najczęstsze problemy to zamulenie koryta liśćmi i piaskiem, zamarzanie wody w korycie zimą i przecieki na styku z hydroizolacją. Ruszt warto co jakiś czas zdjąć i przepłukać koryto wodą. Jesienią dobrze jest też sprawdzić, czy odpływ z koryta nie jest zatkany dalej, w rurze, a nie tylko pod rusztem.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Taras na stropodachu, Hydroizolacja podpłytkowa, Profil balkonowy, Wpust dachowy

Czym jest odwodnienie podciśnieniowe?

Odwodnienie podciśnieniowe: Odwodnienie podciśnieniowe to system odprowadzania wody z dużych dachów płaskich, w którym specjalne wpusty i całkowicie wypełnione rury wytwarzają podciśnienie zasysające wodę.

W klasycznym odwodnieniu grawitacyjnym woda spływa rurami pod wpływem własnego ciężaru, a rury są wypełnione tylko częściowo. W systemie podciśnieniowym wpusty mają przegrody zapobiegające zasysaniu powietrza. Przy intensywnym deszczu rury wypełniają się całkowicie wodą, a słup wody spadający w pionie zasysa kolejne porcje z dachu. Dzięki temu przepływ jest bardzo duży.

System ten stosuje się głównie na halach, centrach handlowych i magazynach. Pozwala ograniczyć liczbę pionów i prowadzić poziome rury pod stropem bez spadku, co ułatwia aranżację wnętrza. Wymaga jednak precyzyjnych obliczeń hydraulicznych i wykonania dokładnie według projektu.

Na domach jednorodzinnych odwodnienie podciśnieniowe praktycznie się nie pojawia, ale właściciele budynków usługowych mogą się z nim zetknąć. Trzeba pamiętać, że system ten musi być wyposażony w przelewy awaryjne, bo jego sprawność zależy od drożności każdego wpustu. Przypadkowa zmiana średnicy rury czy podłączenie dodatkowego wpustu może zaburzyć działanie.

Przy remoncie pokrycia nad takim systemem dekarz musi zachować oryginalne wpusty lub zastosować zgodne z projektem i starannie połączyć je z nową hydroizolacją. To nie jest miejsce na improwizację. Dokumentacja projektowa systemu powinna być przechowywana przez zarządcę budynku i udostępniona ekipie przed rozpoczęciem prac.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Wpust dachowy, Przelew awaryjny, Spadek dachu płaskiego

Czym są oględziny dachu?

Oględziny dachu: Oględziny dachu to wizyta dekarza na miejscu, podczas której ogląda on pokrycie, poddasze i otoczenie budynku, aby ustalić przyczynę problemu i zakres potrzebnych prac.

Oględziny poprzedzają prawie każdą wycenę. Różnią się od pełnego przeglądu tym, że skupiają się na konkretnym zgłoszeniu: przecieku, planowanej wymianie, szkodzie po wichurze czy zamiarze ocieplenia poddasza. Dekarz zbiera informacje potrzebne, by zaproponować rozwiązanie i policzyć koszt.

Zwykle zaczyna się od rozmowy z właścicielem: od kiedy jest problem, kiedy się nasila, co już było naprawiane. Potem przychodzi kolej na poddasze lub strych, gdzie widać ślady wody, stan więźby, membrany i izolacji. Następnie ogląd z zewnątrz: z ziemi, z drabiny, z dachu, czasem z drona. Dekarz robi zdjęcia, mierzy połacie, ogląda kominy, rynny i dostęp dla sprzętu.

Przed wizytą dobrze jest przygotować dostęp do strychu, zdjęcia zacieków, informacje o wieku dachu i dokumenty z wcześniejszych prac, jeśli są. To skraca oględziny i pozwala dekarzowi lepiej zrozumieć historię budynku.

Uczciwe oględziny kończą się konkretną informacją: co jest przyczyną, co trzeba zrobić teraz, a co może poczekać. Jeśli ktoś bez wchodzenia na strych i bez obejrzenia dachu od razu proponuje wymianę całego pokrycia, warto zasięgnąć drugiej opinii. Na oględziny dobrze jest umówić się przy suchej pogodzie i za dnia. Mokry, śliski dach utrudnia wejście, a słabe światło na strychu sprawia, że łatwo przeoczyć drobne ślady wody.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przegląd dachu, Wycena prac dekarskich, Inspekcja dronem

Czym jest okap?

Okap: Dolna część dachu wysunięta poza lico ściany, z której woda spływa do rynny, chroniąca elewację przed deszczem.

Okap to dolny brzeg połaci wraz z tą częścią dachu, która wystaje poza ścianę zewnętrzną. Tworzą go wysunięte końce krokwi albo specjalne wsporniki, a od spodu zwykle zakryje się je podbitką. Na krawędzi okapu montuje się haki rynnowe, pas nadrynnowy i rynnę, które przejmują całą wodę spływającą z połaci.

Zadaniem okapu jest odsunięcie wody od ściany. Im większy wysięg, tym lepiej chronione są elewacja, okna i fundamenty. W okapie zaczyna się też wentylacja dachu: przez szczelinę między pokryciem a ścianą, osłoniętą kratką lub grzebieniem, wpływa powietrze, które następnie uchodzi kalenicą.

W tej strefie spotyka się wiele elementów: końcówki membrany, kontrłaty, pas podrynnowy, pierwszy rząd dachówek, który musi być podniesiony, oraz ocieplenie, które nie może zamknąć szczeliny wentylacyjnej. Drobny błąd w kolejności układania daje potem przeciek albo zawilgocenie podbitki.

Najczęstsze usterki to zgnite końce krokwi i deski okapowe, zawilgocona podbitka, woda przelewająca się za rynnę oraz zatory lodowe zimą. Gdy na podbitce widać zacieki albo farba się łuszczy, a rynna przecieka, warto wezwać dekarza, zanim zgniją belki. Zaniedbany okap potrafi zniszczyć także elewację i ocieplenie ściany pod nim.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Krawędź okapowa, Wysięg okapu, Strefa okapowa, Połać · Wikipedia: Okap (budownictwo)

Czym jest okno dachowe?

Okno dachowe: Okno montowane w płaszczyźnie połaci dachu, które doświetla i wentyluje poddasze użytkowe, wyposażone w kołnierz uszczelniający połączenie z pokryciem.

Okno dachowe, nazywane też połaciowym, wbudowuje się między krokwie, w płaszczyźnie dachu. W odróżnieniu od lukarny nie wymaga zmiany konstrukcji dachu. Daje dużo światła, bo jest skierowane ku niebu, i pozwala przewietrzyć poddasze. Najpopularniejsze są okna obrotowe, otwierane wokół osi w połowie wysokości, oraz uchylno-obrotowe.

Okna dachowe mają ramy drewniane lub z tworzywa, z zewnątrz osłonięte profilami z aluminium. Szyby są zespolone, coraz częściej trzyszybowe, a ich parametry dobiera się do ocieplenia poddasza. Do okna dokupuje się kołnierz odpowiedni do pokrycia, a do montażu zestawy izolacyjne: fartuch paroprzepuszczalny, kołnierz ocieplający i paroizolację, które decydują o tym, czy wokół okna nie będzie mostka termicznego i skroplin.

Wiele przecieków przy oknach dachowych nie wynika z wady samego okna, tylko z błędów montażu. Brak rynienki odwadniającej nad oknem, nieszczelna paroizolacja od środka, źle dopasowany kołnierz albo okno osadzone za płytko lub za głęboko w stosunku do pokrycia. Zimą zła izolacja daje zaparowane szyby i zacieki na glifach.

Wymiana starego okna dachowego na nowe tego samego rozmiaru zwykle nie wymaga dużych prac na dachu. Jeśli okno przecieka, a uszczelki są w porządku, warto sprawdzić kołnierz i izolację wokół ościeżnicy.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Kołnierz okna dachowego, Wyłaz dachowy, Taśma kominowa · Wikipedia: Okno połaciowe

Czym jest okresowa kontrola stanu technicznego dachu?

Okresowa kontrola stanu technicznego: Okresowa kontrola stanu technicznego to wymagany przepisami prawa budowlanego przegląd budynku, obejmujący między innymi dach i elementy narażone na działanie warunków atmosferycznych.

Prawo budowlane nakłada na właścicieli i zarządców obiektów obowiązek regularnego sprawdzania ich stanu. Kontrola roczna dotyczy przede wszystkim elementów narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania, a więc pokrycia, obróbek, rynien, kominów. Co kilka lat wykonuje się szerszą kontrolę całego budynku. Dla dużych obiektów obowiązują dodatkowe przeglądy, między innymi przed i po sezonie zimowym.

Szczegółowy zakres i częstotliwość zależą od rodzaju budynku, dlatego najlepiej sprawdzić aktualne przepisy lub zapytać zarządcę czy inspektora. Kontrole wykonują osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, a ich wyniki wpisuje się do książki obiektu budowlanego, jeśli budynek ma taki obowiązek.

W praktyce wielu właścicieli domów jednorodzinnych o tym zapomina, aż do momentu szkody. Tymczasem ubezpieczyciele coraz częściej pytają o stan techniczny dachu, a brak przeglądów bywa argumentem przy ograniczaniu odszkodowania.

Przegląd dekarski nie zastępuje formalnej kontroli wykonanej przez osobę z uprawnieniami, ale świetnie ją uzupełnia. Dekarz wchodzi tam, gdzie inspektor zwykle patrzy z ziemi. Wyniki kontroli są też dobrą podstawą do planowania wydatków na dom. Lista usterek z oceną pilności pomaga rozłożyć remonty w czasie i uniknąć niespodzianek.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przegląd dachu, Protokół z przeglądu, Szkoda dachowa

Czym jest ondulina?

Ondulina: Ondulina to potoczna nazwa lekkich, falistych płyt bitumicznych z włókien celulozowych nasyconych asfaltem, stosowanych głównie na budynkach gospodarczych, wiatach i altanach.

Nazwa pochodzi od marki, która spopularyzowała ten rodzaj pokrycia. Płyty produkuje się przez formowanie masy z włókien organicznych, które następnie nasyca się asfaltem i barwi. Są bardzo lekkie, elastyczne, łatwe do cięcia i przenoszenia, dzięki czemu sprawdzają się przy prostych pracach na niewielkich budynkach.

Płyty mocuje się do łat gwoździami lub wkrętami z kapturkami w szczytach fal, zachowując zakłady i rozstaw łat podany przez producenta. Do systemu należą gąsiory, wiatrownice i elementy wykończeniowe. Pokrycie jest ciche przy deszczu i dobrze znosi środowisko wilgotne.

Z wiekiem płyty bitumiczne mogą tracić kolor, mięknąć w upale, a przy zbyt rzadkim łaceniu uginać się pod śniegiem. Na zacienionych dachach szybko zarastają mchem. Przecieki pojawiają się zwykle przy łącznikach i na zakładach. Na domy mieszkalne częściej wybiera się trwalsze pokrycia, a ondulina pozostaje rozwiązaniem ekonomicznym na mniej wymagające obiekty.

Przed położeniem płyt bitumicznych dobrze jest sprawdzić zalecany rozstaw łat dla danej grubości płyty i spadku. Zbyt rzadkie łacenie to najczęstszy błąd przy samodzielnym montażu. Pod koniec życia pokrycia płyty kruszeją przy nacisku, więc chodzenie po takim dachu wymaga ostrożności.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe, Gont bitumiczny, Poliwęglan

Czym jest opierzenie komina?

Opierzenie komina: Zestaw obróbek blacharskich otaczających komin na styku z pokryciem, który odprowadza wodę spływającą po połaci i chroni mur przed zawilgoceniem.

Opierzenie komina to po prostu blaszany fartuch dookoła komina. Składa się zwykle z kilku części: fartucha dolnego wyprowadzonego na pokrycie, bocznych obróbek schodzących do pokrycia, kołnierza od strony kalenicy i pasa przyściennego, który wpuszcza się w mur albo dociska listwą do tynku. Od strony górnej, przy szerszych kominach, robi się dodatkowo daszek odbojowy, tak zwane siodełko, który rozdziela wodę na boki.

Opierzenia wykonuje się z tej samej blachy co pozostałe obróbki, najczęściej powlekanej stali albo tytan-cynku. Przy pokryciach falistych, jak dachówka ceramiczna, dolną część zastępuje się często elastyczną taśmą kominową, która dobrze układa się na fali. Przy blachodachówce blacharz musi dociąć i wyprofilować elementy tak, by pokrywały się z przetłoczeniami.

Najczęstsze błędy to brak nacięcia w murze i oparcie całego uszczelnienia na samym silikonie, za płytkie wpuszczenie blachy pod pokrycie powyżej komina oraz brak spadku na siodełku. Silikon po kilku latach pęka, a woda spływająca z połaci trafia prosto za obróbkę. Drugi problem to stary, chłonny tynk komina, który przepuszcza wilgoć ponad opierzeniem.

Zaciek na suficie przy kominie albo mokre plamy na kominie na strychu to sygnał, że opierzenie trzeba obejrzeć. Często wystarczy wymiana pasów przyściennych i nowe uszczelnienie, ale przy mocno zniszczonej koronie komina dekarz zaproponuje też jego przemurowanie lub otynkowanie.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Kołnierz kominowy, Taśma kominowa, Czapa kominowa, Listwa przyścienna

Czym jest opór cieplny R?

Opór cieplny R: Opór cieplny R to miara tego, jak mocno warstwa materiału o określonej grubości hamuje przepływ ciepła; oblicza się go, dzieląc grubość przez współczynnik lambda.

Jeśli lambda mówi o samym materiale, to R mówi o konkretnej warstwie. Wyraża się go w metrach kwadratowych razy kelwin na wat. Dziesięć centymetrów wełny ma inny opór niż dwadzieścia centymetrów tej samej wełny, a dwadzieścia centymetrów wełny inny niż dwadzieścia centymetrów pianki PIR. Im większe R, tym lepsza izolacja.

Opory poszczególnych warstw przegrody sumują się. Do wyniku dolicza się opory przejmowania ciepła po obu stronach przegrody, a z odwrotności całości wychodzi współczynnik U. Dzięki temu łatwo policzyć, ile da dołożenie kolejnej warstwy ocieplenia.

W praktyce przydaje się to przy porównywaniu materiałów. Producenci płyt często podają R wprost na etykiecie dla danej grubości. Jeśli jedna płyta ma R wyższe przy tej samej grubości, oznacza to, że izoluje lepiej. Przy wełnie w rolkach trzeba z kolei pamiętać, że deklarowana grubość dotyczy materiału rozprężonego, a nie zgniecionego w szczelinie.

R nie uwzględnia mostków termicznych ani zawilgocenia. To wartość teoretyczna dla poprawnie ułożonej, suchej warstwy. Na dachu efekt końcowy zależy od jakości montażu w tym samym stopniu co od liczb z katalogu. Dlatego przy odbiorze prac warto obejrzeć ocieplenie przed zamknięciem płytami, a nie dopiero po pomalowaniu sufitu.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Współczynnik lambda, Współczynnik U, Gęstość izolacji · Wikipedia: Opór cieplny

Czym jest opór dyfuzyjny Sd?

Opór dyfuzyjny Sd: Opór dyfuzyjny Sd to parametr opisujący, jak mocno dany materiał hamuje przenikanie pary wodnej, wyrażany jako grubość równoważnej warstwy powietrza w metrach.

Wartość Sd mówi, jaką grubość musiałaby mieć nieruchoma warstwa powietrza, żeby stawiała parze taki sam opór jak dany materiał. Im mniejsza liczba, tym łatwiej para przez materiał przechodzi. Membrany wysokoparoprzepuszczalne mają Sd rzędu kilku centymetrów, folie niskoparoprzepuszczalne kilka metrów, a dobre paroizolacje kilkadziesiąt metrów i więcej.

Ten parametr pozwala zaplanować dach tak, żeby wilgoć nie zostawała w środku. Obowiązuje prosta zasada: warstwy od wewnątrz powinny być bardziej szczelne dla pary niż warstwy od zewnątrz. Para łatwo wchodzi wtedy do przegrody w małej ilości, a jeszcze łatwiej z niej wychodzi. Odwrócenie tej kolejności to prosta droga do zawilgocenia.

Przykład z życia: ktoś ociepla poddasze wełną, od środka daje płytę g-k bez folii, a na zewnątrz ma papę na deskach. Para wchodzi swobodnie od strony pokoju, a na papie trafia na ścianę. Po jednym sezonie wełna jest mokra przy deskowaniu, a deski czernieją.

Przy zakupie folii i membran warto sprawdzić Sd w karcie technicznej, a nie tylko nazwę handlową. Jeśli nie wiesz, jakie materiały masz w dachu, dekarz podczas przeglądu potrafi to ocenić i podpowiedzieć, czy układ warstw jest bezpieczny.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Dyfuzja pary wodnej, Membrana dachowa, Paroizolacja

Czym jest osiadanie izolacji?

Osiadanie izolacji: Osiadanie izolacji to stopniowe zmniejszanie się grubości lub zsuwanie materiału izolacyjnego, które zostawia w przegrodzie puste, nieocieplone miejsca.

Dotyczy głównie materiałów sypkich i miękkich. Celuloza czy granulat wełny ułożone ze zbyt małą gęstością zagęszczają się pod własnym ciężarem i pod wpływem drgań. Maty wełny między krokwiami, docięte za wąsko lub zawilgocone, opadają w dół skosu. W efekcie przy kalenicy albo w górnej części komory zostaje szczelina bez ocieplenia.

Efekty są widoczne zimą. Górne partie skosów są wyraźnie chłodniejsze, na suficie pojawiają się zacieki od skroplonej pary, a na dachu w tym miejscu śnieg topnieje szybciej. Na zdjęciu termowizyjnym widać jasne pasy wzdłuż krokwi lub w górnej części połaci.

Osiadaniu zapobiega się przez prawidłowy dobór materiału i montaż. Wełnę docina się z naddatkiem, żeby trzymała się na wcisk, a przy dużych pochyleniach dodatkowo podpiera stelażem lub sznurkiem. Izolacje wdmuchiwane układa się z gęstością zalecaną przez producenta dla danego rodzaju przegrody.

Jeśli podejrzewasz osiadanie, nie trzeba od razu rozbierać całego poddasza. Kamera termowizyjna pokaże obszary problemowe, a dekarz może uzupełnić izolację lokalnie, czasem przez niewielkie otwory w płycie lub od strony dachu. Przy uzupełnianiu izolacji dobrze jest od razu sprawdzić paroizolację, bo opadnięta wełna często bywa skutkiem jej zawilgocenia.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Gęstość izolacji, Wdmuchiwanie izolacji, Termowizja, Mostek termiczny

Czym jest osłona przeciwliściowa?

Osłona przeciwliściowa: Siatka, kratka lub nakładka montowana na rynnie albo w leju spustowym, która zatrzymuje liście i igły, a przepuszcza wodę deszczową.

Osłona przeciwliściowa to zabezpieczenie rynien przed zapychaniem. Najprostsza forma to koszyk wkładany do leja, który nie pozwala liściom wpaść do rury spustowej. Bardziej rozbudowane systemy to siatki lub perforowane nakładki zakrywające całą długość rynny, tak że liście zsuwają się po nich i spadają na ziemię.

Osłony produkuje się z tworzywa, siatki stalowej, aluminium lub perforowanej blachy. Są też szczotki wkładane do rynny, które zatrzymują liście na swojej powierzchni. Wybór zależy od tego, co rośnie wokół domu: przy dużych liściach klonu wystarczy siatka, przy drobnych igłach sosny potrzebna jest gęstsza perforacja.

Osłona nie zwalnia z czyszczenia. Liście zalegają na siatce, gniją, a drobne zanieczyszczenia i tak przedostają się do środka. Zbyt gęsta osłona przy ulewie przepuszcza za mało wody i rynna się przelewa. Zimą na osłonach tworzy się lód, a ich mocowanie może podnosić pierwszy rząd pokrycia, jeśli ktoś wsunie je pod dachówkę.

Jeżeli dom stoi pod drzewami, a rynny trzeba czyścić kilka razy w sezonie, osłony mają sens. Dobrze jest dobrać je do systemu rynien i pokrycia, żeby nie tworzyły nowych problemów.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Lej spustowy, Kabel grzejny do rynien

Czym jest osnowa papy?

Osnowa papy: Osnowa papy to wewnętrzna warstwa nośna, najczęściej z włókniny poliestrowej lub welonu szklanego, którą nasyca się i powleka masą asfaltową.

Sama masa asfaltowa nie miałaby wytrzymałości na rozciąganie i rwałaby się przy rozwijaniu rolki. Osnowa działa jak zbrojenie. Od jej rodzaju zależy wytrzymałość papy, odporność na przebicie i to, jak papa zachowa się przy ruchach podłoża.

Najczęściej spotyka się trzy rodzaje osnowy. Włóknina poliestrowa jest elastyczna, mocna i odporna na rozerwanie, dlatego stosuje się ją w lepszych papach wierzchnich i podkładowych. Welon szklany jest stabilny wymiarowo, nie kurczy się, ale łatwiej pęka przy zginaniu i rozciąganiu. Tkanina szklana jest mocniejsza od welonu i używana w niektórych papach specjalnych. Dawniej powszechna była osnowa z tektury, która po zawilgoceniu gniła.

Oznaczenia pap zawierają zwykle informację o osnowie, na przykład litery PY dla poliestru i G dla szkła. Dobrze jest umieć to odczytać, bo dwie papy o podobnej grubości mogą bardzo różnić się wytrzymałością tylko z powodu innej osnowy.

Przy oględzinach starego dachu odsłonięta osnowa jest złym znakiem. Oznacza, że masa asfaltowa została wypłukana lub przegrzana i papa przestała być szczelna. Takie miejsca trzeba naprawić łatą lub wymienić pokrycie, zanim woda zacznie przechodzić przez włókna.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa wierzchniego krycia, Papa termozgrzewalna, Asfalt modyfikowany

Czym są owady w więźbie dachowej?

Owady w więźbie: Owady w więźbie dachowej to szkodniki drewna, głównie larwy chrząszczy, które drążą korytarze w krokwiach i belkach, osłabiając konstrukcję dachu.

W polskich domach najczęściej spotyka się spuszczela, kołatki i miazgowce. Dorosłe owady składają jaja w szczelinach drewna, a wylęgłe larwy przez kilka lat żerują w środku, drążąc chodniki wypełnione mączką drzewną. Na zewnątrz widać jedynie owalne lub okrągłe otworki wylotowe i kupki drobnego pyłu pod belkami.

Szkodniki lubią zwłaszcza biel, czyli zewnętrzną, jaśniejszą część drewna iglastego. Krokwie z dużą ilością bielu mogą być od środka zjedzone, choć powierzchnia wygląda na całą. Latem na strychu czasem słychać charakterystyczne chrobotanie, a świeży, jasny pył świadczy o aktywnym żerowaniu.

Ocena porażenia wymaga obejrzenia drewna z bliska i nakłucia go w kilku miejscach. Elementy mocno osłabione wymienia się lub wzmacnia. Drewno porażone w mniejszym stopniu poddaje się zwalczaniu preparatami owadobójczymi wnikającymi w głąb, a w niektórych przypadkach metodą termiczną, w której specjalistyczna firma podgrzewa konstrukcję do temperatury zabójczej dla larw.

Nowe drewno do naprawy lub wymiany więźby powinno być suche i zaimpregnowane. To najtańsza ochrona przed powrotem szkodników. Przy kupnie starego domu oględziny strychu pod kątem otworów wylotowych i pyłu powinny być jedną z pierwszych czynności, bo koszt naprawy więźby potrafi zmienić całą kalkulację remontu.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Butwienie drewna, Wzmacnianie krokwi, Ugięcie połaci · Wikipedia: Spuszczel pospolity

Do góry

P

Czym jest panel na rąbek?

Panel na rąbek: Panel na rąbek to fabrycznie wyprofilowany pas blachy z gotowymi krawędziami, które przy montażu łączy się na zatrzask, imitując tradycyjny rąbek stojący.

W klasycznym rąbku blacharz zagina krawędzie pasów na dachu. Panele na rąbek, nazywane często panelami na klik, mają te krawędzie wyprofilowane w zakładzie. Montaż polega na przykręceniu jednego panelu przez perforowany pas montażowy i zatrzaśnięciu na nim kolejnego. Wkręty są przykryte przez sąsiedni panel i nie są widoczne z zewnątrz.

Pokrycie wygląda nowocześnie i schludnie, dlatego jest popularne na domach o prostych bryłach i stodołach. Panele mogą mieć przetłoczenia lub mikroprofilowanie, które zmniejsza widoczność falowania blachy. Produkuje się je w różnych szerokościach i powłokach, a długości zamawia się pod konkretną połać.

Na co uważać? Każdy system ma swój minimalny kąt nachylenia i maksymalną długość panelu, ponieważ mocowanie przez otwory ogranicza swobodę pracy blachy. Za długie panele, za mocno dokręcone wkręty i brak podkładu mogą powodować falowanie i trzaski przy nagrzewaniu. Panel nie jest pełnym odpowiednikiem rąbka zaginanego, więc na dachy o bardzo niskim spadku warto rozważyć rozwiązanie klasyczne.

Przy długich połaciach i niskich spadkach wiele osób, chcąc zaoszczędzić, wybiera panele zamiast rąbka zaginanego. Lepiej zrobić odwrotnie: najpierw sprawdzić warunki producenta dla danego dachu, a dopiero potem zdecydować. Panele dobrze sprawdzają się na prostych, niezbyt długich połaciach domów jednorodzinnych.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blacha na rąbek stojący, Rozszerzalność cieplna pokrycia, Minimalny kąt nachylenia pokrycia

Czym jest papa APP?

Papa APP: Papa APP to papa z masy asfaltowej modyfikowanej polipropylenem ataktycznym, odporna na wysokie temperatury i promieniowanie UV, ale mniej elastyczna w mrozie niż SBS.

APP to skrót od angielskiej nazwy ataktycznego polipropylenu. Ten modyfikator tworzy w asfalcie strukturę bardziej plastyczną niż sprężystą. Papa nie mięknie łatwo w upale, nie spływa z pionowych powierzchni i dobrze znosi słońce. Z tego względu popularna jest w krajach o gorącym klimacie, na przykład na południu Europy.

W Polsce papy APP spotyka się rzadziej, ale są dostępne. Bywają wybierane na dachy mocno nasłonecznione, w miejscach, gdzie temperatura powierzchni latem jest bardzo wysoka, oraz tam, gdzie pokrycie jest częściowo eksponowane bez posypki. Dobrze się zgrzewają i wiele z nich ma długą żywotność.

Słabszą stroną pap APP jest giętkość w niskich temperaturach. W mrozie stają się sztywniejsze niż papy SBS, więc gorzej znoszą ruchy podłoża zimą i rozwijanie rolek w chłodne dni. Na dachach z dużymi ruchami termicznymi, na przykład na lekkich konstrukcjach stalowych, zwykle bezpieczniej wybrać SBS.

Pap APP i SBS nie powinno się mieszać przypadkowo w jednym pokryciu bez sprawdzenia zaleceń producenta, bo masy mają nieco inne właściwości i temperatury pracy. Przy naprawach istniejącego dachu dobrze jest ustalić, jaka papa leży, i dobrać materiał zgodny.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa SBS, Asfalt modyfikowany, Spływność papy

Czym jest papa modyfikowana SBS?

Papa modyfikowana SBS: Papa modyfikowana SBS to papa, w której asfalt wzbogacono elastomerem SBS, dzięki czemu pozostaje elastyczna w mrozie i odporna na pękanie oraz starzenie.

Zwykły asfalt oksydowany przy niskich temperaturach twardnieje i staje się kruchy, a w upale mięknie. Dodatek SBS, czyli kauczuku styrenowo-butadienowo-styrenowego, sprawia, że masa zachowuje się bardziej jak guma. Papa lepiej znosi ruchy podłoża, zginanie przy niskich temperaturach i długotrwałe wystawienie na warunki atmosferyczne.

Producenci podają giętkość papy w niskiej temperaturze, czyli temperaturę, w której pasek papy nawinięty na wałek nie pęka. Im niższa wartość, tym papa bardziej elastyczna. Papy SBS stosuje się jako podkładowe i wierzchniego krycia, a najlepsze z nich mają grube osnowy poliestrowe i dużą ilość masy. Istnieje też modyfikacja APP, która daje papę odporniejszą na wysokie temperatury, ale mniej elastyczną w mrozie.

Na dachach płaskich, gdzie stoi woda i pracuje konstrukcja, papa modyfikowana SBS to dziś rozsądne minimum. Stare dachy z papy oksydowanej po latach są spękane jak skorupa i każda kolejna łata tylko odsuwa problem. W takiej sytuacji zwykle opłaca się zdjąć lub przykryć stare warstwy nowym systemem dwuwarstwowym.

Na etykiecie lub karcie technicznej papy znajdziesz informację o rodzaju modyfikacji, osnowie i grubości. Te parametry mówią więcej niż nazwa handlowa. Na dach mieszkalny warto wybierać papy z osnową poliestrową i modyfikacją SBS, zarówno na warstwę podkładową, jak i wierzchniego krycia.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa termozgrzewalna, Papa wierzchniego krycia, Pokrycie dwuwarstwowe z papy

Czym jest papa oksydowana?

Papa oksydowana: Papa oksydowana to papa z asfaltu utlenianego, bez modyfikacji polimerami, tańsza, ale sztywna, krucha w mrozie i znacznie mniej trwała niż papy modyfikowane.

Asfalt oksydowany powstaje przez przedmuchiwanie gorącego asfaltu powietrzem. Staje się wtedy twardszy i mniej wrażliwy na ciepło niż surowy, ale nadal nie ma elastyczności typowej dla mas z polimerami. Przez dziesięciolecia była to podstawowa papa w Polsce, kładziona na lepik lub zgrzewana, często na tekturowej osnowie.

Na wielu starszych budynkach, garażach i komórkach do dziś leżą warstwy takich pap, nierzadko pięć czy sześć, kładzionych jedna na drugą przy kolejnych remontach. Charakterystyczne objawy to drobne spękania przypominające siatkę, kruszenie się przy zginaniu i pęknięcia na zakładach oraz przy attykach.

Dziś papy oksydowane stosuje się raczej pomocniczo, na budynki gospodarcze lub jako tanie rozwiązanie tymczasowe. Na dachy mieszkalne dekarze polecają papy modyfikowane SBS, które lepiej znoszą mróz i pracę konstrukcji. Różnica w trwałości jest wyraźna, a różnica w koszcie całego pokrycia stosunkowo niewielka.

Przy remoncie dachu z wieloma warstwami starej papy oksydowanej trzeba ocenić, czy można kłaść nową warstwę na wierzch, czy lepiej zerwać pokrycie. Jeśli stare warstwy są mokre, odspojone i pofałdowane, nowa papa nie będzie miała stabilnego podłoża. Decyzję najlepiej podjąć po odkrywce w kilku miejscach dachu, bo stan warstw bywa różny na różnych fragmentach połaci.

Usługa: Renowacja dachu · Zobacz też: Papa SBS, Spękania papy, Renowacja pokrycia papowego

Czym jest papa podkładowa?

Papa podkładowa: Papa podkładowa to pierwsza, dolna warstwa papy w pokryciu dwuwarstwowym albo warstwa pod gontem, bez grubej posypki, stanowiąca podstawę szczelnego dachu.

Papa to materiał na osnowie z włókniny poliestrowej, welonu szklanego lub dawniej tektury, nasycony i powleczony masą asfaltową. Wersja podkładowa ma zwykle drobną posypkę lub folię z obu stron, bo nie musi być odporna na słońce. Jej zadaniem jest szczelne przykrycie podłoża i przygotowanie powierzchni pod warstwę wierzchniego krycia albo pod gont bitumiczny.

Rodzaj papy podkładowej dobiera się do podłoża i sposobu montażu. Na deskowanie stosuje się papy mocowane mechanicznie, na beton papy zgrzewane do zagruntowanego podłoża, a na styropian i wełnę papy samoprzylepne lub mocowane łącznikami. Papa podkładowa pod gontem musi być ułożona z zakładami i przybita zgodnie z instrukcją producenta gontu.

Częste błędy to zbyt krótkie zakłady, układanie na mokrym podłożu i pozostawienie papy podkładowej bez przykrycia na długo, bo nie jest przeznaczona do pracy na słońcu. Pęcherze, pofałdowania i odklejone zakłady w tej warstwie przenoszą się potem na wierzch i kończą się przeciekami.

Papa podkładowa to warstwa, której właściciel później nie widzi, dlatego łatwo na niej oszczędzać. Tymczasem to ona decyduje, czy dach wytrzyma chwilowe uszkodzenie warstwy wierzchniej. Dobrze jest zapytać wykonawcę, jaką papę podkładową planuje, i porównać ją z tą, którą położy na wierzch.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa wierzchniego krycia, Pokrycie dwuwarstwowe z papy, Gont bitumiczny · Wikipedia: Papa

Czym jest papa samoprzylepna?

Papa samoprzylepna: Papa samoprzylepna to papa z warstwą kleju asfaltowego od spodu, osłoniętą folią, którą po zdjęciu folii przykleja się do podłoża bez użycia ognia.

Spód rolki pokrywa specjalna masa klejąca, chroniona folią lub papierem zdzieranym przy układaniu. Papę rozwija się, odkleja zabezpieczenie i dociska wałkiem. Zakłady często mają osobny pas kleju, a w chłodniejsze dni przygrzewa się je delikatnie gorącym powietrzem, by lepiej się związały.

Głównym zastosowaniem są miejsca, gdzie otwarty płomień jest niebezpieczny lub niemożliwy: dachy z ociepleniem ze styropianu, połacie nad drewnianą konstrukcją, okolice okien i podbitek. Papa samoprzylepna bywa też warstwą podkładową w systemach, gdzie wierzchnia warstwa jest zgrzewana na już przyklejony podkład, który chroni izolację.

Przyczepność zależy od temperatury i czystości podłoża. Przy niskich temperaturach klej słabo wiąże, a kurz, wilgoć czy brak gruntu na betonie powodują odspojenia. Producenci podają minimalne temperatury montażu, które trzeba respektować. Papę należy też przechowywać zgodnie z zaleceniami, bo przegrzane lub zamrożone rolki trudno się rozwija.

Na dachach drewnianych, w okolicy okien dachowych i przy podbitkach papa samoprzylepna ogranicza ryzyko pożaru podczas prac. Jest droższa od termozgrzewalnej, ale w wielu miejscach to jedyne rozsądne rozwiązanie. Na detale, takie jak przejścia rur czy narożniki, często łączy się ją z płynnymi masami uszczelniającymi.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa termozgrzewalna, Papa podkładowa, Pokrycie dwuwarstwowe z papy

Czym jest papa SBS?

Papa SBS: Papa SBS to papa z masy asfaltowej modyfikowanej kauczukiem styren-butadien-styren, ceniona za dużą elastyczność i dobrą pracę w niskich temperaturach.

Skrót SBS pochodzi od nazwy kopolimeru styren-butadien-styren. Dodany do asfaltu tworzy w nim sieć przypominającą gumę. Dzięki temu papa rozciąga się i wraca do kształtu, nie pęka przy mrozie i lepiej znosi ruchy podłoża, na przykład pracę płyt dachowych czy dylatacji.

W polskich warunkach, gdzie dach latem nagrzewa się do bardzo wysokiej temperatury, a zimą przemarza, papy SBS są najczęściej wybieranym rozwiązaniem na domy i budynki usługowe. Produkuje się je jako podkładowe i wierzchnie, termozgrzewalne, samoprzylepne oraz do mocowania mechanicznego. Jakość różni się mocno w zależności od ilości polimeru i rodzaju osnowy.

O jakości papy SBS mówią parametry z karty technicznej, przede wszystkim giętkość w niskiej temperaturze. Im niższa temperatura, przy której papa owinięta wokół wałka nie pęka, tym lepsza modyfikacja. Dobre papy osiągają tu wartości wyraźnie poniżej zera, dużo niższe niż papy oksydowane.

Wadą pap SBS jest nieco mniejsza odporność na promieniowanie UV niż pap APP, dlatego bez posypki szybciej się starzeją. W praktyce nie jest to problem, bo papa wierzchnia zawsze ma posypkę. Na co uważać? Przy zakupie sprawdzaj, czy to na pewno papa modyfikowana SBS, a nie tylko z dodatkiem polimeru w śladowej ilości.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa APP, Asfalt modyfikowany, Giętkość papy, Papa termozgrzewalna

Czym jest papa termozgrzewalna?

Papa termozgrzewalna: Papa termozgrzewalna to papa z grubszą warstwą masy asfaltowej od spodu, którą przy montażu nadtapia się palnikiem i w ten sposób przykleja do podłoża.

Zgrzewanie polega na podgrzaniu spodu rolki płomieniem palnika na propan do momentu, aż asfalt zacznie się topić, i dociśnięciu papy do podłoża. Dawniej papy przyklejano na lepik, co było bardziej uciążliwe i mniej trwałe. Dziś papy termozgrzewalne są podstawowym materiałem do krycia dachów płaskich i tarasów pod warstwami ochronnymi.

Papy termozgrzewalne występują jako podkładowe i wierzchniego krycia, w wersjach oksydowanych i modyfikowanych SBS lub APP. Spód rolki ma zwykle folię, która przy podgrzaniu się kurczy i pokazuje, że asfalt jest gotowy do zgrzania. Poprawne zgrzanie poznaje się po niewielkim wypływie masy na krawędzi zakładu.

Praca z palnikiem wiąże się z ryzykiem pożaru, szczególnie przy drewnianych elementach, podbitkach i ocieplonych attykach. Na podłożach palnych, np. styropianie bez warstwy ochronnej, zgrzewania się nie stosuje. Zbyt słabe zgrzanie daje odspojenia, a przegrzanie niszczy osnowę i posypkę. Pęcherze po latach to często efekt zgrzewania papy na wilgotnym podłożu.

Przy pracach zgrzewania dekarz powinien mieć pod ręką gaśnicę i przez pewien czas po zakończeniu prac kontrolować miejsca narażone na zaprószenie ognia, zwłaszcza szczeliny przy attykach i drewnianych elementach. Tlący się materiał w ociepleniu potrafi ujawnić się dopiero po kilku godzinach.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa samoprzylepna, Papa modyfikowana SBS, Papa wierzchniego krycia · Wikipedia: Papa

Czym jest papa wierzchniego krycia?

Papa wierzchniego krycia: Papa wierzchniego krycia to górna, widoczna warstwa pokrycia papowego, z grubą posypką mineralną, odporna na promieniowanie UV, deszcz i zmiany temperatur.

Ta papa pracuje w najtrudniejszych warunkach: w pełnym słońcu, w mrozie, pod śniegiem i stojącą wodą. Dlatego ma zwykle grubszą osnowę z włókniny poliestrowej, więcej masy asfaltowej, najczęściej modyfikowanej polimerami SBS, oraz gruboziarnistą posypkę, która chroni asfalt przed słońcem. Posypka bywa w różnych kolorach, najczęściej szara, grafitowa, czerwona lub zielona.

Papę wierzchniego krycia zgrzewa się palnikiem gazowym do papy podkładowej, przesuwając rolkę wzdłuż połaci i dociskając zakłady. Pasy układa się z odpowiednim przesunięciem zakładów względem warstwy dolnej. Dobrze wykonane pokrycie z dwóch warstw papy modyfikowanej to sprawdzony sposób na dach płaski.

Najczęstsze usterki to pęcherze z zamkniętej wilgoci, odklejone zakłady, pęknięcia na załamaniach przy attykach i kominach oraz wytarta posypka w miejscach, gdzie stoi woda. Jeśli nad sufitem pojawiają się zacieki po dużych deszczach, a na dachu widać pęcherze i zastoiska, warto wezwać dekarza na przegląd, zanim zawilgoci się ocieplenie.

Raz na kilka lat dach papowy warto obejrzeć, oczyścić wpusty i usunąć liście oraz mech. Drobne odklejenia zakładów i pęcherze można naprawić miejscowo, zgrzewając łaty z nowej papy. Taki przegląd po zimie pozwala wychwycić usterki, zanim staną się źródłem poważnego przecieku.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa podkładowa, Papa modyfikowana SBS, Posypka mineralna, Pokrycie dwuwarstwowe z papy

Czym jest paroizolacja?

Paroizolacja: Paroizolacja to warstwa o bardzo dużym oporze dyfuzyjnym, układana od ciepłej strony ocieplenia, która ogranicza przenikanie pary wodnej z wnętrza budynku do warstw dachu.

Powietrze w mieszkaniu zawiera parę wodną z gotowania, kąpieli, oddychania. Zimą para ta wędruje ku zimniejszej stronie przegrody. Jeśli dotrze do ocieplenia i dalej pod hydroizolację, w pewnym miejscu ochłodzi się na tyle, że skropli się w wodę. W stropodachu nie ma ona dokąd uciec, bo od góry zamyka ją szczelna papa lub membrana.

Paroizolację wykonuje się z papy paroizolacyjnej, często z wkładką aluminiową, albo z grubej folii polietylenowej. Na stropie betonowym zwykle zgrzewa się lub przykleja papę, na blasze trapezowej układa się folię albo papę samoprzylepną. Wszystkie zakłady muszą być szczelnie połączone, a na krawędziach paroizolację wywija się w górę na wysokość ocieplenia.

Brak paroizolacji lub jej dziurawe wykonanie to jedna z głównych przyczyn wilgoci w ociepleniu. Objawy bywają mylące: zacieki na suficie zimą, bez deszczu, pęcherze na papie, mokra wełna przy odkrywce. Właściciele szukają wtedy dziury w pokryciu, a problem leży pod spodem.

Przy dociepleniu starego stropodachu sprawdza się, czy istniejąca papa może pełnić rolę paroizolacji. Często tak jest, pod warunkiem że jest szczelna. Przy każdym przejściu instalacyjnym paroizolację trzeba starannie uszczelnić wokół rury.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Stropodach, Pęcherze na papie, Kominek wentylacyjny · Wikipedia: Paroizolacja

Czym jest paroizolacja o zmiennym oporze?

Paroizolacja o zmiennym oporze: Paroizolacja o zmiennym oporze to folia, która zmienia przepuszczalność pary w zależności od wilgotności: zimą zatrzymuje parę, a latem pozwala przegrodzie wysychać do wnętrza.

Zwykła folia paroizolacyjna jest szczelna przez cały rok. To dobre rozwiązanie zimą, ale jeśli do ocieplenia mimo wszystko dostanie się trochę wilgoci, nie ma ona którędy uciec do środka domu. Folie o zmiennym oporze, nazywane też inteligentnymi albo aktywnymi, rozwiązują ten problem. W suchym powietrzu zimowym są mało przepuszczalne, w wilgotnych warunkach letnich otwierają się i pozwalają wilgoci odparować do pomieszczeń.

Szczególnie przydają się w dachach, gdzie od zewnątrz jest warstwa o dużym oporze dyfuzyjnym, na przykład deskowanie z papą albo stara folia, oraz przy ociepleniu od środka istniejącego dachu, gdy nie da się wymienić zewnętrznych warstw. Dobrze współpracują z ociepleniem z wełny, celulozy i włókna drzewnego.

Montaż wygląda podobnie jak przy zwykłej folii, ale wymaga takiej samej staranności w łączeniach. Zakłady klei się taśmami systemowymi, a przy murach stosuje się kleje lub taśmy z siatką do tynkowania. Te folie są delikatniejsze, łatwiej je przebić podczas montażu stelaża.

Nie traktuj ich jak sposobu na ratowanie źle zaprojektowanego dachu. Jeśli brakuje wentylacji albo wełna jest mokra od przecieku, folia tego nie naprawi. Najpierw trzeba usunąć przyczynę zawilgocenia.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Paroizolacja, Opór dyfuzyjny Sd, Dyfuzja pary wodnej

Czym jest pas nadrynnowy?

Pas nadrynnowy: Obróbka blacharska montowana na krawędzi okapu nad rynną, która kieruje wodę z membrany i pokrycia do rynny i chroni deskę okapową.

Pas nadrynnowy, nazywany też blachą okapową, to listwa z giętej blachy przybijana wzdłuż okapu, czyli dolnej krawędzi dachu. Jej zadanie jest proste: to, co spłynie po membranie dachowej i po pokryciu, ma wpaść do rynny, a nie za nią, na deskę czołową albo elewację.

Montuje się go przed ułożeniem pokrycia, zwykle na desce okapowej lub na pełnym deskowaniu. Membranę wywija się na pas nadrynnowy i przykleja, tak żeby woda z kondensacji i ewentualnych przecieków spływała po blasze do rynny. Pas wykonuje się z blachy w kolorze pokrycia lub rynien i powinien wchodzić do rynny na tyle głęboko, by woda nie kapała obok jej krawędzi.

Brak pasa nadrynnowego albo jego złe wysunięcie to typowa przyczyna gnijących desek okapowych i podbitki. Woda spływa wtedy po tylnej ściance rynny, moczy drewno, a zimą zamarza i rozsadza elementy. Pas nadrynnowy często myli się z pasem podrynnowym, który leży pod rynną i spełnia inną funkcję.

Na starszych domach, gdzie pas nadrynnowy nie był stosowany, da się go dołożyć bez zdejmowania całego dachu, choć wymaga to podniesienia pierwszego rzędu pokrycia. Robi się to zwykle przy wymianie rynien albo podbitki.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Pas podrynnowy, Rynna, Deska czołowa, Hak rynnowy

Czym jest pas podrynnowy?

Pas podrynnowy: Obróbka blacharska montowana pod rynną wzdłuż okapu, zwana też okapnikiem, która osłania deskę czołową i krokwie przed wodą przelewającą się z rynny.

Pas podrynnowy to blaszana listwa mocowana pod rynną, zwykle na desce czołowej. Część dekarzy nazywa go okapnikiem, bo jego dolna krawędź jest wygięta tak, by woda odrywała się od niej i kapała z dala od drewna i elewacji.

Rynna nie zawsze wszystko złapie. Przy gwałtownej ulewie, przy zapchanych spustach albo przy lodzie woda przelewa się przez tylną krawędź rynny. Bez pasa podrynnowego trafia wtedy prosto na deskę czołową i końcówki krokwi. Pas podrynnowy przejmuje tę wodę i odprowadza ją na zewnątrz. Montuje się go razem z hakami rynnowymi lub tuż przed nimi, w kolorze rynien albo podbitki.

Na nowych dachach pas podrynnowy zakłada się standardowo w komplecie z pasem nadrynnowym. Na starszych często go brakuje i wtedy widać skutki: zszarzałą, gnijącą deskę czołową, łuszczącą się farbę, zacieki na tynku pod okapem. Trzeba też pamiętać o prawidłowym zakończeniu na narożach, bo nieobrobiony róg zbiera wodę.

Jeżeli przy oględzinach okapu widać miękkie, ciemne drewno albo pleśń na podbitce, warto przy okazji wymiany rynien dołożyć pas podrynnowy. To niewielki wydatek w porównaniu z wymianą przegniłych końcówek krokwi.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Pas nadrynnowy, Deska czołowa, Kapinos, Podbitka

Czym jest patyna?

Patyna: Patyna to naturalna warstwa związków chemicznych, która powstaje na powierzchni miedzi, cynku czy tytan-cynku pod wpływem powietrza i wilgoci i chroni metal przed dalszą korozją.

Patyna nie jest rdzą w potocznym rozumieniu. Na miedzi przybiera kolejno barwy od brązu przez ciemny brąz do zielono-niebieskiej, na tytan-cynku daje jednolity, szaroniebieski odcień. Tempo powstawania zależy od klimatu, ekspozycji połaci, zanieczyszczeń w powietrzu i kąta nachylenia. Na pionowych powierzchniach patyna rozwija się wolniej niż na dachu.

Właśnie ta warstwa sprawia, że pokrycia z miedzi i tytan-cynku są tak trwałe i nie wymagają malowania. Część producentów oferuje blachy fabrycznie patynowane, które od początku mają docelowy kolor, co jest przydatne przy dobudowach i naprawach starszych dachów, gdzie nowa blacha nie odstaje od reszty.

Patyny nie należy usuwać ani szlifować, bo odsłania się wtedy metal, który zaczyna się utleniać od nowa. Nierównomierne plamy na świeżej blasze są normalne i wyrównują się z czasem. Niepokojące są natomiast białe, pyliste naloty na cynku w miejscach, gdzie stoi woda, które mogą świadczyć o złej wentylacji pod blachą.

Na budynkach w miastach patyna na miedzi rozwija się inaczej niż na wsi, bo wpływ mają zanieczyszczenia powietrza. Nie da się przewidzieć dokładnego odcienia po latach, dlatego przy wyborze miedzi lub cynku trzeba zaakceptować, że dach będzie powoli zmieniał wygląd. Dla wielu właścicieli to właśnie największa zaleta tych materiałów.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Blacha miedziana, Blacha tytan-cynk, Blacha na rąbek stojący · Wikipedia: Patyna

Czym są pęcherze na papie?

Pęcherze na papie: Pęcherze na papie to wybrzuszenia pokrycia papowego powstające tam, gdzie papa nie jest przyklejona do podłoża, a pod nią gromadzi się powietrze, para wodna lub woda.

Przyczyną jest zawsze puste miejsce pod papą połączone z wilgocią. Może to być niedogrzane miejsce przy zgrzewaniu, zawilgocony jastrych lub ocieplenie, woda pozostała między starymi warstwami pap, brak paroizolacji. Latem dach się nagrzewa, a uwięziona wilgoć paruje i zwiększa objętość, wypychając papę do góry. Pęcherz z każdym sezonem może się powiększać.

Pęcherz sam w sobie nie oznacza jeszcze przecieku, ale jest słabym punktem. Papa w tym miejscu jest naciągnięta, łatwo ją przebić stopą, a podczas mrozu pęka na krawędziach wybrzuszenia. Gdy powstanie w nim rysa, woda zaczyna dostawać się pod pokrycie i rozchodzić na dużą odległość.

Pojedyncze pęcherze dekarz naprawia, nacinając je na krzyż, osuszając i podgrzewając podłoże, a następnie wklejając z powrotem płaty papy i nakładając łatę z nowej papy. Gdy pęcherzy jest dużo, trzeba szukać przyczyny w wilgoci pod spodem i rozważyć montaż kominków wentylacyjnych, papy wentylacyjnej lub zerwanie pokrycia.

Nie należy samodzielnie przekłuwać pęcherzy i zalewać masą, bo wilgoć zostanie zamknięta jeszcze szczelniej. Jeśli pęcherze pojawiają się na świeżym dachu, warto zgłosić to wykonawcy w ramach gwarancji.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Kominek wentylacyjny, Zgrzewanie papy, Paroizolacja, Odspojenie papy

Czym jest pęknięta dachówka?

Pęknięta dachówka: Pęknięta dachówka to element pokrycia ceramicznego lub cementowego z rysą, ubitym fragmentem albo przełamaniem, przez które woda może przedostać się pod pokrycie.

Dachówka pęka z kilku powodów. Najczęściej winny jest mróz: woda wnika w mikropory, zamarza i rozsadza materiał. Drugą przyczyną są uderzenia, czyli spadające gałęzie, grad albo nieostrożne chodzenie po dachu przy montażu anteny czy czyszczeniu komina. Zdarzają się też pęknięcia przy źle wykonanym mocowaniu, gdy dachówka jest naprężona przez krzywą łatę albo źle dobrany klamer.

Pojedyncze pęknięcie bywa niewidoczne z ziemi. Woda przez nie przecieka powoli, wsiąka w membranę i łaty, a ślad pojawia się w domu dopiero po dłuższym czasie. Dlatego po każdej wichurze lub gradobiciu dobrze jest obejrzeć dach przez lornetkę albo poprosić o przegląd.

Wymiana jednej dachówki to prosta naprawa, o ile ma się element pasujący kształtem i kolorem. Dekarz podnosi sąsiednie dachówki, wyjmuje uszkodzoną, wkłada nową i mocuje. Problem pojawia się przy starych modelach, których już się nie produkuje. Wtedy szuka się dachówek z rozbiórki albo przekłada nieuszkodzone elementy z mniej widocznej połaci.

Sklejanie i smarowanie pękniętej dachówki masą to rozwiązanie awaryjne, które wytrzymuje zwykle krótko. Dobrym zwyczajem jest zostawienie sobie po budowie kilkunastu zapasowych dachówek i gąsiorów z tej samej partii. Przy przyszłych naprawach oszczędza to szukania pasującego odcienia i modelu.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Przesunięta dachówka, Uszkodzenia po gradzie, Przekładanie dachówki

Czym jest pianka PUR otwartokomórkowa?

Pianka PUR otwartokomórkowa: Pianka PUR otwartokomórkowa to lekka, natryskiwana izolacja poliuretanowa o miękkiej strukturze z otwartymi komórkami, która rozpręża się i szczelnie wypełnia przestrzeń między krokwiami.

Powstaje z dwóch płynnych składników mieszanych w pistolecie i natryskiwanych na spód membrany lub deskowania. W ciągu kilku sekund rośnie wielokrotnie i twardnieje, tworząc miękką, gąbczastą warstwę. Jej komórki są otwarte, więc wewnątrz jest powietrze, a materiał jest paroprzepuszczalny i elastyczny.

Największa zaleta to szczelność. Pianka dokleja się do krokwi i wypełnia wszystkie zakamarki, co eliminuje szczeliny, przez które przy wełnie ucieka ciepłe powietrze. Dobrze tłumi dźwięki. Jej lambda jest zbliżona do wełny, więc grubość warstwy musi być podobna.

Wymaga staranności wykonawcy. Membrana pod spodem musi być wysokoparoprzepuszczalna i w dobrym stanie, a w wielu układach producenci wymagają też paroizolacji od strony pomieszczeń. Ważne jest odpowiednie przygotowanie podłoża, temperatura i wilgotność drewna podczas natrysku. Przez kilka dni po aplikacji poddasze trzeba wietrzyć.

Trudność pojawia się, gdy trzeba naprawić dach. Pianka przyklejona do membrany i deskowania utrudnia wymianę pokrycia czy lokalizację przecieku, bo woda wędruje pod nią daleko od miejsca wejścia. Przed natryskiem warto więc zrobić przegląd dachu i usunąć wszystkie usterki pokrycia. Przed wyborem pianki zapytaj też wykonawcę, jak będzie wyglądał dostęp do więźby przy ewentualnych przyszłych naprawach dachu.

Usługa: Ocieplenie poddasza pianką PUR · Zobacz też: Pianka PUR zamkniętokomórkowa, Szczelność powietrzna, Membrana dachowa · Wikipedia: Pianka poliuretanowa

Czym jest pianka PUR zamkniętokomórkowa?

Pianka PUR zamkniętokomórkowa: Pianka PUR zamkniętokomórkowa to twarda, gęsta izolacja poliuretanowa o zamkniętych komórkach, bardzo dobrze izolująca cieplnie i praktycznie nienasiąkliwa.

Ma wyraźnie większą gęstość niż odmiana otwartokomórkowa i rośnie znacznie mniej. Każda komórka jest zamknięta i wypełniona gazem, co daje lepszą lambdę, zwykle w okolicach 0,022 do 0,028. Materiał jest sztywny, twardy w dotyku i prawie nie przepuszcza pary ani wody.

Sprawdza się tam, gdzie liczy się mała grubość i odporność na wilgoć: na stropach, fundamentach, ścianach piwnic i dachach płaskich jako warstwa izolacyjna pod powłoką. Na poddaszach stosuje się ją rzadziej, bo jest mało paroprzepuszczalna i natryśnięta na zimną stronę może zamknąć wilgoć w drewnie.

Warstwę nakłada się zwykle kilkoma przejściami, bo przy zbyt grubej warstwie naraz pianka się przegrzewa. Wymaga suchego, czystego podłoża i odpowiedniej temperatury. Wykonawca powinien mieć doświadczenie i sprzęt z podgrzewaniem składników.

Na dachach płaskich zamkniętokomórkowa pianka bywa łączona z powłoką z polimocznika. To szybki sposób na ocieplenie i uszczelnienie starego stropodachu bez zrywania pokrycia, ale tylko jeśli podłoże jest suche i nośne. Gdy pod spodem jest mokra wata lub odspojona papa, efekt będzie krótkotrwały. Przed natryskiem trzeba więc sprawdzić wilgotność podłoża i stan starego pokrycia, a najlepiej wykonać kilka odkrywek w różnych miejscach dachu.

Usługa: Ocieplenie poddasza pianką PUR · Zobacz też: Pianka PUR otwartokomórkowa, Płyta PIR, Współczynnik lambda

Czym jest piorunochron?

Piorunochron: Instalacja odgromowa złożona ze zwodów na dachu, przewodów odprowadzających i uziemienia, która przejmuje wyładowanie atmosferyczne i bezpiecznie odprowadza je do gruntu.

Piorunochron to potoczna nazwa instalacji odgromowej. Na dachu montuje się zwody, czyli przewody lub pręty biegnące wzdłuż kalenicy, krawędzi i kominów. Z nich po ścianach schodzą przewody odprowadzające, które w gruncie łączą się z uziomem. Gdy piorun uderzy w budynek, prąd płynie wyznaczoną drogą do ziemi, zamiast przez konstrukcję dachu i instalacje.

Przewody wykonuje się najczęściej z drutu stalowego ocynkowanego, aluminiowego lub miedzianego, a mocuje się je na uchwytach dopasowanych do pokrycia: pod dachówkę, gąsior, blachę czy rąbek. Uchwyty trzymają drut w niewielkiej odległości od pokrycia. Instalację projektuje i odbiera uprawniony elektryk, a o konieczności jej wykonania decydują przepisy i projekt budynku.

Dekarz styka się z piorunochronem głównie przy wymianie pokrycia i obróbek. Zdjęcie instalacji, a potem jej ponowny montaż na nowych uchwytach, trzeba uzgodnić z elektrykiem i po zakończeniu prac wykonać pomiary. Częstym problemem są uchwyty wbite przez pokrycie bez uszczelnienia albo drut leżący bezpośrednio na blasze, który powoduje korozję.

Jeśli przy remoncie dachu instalacja odgromowa jest zardzewiała, porozrywana albo ma luźne zaciski, to dobry moment na jej odnowienie. Pomiary instalacji robi się okresowo, zgodnie z zaleceniem elektryka.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Gąsior, Komin, Obróbka blacharska · Wikipedia: Instalacja odgromowa

Czym jest pleśń na poddaszu?

Pleśń na poddaszu: Pleśń na poddaszu to nalot grzybów rozwijający się na skosach, w narożnikach, na drewnie lub izolacji, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się tam podwyższona wilgotność.

Na płytach g-k pleśń wygląda zwykle jak szare lub czarne kropki w narożnikach, przy oknach dachowych i wzdłuż ścianek kolankowych. Na strychu i na drewnie więźby to biało-zielone lub czarne naloty, czasem z wyraźnym zapachem stęchlizny. Zarodniki są w powietrzu zawsze. Do rozwoju potrzebują wilgoci i chłodnej powierzchni, a resztę zapewnia im kurz i drewno.

Przyczyny dzielą się na trzy grupy. Pierwsza to przecieki z dachu: uszkodzone pokrycie, obróbki, okna. Druga to kondensacja: mostki termiczne, brak paroizolacji, zła wentylacja dachu. Trzecia to wilgoć w domu: brak wentylacji pomieszczeń, suszenie prania, łazienka bez wywiewu.

Usuwanie pleśni ze ścian środkami grzybobójczymi to tylko pierwszy krok. Jeśli nie usunie się przyczyny, wróci w tym samym miejscu po sezonie. Gdy pleśń pojawia się na drewnie więźby od strony strychu lub pod pokryciem, trzeba sprawdzić stan wentylacji dachu i ewentualnie zabezpieczyć konstrukcję.

Duże ogniska pleśni, zapach stęchlizny i zawilgocona wełna oznaczają, że trzeba odsłonić fragment poddasza. Dekarz oceni, czy problem jest w pokryciu, czy w ociepleniu, i zaproponuje naprawę. Przy pracach z pleśnią trzeba chronić drogi oddechowe i dobrze wietrzyć pomieszczenie.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Kondensacja powierzchniowa, Zawilgocenie izolacji, Mostek termiczny, Wilgotność względna · Wikipedia: Pleśń

Czym jest płatew?

Płatew: Pozioma belka więźby biegnąca wzdłuż dachu, na której opierają się krokwie, przenosząca ich obciążenie na słupy lub ściany.

Płatew leży równolegle do kalenicy i podpiera krokwie w połowie ich długości albo pod samą kalenicą. Dzięki temu krokwie mogą mieć mniejszy przekrój i pokonywać większe rozpiętości. Wyróżnia się płatwie pośrednie, czyli podpierające krokwie gdzieś w środku połaci, oraz płatew kalenicową ułożoną pod szczytem dachu.

Płatew sama potrzebuje podparcia. Opiera się na słupach, a te na stropie lub ścianach nośnych, albo bezpośrednio na ścianach szczytowych i wewnętrznych. Między słupem a płatwią zwykle montuje się miecze, które skracają rozpiętość płatwi i usztywniają układ w kierunku podłużnym. Płatwie wykonuje się z mocnego drewna o dużym przekroju, coraz częściej z drewna klejonego.

Płatew jest elementem, który dużo dźwiga, więc jej uszkodzenie odczuwa cały dach. Ugięcie płatwi widać jako zapadnięcie połaci wzdłuż jej linii. Problemy biorą się z niedowymiarowania, przecięcia przy przeróbkach poddasza, gnicia końców osadzonych w murze i usuwania słupów, które przeszkadzały w aranżacji wnętrza.

Nie wolno wycinać słupów ani mieczy pod płatwią bez projektu zastępczego rozwiązania. Jeśli połać zaczęła się wyginać wzdłuż poziomej linii, trzeba sprawdzić płatew i jej podpory. Przy remoncie dachu dobrze jest też obejrzeć końce płatwi osadzone w ścianach szczytowych. Drewno zamurowane bez izolacji i dostępu powietrza gnije tam po cichu, a z poddasza tego nie widać, dopóki płatew nie zacznie siadać.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Słup, Miecz, Więźba płatwiowo-kleszczowa · Wikipedia: Płatew

Czym jest płotek przeciwśniegowy?

Płotek przeciwśniegowy: Metalowa bariera montowana na połaci nad okapem, która zatrzymuje zsuwający się śnieg i lód, chroniąc ludzi, samochody i rynny pod dachem.

Płotek przeciwśniegowy to niski, ażurowy płotek lub zestaw rur poziomych osadzonych na wspornikach, przykręcany do konstrukcji dachu w pobliżu okapu. Zatrzymuje masę śniegu na połaci, pozwalając jej topnieć stopniowo, zamiast zjeżdżać całą płytą w dół.

Na rynku są płotki kratowe, rurowe z dwiema lub trzema rurami oraz pojedyncze belki. Wsporniki dobiera się do pokrycia: inne są pod dachówkę, inne pod blachodachówkę czy blachę na rąbek. Najważniejsze jest mocowanie do krokwi lub dodatkowych łat, a nie do samego pokrycia. Płotek ustawia się zwykle nad ścianą zewnętrzną, a przy długich i stromych połaciach montuje się kilka rzędów.

Zsuwający się śnieg potrafi urwać rynnę, wybić szybę w samochodzie, zniszczyć zadaszenie nad wejściem albo zrobić krzywdę przechodniowi. Właściciel odpowiada za bezpieczeństwo wokół budynku, w tym za usuwanie nawisów i sopli, więc nad chodnikiem i wejściem płotek jest po prostu rozsądny. Zatrzymany śnieg zwiększa przy tym obciążenie dachu, dlatego płotki rozmieszcza się z głową.

Najczęstsze usterki to wygięte wsporniki po ciężkiej zimie, poluzowane śruby i przecieki przy mocowaniu. Płotek przykręcony samym wkrętem przez blachę często przecieka, podobnie jak wspornik, pod którym pęka dachówka.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Hak przeciwśniegowy, Rynna, Hak rynnowy

Czym jest płyta gipsowo-kartonowa?

Płyta gipsowo-kartonowa: Płyta gipsowo-kartonowa, w skrócie g-k, to płyta z rdzeniem gipsowym obłożonym kartonem, najczęściej używana do wykańczania skosów i sufitów poddasza.

Na poddaszu płyty g-k tworzą wewnętrzną okładzinę skosów, ścianek kolankowych i sufitu pod jętkami. Przykręca się je do stelaża z profili stalowych albo do rusztu drewnianego, po zamontowaniu ocieplenia i paroizolacji. Szczeliny między płytami szpachluje się z taśmą, a całość maluje.

Do wyboru są płyty zwykłe, impregnowane do wilgotnych pomieszczeń, ogniochronne i ich odmiany łączone. Na poddaszach często stosuje się płyty ogniochronne, które zwiększają odporność ogniową przegrody i ochronę konstrukcji drewnianej. W łazienkach na poddaszu stosuje się płyty o podwyższonej odporności na wilgoć.

Płyta g-k nie jest paroizolacją. Przepuszcza parę dość swobodnie, więc nie zastępuje folii. Spotykam się z poddaszami, gdzie płyty przykręcono wprost do krokwi, bez folii i bez stelaża, a wełnę wciśnięto między nie. Taki układ szybko kończy się wilgocią w ociepleniu.

Pęknięcia na łączeniach płyt to zwykle skutek ruchów więźby, zbyt rzadkiego stelaża lub braku taśmy. Brązowe zacieki i odbarwienia sugerują wodę z dachu albo kondensację w ociepleniu. Wtedy zanim się zamaluje plamę, trzeba sprawdzić, skąd przychodzi wilgoć. Wymiana pojedynczej płyty jest prosta, ale tylko wtedy, gdy przyczyna wilgoci została już znaleziona i usunięta.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Stelaż sufitu podwieszanego, Paroizolacja, Euroklasa reakcji na ogień · Wikipedia: Płyta gipsowo-kartonowa

Czym jest płyta OSB na dachu?

Płyta OSB na dachu: Płyta z prasowanych i klejonych wiórów drewnianych, stosowana jako pełne poszycie połaci zamiast desek, pod papę, gont lub membranę.

OSB to skrót od angielskiej nazwy płyty o wiórach orientowanych. Długie wióry układa się warstwami w różnych kierunkach i skleja pod ciśnieniem. Na dachach używa się płyt przeznaczonych do warunków wilgotnych, najczęściej oznaczanych jako OSB/3, z frezowanymi krawędziami na pióro i wpust, które łączą się bez progów.

Płyty montuje się szybciej niż deski, dają gładką i równą powierzchnię, dobrze usztywniają połać. Są popularne pod gont bitumiczny i papy. Grubość płyty dobiera się do rozstawu krokwi i rodzaju pokrycia, a mocuje się je gwoździami pierścieniowymi lub wkrętami z zachowaniem dylatacji na krawędziach.

OSB gorzej niż lite drewno znosi długotrwałe zawilgocenie. Płyty składowane na deszczu albo pozostawione bez pokrycia na kilka tygodni puchną na krawędziach i tracą wytrzymałość. Brak szczelin dylatacyjnych powoduje wybrzuszenia, które widać potem na gontach jako garby. Płyta jest też dość szczelna dla pary, więc wentylacja dachu musi być dobrze zaprojektowana.

Jeśli na dachu krytym gontem widzisz falowanie lub wybrzuszenia w regularnych odstępach, przyczyną często jest właśnie spuchnięta płyta. Naprawa wymaga zdjęcia pokrycia na tym fragmencie i wymiany płyt.

Usługa: Krycie dachu gontem bitumicznym · Zobacz też: Deskowanie pełne, Kontrłaty, Krokiew · Wikipedia: OSB (płyta)

Czym jest płyta PIR?

Płyta PIR: Płyta PIR to sztywna płyta izolacyjna z pianki poliizocyjanurowej, zwykle obłożona okładzinami, która przy niewielkiej grubości zapewnia bardzo dobrą izolacyjność cieplną.

PIR to odmiana pianki poliuretanowej o bardziej usieciowanej strukturze. Ma lambdę zbliżoną do 0,022, czyli wyraźnie lepszą niż wełna czy styropian. Okładziny z aluminium, welonu szklanego lub papy chronią rdzeń i decydują o zastosowaniu płyty. Płyty z okładziną aluminiową działają jednocześnie jako paroizolacja.

Na dachach skośnych płyty PIR układa się najczęściej nad krokwiami, jako ocieplenie nakrokwiowe. Pozwala to pozostawić odsłoniętą więźbę od środka i wyeliminować mostki termiczne. Stosuje się je też pod krokwiami w cienkiej warstwie, gdy brakuje miejsca na wełnę, oraz na dachach płaskich pod membrany i papę.

Płyty mają zwykle frezowane krawędzie na pióro i wpust albo zakład. Styki uszczelnia się taśmą, a przy nakrokwiowym montażu mocuje się je długimi wkrętami przez kontrłatę w krokwie. Precyzja ma znaczenie, bo każda szczelina między płytami to mostek termiczny.

PIR jest odporniejszy na ogień niż zwykła pianka PUR, nie topi się jak styropian, ale nadal jest materiałem palnym. Płyty źle znoszą długie leżenie na słońcu i w deszczu bez zabezpieczenia. Na budowie warto je przykryć do czasu montażu. Przy ociepleniu od środka płyty PIR wymagają starannego klejenia styków taśmą aluminiową, bo to ona zapewnia szczelność całej warstwy.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ocieplenie nakrokwiowe, Współczynnik lambda, Pianka PUR zamkniętokomórkowa · Wikipedia: Poliizocyjanuran

Czym jest płyta z włókna drzewnego?

Płyta z włókna drzewnego: Płyta z włókna drzewnego to izolacja wytwarzana ze sprasowanych włókien drewna, stosowana jako ocieplenie nakrokwiowe, wiatroizolacja i warstwa poprawiająca komfort cieplny latem.

Powstaje z rozwłóknionego drewna iglastego, prasowanego na mokro lub sucho. Występuje w postaci miękkich mat do układania między krokwiami i sztywnych płyt, często hydrofobizowanych, które kładzie się na krokwiach pod kontrłatami. Te twardsze płyty pełnią jednocześnie funkcję deskowania i wiatroizolacji.

Lambda jest nieco gorsza niż w wełnie, za to materiał ma dużą masę i pojemność cieplną. Dzięki temu w upalne dni ciepło dociera do pomieszczeń z dużym opóźnieniem. Na poddaszach pod ciemną dachówką czy blachą różnica w odczuwalnej temperaturze potrafi być wyraźna.

Płyty są paroprzepuszczalne i dobrze współpracują z paroizolacjami o zmiennym oporze. Dzięki temu dach może wysychać w obie strony. Na krawędziach mają frezy na pióro i wpust, co pozwala ułożyć ciągłą warstwę bez mostków.

Trzeba jednak uważać na wodę w trakcie budowy. Płyty z włókna drzewnego mogą przez pewien czas służyć jako tymczasowe krycie, ale nie bez końca. Jeśli długo stoją w deszczu, pęcznieją i tracą wytrzymałość. Przy montażu potrzebne są odpowiednie łączniki do mocowania kontrłat przez warstwę izolacji. Warto też pamiętać, że to materiał cięższy od wełny, więc przy starych, osłabionych krokwiach trzeba sprawdzić nośność konstrukcji.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ocieplenie nakrokwiowe, Przesunięcie fazowe, Wiatroizolacja

Czym jest płytka kolczasta?

Płytka kolczasta: Stalowa, ocynkowana płytka z wytłoczonymi kolcami, wciskana prasą w drewno, która łączy elementy wiązarów prefabrykowanych w jednej płaszczyźnie.

Płytka kolczasta to podstawowy łącznik w produkcji wiązarów dachowych. Ma postać płaskiej blachy, z której wytłoczono setki ostrych zębów. Wciska się ją obustronnie w styk dwóch lub więcej elementów drewnianych, a kolce wbijają się głęboko w drewno, przenosząc siły rozciągające i ściskające.

Płytki produkuje się w wielu rozmiarach, a ich wielkość i ułożenie wynikają z obliczeń dla każdego węzła kratownicy. Montaż odbywa się w zakładzie na prasach hydraulicznych, bo przybijanie młotkiem na budowie nie daje równomiernego wciśnięcia i jest niedopuszczalne. Stal jest ocynkowana, żeby nie korodowała w warunkach poddasza.

Problemy pojawiają się, gdy płytka jest wciśnięta krzywo, częściowo odstaje albo drewno pod nią pękło przy transporcie. Groźne jest też długotrwałe zawilgocenie poddasza, bo przyspiesza korozję i osłabia trzymanie kolców w drewnie. Zdarza się, że wykonawcy innych prac odginają płytki lub wiercą przez nie otwory.

Przy oględzinach dachu z wiązarów warto spojrzeć na węzły. Odstająca płytka, rdza, szczelina między elementami to rzeczy do zgłoszenia. Naprawę uszkodzonego węzła wykonuje się według zaleceń producenta wiązarów, najczęściej przez dołożenie nakładek ze sklejki lub drewna.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Wiązar prefabrykowany, Łączniki ciesielskie stalowe, Złącza ciesielskie

Czym są płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe?

Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe: Płyty włóknisto-cementowe bezazbestowe to współczesne płyty faliste lub płaskie z cementu wzmocnionego włóknami syntetycznymi lub celulozowymi, bezpieczny następca eternitu.

Wyglądem przypominają stare płyty azbestowe, ale zamiast azbestu zawierają włókna syntetyczne i celulozowe. Są niepalne, nie rdzewieją, dobrze tłumią hałas deszczu i nie nagrzewają się tak mocno jak blacha. Produkuje się je w kolorze naturalnego cementu i z powłokami barwiącymi.

Najczęściej stosuje się je na budynkach inwentarskich, magazynach i wiatach, gdzie liczy się odporność na wilgoć i amoniak, który szkodzi blachom. Montuje się je na łatach lub płatwiach wkrętami z uszczelkami, z zachowaniem zakładów poprzecznych i podłużnych oraz minimalnego spadku podanego przez producenta. W narożnikach zakładów docina się płyty, by nie nakładały się czterema warstwami.

Płyty są kruche przy punktowym obciążeniu, dlatego nie wolno chodzić bezpośrednio po nich, tylko po deskach lub kładkach opartych na konstrukcji. Cięcie powinno odbywać się narzędziami z odciągiem pyłu lub na mokro. Typowe usterki to pęknięcia przy wkrętach i nieszczelności na zakładach.

Przy wymianie eternitu na budynkach gospodarczych płyty bezazbestowe są naturalnym wyborem, bo często pasują do istniejącego rozstawu łat i nie wymagają przebudowy więźby. Przed zakupem trzeba jednak sprawdzić stan konstrukcji i dopasować rozstaw podparć do zaleceń producenta płyt.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Eternit, Łupek włóknisto-cementowy, Ondulina

Czym jest podbitka?

Podbitka: Okładzina zamykająca od spodu wysunięte poza ściany części dachu, czyli okap i krawędzie szczytowe, chroniąca więźbę i nadająca dachowi estetyczne wykończenie.

Podbitka to to, co widzimy, patrząc od dołu na wystający okap. Zasłania końcówki krokwi, deskowanie i warstwy dachu, a jednocześnie musi pozwolić powietrzu wpływać pod pokrycie i do szczeliny wentylacyjnej. Dlatego dobra podbitka ma perforację lub szczeliny wentylacyjne.

Podbitkę wykonuje się z desek drewnianych, paneli PVC, blachy stalowej powlekanej lub aluminium. Drewno wygląda naturalnie, ale wymaga regularnej konserwacji. PVC jest tanie i lekkie, choć potrafi się odkształcać na słońcu. Blacha jest trwała i stabilna, często w formie paneli z mikroperforacją. Podbitkę montuje się na ruszcie z łat przybitym do krokwi i do ściany.

Typowe usterki to zawilgocone i gnijące deski przy braku pasa podrynnowego, odpadające panele, wypaczenia oraz brak wentylacji. Pełna, nieperforowana podbitka zamyka wlot powietrza i może prowadzić do zawilgocenia ocieplenia na poddaszu. Szczeliny między elementami bywają też wejściem dla kun, ptaków i os.

Podbitkę wymienia się często przy okazji wymiany rynien i obróbek okapu. Jeśli z dołu widać przebarwienia, odpadającą farbę albo dziury, warto zajrzeć głębiej, bo za podbitką może kryć się gnijąca krokiew. Przy wymianie dobrze jest od razu przewidzieć perforację i kratkę okapową, żeby zachować wentylację.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Deska czołowa, Kratka okapowa, Pas podrynnowy

Czym jest podciąg?

Podciąg: Belka nośna, drewniana, stalowa lub żelbetowa, która podpiera inne belki lub słupy tam, gdzie pod spodem brakuje ściany nośnej.

Podciąg przejmuje obciążenie z belek stropowych albo słupów więźby i przenosi je na ściany lub słupy niższej kondygnacji. Stosuje się go, gdy układ ścian na piętrze nie pokrywa się z miejscem, w którym trzeba podeprzeć dach. W domach jednorodzinnych podciągi pojawiają się często pod słupami więźby płatwiowo-kleszczowej, gdy w pokoju poniżej nie ma ściany.

Podciągi drewniane wykonuje się z belek o dużym przekroju lub z drewna klejonego. Przy większych obciążeniach wybiera się stal albo żelbet. Przy przebudowach poddaszy, gdy usuwa się słupy, podciąg bywa elementem rozwiązania zastępczego: przejmuje siły z płatwi i przenosi je na ściany szczytowe lub nowe podpory.

Źle zaprojektowany lub przeciążony podciąg ugina się, a za nim strop, sufit i więźba. Objawami są pęknięcia tynku na suficie wzdłuż jednej linii, zacinające się drzwi na piętrze i zapadanie się podłogi poddasza przy słupach.

Podciągi to tematy dla konstruktora. Dekarz może zauważyć problem przy przeglądzie więźby i wykonać wzmocnienie według projektu, ale samą zmianę układu podpór trzeba policzyć. W domach z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych podciągi stalowe bywają skorodowane w miejscach oparcia w murze. Przy przeglądzie poddasza warto sprawdzić, czy nie ma tam rdzawych zacieków i czy belka leży stabilnie na podporach.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Belka stropowa, Słup, Projekt więźby · Wikipedia: Podciąg

Czym jest poddasze nieużytkowe?

Poddasze nieużytkowe: Przestrzeń pod dachem nieprzeznaczona na pobyt ludzi, zwykle niska, nieogrzewana, z ociepleniem ułożonym na stropie, a nie w połaciach.

Poddasze nieużytkowe, potocznie strych, to przestrzeń między stropem ostatniej kondygnacji a pokryciem dachu, w której nikt nie mieszka. Spotyka się je w domach parterowych z dachem o niskim nachyleniu, w domach z dachem czterospadowym i w starszych budynkach. Często bywa jedynie miejscem na instalacje, rekuperator, przechowywanie rzeczy albo w ogóle nie ma do niego wygodnego dostępu.

W takim układzie ocieplenie układa się na stropie, a nie w dachu. Wełna rozłożona na stropie lub wdmuchnięty granulat dają zwykle tańsze i skuteczniejsze docieplenie niż ocieplanie skosów, bo powierzchnia stropu jest mniejsza niż powierzchnia połaci. Przestrzeń strychu pozostaje zimna i musi być dobrze przewietrzana, żeby nie skraplała się w niej para.

Jeśli strop nie ma szczelnej paroizolacji, ciepłe, wilgotne powietrze z mieszkania przenika na strych i osiada na zimnym pokryciu lub deskowaniu. Zimą widać wtedy szron, a wiosną kapiącą wodę, którą łatwo pomylić z przeciekiem.

Przy adaptacji poddasza nieużytkowego na mieszkalne trzeba sprawdzić wysokość, konstrukcję stropu i więźby oraz zaprojektować nowe ocieplenie w połaciach. To większa przebudowa, a nie tylko wykończenie. Najpierw ocenia się, czy konstrukcja to wytrzyma.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Strych, Poddasze użytkowe, Stropodach wentylowany, Wysokość użytkowa poddasza

Czym jest poddasze użytkowe?

Poddasze użytkowe: Przestrzeń pod dachem przeznaczona na pokoje mieszkalne lub inne pomieszczenia, ocieplona w płaszczyźnie dachu i wykończona jak pozostałe kondygnacje.

Poddasze użytkowe to w praktyce dodatkowe piętro schowane pod skośnym dachem. Zamiast ocieplać strop i zostawiać nad nim zimny strych, ociepla się połacie dachu, a od wewnątrz montuje paroizolację, ruszt i płyty. Pomieszczenia mają skosy, a światło dochodzi przez okna dachowe, lukarny lub okna w ścianach szczytowych.

Konstrukcja dachu ma ogromny wpływ na to, jak wygodne będzie poddasze. Wysokość ścianki kolankowej, położenie jętek, słupy i kleszcze w więźbie płatwiowo-kleszczowej, rozstaw krokwi dla okien dachowych. Te decyzje najlepiej podjąć na etapie projektu, bo później zmiany są trudne i kosztowne.

Najczęstsze problemy na poddaszach to przegrzewanie latem, wilgoć i pleśń przy źle wykonanej paroizolacji, mostki termiczne przy murłacie i jętkach oraz pęknięcia płyt na suficie przy pracującej więźbie. Przy adaptacji starego strychu dochodzą kwestie nośności stropu i wycinania elementów więźby, które przeszkadzają w aranżacji.

Planując adaptację poddasza, zacznij od oceny więźby i stropu, a dopiero potem wybieraj ocieplenie i rozkład pomieszczeń. Kolejność odwrotna zwykle kończy się kompromisami. Na poddaszu dobrze jest też przewidzieć dostęp do więźby w trójkącie nad jętkami, choćby przez mały wyłaz, żeby w przyszłości dało się ją obejrzeć.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Ścianka kolankowa, Jętka, Strych, Lukarna · Wikipedia: Poddasze

Czym jest podnośnik koszowy?

Podnośnik koszowy: Podnośnik koszowy to maszyna z wysięgnikiem i koszem roboczym, która unosi pracowników na wysokość dachu, umożliwiając szybkie naprawy bez stawiania rusztowania.

Podnośnik, nazywany też zwyżką, przydaje się wszędzie tam, gdzie praca jest krótka, a dach wysoki. Wymiana kilku dachówek przy kalenicy kamienicy, naprawa obróbki komina, udrożnienie rynny na trzecim piętrze, zdjęcie niebezpiecznych sopli czy inspekcja trudno dostępnego fragmentu połaci to typowe zadania dla kosza.

Spotyka się podnośniki na samochodach, przyczepach i samojezdne. Różnią się zasięgiem w pionie i w poziomie, udźwigiem kosza i wymaganym miejscem do rozstawienia. Przed zamówieniem trzeba wiedzieć, jak blisko budynku da się podjechać, czy po drodze nie ma linii energetycznych, drzew i ogrodzeń oraz czy grunt utrzyma ciężar maszyny.

Praca z kosza jest szybka i bezpieczna, ale ma swoje ograniczenia. Kosz nie zastąpi rusztowania przy wymianie całego pokrycia, bo nie da się z niego wygodnie pracować na dużej powierzchni ani składować materiału. Przy silnym wietrze podnośnika się nie używa.

Operator musi mieć odpowiednie uprawnienia, a maszyna aktualne badania techniczne. W pasie drogowym potrzebna bywa organizacja ruchu. W praktyce podnośnik bardzo przyspiesza przeglądy i drobne naprawy dużych dachów, bo pozwala dotrzeć w kilka minut do miejsc, do których z drabiny trzeba by długo przechodzić po pokryciu.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Rusztowanie, Prace na wysokości, Sople i zatory lodowe · Wikipedia: Podnośnik koszowy

Czym jest podwalina?

Podwalina: Pozioma belka leżąca na stropie lub ścianie, na której stawia się słupy więźby i która rozkłada ich nacisk na podłoże.

Podwalina to dolny element układu słupowego. Słupy podpierające płatwie nie stoją bezpośrednio na stropie, tylko na podwalinie, która rozkłada siłę na większą powierzchnię. W starych budynkach podwaliny spotyka się też jako dolne belki ścian szkieletowych i ścianek kolankowych wykonanych z drewna.

Wykonuje się ją z mocnego, suchego drewna, impregnowanego i odizolowanego od betonu lub muru warstwą papy. W więźbach płatwiowo-kleszczowych podwalina zwykle leży na ścianie nośnej wewnętrznej albo na belkach stropowych, a słupy łączy się z nią na czop lub łącznikami stalowymi.

Ponieważ leży nisko, przy stropie poddasza, podwalina bywa zasłaniana podłogą i ociepleniem. Jeśli strop był zalewany albo na poddaszu długo stała woda z przecieku, podwalina może gnić niezauważona. Problemem jest także jej usuwanie przy adaptacji poddasza, bo przeszkadza w ułożeniu podłogi.

Osiadanie słupów, pęknięcia w miejscu ich styku z podłogą lub skrzypienie przy chodzeniu wokół słupa świadczą, że podwalina mogła stracić nośność. Przed adaptacją poddasza zawsze trzeba ustalić, jaką rolę pełni i czy da się ją przenieść. W wielu starych domach podwaliny ułożono bezpośrednio na stropie bez żadnej przekładki. Przy remoncie można je podnieść, podłożyć izolację i zaimpregnować, co wydłuża ich życie o kolejne dekady.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Słup, Więźba płatwiowo-kleszczowa, Belka stropowa · Wikipedia: Podwalina

Czym jest podwykonawca?

Podwykonawca: Podwykonawca to firma lub osoba, której główny wykonawca powierza wykonanie części robót, pozostając odpowiedzialnym wobec inwestora za całość.

W budownictwie podwykonawstwo jest powszechne. Firma dekarska może zlecić podwykonawcy na przykład montaż rynien, obróbki blacharskie, prace ciesielskie, instalację odgromową albo utylizację azbestu przez wyspecjalizowaną firmę z wymaganymi uprawnieniami.

Kodeks cywilny przewiduje szczególną ochronę podwykonawców przy umowie o roboty budowlane. Inwestor, który zaakceptował podwykonawcę, może odpowiadać solidarnie za zapłatę jego wynagrodzenia, jeśli główny wykonawca nie zapłaci. To ważne przy większych inwestycjach. Przy usuwaniu azbestu, montażu instalacji odgromowej czy pracach dźwigowych podwykonawstwo jest wręcz naturalne, bo wymaga specjalnych uprawnień lub sprzętu. Ważne, żeby inwestor wiedział o tym przed rozpoczęciem robót. Wtedy łatwiej ustalić, kto jest jego punktem kontaktu i do kogo zgłaszać ewentualne usterki po zakończeniu prac.

Dla właściciela domu najważniejsze jest, kto faktycznie będzie na dachu. Zapytaj, czy prace wykona własna ekipa firmy, czy podwykonawca, i kto odpowiada za jakość. W umowie możesz zastrzec, że wykonawca potrzebuje twojej zgody na podwykonawców.

Jeśli pojawia się podwykonawca, sprawdź, czy ma ubezpieczenie OC i czy jego pracownicy mają przeszkolenie i sprzęt do pracy na wysokości. Wypadek na twoim dachu to problem także dla ciebie.

Zobacz też: Umowa o roboty budowlane, Ubezpieczenie OC firmy, BHP pracy na wysokości

Czym jest pogotowie dekarskie?

Pogotowie dekarskie: Pogotowie dekarskie to szybka interwencja ekipy dekarskiej przy nagłych awariach dachu, takich jak zerwane pokrycie, duży przeciek czy uszkodzenia po burzy, nastawiona na zatrzymanie szkód.

Pogotowie nie służy do planowych remontów, tylko do sytuacji, w których każda godzina zwłoki oznacza większe straty. Woda leje się na meble, wichura zerwała część blachy, drzewo przebiło dach, sople grożą spadnięciem na chodnik. Wtedy liczy się szybki dojazd i zabezpieczenie, a nie od razu pełna naprawa.

Typowe działania to założenie plandeki lub folii, tymczasowe przykręcenie luźnych arkuszy, wstawienie dachówek na miejsce, usunięcie zagrażających elementów, udrożnienie rynien, które przelewają się na elewację, oraz zebranie dokumentacji zdjęciowej szkody. Dekarz ocenia od razu zakres zniszczeń i mówi, co trzeba będzie zrobić później.

Przy dzwonieniu do pogotowia przyda się kilka informacji: rodzaj pokrycia, wysokość budynku, dostęp do dachu, skąd leje się woda i czy w środku jest zagrożenie dla instalacji elektrycznej. Jeśli woda kapie w pobliżu lamp lub gniazdek, trzeba wyłączyć prąd w tej części domu.

Po burzach i wichurach zgłoszeń jest bardzo dużo, więc firmy ustalają kolejność według pilności. Dach z dziurą nad salonem ma pierwszeństwo przed pojedynczą zsuniętą dachówką. Po interwencji awaryjnej dobrze jest od razu umówić termin właściwej naprawy. Zabezpieczenie tymczasowe ma wytrzymać dni lub tygodnie, a nie całą zimę.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Zabezpieczenie plandeką, Uszkodzenia po wichurze, Sople i zatory lodowe

Czym jest pokrycie dachowe?

Pokrycie dachowe: Pokrycie dachowe to zewnętrzna, wierzchnia warstwa dachu, która przyjmuje na siebie deszcz, śnieg, wiatr i słońce oraz odprowadza wodę do rynien.

Pokrycie to ta część dachu, którą widać z ulicy: dachówka, blacha, gont, łupek, papa albo membrana. Pod nim leżą kolejne warstwy, czyli łacenie lub deskowanie, membrana albo papa podkładowa, a niżej więźba i ocieplenie. Samo pokrycie nie jest szczelne jak wanna. Na dachach stromych działa jak łuska: woda spływa po kolejnych elementach ułożonych na zakład, a to, co przedostanie się pod spód przy zawiei, zatrzymuje warstwa wstępnego krycia.

Wybór materiału zależy od kąta nachylenia dachu, wytrzymałości więźby, kształtu połaci i budżetu. Ciężka dachówka ceramiczna czy cementowa wymaga mocniejszej konstrukcji niż blachodachówka. Na dachach płaskich i niskospadowych nie da się użyć dachówki, tam stosuje się papę, membrany EPDM, PVC lub TPO albo płynne powłoki.

Trwałość pokrycia bardzo mocno zależy od wykonania. Źle docięte kosze, brak klamer, za krótkie zakłady czy niewłaściwe obróbki kominów to najczęstsze źródła przecieków, nawet przy świetnym materiale. Jeśli na poddaszu pojawiają się zacieki, a na połaci widać przesunięte lub pęknięte elementy, warto zamówić przegląd, zanim woda zniszczy ocieplenie i drewno.

Kiedy wezwać dekarza? Po każdej silnej wichurze i gradobiciu, gdy z ziemi widać przesunięte elementy, w rynnach zbiera się dużo pokruszonego materiału albo na suficie poddasza pojawiają się plamy. Wczesna naprawa zwykle kosztuje ułamek tego, co późniejsza wymiana zawilgoconego ocieplenia i desek.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Dachówka ceramiczna, Blachodachówka, Minimalny kąt nachylenia pokrycia, Zakład pokrycia · Wikipedia: Pokrycie dachowe

Czym jest pokrycie dwuwarstwowe z papy?

Pokrycie dwuwarstwowe z papy: Pokrycie dwuwarstwowe z papy to układ, w którym na papę podkładową zgrzewa się papę wierzchniego krycia, tworząc szczelną, trwałą powłokę dachu płaskiego.

Jedna warstwa papy ma zawsze słabe miejsca: zakłady, załamania, punkty przebicia. Druga warstwa ułożona z przesunięciem zakładów sprawia, że ewentualna drobna nieszczelność w jednej warstwie jest zakryta przez drugą. Dlatego na dachach płaskich budynków mieszkalnych standardem jest krycie dwuwarstwowe papą modyfikowaną.

Na deskowaniu pierwszą warstwę mocuje się mechanicznie, na betonie po zagruntowaniu zgrzewa się ją do podłoża, a na ociepleniu stosuje papy samoprzylepne lub mocowane łącznikami. Wierzchnią warstwę zgrzewa się do podkładu na całej powierzchni. Szczególną uwagę poświęca się obróbkom: attykom, kominom, wpustom, świetlikom i krawędziom dachu.

Pokrycie dwuwarstwowe nie wybacza złego spadku. Gdy woda stoi w zastoiskach, papa szybciej się starzeje, a każda szczelina jest pod stałym naporem wody. Przy renowacji starego dachu płaskiego dekarz ocenia, czy stare warstwy można zostawić jako podkład, czy trzeba je zerwać, zwłaszcza gdy pod nimi jest mokre ocieplenie.

Przy pracach na dachu płaskim dekarz powinien najpierw sprawdzić spadki, a w razie potrzeby wykonać ich korektę, np. klinami ze styropianu lub wylewką. Dopiero wtedy kładzie się papy. Bez tego nawet najlepsze materiały starzeją się szybciej, bo woda zalega w tych samych miejscach latami.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa podkładowa, Papa wierzchniego krycia, Papa modyfikowana SBS

Czym jest poliester matowy?

Poliester matowy: Poliester matowy to grubsza odmiana powłoki poliestrowej na blachach dachowych, o matowej, lekko szorstkiej powierzchni, zbliżonej wyglądem do ceramiki lub łupka.

W porównaniu ze zwykłym poliestrem warstwa lakieru jest grubsza, zwykle o kilkanaście mikrometrów, a powierzchnia ma drobną fakturę. Blacha nie błyszczy się w słońcu, przez co pokrycie wygląda szlachetniej i mniej przypomina metal. Dlatego matowe wykończenie jest dziś najczęściej wybierane na blachodachówki i panele na domach jednorodzinnych.

Grubsza powłoka lepiej znosi zarysowania i dłużej zachowuje kolor. Struktura powierzchni sprawia też, że drobne rysy i zabrudzenia są mniej widoczne. Producenci zwykle udzielają na takie blachy dłuższej gwarancji niż na standardowy poliester, choć szczegóły zawsze trzeba sprawdzić w karcie gwarancyjnej.

Matowa faktura łatwiej zatrzymuje kurz i pyłki, więc w zacienionych miejscach może szybciej pojawić się nalot glonów. Mycie wykonuje się wodą z łagodnym detergentem i miękką szczotką, bez agresywnych środków. Do zaprawek potrzebny jest lakier w tym samym kolorze i stopniu połysku, inaczej poprawki będą widoczne.

Przy zamawianiu blachy z matowym poliestrem dobrze jest od razu zamówić obróbki, wiatrownice i gąsiory w tej samej powłoce. Połączenie matowych arkuszy z błyszczącymi obróbkami w podobnym kolorze widać z daleka i psuje wygląd dachu, nawet jeśli technicznie wszystko jest w porządku.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Powłoka poliestrowa, Pural, Blachodachówka

Czym jest polimocznik?

Polimocznik: Polimocznik to dwuskładnikowa powłoka natryskiwana na gorąco specjalnym agregatem, która w kilka sekund tworzy elastyczną, bezszwową membranę hydroizolacyjną.

Dwa składniki podgrzewa się i miesza w pistolecie pod wysokim ciśnieniem. Reakcja jest bardzo szybka, więc powłoka twardnieje praktycznie w momencie nałożenia i po krótkim czasie da się po niej chodzić. Powstaje ciągła warstwa bez żadnych łączeń, ściśle dopasowana do kształtu podłoża, także wokół kominów, rur i trudnych detali.

Polimocznik ma bardzo dużą wytrzymałość mechaniczną i elastyczność. Stosuje się go na dachach płaskich, tarasach, parkingach, zbiornikach, a także do renowacji starych pokryć papowych i blaszanych. Na stary dach często nakłada się go bezpośrednio, po przygotowaniu podłoża, co pozwala uniknąć zrywania pokrycia.

Podstawą trwałości jest przygotowanie podłoża. Musi być suche, czyste, zagruntowane odpowiednim podkładem, a pęcherze, luźne papy i szczeliny wcześniej usunięte lub naprawione. Polimocznik aromatyczny, tańszy, z czasem żółknie i matowieje na słońcu, dlatego często przykrywa się go warstwą lakieru odpornego na UV lub stosuje odmianę alifatyczną.

Ta metoda wymaga drogiego agregatu i przeszkolonej ekipy, dlatego nie nadaje się do wykonania samemu. Przy wyborze wykonawcy warto zapytać, jaki materiał zostanie użyty, jaka będzie grubość warstwy i jak zostanie przygotowane podłoże.

Usługa: Płynne membrany i polimocznik · Zobacz też: Membrana w płynie, Membrana poliuretanowa, Renowacja pokrycia papowego

Czym jest polistyren ekstrudowany XPS?

Polistyren ekstrudowany XPS: Polistyren ekstrudowany XPS to twarda płyta izolacyjna o zamkniętej strukturze komórkowej, praktycznie nienasiąkliwa i bardzo odporna na ściskanie, stosowana tam, gdzie izolacja styka się z wodą.

Powstaje przez wytłaczanie spienionego polistyrenu, co daje gładką powierzchnię i jednorodną, zamkniętą strukturę. W odróżnieniu od zwykłego styropianu nie chłonie wody nawet przy długim kontakcie i znosi duże obciążenia. Płyty mają zwykle charakterystyczny kolor zależny od producenta.

Na dachach XPS jest podstawowym materiałem w tak zwanym dachu odwróconym, gdzie izolacja leży nad hydroizolacją i jest dociążona żwirem, płytami chodnikowymi lub warstwą zieleni. Sprawdza się też na tarasach nad pomieszczeniami ogrzewanymi, na dachach użytkowych i w miejscach narażonych na stałą wilgoć, na przykład na cokołach i przy murłatach.

Płyty łączy się na zakład lub frez, żeby woda nie płynęła bezpośrednio po hydroizolacji pod szczelinami. Przy dachach odwróconych trzeba pamiętać o warstwie rozdzielającej i o dociążeniu przeciw wiatrowi, bo lekkie płyty potrafią się unieść.

XPS nie jest odporny na promieniowanie UV ani na rozpuszczalniki. Odsłonięty na słońcu żółknie i się kruszy. Przy klejeniu trzeba używać klejów do niego przeznaczonych. Jest też materiałem palnym, więc jego stosowanie bywa ograniczone przepisami przeciwpożarowymi. Przy remoncie tarasu warto sprawdzić, czy stare płyty nie są pokruszone i czy woda pod nimi ma swobodny odpływ do wpustu lub rynny.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Dach odwrócony, Styropian dachowy, Płyta PIR · Wikipedia: Polistyren ekstrudowany

Czym jest poliwęglan?

Poliwęglan: Poliwęglan to przezroczyste lub półprzezroczyste tworzywo sztuczne w formie płyt komorowych, litych lub falistych, stosowane na zadaszenia tarasów, wiat, ogrodów zimowych i świetlików.

Płyty poliwęglanowe są lekkie, bardzo odporne na uderzenia i przepuszczają światło. Płyty komorowe mają wewnętrzne kanaliki, które sztywnią płytę i poprawiają izolacyjność cieplną. Płyty lite przypominają grube szkło, ale są znacznie mniej kruche. Płyty faliste i trapezowe dopasowuje się do profili blach, by tworzyć pasy świetlne w dachach hal i budynków gospodarczych.

Dobre płyty mają warstwę ochronną UV od strony zewnętrznej, oznaczoną zwykle na folii. Płytę trzeba ułożyć właściwą stroną do słońca, inaczej po kilku latach żółknie i kruszeje. Komory płyt komorowych ustawia się wzdłuż spadku, a ich końce zamyka taśmami: górne pełnymi, a dolne paroprzepuszczalnymi, by woda mogła odpływać.

Poliwęglan mocno pracuje termicznie, dlatego otwory pod wkręty wierci się z zapasem, a profile montażowe dają płycie swobodę ruchu. Typowe kłopoty to zabrudzenia i glony w komorach, zżółknięcie płyt bez ochrony UV, pęknięcia przy zbyt mocno dokręconych wkrętach oraz przecieki na złączach.

Zadaszenie z poliwęglanu wymaga odpowiedniego spadku, żeby woda i brud spływały, a śnieg nie zalegał zbyt długo. Producent określa minimalny promień gięcia płyt i rozstaw podpór w zależności od grubości. Przy wymianie starych, zżółkniętych płyt warto przy okazji sprawdzić stan profili i uszczelek.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Rozszerzalność cieplna pokrycia, Ondulina, Blacha trapezowa · Wikipedia: Poliwęglany

Czym jest połać dachowa?

Połać: Pojedyncza, zwykle płaska powierzchnia dachu o jednym kącie nachylenia, ograniczona kalenicą, okapem, narożnikami, koszami lub krawędziami szczytowymi.

Każdy dach składa się z jednej lub wielu połaci. Dach jednospadowy ma jedną, dwuspadowy dwie, czterospadowy cztery, a dachy złożone kilkanaście. Połać to po prostu ta część dachu, która leży w jednej płaszczyźnie i ma jeden kąt nachylenia. Jej kształt może być prostokątem, trapezem, trójkątem albo bardziej złożoną figurą, jeśli są w niej lukarny czy kominy.

Dla dekarza połać to podstawowa jednostka pracy. Liczy się dla niej powierzchnię, rozstaw łat, liczbę rzędów dachówek, długość arkuszy blachy i ilość membrany. Na każdej połaci sprawdza się też nachylenie, bo od niego zależy dobór pokrycia. W dachach mansardowych jedna ściana dachu składa się z dwóch połaci o różnych kątach.

Połać to nie tylko pokrycie. W jej przekroju są krokwie, ocieplenie, membrana, kontrłaty, łaty i wreszcie dachówka lub blacha. Krzywa, zapadnięta albo falująca połać zwykle świadczy o problemie z więźbą: ugiętych krokwiach, przegniłych łatach albo źle wypoziomowanej konstrukcji.

Jeśli z ziemi widać, że połać się ugina, a linie dachówek nie są proste, warto zlecić oględziny. To może być objaw zawilgoconej lub przeciążonej więźby, którą lepiej naprawić, zanim dojdzie do poważniejszej awarii.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Powierzchnia połaci, Kąt nachylenia dachu, Kalenica, Okap · Wikipedia: Połać dachowa

Czym jest połączenie na czop?

Połączenie na czop: Złącze ciesielskie, w którym wystający występ jednego elementu, czyli czop, wchodzi w dopasowane gniazdo w drugim elemencie.

Czop to wypust wycięty na końcu belki, a gniazdo to otwór lub wpust w belce, z którą się łączy. Złącze tego typu spotyka się przy łączeniu słupów z podwalinami i płatwiami, mieczy ze słupami, a w starszych budynkach także krokwi w kalenicy. Czop zapobiega przesunięciu elementów na boki, a nacisk przechodzi przez czoło belki.

Czopy mogą być przelotowe, przechodzące przez cały element, lub nieprzelotowe. Często zabezpiecza się je drewnianym kołkiem przewierconym przez oba elementy. W nowoczesnej ciesiołce czopy wykonuje się maszynowo, z dużą dokładnością, co zmniejsza luzy.

Połączenie na czop jest bardzo trwałe, pod warunkiem że drewno było suche w chwili wykonania. Mokre drewno po wyschnięciu się kurczy, czop przestaje przylegać, a złącze zaczyna się ruszać. W starych więźbach czopy bywają też zgniłe, bo w gnieździe gromadzi się wilgoć. Problem jest trudny do zauważenia, bo z zewnątrz złącze wygląda dobrze.

Jeśli słup lub miecz rusza się w połączeniu, a drewno wokół gniazda jest ciemne i miękkie, złącze trzeba wzmocnić stalowymi łącznikami lub wymienić fragment elementu. W renowacjach zabytkowych dachów połączenia na czop odtwarza się w tradycyjny sposób, żeby zachować charakter konstrukcji. W zwykłych domach częściej wybiera się prostsze rozwiązania z łącznikami.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Złącza ciesielskie, Słup, Miecz

Czym są porosty na dachu?

Porosty: Porosty to organizmy złożone z grzyba i glonu, tworzące na pokryciu dachowym twarde, płaskie plamy w kolorze szarym, żółtym lub pomarańczowym, mocno zrośnięte z podłożem.

Porosty wyglądają jak wyblakłe, okrągłe plamy, czasem jak łuszczący się strup. W przeciwieństwie do mchu rosną bardzo powoli, ale za to trzymają się powierzchni wyjątkowo mocno. Dobrze znoszą słońce, dlatego spotyka się je także na południowych połaciach, na dachówce, eternicie i betonowych czapach kominowych.

Ich strzępki wnikają w mikropory materiału i wydzielają kwasy, które powoli rozkładają powierzchnię. Na dachówce cementowej po usunięciu porostów często zostaje szorstki, wyżarty ślad. Na dachówce ceramicznej uszkodzona zostaje angoba lub glazura, przez co materiał zaczyna mocniej nasiąkać.

Usuwanie porostów jest trudniejsze niż mchu. Samo mycie ciśnieniowe zwykle nie wystarcza, a próby zdarcia ich na siłę kończą się uszkodzeniem powierzchni. Skuteczna metoda to nałożenie środka biobójczego, odczekanie aż porosty obumrą i dopiero wtedy ich zmycie lub delikatne doczyszczenie. Bywa, że trzeba to powtórzyć.

Przy eternicie trzeba zachować szczególną ostrożność, bo szorowanie i mycie płyt azbestowo-cementowych uwalnia włókna. Takiego dachu nie powinno się czyścić ciśnieniowo, tylko zaplanować jego wymianę. Na dachówce ceramicznej porosty zostawiają po sobie jaśniejsze plamy, które z czasem się wyrównują. Nie trzeba ich na siłę doczyszczać do koloru reszty dachu, bo agresywne szorowanie zrobi więcej szkody niż pożytku.

Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Mech na dachu, Glony na dachu, Środek biobójczy, Demontaż azbestu · Wikipedia: Porosty

Czym jest posypka?

Posypka: Posypka to warstwa drobnego kruszywa mineralnego wtopiona w wierzchnią powierzchnię papy, chroniąca masę asfaltową przed promieniowaniem UV, ogniem i uszkodzeniami.

Gruboziarnista posypka z łupka, bazaltu lub barwionych granulatów jest znakiem rozpoznawczym papy wierzchniego krycia. Odbija i rozprasza promieniowanie słoneczne, zmniejsza nagrzewanie się powierzchni i chroni asfalt przed utlenianiem. Do tego poprawia odporność na ogień i na zarysowania podczas chodzenia po dachu.

Papy podkładowe mają zamiast posypki drobny piasek lub folię. Piasek zapobiega sklejaniu się zwojów w rolce, a folia topi się przy zgrzewaniu. Na papie wierzchniej zostawia się wzdłuż krawędzi pas bez posypki, przeznaczony na zakład, bo na posypce zgrzew byłby słaby.

Z czasem posypka się wyciera i spłukuje, zwłaszcza w miejscach, gdzie stoi woda lub gdzie często się chodzi. W rynnach i przy rurach spustowych zbiera się wtedy charakterystyczny drobny żwirek. Łyse placki na papie świadczą o postępującym starzeniu: asfalt jest tam wystawiony na słońce, twardnieje i pęka.

Kolor posypki ma też znaczenie praktyczne. Jasna nagrzewa się mniej, co odciąża papę i ociepla mniej pomieszczenia pod dachem w upały. Przy naprawach dekarz może dosypać posypkę na świeży asfalt, żeby łata nie pozostała bez ochrony. Przy zakupie papy dobrze jest obejrzeć rolkę, bo posypka powinna być równomiernie wtopiona i nie odpadać przy pocieraniu dłonią.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa wierzchniego krycia, Zakład papy, Renowacja pokrycia papowego

Czym jest posypka mineralna?

Posypka mineralna: Posypka mineralna to warstwa drobnego, często barwionego kruszywa wtopiona w wierzchnią powłokę papy, gontu bitumicznego lub stalowych paneli, chroniąca je przed słońcem i uszkodzeniami.

Asfalt pod wpływem promieniowania UV starzeje się, twardnieje i pęka. Posypka działa jak tarcza: zatrzymuje światło słoneczne, chroni masę bitumiczną i zmniejsza nagrzewanie się pokrycia. Nadaje też kolor i fakturę. Na papach wierzchniego krycia i gontach stosuje się posypkę gruboziarnistą, zwykle z kruszonych skał barwionych ceramicznie, a na papach podkładowych drobny piasek lub talk, który zapobiega sklejaniu się rolki.

W zależności od produktu posypka bywa łupkowa w formie płatków albo granulowana. Gonty i blachodachówki z posypką mogą mieć mieszanki kilku odcieni, które dają efekt cieniowania i naturalnego wyglądu.

Ubytki posypki to sygnał starzenia się pokrycia. Niewielka ilość granulatu w rynnach po pierwszych deszczach jest normalna, ale jeśli z gontów wypłukuje się jej dużo, a w miejscach ubytków widać czarny asfalt, trwałość pokrycia szybko spada. Na papie lokalne ubytki można uzupełnić podczas napraw, przygrzewając posypkę w świeżej masie.

Przy papie podkładowej posypka nie pełni funkcji ochronnej przed słońcem, dlatego nie można zostawiać jej na długo bez przykrycia. Z kolei na papie wierzchniej posypka nie może zostać zalana masą, bo w miejscach bez granulatu asfalt szybciej się starzeje. To szczegół, który odróżnia staranną robotę od pośpiesznej.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Gont bitumiczny, Papa wierzchniego krycia, Blachodachówka z posypką

Czym jest powierzchnia dachu?

Powierzchnia dachu: Powierzchnia dachu to suma rzeczywistych powierzchni wszystkich połaci, liczona w ich płaszczyźnie, a nie w rzucie poziomym budynku.

To jedno z najczęstszych nieporozumień przy wycenie. Rzut dachu z góry jest zawsze mniejszy od rzeczywistej powierzchni połaci, bo połać jest nachylona. Im bardziej stromy dach, tym większa różnica. Do rzutu dochodzą też okapy, które wystają poza ściany.

Powierzchnię połaci liczy się z wymiarów: długości okapu i długości połaci mierzonej wzdłuż spadku od okapu do kalenicy. Przy dachach złożonych dzieli się je na figury: prostokąty, trapezy, trójkąty. Dekarze mierzą bezpośrednio na dachu, z poddasza lub korzystają z projektu i kąta nachylenia. Przy znanym kącie nachylenia powierzchnię połaci można obliczyć, dzieląc powierzchnię rzutu przez cosinus kąta. Dla dachu o nachyleniu 45 stopni powierzchnia połaci jest około 1,41 raza większa niż rzut, a dla 30 stopni mniej więcej 1,15 raza. To dobrze pokazuje, jak bardzo kąt wpływa na ilość materiału i robocizny.

Ilość materiału zawsze jest większa niż powierzchnia dachu. Dochodzą zakłady, docinki przy koszach, narożach i oknach oraz zapas. Na dachach skomplikowanych straty materiału są wyraźnie większe niż na prostych.

Zanim porównasz oferty, sprawdź, czy każdy wykonawca przyjął podobną powierzchnię. Jeśli różnią się znacznie, poproś o wyjaśnienie, jak liczono. To często tłumaczy różnicę w cenie lepiej niż sama stawka.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przedmiar, Obmiar, Wycena za metr kwadratowy

Czym jest powierzchnia połaci?

Powierzchnia połaci: Rzeczywista, mierzona w płaszczyźnie dachu powierzchnia jednej połaci, większa od jej rzutu poziomego tym bardziej, im większy jest kąt nachylenia.

Powierzchnia połaci to pole figury, jaką tworzy połać leżąca na skosie. Często myli się ją z powierzchnią zabudowy albo z powierzchnią z rzutu, a różnica bywa duża. Połać o rzucie poziomym 50 metrów kwadratowych, nachylona pod kątem 45 stopni, ma w rzeczywistości około 70 metrów kwadratowych. Przy 30 stopniach różnica jest mniejsza, ale nadal wyraźna.

Dla prostokątnej połaci liczy się ją, mnożąc długość okapu przez długość krokwi, czyli odległość od okapu do kalenicy mierzoną wzdłuż połaci. Połacie trapezowe i trójkątne liczy się według wzorów na pole tych figur. W dachu wielospadowym sumuje się powierzchnie wszystkich połaci.

Od powierzchni połaci zależy ilość pokrycia, membrany, łat i kontrłat. Do tego trzeba doliczyć zapas na docinki, szczególnie przy koszach i narożnikach, oraz osobno policzyć elementy liniowe: kalenice, narożniki, kosze, krawędzie szczytowe i okapy. Wyceny dekarskie zwykle opierają się na metrach kwadratowych połaci i metrach bieżących krawędzi.

Porównując oferty, warto upewnić się, że każda firma liczy tę samą powierzchnię. Różnice w wycenach często wynikają właśnie z tego, że ktoś przyjął powierzchnię z rzutu zamiast rzeczywistej.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Połać, Obmiar dachu, Rzut dachu, Kąt nachylenia dachu

Czym jest powłoka cynkowo-aluminiowa?

Powłoka cynkowo-aluminiowa: Powłoka cynkowo-aluminiowa to metaliczne zabezpieczenie blachy stalowej ze stopu cynku i aluminium, czasem z magnezem, stosowane zamiast lub obok tradycyjnego ocynku.

Producenci blach szukają powłok, które przy podobnej lub mniejszej grubości dają lepszą ochronę niż czysty cynk. Stopy zawierające dużo aluminium dobrze chronią stal przed korozją atmosferyczną i lepiej znoszą wysokie temperatury. Z kolei powłoki cynkowe z dodatkiem magnezu i aluminium dobrze zabezpieczają krawędzie cięcia, bo produkty korozji uszczelniają odsłoniętą stal.

Takie blachy występują w wersji bez lakieru, z charakterystycznym, srebrzystym połyskiem, oraz jako baza pod powłoki organiczne w blachodachówkach i panelach. Nazwy handlowe różnią się w zależności od huty, dlatego przy porównywaniu ofert warto zapytać o rodzaj i masę powłoki metalicznej, a nie tylko o kolor lakieru.

Na co uważać? Nie każda powłoka znosi kontakt z każdym materiałem, na przykład z wilgotnym betonem lub zaprawą wapienną. Krawędzie i miejsca uszkodzeń zabezpiecza się zgodnie z zaleceniami producenta. Przy reklamacji liczą się dokumenty potwierdzające, z jakiej blachy wykonano pokrycie, więc dobrze je zachować.

Na co dzień te powłoki nie wymagają innej opieki niż zwykła blacha powlekana: regularne oczyszczanie dachu z liści i błota oraz szybkie zabezpieczanie rys. Wybór zależy głównie od środowiska, w jakim stoi budynek, i od tego, jak długą trwałość chcemy uzyskać bez malowania.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Blacha stalowa ocynkowana, Klasa korozyjności powłoki, Pural

Czym jest powłoka poliestrowa?

Powłoka poliestrowa: Powłoka poliestrowa to najpopularniejszy lakier ochronno-dekoracyjny na blachach dachowych, gładki i błyszczący, nakładany fabrycznie na ocynkowaną stal.

Blacha powlekana ma kilka warstw: stal, cynk, warstwę pasywacyjną, podkład i lakier wierzchni. W standardowym poliestrze warstwa lakieru ma zwykle około dwudziestu kilku mikrometrów. Powłoka nadaje blasze kolor, chroni ocynk przed czynnikami atmosferycznymi i ułatwia spływanie wody i brudu.

Poliester jest tani, dostępny w wielu kolorach i dobrze sprawdza się w typowych warunkach. Jego ograniczeniem jest wrażliwość na zarysowania i na długotrwałe działanie słońca, przez co ciemne kolory mogą z czasem płowieć. Na blachach dla bardziej wymagających warunków stosuje się poliester matowy, pural lub PVDF.

Przy montażu blachy z poliestrem trzeba uważać na buty z twardą podeszwą, przesuwanie arkuszy po sobie i opiłki po wierceniu. Każda głęboka rysa sięgająca stali to potencjalne ognisko rdzy, które warto od razu zabezpieczyć lakierem zaprawkowym. Gdy po latach powłoka kredowi się i blaknie, dach można odnowić farbą przeznaczoną do blach powlekanych.

Poliester to rozsądny wybór na budynki gospodarcze, garaże i wiaty oraz na domy, gdzie budżet jest ograniczony. Przy domach mieszkalnych, zwłaszcza w ciemnych kolorach i na połaciach od południa, częściej poleca się grubsze powłoki, bo różnica w trwałości koloru i odporności na zarysowania jest odczuwalna po kilku latach.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Poliester matowy, Pural, Powłoka PVDF, Klasa korozyjności powłoki

Czym jest powłoka PVDF?

Powłoka PVDF: Powłoka PVDF to lakier na bazie polifluorku winylidenu, nakładany na blachy architektoniczne, bardzo odporny na blaknięcie, zabrudzenia i chemikalia.

PVDF należy do fluoropolimerów, tej samej rodziny co materiały stosowane w powłokach nieprzywierających. Na blachach dachowych i elewacyjnych daje bardzo stabilny kolor, który latami nie traci intensywności nawet na mocno nasłonecznionych powierzchniach. Powierzchnia jest gładka i słabo przyjmuje brud, dzięki czemu dach dłużej wygląda czysto.

Powłokę PVDF spotyka się głównie na blachach do rąbka i panelach, na budynkach publicznych, obiektach przemysłowych i w nowoczesnej architekturze, gdzie zależy na trwałości koloru, także w odcieniach metalicznych. Na zwykłe blachodachówki stosuje się ją rzadziej, bo podnosi cenę materiału.

PVDF jest stosunkowo cienki i twardy, więc nie lubi gwałtownego gięcia w niskiej temperaturze ani uderzeń. Jak każda powłoka organiczna wymaga ostrożnego montażu i zabezpieczania krawędzi cięcia. Do napraw używa się lakierów zaprawkowych dobranych przez producenta, bo zwykła farba ma inny połysk i trwałość.

Przy porównywaniu ofert blach w powłoce PVDF warto zapytać o klasy odporności na korozję i UV oraz warunki gwarancji. To powłoka, którą wybiera się głównie dla trwałości koloru, więc jej zalety najlepiej widać na dużych, dobrze nasłonecznionych powierzchniach, gdzie inne powłoki szybciej płowieją.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Pural, Powłoka poliestrowa, Klasa korozyjności powłoki

Czym jest pozwolenie na budowę?

Pozwolenie na budowę: Pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna starosty lub prezydenta miasta, która pozwala rozpocząć i prowadzić roboty budowlane objęte tym wymogiem.

Prawo budowlane rozróżnia roboty wymagające pozwolenia, roboty wymagające zgłoszenia i takie, które można prowadzić bez formalności. Pozwolenie dotyczy przede wszystkim budowy nowych obiektów i poważniejszych przebudów, choć przepisy przewidują wiele wyjątków, a lista ta zmieniała się w ostatnich latach.

Dla właściciela domu ważne jest to, że zwykła wymiana pokrycia dachowego czy naprawa obróbek to remont i zasadniczo nie wymaga pozwolenia. Zmiana kształtu dachu, podniesienie kalenicy, nadbudowa czy zmiana konstrukcji to już inna kategoria i trzeba sprawdzić, jakiej procedury wymaga. Postępowanie o pozwolenie trwa, a urząd ma ustawowe terminy na wydanie decyzji. Do tego dochodzi czas na przygotowanie projektu i uzyskanie ewentualnych uzgodnień. Przy przebudowie dachu planowanej na sezon letni wniosek trzeba więc złożyć z dużym wyprzedzeniem. Warto o tym pomyśleć jesienią albo zimą poprzedniego roku, a nie dopiero wtedy, gdy ekipa ma wolny termin.

Wniosek składa się wraz z projektem budowlanym. Po uzyskaniu decyzji i jej uprawomocnieniu trzeba zawiadomić nadzór budowlany o rozpoczęciu robót, wskazać kierownika budowy i prowadzić dziennik budowy.

Rozpoczęcie robót bez wymaganego pozwolenia to samowola budowlana i może skończyć się nakazem wstrzymania prac oraz kosztowną legalizacją. Przy wątpliwościach lepiej zapytać w urzędzie, zanim ekipa zdejmie pierwszą dachówkę.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Zgłoszenie robót budowlanych, Projekt budowlany, Przebudowa, Remont · Wikipedia: Pozwolenie na budowę

Czym są prace dekarskie zimą?

Prace dekarskie zimą: Prace dekarskie zimą to roboty dachowe wykonywane w okresie niskich temperatur, wymagające doboru odpowiednich materiałów, technologii i szczególnych środków bezpieczeństwa.

Zimą da się wykonać wiele prac: krycie dachówką i blachą, montaż więźby, łat i membran mocowanych mechanicznie, a także pilne naprawy po wichurach. Trudniej z robotami wymagającymi klejenia, zgrzewania i uszczelniania, bo masy i taśmy tracą przyczepność na zimnym, wilgotnym lub oszronionym podłożu.

Producenci podają minimalne temperatury stosowania swoich wyrobów. Niektóre papy można układać w niższych temperaturach, inne nie. Membrany i masy też mają swoje ograniczenia. Ignorowanie tych zaleceń może skończyć się nieszczelnościami i utratą gwarancji. Zimą szczególnie trudne bywa zdejmowanie starego pokrycia. Odkryty dach narażony jest na śnieg i deszcz, a membrana nie zawsze da się szczelnie skleić w mrozie. Dlatego zimą wykonuje się raczej prace naprawcze i krycie na wcześniej przygotowanej konstrukcji niż całkowite wymiany, chyba że inwestor nie ma wyboru.

Bezpieczeństwo zimą to osobny temat. Szron, lód i śnieg na połaci są bardzo śliskie, a dzień krótki. Ekipa musi częściej przerywać pracę i dokładniej zabezpieczać dach na noc. Prace na odkrytym dachu planuje się tak, by każdego dnia zamknąć odkryty fragment.

Zimowy termin ma też plusy. Ekipy są mniej obciążone, łatwiej dopasować harmonogram, a pilną usterkę lepiej usunąć od razu niż czekać do wiosny, gdy woda zniszczy ocieplenie.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Sezon dekarski, Zabezpieczenie dachu plandeką, BHP pracy na wysokości

Czym są prace na wysokości przy dachu?

Prace na wysokości: Prace na wysokości to wszystkie czynności wykonywane na dachu i przy jego krawędziach, wymagające zabezpieczenia przed upadkiem ludzi i spadaniem przedmiotów.

Upadek z dachu to jedna z najczęstszych przyczyn ciężkich wypadków w budownictwie. Dlatego przepisy bezpieczeństwa pracy wymagają od firm dekarskich odpowiednich zabezpieczeń, szkoleń i badań lekarskich pracowników. Dotyczy to zarówno dużych remontów, jak i krótkiej wymiany kilku dachówek.

Zabezpieczenia dzielą się na zbiorowe i indywidualne. Zbiorowe to rusztowania z barierami, siatki ochronne, balustrady na krawędziach dachów płaskich. Indywidualne to szelki bezpieczeństwa, liny, urządzenia samohamowne, punkty kotwiczące i drabiny dachowe. Do tego dochodzi wygrodzenie terenu pod dachem, żeby spadające narzędzia czy elementy pokrycia nikogo nie zraniły.

Dla właściciela domu wniosek jest prosty: nie warto wchodzić na dach samemu, zwłaszcza mokry, oszroniony, zamszony lub stromy. Nawet krótkie czyszczenie rynny z drabiny kończy się czasem upadkiem. Dachówka i blacha pod nogą amatora pękają i wgniatają się, więc często szkoda po takiej wizycie jest większa niż sama usterka.

Przy wyborze wykonawcy dobrze jest zwrócić uwagę, czy ekipa w ogóle używa zabezpieczeń. Brak asekuracji to sygnał, jak firma podchodzi także do innych zasad. Firma dekarska powinna też mieć ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Gdy w czasie prac coś spadnie na samochód sąsiada albo uszkodzi elewację, właściciel domu nie zostaje wtedy z problemem sam.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Rusztowanie, Podnośnik koszowy, Zabezpieczenie plandeką

Czym jest profil balkonowy?

Profil balkonowy: Profil balkonowy to listwa, zwykle aluminiowa, montowana na krawędzi płyty balkonu lub tarasu, która wykańcza ją i odprowadza wodę poza czoło płyty dzięki okapnikowi.

Profil ma poziome ramię wtapiane w hydroizolację podpłytkową lub układane na niej oraz pionową część z wysuniętym okapnikiem. Woda spływająca po płytkach i po hydroizolacji pod nimi zostaje wyprowadzona poza krawędź i kapie w powietrze, zamiast spływać po czole płyty i jej spodzie. Profil zakrywa też krawędź warstw, a z boku tworzy estetyczne wykończenie.

Na rynku są profile proste, z rynienką odprowadzającą wodę do rury spustowej, a także z dodatkowymi otworami drenażowymi przy podłożu. Wybór zależy od wielkości balkonu, sposobu odwodnienia i układu warstw. Do profili dostępne są narożniki, łączniki i zaślepki.

Częstym błędem jest montaż profilu na płytkach albo bez połączenia z hydroizolacją. Woda wpływa wtedy pod profil i wsiąka w krawędź płyty, powodując odspojenie płytek i niszczenie betonu na czole balkonu. Problem stanowi także stara obróbka blacharska przybita do betonu bez uszczelnienia.

Przy remoncie balkonu profil montuje się po wykonaniu spadków i pierwszej warstwy hydroizolacji, a jego ramię wkleja z taśmą uszczelniającą. Dobrze dobrany profil chroni elewację przed zaciekami i znacząco wydłuża żywot balkonu. Przy wyborze warto dopasować kolor profilu do balustrady i elewacji.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Kapinos, Hydroizolacja balkonu, Odwodnienie liniowe

Czym jest program Czyste Powietrze?

Program Czyste Powietrze: Czyste Powietrze to rządowy program dotacji dla właścicieli domów jednorodzinnych na wymianę źródeł ciepła i termomodernizację, w tym ocieplenie dachu lub stropu.

Program prowadzą wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a wnioski przyjmuje się zwykle elektronicznie, czasem z pomocą gminy. Wysokość dofinansowania zależy od dochodu w gospodarstwie domowym i zakresu prac. Podstawą jest często audyt energetyczny lub określony wariant przedsięwzięcia.

Z punktu widzenia dachu najważniejsze jest docieplenie przegród. Program obejmuje ocieplenie dachu, stropodachu i stropu pod nieogrzewanym poddaszem, z wymaganiami co do parametrów izolacyjności. Wymiana samego pokrycia nie jest tu celem, ale bywa wykonywana przy okazji docieplenia na koszt własny inwestora. Wykonawca może być wybrany samodzielnie przez beneficjenta, ale program stawia wymagania co do dokumentów i jakości prac. W różnych okresach obowiązywały na przykład wymagania dotyczące weryfikacji wykonawców, protokołów odbioru czy dokumentacji zdjęciowej. Niespełnienie formalności może skutkować obniżeniem dotacji, więc lepiej znać je przed rozpoczęciem robót.

Zasady programu zmieniały się wielokrotnie: progi dochodowe, wymagania dotyczące wykonawców, sposób rozliczania i weryfikacji. Bywały też przerwy w naborze. Zanim podpiszesz umowę z wykonawcą, sprawdź aktualne warunki na oficjalnej stronie programu.

Dekarz realizujący prace w ramach programu powinien dostarczyć dokumenty potrzebne do rozliczenia: faktury z wyodrębnionymi pozycjami, protokół odbioru i dokumentację fotograficzną. Warto to ustalić przed rozpoczęciem robót.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Ulga termomodernizacyjna, Protokół odbioru, Dokumentacja fotograficzna

Czym jest projekt budowlany?

Projekt budowlany: Projekt budowlany to dokumentacja sporządzona przez projektanta z uprawnieniami, określająca rozwiązania architektoniczne, konstrukcyjne i techniczne obiektu lub jego przebudowy.

Dla dachu projekt określa kształt i kąt nachylenia połaci, przekroje elementów więźby, sposób ich podparcia i kotwienia, rodzaj pokrycia, warstwy ocieplenia oraz odwodnienie. Jest wymagany przy budowie i przebudowie objętej pozwoleniem, a często także wtedy, gdy zmienia się obciążenie konstrukcji.

Przy wymianie pokrycia z lekkiego na ciężkie, na przykład z blachy na dachówkę ceramiczną, warto, aby konstruktor sprawdził, czy więźba to uniesie. Dachówka waży kilkukrotnie więcej niż blacha, a stare więźby bywają projektowane na styk. Projekt składa się z kilku części, między innymi projektu zagospodarowania działki, projektu architektoniczno-budowlanego i projektu technicznego. Dla dachu istotna jest zwłaszcza część konstrukcyjna z obliczeniami więźby, uwzględniającymi obciążenie śniegiem i wiatrem dla danej strefy klimatycznej. Te obciążenia różnią się w zależności od regionu kraju i wysokości położenia budynku, więc nie da się ich po prostu przepisać z innego domu.

W projekcie znajdziesz też warstwy dachu, które wykonawca powinien odtworzyć. Odstępstwa, na przykład inny rodzaj ocieplenia albo rezygnacja z deskowania, powinny być uzgodnione z projektantem, zwłaszcza gdy istotnie zmieniają rozwiązanie.

Jeśli masz stary dom bez dokumentacji, a planujesz poważniejsze zmiany dachu, zacznij od inwentaryzacji i rozmowy z projektantem. Dekarz powie, co da się zrobić technicznie, ale formalną stronę musi poprowadzić osoba uprawniona.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Pozwolenie na budowę, Przebudowa, Uprawnienia budowlane · Wikipedia: Projekt budowlany

Czym jest projekt więźby?

Projekt więźby: Część projektu konstrukcyjnego budynku określająca układ, przekroje, materiały i połączenia elementów dachu, przygotowana na podstawie obliczeń statycznych.

Projekt więźby mówi cieśli, co i jak ma zbudować. Zawiera rzuty i przekroje dachu, rozmieszczenie krokwi, płatwi, słupów i jętek, ich wymiary, klasę drewna, sposób łączenia i zakotwienia. Do projektu dołącza się obliczenia, w których konstruktor uwzględnia ciężar pokrycia, śnieg i wiatr dla miejsca budowy.

W nowych domach projekt więźby jest częścią projektu budowlanego. Przy wiązarach prefabrykowanych dodatkowy projekt warsztatowy przygotowuje producent. Przy przebudowach, zmianie pokrycia na znacznie cięższe, usuwaniu słupów lub jętek, zmianie kształtu dachu potrzebny jest projekt zamiany lub ekspertyza konstrukcyjna.

Najczęstsze kłopoty wynikają z odstępstw od projektu na budowie: mniejsze przekroje, inne drewno, pominięte elementy, zmienione rozstawy. Każda taka zmiana może być niewidoczna przez lata, a ujawnić się dopiero przy dużym śniegu lub wichurze. Kłopotem bywają też stare domy bez żadnej dokumentacji, gdzie nikt nie wie, na co liczono więźbę.

Przed adaptacją poddasza czy montażem cięższego pokrycia zapytaj, czy jest dokumentacja więźby. Jeśli jej brak, ocena stanu i obliczenia sprawdzające to dobry początek planowania. Przy wiązarach i drewnie klejonym projekt bywa także podstawą do zamówienia elementów, więc każda zmiana na budowie wymaga konsultacji z producentem.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Obciążenia dachu, Klasy wytrzymałości drewna, Wymiana więźby

Czym jest protokół odbioru?

Protokół odbioru: Protokół odbioru to dokument podpisywany przez inwestora i wykonawcę po zakończeniu robót, potwierdzający ich przyjęcie oraz ewentualne usterki do usunięcia.

Odbiór końcowy dachu to moment, w którym inwestor sprawdza wykonane prace i formalnie je przyjmuje. W protokole zapisuje się datę, zakres, stwierdzone usterki z terminem ich usunięcia i uwagi stron. Od daty odbioru zwykle zaczyna biec okres gwarancji, a często też termin płatności końcowej.

Podczas odbioru warto obejrzeć dach z bliska lub chociaż z rusztowania, zanim zostanie zdjęte. Sprawdź ułożenie pokrycia, obróbki kominów, okien i ścian, wykończenie okapu i kalenicy, montaż rynien i spadki, a także porządek na posesji. Jeśli możesz, poproś o zdjęcia warstw zakrytych. Jeżeli roboty mają wady istotne, inwestor może odmówić odbioru do czasu ich usunięcia. Drobne usterki zwykle nie są powodem odmowy, tylko wpisuje się je do protokołu z terminem poprawek. Odbiór ma znaczenie prawne, bo od niego często zależy wymagalność zapłaty, dlatego obie strony powinny podchodzić do niego starannie i bez pośpiechu.

Do protokołu dołącza się dokumenty: karty gwarancyjne, deklaracje właściwości użytkowych materiałów, ewentualnie karty przekazania odpadów. Przy dofinansowaniach protokół bywa wymagany do rozliczenia.

Nie podpisuj odbioru bez uwag, jeśli coś budzi zastrzeżenia. Wpisanie usterki do protokołu nie jest wyrazem nieufności, tylko normalną praktyką, która daje obu stronom jasny punkt odniesienia.

Zobacz też: Odbiór częściowy, Usterka, Gwarancja, Dokumentacja fotograficzna

Czym jest protokół z przeglądu dachu?

Protokół z przeglądu: Protokół z przeglądu dachu to pisemny dokument z datą, opisem stanu dachu, listą stwierdzonych usterek, zaleceniami i najczęściej dokumentacją zdjęciową.

Ustna opinia dekarza jest pomocna, ale po roku nikt już nie pamięta szczegółów. Protokół pozwala wrócić do ustaleń, porównać kolejne przeglądy i zobaczyć, jak zmienia się stan dachu. Ma też znaczenie przy sprzedaży domu, sporach z wykonawcą oraz zgłoszeniu szkody do ubezpieczyciela.

Dobry protokół zawiera dane obiektu, datę, warunki pogodowe, opis poszczególnych elementów: pokrycia, obróbek, kominów, okien dachowych, rynien, więźby i izolacji, a także listę usterek z oceną pilności. Często usterki dzieli się na takie, które trzeba usunąć od razu, w najbliższym sezonie i do obserwacji. Zdjęcia z opisem lokalizacji są w nim równie ważne jak tekst.

Przy przeglądach okresowych wymaganych przepisami protokół sporządza osoba z uprawnieniami i ma on określony zakres. Przegląd dekarski może mieć formę prostszą, ale też powinien być konkretny i zrozumiały dla właściciela.

Protokół warto przechowywać razem z dokumentami domu, umowami z wykonawcami i kartami gwarancyjnymi materiałów. Za kilka lat będzie to cenna historia dachu. Gdy usterki zostaną usunięte, dobrze jest dopisać do protokołu datę i zakres naprawy albo dołączyć fakturę i zdjęcia. Wtedy dokument faktycznie odzwierciedla aktualny stan dachu.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Przegląd dachu, Okresowa kontrola stanu technicznego, Odbiór prac dekarskich

Czym jest protokół z przeglądu dachu?

Protokół z przeglądu dachu: Protokół z przeglądu dachu to pisemny zapis stanu pokrycia, obróbek, odwodnienia i konstrukcji, wraz z wykrytymi usterkami i zaleceniami naprawczymi.

Dobry protokół opisuje każdy element osobno: pokrycie, gąsiory, kosze, obróbki kominów i ścian, okna dachowe, rynny i rury spustowe, wyłazy, a jeśli jest dostęp, także więźbę i warstwy od strony poddasza. Przy każdym znajduje się ocena i, jeśli trzeba, zalecenie z terminem wykonania.

Protokół może mieć dwie formy. Pierwsza to formalny dokument z okresowej kontroli według Prawa budowlanego, podpisany przez osobę z uprawnieniami. Druga to protokół techniczny przygotowany przez firmę dekarską na potrzeby właściciela, który nie zastępuje kontroli ustawowej, ale bardzo pomaga planować naprawy. Protokół ma największą wartość wtedy, gdy kolejne przeglądy są wykonywane według tego samego schematu. Można wtedy porównać stan dachu rok do roku i zobaczyć, czy usterka się pogłębia. Taki ciąg dokumentów jest przydatny przy planowaniu budżetu remontowego, a w spółdzielniach i wspólnotach ułatwia uzasadnienie wydatków przed mieszkańcami.

Do protokołu dobrze jest dołączyć zdjęcia. Przy usterkach w trudno dostępnych miejscach, na przykład na kalenicy czy przy kominie, fotografia mówi więcej niż opis. Przydaje się też przy reklamacjach i rozmowach z ubezpieczycielem.

Jeśli kupujesz dom, poproś o protokoły z ostatnich przeglądów. Ich brak albo niewykonane zalecenia to sygnał, że przy dachu trzeba będzie szybko coś zrobić.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Okresowa kontrola stanu technicznego, Oględziny dachu, Dokumentacja fotograficzna

Czym jest próba szczelności dachu płaskiego?

Próba szczelności dachu płaskiego: Próba szczelności dachu płaskiego to sprawdzenie, czy ułożona hydroizolacja nie przepuszcza wody, wykonywane najczęściej przez czasowe zalanie dachu lub tarasu albo metodami pomiarowymi.

Najprostsza jest próba wodna. Zatyka się wpusty, a na dach lub taras wylewa warstwę wody na określony czas, obserwując sufit i ściany pod spodem. Dla bezpieczeństwa poziom wody musi być niższy niż wysokość wywinięć, a konstrukcja musi unieść jej ciężar. Często zalewa się dach odcinkami, oddzielając je tymczasowymi przegrodami.

Na dużych dachach i tam, gdzie zalanie wodą nie jest możliwe, stosuje się metody pomiarowe. Wykrywanie przecieków impulsami elektrycznymi pozwala znaleźć dziurki w membranach. Badanie zgrzewów membran przeprowadza się rylcem, a czasem próbą podciśnieniową z kloszem. Kamera termowizyjna pomaga zlokalizować zawilgocone ocieplenie, choć nie wskazuje samego otworu w pokryciu.

Próbę szczelności najlepiej wykonać przed przykryciem hydroizolacji kolejnymi warstwami: ociepleniem w dachu odwróconym, substratem na dachu zielonym, płytkami na tarasie. Późniejsze szukanie przecieku oznacza rozbiórkę, która kosztuje znacznie więcej niż sama próba.

Próba przydaje się też przy diagnozie istniejącego dachu. Zalewając kolejne fragmenty i obserwując, kiedy pojawia się przeciek, można zawęzić obszar poszukiwań. Takie badanie zleca się dekarzowi, który zabezpieczy wpusty i oceni nośność konstrukcji. Wynik próby warto mieć udokumentowany, na przykład zdjęciami, bo przydaje się przy ewentualnych roszczeniach gwarancyjnych.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Dach odwrócony, Dach zielony, Taras na stropodachu, Zastoiny wody

Czym jest próba wodna dachu?

Próba wodna: Próba wodna dachu to metoda szukania przecieku lub sprawdzania szczelności polegająca na kontrolowanym polewaniu wybranych fragmentów pokrycia i obserwowaniu, czy woda pojawia się w środku.

Gdy przeciek pojawia się tylko podczas niektórych opadów, a oględziny niczego oczywistego nie wykazują, pozostaje sprawdzić dach wodą. Jedna osoba polewa kolejne fragmenty dachu wężem, druga obserwuje poddasze lub sufit. Zaczyna się od najniższych miejsc i stopniowo przechodzi wyżej, żeby woda z górnych fragmentów nie mieszała wyników.

Próba wymaga cierpliwości. Każdy fragment polewa się przez kilka do kilkunastu minut, a czasem dłużej, bo woda potrzebuje czasu, żeby przejść przez warstwy. Szczególnie dokładnie sprawdza się obróbki kominów, okna dachowe, kosze i przejścia instalacyjne. Przy dachach płaskich można zrobić próbę zalewową, tymczasowo zatykając wpust i obserwując, czy ubywa wody i czy pojawia się ona pod spodem, ale trzeba uważać na obciążenie konstrukcji.

Metoda nie odtworzy wszystkich warunków. Deszcz zacinający z wiatrem i topniejący śnieg działają inaczej niż strumień z węża. Dlatego wynik ujemny nie zawsze oznacza, że dach jest szczelny.

Próbę wodną robi się też przy odbiorze nowych dachów płaskich i tarasów, zanim zakryje się hydroizolację płytkami lub innymi warstwami. Przy próbie trzeba też uważać, by nie zalać przy okazji wnętrza. Dobrze jest przygotować na poddaszu folię i miski, a sam strumień kierować zgodnie ze spływem wody, nie pod zakłady pokrycia.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Przeciek dachu, Naprawa punktowa, Odbiór prac dekarskich

Czym jest przebudowa?

Przebudowa: Przebudowa to roboty, w wyniku których zmieniają się parametry użytkowe lub techniczne istniejącego obiektu, z pewnymi wyjątkami dotyczącymi charakterystycznych parametrów, jak wysokość czy powierzchnia zabudowy.

Przy dachach przebudową jest na przykład zmiana konstrukcji więźby, wycięcie krokwi pod lukarnę, wzmocnienie stropu pod adaptację poddasza czy zmiana układu nośnego. Jeżeli zmienia się wysokość budynku lub jego obrys, mówimy już raczej o nadbudowie lub rozbudowie.

Przebudowa częściej niż remont wymaga projektu, a często też pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ingeruje w konstrukcję, więc ktoś z uprawnieniami musi sprawdzić, czy budynek przeniesie nowe obciążenia i czy nie powstaną problemy z wentylacją, odwodnieniem lub przepisami przeciwpożarowymi. Projekt przebudowy dachu powinien uwzględniać nie tylko samą więźbę, ale też ściany i stropy, które przenoszą jej ciężar. Zdarza się, że po dołożeniu ciężkiej dachówki i grubej warstwy ocieplenia trzeba wzmocnić murłaty, wieniec albo nawet fundamenty pod ścianami nośnymi. Lepiej to wiedzieć przed zamówieniem materiałów niż w trakcie robót.

W praktyce wielu właścicieli przy okazji wymiany dachu chce coś poprawić: podnieść ściankę kolankową, dodać okna, zmienić kąt. To dobre momenty, bo dach i tak jest odkryty. Trzeba jednak pamiętać o czasie na formalności i wpisać go w harmonogram.

Jeśli wykonawca proponuje zmianę konstrukcji bez żadnych dokumentów, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Odpowiedzialność za samowolę ponosi przede wszystkim inwestor.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Remont, Pozwolenie na budowę, Projekt budowlany, Kierownik budowy · Wikipedia: Przebudowa

Czym jest przeciek dachu?

Przeciek dachu: Przeciek dachu to miejsce, w którym woda opadowa lub roztopowa przedostaje się przez pokrycie i warstwy dachu do wnętrza budynku.

Przeciek to najczęstszy powód, dla którego ktoś dzwoni do dekarza. Woda pojawia się na suficie, na ścianie poddasza albo kapie z okna dachowego, ale prawie nigdy nie wchodzi do domu dokładnie w tym miejscu, gdzie widać plamę. Spływa po membranie, po krokwiach albo po folii paroizolacyjnej i potrafi wędrować nawet kilka metrów, zanim znajdzie ujście.

Najczęstsze źródła to obróbki przy kominach i ścianach, kosze dachowe, pęknięte lub przesunięte dachówki, wyrobione podkładki wkrętów w blachodachówce, okna dachowe źle wpięte w pokrycie oraz pęcherze i spękania papy na dachach płaskich. Zdarza się też, że winna jest zatkana rynna, z której woda cofa się pod pierwszy rząd pokrycia.

Szukanie przecieku zaczyna się od strychu lub poddasza: dekarz ogląda deskowanie, membranę i więźbę, szuka ciemnych śladów i zacieków, a dopiero potem wchodzi na dach. Przy trudnych przypadkach pomaga próba wodna, czyli polewanie kolejnych fragmentów połaci od dołu do góry i obserwacja, kiedy pojawi się woda w środku.

Nie warto czekać z naprawą do wiosny. Mokra wełna traci właściwości izolacyjne, drewno zaczyna butwieć, a woda wnika w tynki i instalację elektryczną. Jeśli przeciek jest duży, pierwszym krokiem jest tymczasowe zabezpieczenie, a właściwa naprawa przychodzi, gdy pogoda pozwoli bezpiecznie pracować.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Zacieki, Próba wodna, Nieszczelna obróbka, Zabezpieczenie plandeką

Czym jest przedmiar?

Przedmiar: Przedmiar to zestawienie przewidywanych ilości robót do wykonania, przygotowane przed ich rozpoczęciem na podstawie projektu lub pomiarów na miejscu.

Przedmiar odpowiada na pytanie: ile czego trzeba zrobić. Dla dachu to między innymi powierzchnia połaci do pokrycia, długość kalenic, okapów, koszy i wiatrownic, liczba okien dachowych i kominów, metry bieżące rynien i rur spustowych, a także powierzchnia do rozbiórki starego pokrycia.

Na przedmiar nakłada się ceny jednostkowe i w ten sposób powstaje kosztorys. Jeśli przedmiar jest zaniżony, cała wycena jest zaniżona, a różnica wróci później w postaci dopłat. Jeśli zawyżony, inwestor przepłaca. W przedmiarze każda pozycja ma swoją jednostkę: metry kwadratowe dla pokrycia i membrany, metry bieżące dla kalenic, koszy, rynien i obróbek, sztuki dla okien dachowych, kominków wentylacyjnych czy wyłazów. Precyzyjne rozdzielenie jednostek pozwala uniknąć sytuacji, w której jeden wykonawca liczy obróbki w metrach, a drugi ryczałtem za cały komin.

Przy nowych domach przedmiar robi się z projektu, uwzględniając kąt nachylenia połaci. Przy istniejących budynkach dekarz mierzy dach na miejscu, z poddasza, z drabiny albo korzysta z dronów i programów do pomiaru. Rzut z góry nie wystarczy, bo nie pokazuje rzeczywistej powierzchni nachylonej połaci.

Dobrze, gdy przedmiar jest załącznikiem do umowy. Łatwo wtedy porównać go z obmiarem po wykonaniu robót i rozliczyć ewentualne różnice.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Obmiar, Kosztorys, Powierzchnia dachu · Wikipedia: Przedmiar

Czym jest przegląd dachu?

Przegląd dachu: Przegląd dachu to planowa kontrola stanu pokrycia, obróbek, rynien, okien dachowych i konstrukcji, wykonywana po to, by wyłapać usterki zanim spowodują przeciek lub poważniejsze szkody.

Dach pracuje bez przerwy: nagrzewa się, stygnie, przyjmuje śnieg, deszcz i wiatr. Drobne usterki pojawiają się na każdym dachu i same nie znikają. Przegląd pozwala je znaleźć, gdy naprawa jest jeszcze tania i prosta.

Podczas przeglądu dekarz ogląda pokrycie i jego mocowanie, stan obróbek przy kominach, ścianach i oknach, kosze, kalenicę i gąsiory, rynny i rury spustowe, a od środka membranę, więźbę, izolację i ślady zawilgocenia. Na dachach płaskich sprawdza zakłady papy lub membrany, pęcherze, zastoiska wody i wpusty. Wynikiem jest lista usterek z oceną, co jest pilne, a co może poczekać.

Najlepszy czas na przegląd to wiosna po zimie i jesień przed nią. Warto go zrobić także po każdej silnej wichurze, gradobiciu, przed kupnem domu i przed planowanym ociepleniem poddasza. Przepisy prawa budowlanego nakładają na właścicieli obowiązek okresowych kontroli stanu technicznego budynku, w tym elementów narażonych na działanie warunków atmosferycznych.

Rzetelny przegląd kończy się zdjęciami i krótkim protokołem. Sama ustna informacja, że dach jest w porządku, niewiele daje przy późniejszych sporach z ubezpieczycielem. Przegląd to też dobra okazja, by sprawdzić drożność rynien i koszy, stan ław kominiarskich i płotków śniegowych oraz to, czy nikt nie uszkodził pokrycia przy montażu anten czy paneli.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Oględziny dachu, Protokół z przeglądu, Okresowa kontrola stanu technicznego, Inspekcja dronem

Czym jest przegrzewanie poddasza?

Przegrzewanie poddasza: Przegrzewanie poddasza to nadmierny wzrost temperatury w pomieszczeniach pod dachem latem, spowodowany nagrzewaniem pokrycia przez słońce i przenikaniem ciepła do wnętrza.

Pokrycie dachu w słoneczny dzień potrafi nagrzać się do temperatury, której nie da się dotknąć gołą ręką. Ciepło przechodzi przez warstwy dachu i dociera do pomieszczeń. Przy cienkim ociepleniu, ciemnym pokryciu i oknach dachowych od południa poddasze latem robi się trudne do zniesienia, szczególnie w nocy, gdy dach oddaje ciepło do środka.

Pomaga przede wszystkim gruba izolacja. Im większy opór cieplny, tym wolniej ciepło przechodzi. Duże znaczenie ma też materiał: izolacje cięższe, jak włókno drzewne i celuloza, opóźniają przepływ ciepła o kilka godzin dłużej niż lekka wełna. Do tego dochodzi sprawna wentylacja pod pokryciem, która odprowadza część gorącego powietrza.

Okna dachowe to osobny temat. Szyba od strony południowej wpuszcza dużo słońca. Najskuteczniejsze są zewnętrzne markizy i rolety, bo zatrzymują ciepło przed szybą. Wewnętrzne żaluzje pomagają w mniejszym stopniu.

Klimatyzacja rozwiązuje problem, ale kosztem energii. Przy remoncie dachu warto pomyśleć o tym zawczasu: dobór ocieplenia, wysokość szczeliny wentylacyjnej i jasne pokrycie mogą sprawić, że poddasze latem będzie wyraźnie chłodniejsze. Dobrze jest też zadbać o wieczorne przewietrzanie, które pozwala oddać ciepło zgromadzone w ciągu dnia.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Przesunięcie fazowe, Płyta z włókna drzewnego, Szczelina wentylacyjna, Folia refleksyjna

Czym jest przejście antenowe?

Przejście antenowe: Systemowy element dachowy z kołnierzem dopasowanym do pokrycia i szczelnym przepustem, przez który wyprowadza się maszt anteny, kable lub przewody instalacji przez połać.

Przejście antenowe to dachówka lub blaszana podstawa z wbudowanym otworem i elastycznym mankietem, przez który przechodzi maszt anteny albo przewód. Pozwala zamocować antenę czy czujnik na dachu bez dziurawienia pokrycia na ślepo i bez prowizorycznych uszczelnień.

Producenci dachówek i blachodachówek oferują przejścia do swoich modeli, a uniwersalne przejścia z plisowanym fartuchem pasują do różnych profili. Podobne elementy stosuje się do przewodów instalacji fotowoltaicznej, kabli od stacji pogodowych czy rur od klimatyzacji. Mankiet zakłada się na maszt i ściska opaską, a od spodu przejście łączy się z membraną.

Wciąż spotykamy anteny przykręcone do krokwi przez dziurę wybitą w dachówce i zaklejoną silikonem. Takie miejsce przecieka prędzej czy później. Problemem bywa też przewód poprowadzony pod dachówką, która przez to nie przylega, i szczelina, przez którą wieje śnieg.

Przy montażu nowej anteny, instalacji fotowoltaicznej lub klimatyzacji dobrze jest od razu zaplanować przejścia. Jeśli na poddaszu pojawia się zaciek wzdłuż masztu, przejście trzeba wymienić na systemowe. Dobiera się je do konkretnego pokrycia, a stary otwór w dachówce wymienia się razem z całą dachówką. Dzięki temu w miejscu dawnej anteny nie zostaje łata z silikonu.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Kominek wentylacyjny, Uchwyt do paneli fotowoltaicznych, Uszczelniacz dekarski

Czym jest przekładanie dachówki?

Przekładanie dachówki: Przekładanie dachówki to zdjęcie istniejącej dachówki z połaci, naprawa lub wymiana warstw pod nią i ponowne ułożenie tych samych, sprawnych elementów pokrycia.

Dachówka ceramiczna dobrej jakości potrafi przetrwać znacznie dłużej niż łaty, folie i obróbki pod nią. Bywa więc, że samo pokrycie jest w porządku, a problem tkwi w zgniłych łatach, braku membrany albo zniszczonych obróbkach. Wtedy zamiast kupować nowe pokrycie, przekłada się stare.

Prace polegają na ostrożnym zdjęciu dachówek, posortowaniu ich i odłożeniu pękniętych, ułożeniu nowej membrany, nowych kontrłat i łat, wykonaniu obróbek i ponownym ułożeniu dachówek z klamrowaniem. Braki uzupełnia się dachówką z rozbiórki lub nowymi elementami, które dobrze jest kłaść na mniej widocznej połaci.

Przekładanie ma sens, gdy dachówka jest zdrowa: nie łuszczy się, nie pęka przy lekkim uderzeniu, dobrze dzwoni i nie przesiąka. Na dachówkach przemrożonych, z odpadającymi warstwami, liczba strat przy zdejmowaniu bywa tak duża, że oszczędność znika. Dachówki cementowe po latach również często są zbyt zużyte, by je przekładać.

Przy dachach zabytkowych przekładanie starej dachówki bywa jedyną akceptowaną metodą, bo konserwator wymaga zachowania oryginalnego pokrycia. Dachówki zdjęte z dachu składuje się na paletach w pobliżu budynku, posortowane według typu, na przykład zwykłe, brzegowe i wentylacyjne. Dzięki temu ponowne układanie idzie szybciej, a mniej elementów ulega stłuczeniu.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Wymiana łat i kontrłat, Pęknięta dachówka, Częściowa wymiana pokrycia

Czym jest przekrój dachu?

Przekrój dachu: Rysunek dachu przeciętego pionową płaszczyzną, pokazujący kąt nachylenia, wysokości, układ więźby oraz kolejne warstwy od sufitu po pokrycie.

Przekrój pokazuje dach od boku, tak jakby ktoś rozciął budynek wzdłuż lub w poprzek. Widać na nim wysokość ścianki kolankowej, położenie murłat, płatwi, krokwi i jętek, kąt połaci, wysokość kalenicy oraz okap z jego wysunięciem. W projekcie zwykle są co najmniej dwa przekroje, poprzeczny i podłużny, a w skomplikowanych dachach także przekroje przez lukarny czy facjaty.

Na przekroju lub na osobnym detalu pokazuje się też warstwy dachu: płyty wykończeniowe, paroizolację, ocieplenie między i pod krokwiami, membranę, kontrłaty, łaty i pokrycie. Dla dekarza to najważniejsza informacja o tym, jak dach ma działać. Kolejność warstw i szczelina wentylacyjna mają ogromne znaczenie dla trwałości.

Z przekroju odczytuje się długość krokwi, a więc rzeczywistą długość połaci, i rozstaw łat dopasowany do wybranego pokrycia. Widać też, ile miejsca będzie na poddaszu i gdzie będą ściany skośne.

Gdy na poddaszu pojawia się wilgoć, a dokumentacji brak, dekarz często odkrywa fragment dachu, żeby zobaczyć rzeczywisty przekrój. Brak membrany, brak szczeliny wentylacyjnej albo źle położona paroizolacja to częste ustalenia przy takich oględzinach. Odkrywka jest niewielka i po oględzinach odtwarza się ją bez śladu.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Rzut dachu, Kąt nachylenia dachu, Ścianka kolankowa, Wysokość kalenicy

Czym jest przekrój krokwi?

Przekrój krokwi: Wymiary poprzeczne krokwi, czyli jej szerokość i wysokość, dobierane obliczeniowo do rozpiętości, rozstawu i obciążeń dachu.

Krokiew ma przekrój prostokątny, ustawiony wyższym bokiem pionowo, bo w ten sposób najlepiej przenosi zginanie. O wymiarach decyduje projektant konstrukcji. Bierze pod uwagę długość krokwi między podporami, ich rozstaw, ciężar pokrycia, ocieplenia, śnieg i wiatr, a także klasę wytrzymałości drewna.

Wysokość krokwi ma znaczenie nie tylko dla nośności. Przy ociepleniu między krokwiami określa, ile wełny zmieści się w połaci bez dodatkowych zabiegów. Gdy krokwie są za niskie na wymaganą grubość izolacji, dokłada się warstwę pod krokwiami, montuje ocieplenie nadkrokwiowe albo nadbija krokwie łatami.

W starszych domach spotyka się krokwie o przekrojach wyraźnie mniejszych od dzisiejszych standardów. Przy lekkim pokryciu i braku ocieplenia sprawdzały się latami, ale po dociepleniu i zmianie pokrycia mogą zacząć się uginać. Zdarzają się też krokwie osłabione przez wcięcia pod instalacje, zbyt głębokie wręby albo otwory wiercone w niewłaściwych miejscach.

Przy modernizacji dachu nie zakładaj, że skoro krokwie stoją, to wytrzymają więcej. Dobrze jest zmierzyć ich wymiary, sprawdzić stan drewna i w razie wątpliwości poprosić konstruktora o ocenę. Do pomiaru wystarczy miara i dostęp do krokwi od strony poddasza, ale do oceny nośności potrzebne są obliczenia. Sam wymiar nie mówi wszystkiego, jeśli nie wiadomo, z jakiego drewna wykonano więźbę.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Krokiew, Rozstaw krokwi, Ugięcie krokwi, Klasy wytrzymałości drewna

Czym jest przelew awaryjny?

Przelew awaryjny: Przelew awaryjny to dodatkowy otwór lub rzygacz w attyce, umieszczony nieco powyżej poziomu pokrycia, który odprowadza wodę, gdy podstawowe odwodnienie jest zatkane lub przeciążone.

Na dachu z attyką, gdy wpust zatka się liśćmi albo zamarznie, woda nie ma gdzie odpłynąć. Poziom rośnie, aż przekroczy wysokość wywinięć hydroizolacji lub zacznie nadmiernie obciążać konstrukcję. Przelew awaryjny działa jak bezpiecznik. Umieszcza się go tak, by w normalnych warunkach był suchy, a zaczynał pracować dopiero przy spiętrzeniu wody.

Najczęściej jest to rzygacz przeprowadzony przez attykę, osadzony kilka centymetrów nad połacią, poniżej górnej krawędzi wywinięć. Na dużych dachach stosuje się także wpusty awaryjne z nadstawką, podłączone do osobnej instalacji wyprowadzonej na zewnątrz. Liczbę i wielkość przelewów dobiera się do powierzchni dachu i natężenia opadów.

W wielu starszych budynkach przelewów po prostu nie ma. Wystarczy wtedy jedna ulewa przy zatkanym wpuście, by woda wlała się za papę na attyce lub przez próg drzwi wyjściowych na dach. Przy gwałtownych burzach, coraz częstszych w ostatnich latach, ryzyko takich zdarzeń rośnie.

Jeśli z przelewu awaryjnego regularnie płynie woda, to sygnał, że podstawowe odwodnienie nie działa. Trzeba wtedy wyczyścić wpusty i sprawdzić piony, a nie zatykać przelewu, bo to on chroni dach przed zalaniem.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Rzygacz, Wpust dachowy, Attyka, Zastoiny wody

Czym jest przepust dachowy?

Przepust dachowy: Przepust dachowy to element umożliwiający szczelne przeprowadzenie przez pokrycie dachu rury, kabla, kanału wentylacyjnego lub wspornika urządzenia.

Na dachach płaskich pojawia się coraz więcej instalacji: wyrzutnie wentylacji, rury kanalizacyjne, przewody klimatyzacji, kable fotowoltaiki, wsporniki anten. Każde takie przejście jest otworem w hydroizolacji, który trzeba starannie uszczelnić. Służą do tego przepusty, czyli tuleje z kołnierzem, do których przyłącza się papę lub membranę.

Producenci systemów membranowych oferują gotowe kształtki do rur o różnych średnicach. Przy papie stosuje się przepusty z kołnierzem z papy lub blachy, a przy polimoczniku i membranach w płynie przejścia obrabia się bezpośrednio, wtapiając w powłokę pasy wzmacniające. Dla wielu przewodów naraz wykonuje się puszki przepustowe z daszkiem.

Częsty błąd to prowadzenie kabli i rur przez dach bez żadnego przepustu, a jedynie z warstwą masy lub silikonu wokół. Po roku czy dwóch masa się odkleja i woda spływa wzdłuż rury do wnętrza. Inny problem to przewody leżące bezpośrednio na papie, które latem wtapiają się w pokrycie i przecierają je.

Jeśli instalator montuje coś na dachu płaskim, dobrze jest od razu umówić dekarza do wykonania przejść. Naprawa nieszczelnego przejścia po fakcie bywa trudniejsza, bo trzeba rozebrać część obróbek i dopasować nowy kołnierz.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Kołnierz uszczelniający, Kominek wentylacyjny, Wywinięcie hydroizolacji

Czym jest przesunięcie fazowe?

Przesunięcie fazowe: Przesunięcie fazowe to czas, jaki mija od momentu największego nagrzania zewnętrznej powierzchni dachu do momentu, gdy ta fala ciepła dotrze do wnętrza.

W upalny dzień dach nagrzewa się najmocniej wczesnym popołudniem. To ciepło nie przechodzi do środka od razu. Wędruje przez kolejne warstwy, a każda z nich chwilowo je magazynuje. Przesunięcie fazowe mówi, po ilu godzinach szczyt temperatury pojawi się po stronie pokoju. Im dłuższe, tym lepiej, bo maksimum przypada w nocy, gdy można już wietrzyć chłodnym powietrzem.

Na przesunięcie fazowe wpływa grubość warstw, ich gęstość i pojemność cieplna. Lekka wełna mineralna przy tej samej grubości daje krótsze przesunięcie niż włókno drzewne czy celuloza. Pomocne są też ciężkie okładziny wewnętrzne, na przykład dwie warstwy płyt g-k.

Ten parametr nie ma większego znaczenia zimą, kiedy liczy się przede wszystkim współczynnik U. Latem decyduje jednak o komforcie w sypialniach na poddaszu. To dlatego dwa dachy o tym samym U zimą mogą zachowywać się zupełnie inaczej w lipcu.

Jeśli remontujesz poddasze i uskarżasz się na upał, zapytaj wykonawcę o materiały o większej masie albo o dodatkową warstwę od zewnątrz przy wymianie pokrycia. Taka zmiana bywa skuteczniejsza niż dokładanie kolejnych centymetrów lekkiej wełny. Przy wyborze materiałów dobrze jest poprosić o porównanie kilku wariantów, a nie kierować się wyłącznie lambdą i ceną za metr.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Przegrzewanie poddasza, Płyta z włókna drzewnego, Gęstość izolacji

Czym jest przesunięta dachówka?

Przesunięta dachówka: Przesunięta dachówka to element pokrycia, który zsunął się, uniósł lub obrócił względem swojego miejsca, przez co zamki i zakłady przestają szczelnie odprowadzać wodę.

Dachówka trzyma się dachu dzięki zaczepom opartym o łaty, własnemu ciężarowi i klamrom mocującym. Gdy któregoś z tych elementów zabraknie, wystarczy silny wiatr, zsuwający się śnieg albo kuna przeciskająca się pod pokrycie, by dachówka się przesunęła. Często winne są też prace innych ekip: montaż anteny, fotowoltaiki czy czyszczenie komina.

Szczelina powstała po przesunięciu może mieć zaledwie centymetr, ale podczas ulewy z wiatrem woda wpada do środka bez przeszkód. Na starszych dachach bez membrany kończy się to od razu zaciekiem na suficie. Na nowszych woda trafia na membranę, ale zawsze jest ryzyko, że w tym miejscu folia jest uszkodzona.

Naprawa polega na ułożeniu dachówki na miejscu i jej zamocowaniu. Jeśli przesunięć jest dużo, trzeba sprawdzić, czy dachówki w ogóle były klamrowane. Producenci zalecają mocowanie przynajmniej części elementów, a na krawędziach, przy kalenicy i w strefach mocno narażonych na wiatr zwykle wszystkich.

Przesunięte dachówki przy kalenicy i gąsiorach to sygnał, by sprawdzić całe mocowanie grzbietu, bo tam wiatr działa najmocniej. Zdarza się też, że dachówki przesuwają się wskutek osiadania lub wypaczenia łat. Wtedy samo poprawienie elementów nie wystarczy i trzeba sprawdzić stan łacenia pod spodem.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Pęknięta dachówka, Uszkodzenia po wichurze, Uszkodzone gąsiory, Przekładanie dachówki

Czym jest punkt kotwiczący?

Punkt kotwiczący: Punkt kotwiczący to element konstrukcji lub specjalne urządzenie, do którego przypina się system ochrony przed upadkiem i który musi przenieść siły powstające przy zatrzymaniu upadku.

Punkt kotwiczący może być tymczasowy, montowany na czas robót, lub stały, wbudowany w dach na potrzeby przyszłych przeglądów i serwisu. Stałe punkty mocuje się do konstrukcji: krokwi, płyty stropowej, blachy trapezowej czy ściany attykowej, zgodnie z instrukcją producenta.

Przy upadku na linę działają duże siły, dlatego punkt kotwiczący musi mieć potwierdzoną wytrzymałość. Komin, rynna, maszt antenowy, ława kominiarska czy hak drabinowy z reguły nie spełniają tych wymagań, chyba że producent wyraźnie je do tego przewidział. Do pracy na dachach spadzistych stosuje się też tymczasowe punkty mocowane do krokwi przez pokrycie albo zaczepiane o kalenicę. Ich montaż musi być zgodny z instrukcją producenta i wykonany przez osobę przeszkoloną. Po zakończeniu robót otwory w pokryciu trzeba starannie uszczelnić, bo inaczej punkt bezpieczeństwa zamieni się w źródło przecieku.

Na dachach płaskich budynków usługowych i bloków coraz częściej montuje się stałe systemy: pojedyncze punkty albo liny poziome biegnące wzdłuż krawędzi. Ułatwiają one bezpieczne przeglądy, odśnieżanie i serwis urządzeń na dachu. Przy wymianie pokrycia to dobry moment, żeby je zaplanować.

Stałe punkty kotwiczące wymagają okresowych przeglądów. Ich montaż musi uwzględniać szczelność dachu, bo każde przejście przez pokrycie to potencjalne miejsce przecieku. To zadanie dla dekarza znającego zarówno systemy asekuracji, jak i obróbki.

Zobacz też: Szelki bezpieczeństwa, Lina asekuracyjna, BHP pracy na wysokości

Czym jest punkt rosy?

Punkt rosy: Punkt rosy to temperatura, do której trzeba ochłodzić powietrze o danej wilgotności, aby zawarta w nim para wodna zaczęła się skraplać.

Każde powietrze zawiera pewną ilość pary wodnej. Im jest cieplejsze, tym więcej pary może pomieścić. Gdy ochładza się, w pewnym momencie osiąga stan pełnego nasycenia. Ta temperatura to właśnie punkt rosy. Poniżej niej para zamienia się w krople, tak jak na zimnej butelce wyjętej z lodówki.

W pokoju o temperaturze około dwudziestu stopni i umiarkowanej wilgotności punkt rosy wypada zwykle kilka do kilkunastu stopni niżej. To znaczy, że każda powierzchnia chłodniejsza od tej wartości będzie się pokrywać wilgocią. W dachu takim miejscem może być zimna krokiew, styk okna dachowego z ociepleniem, a w środku przegrody spód membrany lub deskowania.

Położenie punktu rosy wewnątrz przegrody zależy od grubości i rodzaju ocieplenia oraz temperatury na zewnątrz. W dobrze zaprojektowanym dachu para, która dotrze do strefy punktu rosy, jest w niewielkiej ilości i ma którędy uciec. W źle zaprojektowanym gromadzi się sezon po sezonie.

Mit, który często słyszę: trzeba przesunąć punkt rosy. Lepiej myśleć o tym, żeby do zimnej strefy nie dopuścić dużej ilości pary i zapewnić jej odpływ. Dobra paroizolacja, ciągłe ocieplenie bez mostków i sprawna wentylacja załatwiają sprawę.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Kondensacja powierzchniowa, Kondensacja międzywarstwowa, Wilgotność względna · Wikipedia: Temperatura punktu rosy

Czym jest pural?

Pural: Pural to gruba, poliuretanowa powłoka na blachach dachowych, odporniejsza od poliestru na zarysowania, promieniowanie UV i zmiany temperatur.

Nazwa pochodzi od powłoki poliuretanowo-poliamidowej opracowanej dla blach budowlanych, a dziś funkcjonuje jako ogólne określenie tej klasy wykończeń. Warstwa lakieru jest wyraźnie grubsza niż w poliestrze, typowo kilkadziesiąt mikrometrów. Występuje w wersji gładkiej i matowej, w tym jako pural mat.

Pural dobrze znosi elastyczne zginanie, także w niskich temperaturach, dzięki czemu lepiej sprawdza się przy obróbkach i profilowaniu blachy. Jest odporny na promieniowanie słoneczne, więc kolor dłużej się trzyma. Producenci przypisują mu wysokie klasy odporności korozyjnej, a gwarancje na blachy w tej powłoce są zwykle dłuższe niż na poliester.

Blacha z puralem jest droższa, ale w wielu przypadkach to rozsądny wybór, zwłaszcza na ciemne kolory i nasłonecznione połacie. Nadal trzeba uważać przy montażu: ciąć nożycami, sprzątać opiłki i nie chodzić po blasze w obuwiu z twardą podeszwą. Uszkodzenia zabezpiecza się zaprawką przeznaczoną do tej powłoki.

Gdy dach z puralu jest wyjątkowo narażony na słońce i wysokie temperatury, różnica w porównaniu z poliestrem staje się szczególnie widoczna po latach. Przy wyborze trzeba patrzeć nie tylko na nazwę powłoki, ale też na deklarowane klasy odporności i grubość stali, bo te parametry razem decydują o trwałości.

Usługa: Krycie dachu blachodachówką i blachą · Zobacz też: Powłoka poliestrowa, Poliester matowy, Powłoka PVDF, Klasa korozyjności powłoki

Czym jest pustka powietrzna?

Pustka powietrzna: Pustka powietrzna to zamknięta lub słabo wentylowana przestrzeń w przegrodzie dachu, na przykład za ścianką kolankową lub nad sufitem, która wpływa na izolacyjność i wilgotność konstrukcji.

Na poddaszu pustki powstają w kilku typowych miejscach. Za ścianką kolankową, między nią a dachem, zostaje trójkątna przestrzeń, często używana jako schowek. Nad sufitem podwieszanym pod jętkami tworzy się mały strych, tak zwany kozi strych. Pod płytami g-k znajduje się szczelina instalacyjna.

Każda z tych przestrzeni musi być przypisana do ciepłej albo zimnej strony domu. Jeśli schowek za ścianką kolankową jest zimny, ocieplenie powinno biec ścianką kolankową i podłogą schowka, a sam schowek należy wentylować. Jeśli ma być ciepły, izolacja przebiega połacią aż do murłaty. Najgorsze jest rozwiązanie pośrednie, w którym nie wiadomo, gdzie jest granica.

Niewentylowana, zimna pustka, do której dociera ciepłe powietrze z domu, szybko staje się źródłem kondensacji. W schowkach za ścianką kolankową właśnie tam najczęściej znajduję pleśń, mokrą wełnę i zacieki na płytach.

Pustka powietrzna zamknięta w przegrodzie ma też pewną izolacyjność, ale niewielką. Nie zastąpi ocieplenia. Przy planowaniu poddasza dobrze jest od razu ustalić, które przestrzenie mają być ogrzewane, i dopiero wtedy poprowadzić izolację i paroizolację. To też dobry moment, żeby zaplanować dostęp do takich przestrzeni na potrzeby przyszłych przeglądów.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Ścianka kolankowa, Folia refleksyjna, Szczelność powietrzna

Do góry

R

Czym jest rąbek?

Rąbek: Połączenie dwóch arkuszy blachy przez wspólne zagięcie ich krawędzi, które tworzy szczelny szew bez przebijania blachy wkrętami.

Rąbek to sposób łączenia blach znany od bardzo dawna. Krawędzie dwóch sąsiednich arkuszy zagina się razem, raz lub dwa razy, tworząc szczelny szew. W obróbkach blacharskich rąbkiem łączy się na przykład części kołnierza komina, odcinki obróbki attyki czy elementy kosza. Na pokryciach rąbek stojący biegnie pionowo wzdłuż połaci i tworzy charakterystyczne przetłoczenia.

Rozróżnia się rąbek leżący, który leży płasko na powierzchni, i stojący, uniesiony ponad nią. Bywa pojedynczy lub podwójny, przy czym podwójny jest szczelniejszy i stosowany na mniejszych spadkach. Rąbki zamyka się ręcznie specjalnymi szczypcami albo maszynowo, zgniatarką. Blachy w rąbku mocuje się do podłoża klamrami, które pozwalają im pracować termicznie.

Rąbek źle zamknięty, z luźnym szwem, przepuszcza wodę kapilarnie, szczególnie przy niskim spadku. Na blachach powlekanych zbyt mocne zginanie w niskiej temperaturze może uszkodzić powłokę. Częstym problemem są też arkusze przykręcone na stałe wkrętami, bez klamer przesuwnych, co prowadzi do falowania blachy.

Na starych dachach z blachy płaskiej łączonej na rąbek przecieki pojawiają się zwykle w szwach poprzecznych. Ich uszczelnienie lub przerąbkowanie przedłuża życie dachu, ale przy mocnej korozji blach lepiej je wymienić.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Obróbka blacharska, Blacha tytan-cynk, Blacha powlekana

Czym jest remont?

Remont: Remont to w rozumieniu Prawa budowlanego odtworzenie stanu pierwotnego istniejącego obiektu, bez jego rozbudowy, nadbudowy i przebudowy, choć z użyciem innych materiałów.

Definicja ustawowa jest dla dekarzy bardzo ważna. Wymiana starej dachówki na nową, papy na papę termozgrzewalną czy nawet blachy na dachówkę może być remontem, jeśli nie zmienia się konstrukcja dachu, kąt nachylenia ani gabaryty budynku. Przepisy wprost dopuszczają użycie wyrobów innych niż pierwotnie.

Od remontu odróżnia się bieżącą konserwację, czyli drobne naprawy, oraz przebudowę, która zmienia parametry techniczne obiektu. Ta różnica decyduje o formalnościach: wiele remontów nie wymaga pozwolenia, a część nie wymaga nawet zgłoszenia. Przy remoncie dachu nie zmienia się też jego funkcja. Jeśli strych dotąd nieużytkowy ma stać się poddaszem mieszkalnym, wymagania co do izolacyjności, wentylacji, oświetlenia i ochrony przeciwpożarowej będą inne. Taka zmiana sposobu użytkowania to osobna procedura, niezależna od samej wymiany pokrycia, i również trzeba ją uwzględnić w planach.

Granica bywa jednak cienka. Gdy przy wymianie pokrycia podnosisz dach o grubość nowego ocieplenia nad krokwiami, wymieniasz więźbę na inną albo dokładasz lukarnę, wchodzisz w przebudowę. Zmiana pokrycia na znacznie cięższe też powinna skłonić do sprawdzenia konstrukcji.

Przed większą wymianą dachu opisz zakres prac i zapytaj w urzędzie, jak go zakwalifikować. Dekarz doradzi technicznie, ale to organ administracji rozstrzyga o formie postępowania.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Przebudowa, Bieżąca konserwacja, Zgłoszenie robót budowlanych, Stawka VAT 8% · Wikipedia: Remont

Czym jest renowacja blachy dachowej?

Renowacja blachy: Renowacja blachy dachowej to zestaw prac przywracających sprawność i wygląd starego pokrycia blaszanego: czyszczenie, usuwanie rdzy, uszczelnienie, gruntowanie i malowanie.

Wiele domów i budynków gospodarczych ma dachy z blachy płaskiej, trapezowej lub blachodachówki, które po kilkunastu czy kilkudziesięciu latach straciły kolor i zaczęły rdzewieć. Jeśli sama stal jest jeszcze zdrowa, renowacja pozwala przedłużyć życie pokrycia bez kosztownej wymiany.

Prace zaczynają się od oceny stanu. Dekarz sprawdza, gdzie blacha jest przerdzewiała na wylot, jak trzymają się wkręty i gwoździe, czy szczelne są rąbki i zakłady. Potem dach się myje, usuwa luźną farbę i rdzę szczotkami drucianymi lub mechanicznie, wymienia przegnite fragmenty, dokręca lub wymienia wkręty z podkładkami, uszczelnia zakłady i obróbki. Na koniec nakłada się grunt antykorozyjny i farbę nawierzchniową.

Na blachach z rąbkiem stojącym dużą rolę gra sprawdzenie i dogięcie rąbków oraz kontrola żabek i łapek mocujących. Na blachach trapezowych często wymienia się wszystkie wkręty, bo gumowe podkładki po latach pękają i przepuszczają wodę.

Renowacja ma sens, gdy ubytków jest niewiele. Jeśli dziur przybywa szybciej, niż da się je łatać, a blacha ugina się pod stopą, lepiej od razu przygotować się na wymianę pokrycia. Przy okazji renowacji warto sprawdzić także obróbki, rynny i haki rynnowe, bo często są w gorszym stanie niż połać. Odnowienie samego pokrycia przy zostawieniu przerdzewiałych rynien daje efekt połowiczny.

Usługa: Renowacja dachu · Zobacz też: Korozja blachy, Malowanie dachu, Nieszczelne wkręty, Wymiana pokrycia

Czym jest renowacja pokrycia papowego?

Renowacja pokrycia papowego: Renowacja pokrycia papowego to przywrócenie szczelności i trwałości starego dachu papowego bez jego całkowitego zrywania, przez naprawy, nową warstwę papy lub powłokę.

Nie każdy stary dach papowy trzeba od razu zrywać. Jeśli podłoże jest suche i stabilne, a stara papa trzyma się dobrze, można wykorzystać ją jako podkład. Najpopularniejszy sposób to naprawa pęcherzy i pęknięć, a następnie zgrzanie na całej powierzchni nowej papy wierzchniego krycia. Alternatywą są powłoki z mas bitumicznych, membran poliuretanowych lub polimocznika.

Podstawą jest ocena stanu dachu. Dekarz wykonuje odkrywki, sprawdza, ile warstw papy już leży, czy pod spodem nie ma wilgoci, czy ocieplenie jest suche. Zbyt wiele starych warstw to duży ciężar i niestabilne podłoże. Mokre ocieplenie zamknięte pod nową papą będzie tworzyć pęcherze, dlatego czasem stosuje się papę wentylacyjną i kominki.

Renowacja to też dobry moment na poprawę detali: nowe obróbki attyk, wpusty, kołnierze, przelewy awaryjne, korekta spadków w miejscach zastoin. Sama nowa papa położona na stare, źle wykonane detale nie rozwiąże problemów, które przez lata powodowały przecieki.

Jeśli dach ma już wiele warstw papy, powtarzające się przecieki z różnych miejsc i mokre ocieplenie, bardziej opłaca się zerwać pokrycie i wykonać dach od nowa. Uczciwy dekarz powie wprost, która droga ma sens w danym przypadku.

Usługa: Renowacja dachu · Zobacz też: Papa wierzchniego krycia, Pęcherze na papie, Polimocznik, Kominek wentylacyjny

Czym jest rękojmia?

Rękojmia: Rękojmia to ustawowa odpowiedzialność wykonawcy lub sprzedawcy za wady fizyczne i prawne wykonanego dzieła lub rzeczy, niezależna od udzielonej gwarancji.

Rękojmia wynika z Kodeksu cywilnego i nie trzeba jej nigdzie zapisywać. Przy robotach budowlanych i dziełach stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży. Dla wad nieruchomości okres odpowiedzialności jest dłuższy niż dla rzeczy ruchomych, co ma znaczenie przy pracach na budynku.

W ramach rękojmi inwestor może żądać usunięcia wady, a w określonych sytuacjach obniżenia wynagrodzenia lub odstąpienia od umowy. W relacji z konsumentem część przepisów została w ostatnich latach przeniesiona do ustawy o prawach konsumenta, ale sens pozostaje ten sam: wykonawca odpowiada za wady swojej pracy. Bieg terminu rękojmi zaczyna się zwykle od wydania rzeczy lub odbioru robót. W razie zgłoszenia wady wykonawca powinien się do niej ustosunkować, a jeśli ją uzna, usunąć w rozsądnym terminie. Konsument ma przy tym szczególną ochronę, a wady ujawnione w określonym czasie od odbioru mogą być uznane za istniejące już w chwili wykonania.

Wobec przedsiębiorcy rękojmię można w umowie ograniczyć lub wyłączyć. Wobec konsumenta takie ograniczenia są w dużej mierze niedopuszczalne. Jeśli w umowie zobaczysz zapis wyłączający rękojmię, zapytaj o niego wprost.

Wadę najlepiej zgłosić pisemnie, opisać ją i dołączyć zdjęcia. Zachowaj potwierdzenie wysłania. Przy dachach typowe wady to przecieki przy obróbkach, źle zamocowane elementy, brak wentylacji i niedokładnie wykonane kosze.

Zobacz też: Gwarancja, Usterka, Protokół odbioru · Wikipedia: Rękojmia

Czym jest robocizna?

Robocizna: Robocizna to część kosztu prac dachowych odpowiadająca pracy ludzi, czyli wynagrodzenie ekipy za wykonanie robót, bez materiałów i sprzętu.

W wycenach dekarskich spotkasz zarówno oferty na samą robociznę, jak i oferty z materiałem. Przy samej robociźnie inwestor kupuje pokrycie, membranę, łaty i obróbki sam, a firma przyjeżdża i montuje. Przy ofercie z materiałem wykonawca odpowiada także za zakup, transport i kompletność dostaw.

Na koszt robocizny wpływa przede wszystkim złożoność dachu, rodzaj pokrycia, kąt nachylenia, wysokość budynku i dostęp do niego. Krycie dachówki ceramicznej na stromym, wielospadowym dachu z lukarnami zajmuje znacznie więcej czasu niż blacha na prostym dachu dwuspadowym. Na koszt pracy wpływa też to, czy materiał trzeba wnosić ręcznie, czy można go podać na dach żurawiem samochodu dostawczego lub wyciągiem. Wąska działka, brak dojazdu, wysokie drzewa przy domu czy ruchliwa ulica wydłużają roboty. Dekarz bierze to pod uwagę przy oględzinach i dlatego wycena bez wizyty na miejscu bywa obarczona dużym błędem.

Rozdzielenie robocizny i materiału ma znaczenie także podatkowe i przy dofinansowaniach. Niektóre programy i ulgi rozliczają materiał i usługę według innych zasad, a stawka VAT może zależeć od tego, kto kupuje materiał.

Przy ofercie na samą robociznę ustal wyraźnie, kto odpowiada za błędne zamówienie materiału, brakujące elementy i przestoje. Ekipa czekająca kilka dni na brakujący gąsior czy kominek wentylacyjny to koszt, który ktoś musi ponieść.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Materiał inwestora, Kosztorys, Wycena za metr kwadratowy · Wikipedia: Robocizna

Czym są roboty dodatkowe?

Roboty dodatkowe: Roboty dodatkowe to prace nieobjęte pierwotną umową lub kosztorysem, których potrzeba ujawnia się w trakcie robót i które wymagają osobnego uzgodnienia i rozliczenia.

Na dachu roboty dodatkowe są niemal regułą przy remontach. Po zdjęciu starego pokrycia okazuje się, że łaty są spróchniałe, krokwie mają zgniłe końce przy murłacie, komin trzeba przemurować, a deskowanie jest do wymiany. Nikt uczciwy nie wyceni tego dokładnie przed odkryciem dachu.

Dobrze napisana umowa przewiduje taką sytuację. Określa ceny jednostkowe dla typowych prac dodatkowych, na przykład wymiany metra krokwi czy metra kwadratowego deskowania, i sposób ich akceptacji. Wykonawca zgłasza problem, pokazuje go, podaje koszt, a inwestor zatwierdza przed wykonaniem. Rozsądne jest też ustalenie progu, powyżej którego roboty dodatkowe wymagają osobnej, pisemnej zgody, a poniżej którego dekarz może działać od razu, informując inwestora. Dzięki temu ekipa nie stoi godzinami w oczekiwaniu na decyzję w sprawie wymiany jednej łaty, a większe wydatki nie pojawiają się bez wiedzy klienta.

Najgorszy scenariusz to roboty dodatkowe ustalane ustnie i rozliczane dopiero na końcu. Inwestor czuje się zaskoczony, a wykonawca ma trudność z udowodnieniem zakresu. Wystarczy krótka wiadomość ze zdjęciem i kwotą, potwierdzona przez klienta.

Przy wynagrodzeniu ryczałtowym roboty dodatkowe wykraczające poza zakres umowy też rozlicza się osobno. Ryczałt obejmuje tylko to, co w umowie opisano.

Zobacz też: Kosztorys powykonawczy, Wynagrodzenie ryczałtowe, Umowa o roboty budowlane, Zakres prac

Czym jest rozdzielacz gąsiorów?

Rozdzielacz gąsiorów: Kształtka ceramiczna, betonowa lub blaszana w kształcie litery Y lub X, która łączy gąsiory w miejscu spotkania kalenicy z narożami dachu wielospadowego.

Na dachach kopertowych i wielospadowych kalenica w pewnym punkcie rozgałęzia się na naroża schodzące do okapu. W tym miejscu schodzą się trzy lub cztery linie gąsiorów i zwykły gąsior nie jest w stanie ich szczelnie połączyć. Do tego służy rozdzielacz, nazywany też trójnikiem lub czwórnikiem kalenicowym.

Rozdzielacze dobiera się do kąta nachylenia połaci, bo inny kształt jest potrzebny przy dachu łagodnym, a inny przy stromym. W systemach dachówkowych są one częścią oferty producenta, często w kilku wariantach kątowych. W blachodachówce rozdzielacz robi się z blachy, czasem jako element wykonywany indywidualnie przez blacharza.

Rozdzielacz jest najwyżej położonym i bardzo eksponowanym miejscem dachu. Źle dobrany kątowo nie przylega do gąsiorów, pod spodem zostaje szczelina i wieje tam wiatr. Rozdzielacze osadzone na zaprawie, jak dawniej, z czasem pękają i odpadają.

Jeżeli z wierzchołka dachu kopertowego odpadają fragmenty zaprawy, a na poddaszu pod szczytem widać wilgoć, trzeba sprawdzić rozdzielacz. Wymiana na element systemowy z suchym montażem zwykle rozwiązuje problem na długo. Przy okazji sprawdza się też taśmy na narożach, bo to one najczęściej przepuszczają wodę w okolicy rozdzielacza. Stare gąsiory na zaprawie dobrze jest przełożyć na sucho.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Gąsior, Zakończenie kalenicy, Taśma kalenicowa

Czym jest rozpór dachu?

Rozpór dachu: Pozioma siła, z jaką ukośne krokwie obciążone ciężarem dachu i śniegu spychają swoje podpory, czyli murłaty i ściany, na zewnątrz budynku.

Każda para krokwi opartych o siebie w kalenicy zachowuje się jak rozkraczone nogi. Pod ciężarem chce się rozjechać, a dolne końce napierają na ściany. To właśnie rozpór. Im dach bardziej płaski i cięższy, tym ta siła jest większa. Konstrukcja musi ją jakoś zamknąć, inaczej ściany zaczną się wychylać.

Rozpór przejmują jętki, kleszcze, belki stropowe działające jako ściąg, wieniec oraz płatwie z podporami. W więźbie płatwiowo-kleszczowej krokwie mają podparcie pośrednie, więc rozpór jest mniejszy. W dachach krokwiowych bez jętek siłę przejmuje strop, dlatego krokwie muszą być z nim dobrze połączone.

Problemy z rozporem pojawiają się najczęściej po przeróbkach: usunięciu jętek, przecięciu kleszczy, wymianie lekkiego pokrycia na znacznie cięższe bez przeliczenia. Objawy to poziome pęknięcia ścianek kolankowych, wychylenie ścian szczytowych, obniżenie kalenicy i charakterystyczne siodło w linii dachu.

Jeśli widać takie oznaki, nie wystarczy załatać pęknięć. Trzeba ustalić, który element przestał pracować, i przywrócić ściąg, często przez dołożenie jętek, śrub lub stalowych ściągów. Rozpór działa przez cały czas, nie tylko przy dużym śniegu. Dlatego nawet niewielkie, ale stale powiększające się pęknięcia w ściankach kolankowych to sygnał, że konstrukcja pracuje nieprawidłowo.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Jętka, Ścianka kolankowa, Więźba krokwiowa

Czym jest rozstaw krokwi?

Rozstaw krokwi: Odległość między osiami sąsiednich krokwi, mierzona wzdłuż okapu, która wpływa na przekrój łat, sposób ocieplenia i możliwość montażu okien dachowych.

Rozstaw krokwi ustala projektant, biorąc pod uwagę rozpiętość dachu, ciężar pokrycia, obciążenie śniegiem i przekrój drewna. W domach jednorodzinnych z tradycyjną więźbą krokwie zwykle rozstawia się w odstępach od około sześćdziesięciu do stu centymetrów. Wiązary prefabrykowane stoją najczęściej gęściej.

Rozstaw ma praktyczne konsekwencje. Przy dużym rozstawie łaty muszą mieć większy przekrój, żeby nie uginały się między podporami. Wełnę mineralną najwygodniej układa się, gdy odległość w świetle między krokwiami odpowiada szerokości płyt lub rolek. Producenci okien dachowych dostosowują szerokości okien do typowych rozstawów, więc wybierając okno warto znać ten wymiar.

Kłopot pojawia się, gdy rozstaw jest nierówny, co zdarza się w starszych więźbach. Utrudnia to ocieplenie, bo trzeba docinać każdy pas, a także montaż płyt na suficie. Zbyt duży rozstaw przy cienkich łatach powoduje uginanie się łat pod ciężarem dachówki i falowanie pokrycia.

Przed zamówieniem okien dachowych zmierz rozstaw krokwi w świetle w kilku miejscach. Jeśli okno ma się zmieścić między krokwiami, unikniesz wtedy wymianów i przecinania konstrukcji. Rozstaw ma też znaczenie przy ociepleniu natryskowym pianką i przy montażu paneli fotowoltaicznych, których uchwyty mocuje się do krokwi. Dobrze go znać przed zamówieniem jakiejkolwiek instalacji dachowej.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Krokiew, Przekrój krokwi, Wymian, Łaty

Czym jest rozszerzalność cieplna pokrycia?

Rozszerzalność cieplna pokrycia: Rozszerzalność cieplna pokrycia to zmiana długości materiałów dachowych pod wpływem temperatury, szczególnie wyraźna w blachach i tworzywach, którą trzeba uwzględnić przy montażu.

Latem ciemna blacha w pełnym słońcu nagrzewa się do temperatur znacznie wyższych niż powietrze, a w mroźną noc zimą wychładza się poniżej otoczenia. Każdy metal i tworzywo wydłuża się przy nagrzaniu i skraca przy ochłodzeniu. Na kilku metrach długości różnica jest już widoczna gołym okiem, a przy pokryciu z aluminium, cynku czy tworzyw sztucznych bywa większa niż przy stali.

Dlatego w pokryciach na rąbek stosuje się klamry przesuwne, w długich obróbkach dylatacje, a w rynnach elementy kompensacyjne. Producenci paneli i blach określają maksymalne długości elementów i sposoby mocowania, które pozwalają materiałowi pracować bez naprężeń.

Gdy blacha nie ma swobody ruchu, pojawiają się charakterystyczne objawy: trzaski i stuki przy zmianach temperatury, falowanie arkuszy, wyrywanie wkrętów, pęknięcia lutów i obróbek. Na dachach z papy i membran za ruchy podłoża odpowiadają dylatacje i elastyczność materiału. Jeśli dach trzeszczy i coś pęka co roku w tych samych miejscach, przyczyną jest najczęściej źle rozwiązana praca termiczna.

Pracę termiczną uwzględnia się już na etapie projektu i doboru materiału, a nie dopiero przy montażu. Ciemne kolory nagrzewają się mocniej niż jasne, a długie arkusze pracują bardziej niż krótkie. Dlatego dekarz może zaproponować podział połaci na krótsze elementy albo inny sposób mocowania niż ten, który przewidział inwestor.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Blacha na rąbek stojący, Panel na rąbek, Blacha aluminiowa

Czym jest rura spustowa?

Rura spustowa: Pionowa rura biegnąca po elewacji od leja rynny do gruntu lub kanalizacji deszczowej, którą woda z rynien spływa w dół budynku.

Rura spustowa, potocznie rynna pionowa lub spust, odprowadza wodę z poziomej rynny do poziomu terenu. Na górze łączy się z lejem spustowym, a dolny koniec kończy się kolankiem wylewowym nad gruntem albo czyszczakiem i przejściem do kanalizacji deszczowej lub zbiornika.

Rury spustowe wykonuje się z tych samych materiałów co rynny: stali powlekanej, PVC, tytan-cynku, miedzi. Średnicę dobiera się do rozmiaru rynny i powierzchni dachu przypadającej na jeden spust. Mocuje się je do ściany obejmami, w odstępach zalecanych przez producenta, z niewielkim odsunięciem od elewacji, żeby ściana mogła schnąć.

Najczęstszy problem z rurami spustowymi to zatkanie. Liście, gniazda, piłeczki i lód potrafią całkowicie zablokować spust, a wtedy woda przelewa się przez rynnę. Zimą zamarznięta woda w zatkanej rurze potrafi ją rozsadzić. Kłopotem bywa też odprowadzenie wody tuż pod ścianę, bez odsunięcia od fundamentów, co zawilgaca piwnice.

Jeżeli przy spuście ściana jest stale mokra, na cokole rosną glony, a w czasie deszczu słychać bulgotanie i przelewanie, rura prawdopodobnie jest zatkana lub nieszczelna. Udrożnienie i uszczelnienie zwykle nie wymaga wymiany całego systemu. Przy okazji warto sprawdzić, dokąd trafia woda na dole i czy nie płynie w stronę domu.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Lej spustowy, Kolano rury spustowej, Obejma rury spustowej, Czyszczak

Czym jest rusztowanie dekarskie?

Rusztowanie: Rusztowanie dekarskie to tymczasowa konstrukcja z pomostami ustawiana przy ścianach budynku, która zapewnia bezpieczny dostęp do okapu i dachu oraz chroni przed upadkiem z wysokości.

Przy wymianie pokrycia, rynien czy podbitki rusztowanie jest podstawowym narzędziem pracy. Daje stabilne stanowisko przy okapie, pozwala składować materiał, a pomost z barierką zabezpiecza dekarzy i ludzi pod spodem. Najczęściej używa się rusztowań ramowych, stawianych wokół całego budynku lub tylko przy jednej ścianie.

Rusztowanie dekarskie powinno wystawać ponad linię okapu i mieć tak zwaną ochronę dekarską, czyli siatkę lub barierę, która zatrzyma osobę albo materiał zsuwający się z połaci. Musi stać na stabilnym podłożu i być zakotwione do ściany. Montują je osoby z odpowiednimi uprawnieniami, a po zmontowaniu dokonuje się jego odbioru.

Dla właściciela domu rusztowanie oznacza kilka praktycznych spraw: trzeba zostawić dostęp wokół budynku, liczyć się z tym, że rabaty przy ścianach mogą ucierpieć, a okna na kilka dni lub tygodni będą zasłonięte. Przy ruchliwej ulicy czasem potrzebna jest zgoda na zajęcie chodnika.

Przy drobnych naprawach rusztowanie nie zawsze jest konieczne. Wystarczają drabiny dachowe, liny i szelki, a przy wyższych budynkach podnośnik koszowy. Na czas prac rusztowanie bywa też zabezpieczone przed wejściem osób postronnych, zwłaszcza dzieci. Właściciel powinien wiedzieć, kto odpowiada za konstrukcję i kiedy zostanie zdemontowana.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Podnośnik koszowy, Prace na wysokości, Wymiana pokrycia · Wikipedia: Rusztowanie

Czym jest rygiel w konstrukcji dachu?

Rygiel: Poziomy element usztywniający łączący słupy lub krokwie, stosowany w ściankach kolankowych, szczytach szkieletowych i ramach więźby.

Rygle to belki poziome, które spinają ze sobą elementy pionowe lub ukośne. W konstrukcji dachu spotyka się je najczęściej w drewnianych ściankach kolankowych, w szkieletowych ścianach szczytowych oraz w wymianach i ramach okien dachowych. Ich zadaniem jest zapobieganie wyboczeniu słupków i stabilizacja całego układu.

Rygiel wykonuje się z tarcicy o przekroju dopasowanym do łączonych elementów. Łączy się go na czop, wrąb albo za pomocą stalowych kątowników i wkrętów. W budownictwie szkieletowym rygle wyznaczają też miejsca, do których mocuje się płyty poszycia i ościeżnice.

W praktyce dekarskiej rygle pojawiają się przy przebudowach: przy zabudowie szczytu, montażu okna dachowego lub wykonaniu otworu na wyłaz. Źle osadzony rygiel, przybity na kilka gwoździ do czoła krokwi, z czasem się obsuwa i przestaje cokolwiek usztywniać.

Jeśli ścianka kolankowa z drewna się przechyla albo szczyt drewniany pracuje przy wietrze, często brakuje właśnie rygli lub są źle zamocowane. To prosta poprawka, którą robi się przy okazji innych prac na dachu. Rygle stosuje się też w drewnianych ściankach działowych na poddaszu, które dzielą przestrzeń między słupami więźby. Choć same nie przenoszą dachu, muszą być prawidłowo zamocowane, żeby nie pękały płyty, którymi są obłożone. Dobrze osadzony rygiel ułatwia też zawieszenie szafek i półek.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Ścianka kolankowa, Wymian, Stężenia więźby · Wikipedia: Rygiel

Czym jest rynna?

Rynna: Otwarte koryto mocowane wzdłuż okapu, które zbiera wodę deszczową spływającą z dachu i kieruje ją do rur spustowych.

Rynna jest podstawą systemu odwodnienia dachu. Wisi na hakach pod okapem, ze spadkiem w stronę leja spustowego, i przejmuje wodę z całej połaci. Bez rynien woda spadałaby prosto pod ściany, mocząc elewację i fundamenty, wypłukując grunt i rozbryzgując błoto na cokół.

Najpopularniejsze są rynny półokrągłe, rzadziej spotyka się prostokątne i ozdobne. Materiały to stal ocynkowana i powlekana, PVC, tytan-cynk, miedź i aluminium. Każdy materiał ma swoje cechy: PVC jest lekkie i tanie, ale mocno pracuje termicznie, stal jest sztywna, a tytan-cynk i miedź są trwałe, ale wymagają fachowego łączenia. Rozmiar rynny dobiera się do powierzchni dachu, bo za mała przy ulewie się przeleje.

Rynna musi mieć spadek, zwykle kilka milimetrów na metr bieżący, w stronę spustu. Bez spadku stoi w niej woda, a z nią liście i błoto, co przyspiesza korozję i przeciekanie łączeń. Zbyt duży spadek wygląda źle i powoduje przelewanie się wody przy końcu rynny. Rynny trzeba też czyścić, najlepiej jesienią, gdy opadną liście.

Przeciekające złączki, ugięcia między hakami, rdza w dnie, przelewanie się wody i sople zimą to typowe objawy, że system rynnowy wymaga naprawy lub wymiany. Dekarz oceni, czy wystarczy przegląd i czyszczenie, czy lepiej wymienić całość razem z pasami okapowymi.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rura spustowa, Hak rynnowy, Lej spustowy, Złączka rynnowa · Wikipedia: Rynna

Czym jest rynna dachowa ukryta?

Rynna dachowa ukryta: Rynna wbudowana w konstrukcję dachu lub za ścianką attykową, niewidoczna z zewnątrz, która zbiera wodę z połaci i odprowadza ją do spustów.

Rynna ukryta, nazywana też rynną wewnętrzną lub koszową, nie wisi na hakach pod okapem, lecz leży w specjalnie przygotowanym korycie w obrębie dachu. Spotyka się ją na kamienicach, budynkach z attyką od frontu, dachach o nowoczesnej, minimalistycznej bryle bez widocznych rynien oraz między dwoma budynkami w zabudowie szeregowej.

Koryto rynny ukrytej wykonuje się z deskowania, na którym leży blacha tytan-cynkowa, miedziana lub powlekana, papa albo membrana. Rynna musi mieć spadek do wpustu lub rzygacza i być na tyle szeroka, by można ją było czyścić. Przy blasze stosuje się dylatacje i podkład separacyjny, a dobrze wykonana rynna ukryta ma też przelew awaryjny.

Rynna ukryta jest bardzo wrażliwa na zaniedbania. Każde zatkanie oznacza, że woda nie przelewa się na zewnątrz, jak przy zwykłej rynnie, tylko do wnętrza konstrukcji. Zimą zbiera się w niej śnieg i lód, a przecieki ujawniają się późno, często dopiero jako zawilgocona ściana czy strop.

Rynny ukryte trzeba regularnie czyścić i przeglądać, najlepiej wiosną i jesienią. Przy pierwszych oznakach zawilgocenia w ich okolicy trzeba szybko wezwać dekarza, bo szkody szybko narastają.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Blacha koszowa, Przelew awaryjny, Rzygacz

Czym jest ryzalit?

Ryzalit: Część budynku wysunięta przed główną linię elewacji na całej wysokości, od fundamentu aż po dach, często zwieńczona osobnym szczytem.

Ryzalit to fragment bryły, który wystaje przed resztę ściany na całej wysokości budynku. Różni się od wykuszu tym, że zaczyna się od fundamentów i obejmuje wszystkie kondygnacje. W pałacach i dworkach ryzalit środkowy często mieścił wejście główne, a nad nim wznosił się trójkątny szczyt lub fronton. W nowszych domach ryzalit to po prostu wysunięta część z klatką schodową, salonem albo garażem.

Nad ryzalitem dach musi zmienić kształt. Najczęściej powstaje dodatkowy dach dwuspadowy prostopadły do głównej kalenicy, który wpina się w połać koszami. Czasem ryzalit ma własny daszek jednospadowy albo jest zakończony attyką. Każdy z tych wariantów zwiększa liczbę połaci i obróbek.

Dla dachu ryzalit oznacza przede wszystkim kosze i miejsca styku dwóch kalenic na różnych wysokościach. Jeśli kalenica ryzalitu jest niższa niż główna, w połaci dachu głównego pojawia się trójkątny fragment ograniczony koszami, który zbiera dużo wody. Takie miejsca trzeba kryć szczególnie starannie.

Przecieki przy ryzalitach zwykle pojawiają się w koszach albo na styku kalenic. Jeśli na poddaszu w okolicy połączenia skrzydeł widać ciemne plamy, warto wezwać dekarza do oceny.

Usługa: Krycie dachu · Zobacz też: Wykusz, Kosz, Dach wielospadowy, Facjata · Wikipedia: Ryzalit

Czym jest rzut dachu?

Rzut dachu: Rysunek dachu widzianego dokładnie z góry, pokazujący układ połaci, kalenic, koszy, narożników, kominów i okien wraz z wymiarami w poziomie.

Rzut dachu to podstawowy rysunek, od którego zaczyna się praca nad każdym dachem. Pokazuje obrys budynku z okapami, linie kalenic, narożników i koszy, kierunki spadków oznaczone strzałkami, kominy, wyłazy, okna dachowe i lukarny. W projekcie budowlanym znajduje się go obok rzutów kondygnacji i przekrojów.

Z rzutu dekarz odczytuje, ile jest połaci, jakie mają kształty i gdzie są trudne miejsca. Wymiary na rzucie są jednak poziome. Żeby obliczyć rzeczywistą powierzchnię połaci, trzeba je przeliczyć z uwzględnieniem kąta nachylenia. Dla połaci nachylonej pod kątem 45 stopni rzeczywista powierzchnia jest wyraźnie większa niż ta widoczna na rzucie.

Rzut przydaje się także przy zamawianiu materiału, planowaniu rynien i rur spustowych, rozmieszczeniu płotków śniegowych i paneli fotowoltaicznych. W przypadku starszych budynków często nie ma żadnej dokumentacji. Wtedy rzut wykonuje się na podstawie pomiarów albo zdjęć z drona.

Właściciel domu, który planuje wymianę dachu, dobrze zrobi, jeśli odszuka projekt i przekaże dekarzowi rzut i przekroje. Ułatwia to wycenę, choć i tak ostateczne wymiary sprawdza się na miejscu. Jeśli dokumentacji nie ma, dekarz przygotuje własny szkic podczas oględzin, a z czasem warto go zachować na potrzeby kolejnych prac na dachu.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Przekrój dachu, Obmiar dachu, Powierzchnia połaci, Geometria dachu

Czym jest rzygacz?

Rzygacz: Rzygacz to krótki przelot, rura lub korytko przechodzące przez attykę albo krawędź dachu, którym woda z dachu płaskiego wypływa na zewnątrz budynku.

Nazwa pochodzi od dawnych, często zdobionych wylotów wody na gotyckich budowlach. Na współczesnych dachach płaskich rzygacz to prostokątny lub okrągły przelot z blachy lub tworzywa, osadzony w attyce na poziomie pokrycia. Woda wypływa przez niego do kosza zlewowego i rury spustowej albo bezpośrednio na zewnątrz.

Rzygacze stosuje się tam, gdzie nie ma odwodnienia wewnętrznego, zwłaszcza na domach jednorodzinnych, garażach i tarasach. Zaletą jest prostota i brak rur prowadzonych przez wnętrze budynku. Ich położenie musi wynikać ze spadków dachu, bo rzygacz powyżej najniższego punktu połaci nie odbierze całej wody.

Połączenie rzygacza z hydroizolacją to newralgiczne miejsce. Kołnierz musi być wklejony lub zgrzany w pokrycie, a jego dno nie może leżeć wyżej niż powierzchnia papy, bo powstanie próg zatrzymujący wodę. Wylot powinien wystawać poza lico ściany i mieć kapinos, żeby woda nie spływała po elewacji.

Typowe problemy to zatkanie liśćmi i lodem, przecieki wokół kołnierza oraz zacieki na elewacji pod wylotem. Zimą zamarznięty rzygacz może spowodować podtopienie dachu, dlatego obok niego często przewiduje się dodatkowy przelew awaryjny. Kilka minut sprzątania jesienią oszczędza wiele kłopotów zimą.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Kosz zlewowy, Przelew awaryjny, Attyka, Wpust dachowy · Wikipedia: Rzygacz

Do góry

S

Czym jest sezon dekarski?

Sezon dekarski: Sezon dekarski to okres w roku, zwykle od wiosny do jesieni, w którym warunki pogodowe najbardziej sprzyjają robotom dachowym i w którym firmy mają najwięcej zleceń.

Wiele materiałów dachowych ma wymagania co do temperatury montażu. Papy termozgrzewalne, kleje, masy uszczelniające, taśmy samoprzylepne i niektóre membrany potrzebują dodatniej temperatury i suchego podłoża. Dlatego najwięcej prac wykonuje się w cieplejszej części roku.

W szczycie sezonu dobre ekipy mają kalendarz zajęty na wiele tygodni naprzód. Kto planuje wymianę dachu, powinien zacząć rozmowy z wykonawcami odpowiednio wcześnie, nawet zimą. Wtedy jest czas na oględziny, porównanie ofert, formalności i zamówienie materiału. Na terminy wpływa także długość dnia i temperatura. Latem upał nagrzewa blachę i papę tak mocno, że praca w południe staje się męcząca i niebezpieczna, a niektóre materiały robią się zbyt miękkie. Ekipy zaczynają wtedy wcześnie rano. Wiosna i wczesna jesień dają zwykle najlepsze warunki do dłuższych robót.

Sezon ma też ciemną stronę. Po burzach i wichurach liczba pilnych zgłoszeń gwałtownie rośnie, a na rynku pojawiają się przypadkowe ekipy, które obiecują natychmiastowe naprawy. Przy pilnej szkodzie najpierw zabezpiecz dach, a decyzję o wykonawcy podejmij spokojnie.

Poza sezonem też da się pracować, zwłaszcza przy pokryciach mocowanych mechanicznie. Wybór terminu zawsze warto uzgodnić z dekarzem w zależności od rodzaju pokrycia.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Prace dekarskie zimą, Harmonogram robót, Zabezpieczenie dachu plandeką

Czym jest sinizna drewna?

Sinizna drewna: Niebieskoszare lub ciemne przebarwienie drewna iglastego wywołane przez grzyby, które same nie niszczą jego struktury, ale świadczą o nadmiernej wilgoci.

Sinizna pojawia się na drewnie sosnowym i świerkowym, które przez jakiś czas było mokre. Grzyby siniznowe żywią się zawartością komórek drewna, a nie jego ścianami, dlatego nie powodują istotnej utraty wytrzymałości. Przebarwienie może być powierzchniowe albo sięgać w głąb drewna, zwłaszcza w jego zewnętrznej części.

Sinizna bywa obecna już na tarcicy kupionej w składzie, jeśli drewno długo leżało mokre przed suszeniem. Na dachu pojawia się na łatach, kontrłatach, deskowaniu i krokwiach w miejscach, gdzie dochodzi do kondensacji pary wodnej lub przecieków. Sinizna na deskowaniu od strony poddasza to typowy objaw braku wentylacji pod pokryciem.

Sama sinizna jest raczej problemem estetycznym, ale nie wolno jej lekceważyć. Te same warunki, które jej sprzyjają, sprzyjają też grzybom rozkładającym drewno. Zasinione drewno jest też bardziej nasiąkliwe, co przyspiesza kolejne zawilgocenie.

Gdy na poddaszu pojawia się nowa sinizna, trzeba znaleźć źródło wilgoci: przeciek, brak szczeliny wentylacyjnej, nieszczelną paroizolację. Drewno po wysuszeniu można oczyścić i zaimpregnować, a przy głębokich zmianach sprawdzić, czy nie pojawił się rozkład. Przy zakupie tarcicy na więźbę lepiej unikać elementów mocno zasinionych, bo świadczą o złym przechowywaniu drewna przed suszeniem.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Wilgotność drewna, Grzyby domowe, Kontrłaty · Wikipedia: Sinizna drewna

Czym jest siodełko kominowe?

Siodełko kominowe: Daszek z blachy wykonany za kominem od strony kalenicy, który rozdziela spływającą po połaci wodę i śnieg na boki komina.

Siodełko, nazywane też daszkiem odbojowym lub klinem kominowym, to niewielki dwuspadowy daszek wbudowany w połać tuż nad kominem. Bez niego woda spływająca z góry uderza w ścianę komina, zbiera się tam razem z liśćmi i śniegiem, a przy ulewie lub roztopach podchodzi pod pokrycie.

Siodełko stosuje się przede wszystkim przy szerokich kominach i tam, gdzie komin stoi poprzecznie do spadku dachu. Wykonuje się je z blachy na konstrukcji z desek lub jako część obróbki komina, gięte na wymiar. Na dachówce boczne krawędzie siodełka schodzą pod pokrycie, a górna część zachodzi pod dachówki powyżej, tak żeby woda nie mogła się dostać pod spód.

Brak siodełka przy szerokim kominie to częsta przyczyna przecieków, które pojawiają się zwłaszcza w czasie roztopów. Zbyt płaskie siodełko też nie spełnia swojej roli, bo woda i śnieg dalej się na nim zatrzymują. Niekiedy siodełko jest za krótkie i woda przelewa się przez jego boki prosto za obróbkę.

Jeśli zaciek przy kominie pojawia się głównie zimą i wiosną, przy topnieniu śniegu, warto sprawdzić, czy siodełko istnieje i ma odpowiedni kształt. Dołożenie go wymaga przebudowy fragmentu pokrycia nad kominem.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Opierzenie komina, Kołnierz kominowy, Komin

Czym są skropliny pod pokryciem?

Skropliny pod pokryciem: Skropliny pod pokryciem to woda powstała z kondensacji pary wodnej na spodniej, zimnej powierzchni blachy, dachówki lub membrany, często mylona z przeciekiem.

Kiedy wilgotne powietrze styka się z powierzchnią chłodniejszą od punktu rosy, para zamienia się w krople. Pod blachą dzieje się to szczególnie łatwo, bo metal w nocy szybko się wychładza. Woda zbiera się wtedy na spodzie pokrycia, kapie na membranę lub deskowanie i potrafi wyglądać jak klasyczny przeciek.

Typowe przyczyny to brak lub zła szczelina wentylacyjna między pokryciem a membraną, zatkane wloty powietrza przy okapie, brak wylotów przy kalenicy, nieszczelna paroizolacja od strony poddasza oraz blacha położona bezpośrednio na deskach bez odpowiedniej warstwy oddzielającej. W starszych domach problem pojawia się często po ociepleniu poddasza, gdy nikt nie pomyślał o wentylacji.

Skropliny rozpoznaje się po tym, że pojawiają się bez deszczu, w chłodne i wilgotne noce, a mokre są duże powierzchnie, a nie jedno miejsce. Rano po przymrozku można zobaczyć szron na spodzie blachy.

Naprawa polega na przywróceniu przepływu powietrza: udrożnieniu okapu, montażu kominków wentylacyjnych lub wentylowanej kalenicy, czasem na wymianie membrany i poprawieniu paroizolacji. Uszczelnianie samego pokrycia w tej sytuacji nic nie zmieni. Przy dachach blaszanych bez membrany i bez deskowania pomaga czasem blacha z fabryczną warstwą antykondensacyjną, ale przy remoncie lepiej od razu zaplanować poprawny układ warstw z wentylacją.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Zawilgocenie, Mokra izolacja termiczna, Uszkodzona membrana dachowa, Kominek wentylacyjny

Czym jest słup w więźbie dachowej?

Słup: Pionowy element więźby podpierający płatew lub inne belki i przenoszący ich obciążenie na strop, podwalinę albo ścianę nośną.

Słupy, nazywane też stolcami, pojawiają się głównie w więźbach płatwiowo-kleszczowych i jętkowych z podparciem. Stoją w regularnych odstępach wzdłuż dachu i trzymają płatwie, na których leżą krokwie. Razem z mieczami i kleszczami tworzą ramy, które nadają więźbie sztywność.

Słupy wykonuje się z drewna o przekroju zbliżonym do kwadratu. Dół słupa stoi na podwalinie albo na stropie, zawsze nad ścianą nośną lub belką, która może przenieść skupioną siłę. Góra łączy się z płatwią na czop, wrąb lub przez stalowe kątowniki.

Najczęstszy problem ze słupami to ich usuwanie przy urządzaniu poddasza. Słup stojący na środku pokoju przeszkadza, więc kusi, żeby go wyciąć. Bez niego płatew traci podporę i zaczyna się uginać, a wraz z nią cała połać. Innym kłopotem jest stawianie słupów na stropie w miejscu, gdzie nie ma pod nim ściany ani belki, co prowadzi do ugięcia stropu.

Słupy da się przenieść lub zastąpić innym rozwiązaniem, na przykład płatwią z drewna klejonego o większej rozpiętości albo belką stalową. Wymaga to jednak obliczeń i projektu, nie decyzji podjętej z piłą w ręku.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Płatew, Podwalina, Miecz, Kleszcze · Wikipedia: Słup

Czym są sople?

Sople: Sople to lodowe narośla zwisające z okapów i rynien, powstające, gdy woda z topniejącego śniegu zamarza ponownie na krawędzi dachu.

Śnieg na dachu topnieje od spodu, gdy pokrycie jest cieplejsze niż zero stopni. Woda spływa w dół połaci i dociera do okapu, który wystaje poza ścianę i jest zimny. Tam zamarza, kropla po kropli, tworząc sople. Zjawisko nasila się w słoneczne, mroźne dni, gdy śnieg topnieje w ciągu dnia, a w nocy wszystko zamarza.

Pojedyncze sople przy dużych mrozach i słońcu zdarzają się nawet na dobrze ocieplonych domach. Jeśli jednak sople tworzą się regularnie na całej długości okapu, a na dachu widać miejsca, gdzie śnieg topnieje szybciej niż na sąsiednich budynkach, to sygnał, że przez dach ucieka ciepło. Winne mogą być mostki termiczne, cienka lub osiadła izolacja i słaba wentylacja pod pokryciem.

Sople są niebezpieczne dla ludzi i dla dachu. Spadające mogą zranić przechodniów i uszkodzić samochody. Ich ciężar deformuje rynny i haki, a lód w rynnie blokuje odpływ wody, która cofa się pod pokrycie.

Doraźnie pomaga ogrzewanie rynien przewodami grzewczymi i ostrożne usuwanie sopli. Na dłuższą metę trzeba poprawić ocieplenie i wentylację dachu. Badanie termowizyjne w mroźny dzień szybko pokazuje, gdzie dach traci ciepło.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Zastoina lodowa, Mostek termiczny, Wentylacja dachu, Termowizja · Wikipedia: Sopel

Czym są sople i zatory lodowe na dachu?

Sople i zatory lodowe: Sople i zatory lodowe to bryły i wały lodu tworzące się przy okapie i w rynnach, gdy śnieg topnieje na ciepłej części dachu, a woda zamarza na zimnej krawędzi.

Zjawisko jest typowe dla dachów nad słabo ocieplonym poddaszem. Ciepło uciekające z domu ogrzewa połać, śnieg od spodu się topi, a woda spływa w dół. Przy okapie, który wystaje poza ścianę i jest zimny, zamarza. Z czasem przy krawędzi rośnie wał lodu, a nad nim zbiera się woda, która nie ma gdzie odpłynąć.

Takie zatory są groźne na dwa sposoby. Po pierwsze, woda spiętrzona za lodem wciska się pod dachówki i zakłady blach, powodując zimowe przecieki, które znikają z odwilżą. Po drugie, ciężkie sople i lód zrywają rynny, haki i obróbki, a spadając, mogą zranić ludzi i uszkodzić samochody. Za bezpieczeństwo przechodniów odpowiada właściciel budynku.

Doraźnie usuwa się sople i lód, najlepiej z podnośnika lub rusztowania, bez rąbania siekierą po pokryciu. Na dłuższą metę rozwiązaniem jest poprawienie ocieplenia i wentylacji połaci, żeby śnieg topniał równomiernie. Pomagają też przewody grzewcze w rynnach i przy okapie oraz płotki śniegowe, które zatrzymują zsuwający się śnieg.

Duża liczba sopli to dobry sygnał, że dach traci ciepło i warto zrobić badanie termowizyjne. Strącanie sopli z ziemi kijem czy rzucanie w nie przedmiotami kończy się często uszkodzeniem rynny lub pokrycia, a odłamki lodu mogą zranić samego właściciela. Lepiej zlecić to komuś z odpowiednim sprzętem.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Zatkana rynna, Termowizja dachu, Podnośnik koszowy, Mokra izolacja termiczna

Czym jest spadek dachu?

Spadek dachu: Nachylenie połaci wyrażone stosunkiem wysokości do długości poziomej, najczęściej w procentach, używane głównie przy dachach płaskich i niskospadowych.

Spadek i kąt nachylenia opisują to samo, tylko innym językiem. Kąt podaje się w stopniach, spadek w procentach. Spadek 2 procent oznacza, że na każdym metrze długości połać obniża się o 2 centymetry. Spadek 100 procent to nachylenie 45 stopni, bo połać opada o metr na metrze. Przy dachach płaskich wygodniej posługiwać się procentami, bo różnice rzędu jednego stopnia są tam znaczące.

Na dachu płaskim spadek decyduje o tym, czy woda spłynie, czy będzie stała. Zbyt mały spadek albo nierówności podłoża powodują kałuże, które latem przyspieszają starzenie papy, a zimą zamarzają. Przy projektowaniu przyjmuje się zwykle spadek na poziomie kilku procent w kierunku wpustów lub rynien. Na płaskich połaciach przed attykami robi się też kontrspadki, czyli małe dwuspadowe kliny, które kierują wodę do wpustów.

Spadek uzyskuje się nachyleniem konstrukcji, warstwą betonu spadkowego albo płytami ocieplenia o zmiennej grubości. Przy remoncie starego stropodachu często poprawia się spadki właśnie klinami styropianowymi lub z PIR pod nową hydroizolację.

Kałuże utrzymujące się dłużej niż kilka dni po deszczu to sygnał, że spadek jest za mały lub podłoże się ugięło. Warto wtedy zlecić ocenę dekarzowi, zanim stojąca woda znajdzie drogę do środka.

Usługa: Hydroizolacja dachu płaskiego · Zobacz też: Kąt nachylenia dachu, Dach płaski, Stropodach, Attyka

Czym jest spadek dachu płaskiego?

Spadek dachu płaskiego: Spadek dachu płaskiego to niewielkie, celowo nadane nachylenie powierzchni dachu, wyrażane zwykle w procentach, które kieruje wodę opadową do wpustów, rzygaczy lub rynien.

Dach płaski bez spadku nie istnieje, a przynajmniej nie powinien. W praktyce przyjmuje się spadek co najmniej około 2 procent, czyli 2 cm na metr, a lepsze odwodnienie zapewnia 3 procent i więcej. Na dużych dachach z odwodnieniem wewnętrznym spadki kształtuje się w kilku kierunkach, tworząc koperty i zlewnie prowadzące do wpustów.

Spadek można uzyskać na kilka sposobów. Najprościej, gdy pochyła jest sama konstrukcja. Częściej wykonuje się warstwę spadkową: jastrych betonowy, kliny ze styropianu lub PIR, keramzyt. Między głównymi spadkami w kierunku wpustów wykonuje się też kontrspadki, czyli małe kliny, które nie pozwalają wodzie zatrzymać się za kominem czy świetlikiem.

Zbyt mały spadek albo jego lokalne odwrócenie przez ugięcie stropu powoduje zastoiny wody. Woda stoi tygodniami, posypka się spłukuje, a każde drobne uszkodzenie papy natychmiast przecieka. Zimą zalegający lód rozsadza zakłady.

Przy remoncie dachu płaskiego dobrze jest, by dekarz sprawdził spadki niwelatorem lub poziomicą laserową, a nie tylko na oko. Często właśnie korekta spadków daje największą poprawę trwałości, większą niż wybór lepszego materiału pokrycia. Najprostszy test to obejrzenie dachu dzień po deszczu i zanotowanie miejsc, gdzie nadal stoją kałuże.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Kliny spadkowe, Jastrych spadkowy, Zastoiny wody, Wpust dachowy

Czym jest spadek rynny?

Spadek rynny: Niewielkie nachylenie rynny wzdłuż okapu w stronę leja spustowego, które zapewnia swobodny odpływ wody i zapobiega jej zaleganiu w korycie.

Spadek rynny to różnica wysokości między najwyższym punktem rynny a lejem spustowym. Nadaje się go, montując kolejne haki rynnowe coraz niżej. Spadek jest niewielki, zwykle kilka milimetrów na każdy metr długości rynny, więc z ziemi rynna wygląda na poziomą.

Dokładną wartość spadku podaje producent systemu rynnowego. Przy długich okapach często dzieli się rynnę na dwa odcinki ze spadkiem do dwóch spustów albo umieszcza lej pośrodku, z rynnami opadającymi od obu końców. Spadek wyznacza się sznurkiem lub laserem przed montażem haków, a nie na oko.

Rynna bez spadku albo z przeciwspadkiem zostawia w sobie wodę. Stojąca woda z liśćmi i pyłem zamienia się w muł, który przyspiesza korozję i zatyka spusty, a zimą zamarza i rozsadza złączki. Zbyt duży spadek z kolei sprawia, że koniec rynny jest daleko od okapu i woda z dachu przelatuje nad nią. Rynna może też stracić spadek, gdy haki ugną się pod śniegiem.

Jeżeli po deszczu w rynnie stoi woda albo przelewa się ona na jednym końcu, warto sprawdzić spadek. Korekta polega na przestawieniu lub podgięciu haków i nie wymaga wymiany całego systemu.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Hak rynnowy, Lej spustowy

Czym są spękania papy?

Spękania papy: Spękania papy to rysy i pęknięcia powierzchni pokrycia papowego, wynikające ze starzenia się asfaltu, ruchów podłoża albo uszkodzeń mechanicznych.

Najbardziej typowy obraz to drobna siatka rys na starej papie, przypominająca wyschnięte błoto lub skórę krokodyla. Powstaje, gdy asfalt pod wpływem słońca i tlenu twardnieje i traci elastyczność. Zdarzają się też długie, proste pęknięcia nad stykami płyt dachowych, dylatacjami i krawędziami ocieplenia oraz rysy w narożnikach przy attykach.

Rysy powierzchniowe nie zawsze przechodzą przez całą grubość papy. Z czasem jednak się pogłębiają, woda wnika w nie, zamarza i poszerza szczeliny, aż dotrze do osnowy. Pęknięcia liniowe nad złączami podłoża zwykle od razu przechodzą przez wszystkie warstwy i są typową przyczyną przecieków.

Naprawa zależy od skali. Pojedyncze pęknięcia dekarz oczyszcza, dogrzewa i przykrywa paskiem nowej papy lub łatą. Przy pęknięciach powtarzających się nad dylatacjami trzeba zastosować elastyczny detal, który pozwoli na ruch. Gdy cała powierzchnia jest spękana, sensowna jest renowacja przez ułożenie nowej warstwy lub wymiana pokrycia.

Szczególnie podatne na spękania są papy oksydowane i stare pokrycia z niewielką ilością posypki. Na papach SBS dobrej jakości ten proces trwa znacznie dłużej, choć i one w końcu się starzeją. Regularny przegląd pozwala wychwycić rysy, zanim zaczną przepuszczać wodę.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Giętkość papy, Papa oksydowana, Dylatacja dachu, Renowacja pokrycia papowego

Czym jest spływność papy?

Spływność papy: Spływność papy, czyli odporność na spływanie w podwyższonej temperaturze, to parametr pokazujący, do jakiej temperatury masa asfaltowa nie przemieszcza się na pionowej próbce.

Latem ciemna papa nagrzewa się na słońcu znacznie mocniej niż powietrze. Jeśli masa asfaltowa ma zbyt niską odporność na ciepło, zaczyna mięknąć i powoli zjeżdżać, szczególnie na pionowych i stromych fragmentach: na attykach, ścianach kominów, wywinięciach przy ścianach. Badanie spływności sprawdza, czy próbka zawieszona pionowo w podwyższonej temperaturze zachowuje kształt.

Im wyższa temperatura podana w karcie technicznej, tym lepiej papa znosi upały. Papy APP mają tu zwykle przewagę, ale dobre papy SBS również osiągają wysokie wartości. Słabe papy oksydowane w upale stają się klejące, a posypka może się w nie zapadać.

Skutki niskiej odporności na spływanie widać na starych dachach. Papa na attykach marszczy się, tworzy fałdy i zsuwa w dół, odsłaniając górną krawędź wywinięcia. Za fałdami zbiera się woda, a w szczelinach przy obróbkach zaczynają się przecieki.

Przy wyborze papy na dach z wysokimi attykami albo na mocno nasłonecznioną połać warto porównać ten parametr. Dodatkowo wywinięcia powinny być dobrze zakończone listwą dociskową lub obróbką blacharską, która zabezpiecza górną krawędź papy przed zsunięciem. Na starych dachach zsunięte wywinięcia zwykle trzeba zerwać i wykonać od nowa, bo samo dogrzanie fałd rzadko przywraca im szczelność.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Giętkość papy, Papa APP, Wywinięcie hydroizolacji, Listwa dociskowa

Czym jest stawka VAT 8%?

Stawka VAT 8%: Stawka VAT 8% to obniżona stawka podatku stosowana między innymi do robót budowlanych, remontowych i modernizacyjnych w obiektach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Przepisy o VAT przewidują preferencyjną stawkę dla prac w budynkach mieszkalnych mieszczących się w określonych limitach powierzchni. W przypadku domów jednorodzinnych i lokali mieszkalnych limity są różne, a dla obiektów większych niż limit niższą stawkę stosuje się proporcjonalnie tylko do części mieszczącej się w limicie.

Dla właściciela domu oznacza to, że wymiana pokrycia, remont dachu czy jego ocieplenie mogą być opodatkowane stawką obniżoną, jeśli budynek spełnia warunki. Dotyczy to usługi wraz z materiałem, gdy wykonawca dostarcza go w ramach usługi. Materiał kupiony samodzielnie w hurtowni jest zwykle opodatkowany stawką podstawową. W praktyce wykonawca ustala stawkę na podstawie informacji od inwestora o rodzaju budynku i jego powierzchni użytkowej. Przy budynkach przekraczających limit stosuje się proporcję, a fakturę rozbija na część z obniżoną i część z podstawową stawką. To zadanie dla księgowości firmy, ale inwestor powinien podać rzetelne dane.

Obniżona stawka nie obejmuje automatycznie wszystkich obiektów. Budynki usługowe, garaże wolnostojące czy hale mają stawkę podstawową. Przy budynkach mieszanych trzeba rozdzielić części mieszkalne i niemieszkalne.

Szczegóły zależą od aktualnego brzmienia ustawy i interpretacji podatkowych, a te się zmieniają. Przy wątpliwościach wykonawca powinien zapytać o przeznaczenie i powierzchnię budynku, a inwestor może skonsultować się z doradcą podatkowym.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Materiał inwestora, Remont, Ulga termomodernizacyjna · Wikipedia: Podatek od towarów i usług

Czym jest stelaż sufitu podwieszanego?

Stelaż sufitu podwieszanego: Stelaż sufitu podwieszanego to ruszt z profili stalowych lub łat drewnianych mocowany do krokwi i jętek, na którym montuje się płyty g-k i dodatkową warstwę ocieplenia.

Na poddaszu najczęściej stosuje się profile stalowe ocynkowane: nośne, przyścienne i wieszaki. Wieszaki przykręca się do krokwi, a w nich osadza profile biegnące poprzecznie. Długość ramion wieszaka decyduje o tym, ile miejsca zostanie na warstwę ocieplenia podkrokwiowego. Spotyka się też wieszaki z przekładką termiczną, które ograniczają mostki.

Stelaż spełnia kilka zadań. Wyrównuje płaszczyznę, bo krokwie rzadko leżą idealnie w jednej linii. Pozwala ułożyć drugą warstwę wełny między profilami. Tworzy przestrzeń, w której przechodzą przewody elektryczne. Dzięki niemu płyty nie są sztywno związane z więźbą, która pracuje przy zmianach wilgotności i obciążeniu śniegiem.

Paroizolację montuje się zwykle między ociepleniem a profilami, przypinając ją do wieszaków albo krokwi przed zakładaniem profili. Trzeba uważać, żeby ramiona wieszaków przebijające folię były uszczelnione taśmą.

Zbyt duży rozstaw profili powoduje uginanie płyt i pęknięcia na spoinach. Wkręty w krokwiach wkręcone za płytko z czasem puszczają. Przy przeróbkach poddasza warto sprawdzić stan stelaża, zanim położy się na nim nowe płyty. Na poddaszach z ciężkimi płytami lub dwiema warstwami okładziny rozstaw profili trzeba dobrać zgodnie z zaleceniami producenta systemu. Zbyt rzadki ruszt szybko daje o sobie znać rysami.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Płyta gipsowo-kartonowa, Ocieplenie podkrokwiowe, Paroizolacja

Czym są stężenia więźby?

Stężenia więźby: Ukośne lub poziome elementy usztywniające, które zapobiegają przechylaniu się krokwi i wiązarów pod wpływem wiatru oraz wyboczeniu smukłych elementów.

Pojedyncza para krokwi jest sztywna w swojej płaszczyźnie, ale łatwo przewraca się na bok jak domino. Stężenia temu zapobiegają. Mogą to być deski przybite ukośnie od spodu krokwi, tak zwane stężenia wiatrowe, taśmy stalowe, miecze w kierunku podłużnym albo pełne deskowanie połaci, które samo w sobie świetnie usztywnia dach.

W więźbach z wiązarów prefabrykowanych stężenia są obowiązkową częścią projektu. Producent określa, gdzie przybić deski podłużne i ukośne, i bez nich wiązary nie mają deklarowanej nośności. W tradycyjnych więźbach rolę stężeń pełnią często miecze i płatwie, uzupełniane deskami wiatrowymi.

Brak lub niekompletność stężeń to błąd, który przez lata może nie dawać objawów. Wychodzi przy silnej wichurze, kiedy dach zaczyna się przesuwać, pękają ścianki szczytowe albo odspajają się obróbki. Zdarza się też, że stężenia są usuwane przy adaptacji poddasza, bo przecinają przestrzeń.

Przy przeglądzie więźby warto sprawdzić, czy deski stężające są na miejscu, czy nie pękły i czy gwoździe trzymają. Uzupełnienie stężeń to niewielka praca, która wyraźnie poprawia bezpieczeństwo dachu. Przy dachach z pełnym deskowaniem albo płytami OSB rolę stężenia pełni samo poszycie, o ile jest prawidłowo przybite do każdej krokwi. W dachach tylko na łatach stężenia muszą być wykonane osobno.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wiązar prefabrykowany, Miecz, Deskowanie pełne

Czym są stopnie kominiarskie?

Stopnie kominiarskie: Pojedyncze metalowe podesty montowane na połaci, które tworzą bezpieczną drogę wejścia na dach i ochronę pokrycia przed deptaniem przez kominiarza lub dekarza.

Stopnie kominiarskie to krótkie, ażurowe podesty pod jedną stopę, mocowane na wspornikach do łat lub krokwi. Ustawia się je jeden nad drugim, tworząc swego rodzaju drabinę na połaci, prowadzącą od wyłazu albo od okapu do komina lub ławy kominiarskiej.

Wykonuje się je ze stali ocynkowanej i malowanej proszkowo, w kolorach pasujących do pokrycia. Wsporniki są różne dla dachówki ceramicznej, betonowej, blachodachówki i blachy na rąbek, dlatego stopnie zawsze dobiera się do konkretnego dachu. Ich powierzchnia powinna być ryflowana lub ażurowa, żeby nie gromadziła wody i nie była śliska.

Stopnie stosuje się tam, gdzie pełna ława byłaby zbędna, na przykład przy krótkim dojściu do komina. Muszą być osadzone poziomo niezależnie od kąta nachylenia połaci, a większość modeli ma regulację. Montaż wymaga zdjęcia fragmentu pokrycia i przykręcenia wsporników do konstrukcji, więc najlepiej zaplanować go przy budowie dachu.

Z czasem stopnie mogą się poluzować, a pod nimi pękają dachówki. Jeżeli kominiarz zgłasza, że dojście do komina jest niebezpieczne, albo sami widzimy, że stopień się chwieje, trzeba go poprawić przed kolejnym przeglądem. Przy wymianie pokrycia stopnie zwykle wymienia się na nowe, dopasowane do nowego materiału.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Ława kominiarska, Wyłaz dachowy, Komin

Czym jest strefa okapowa?

Strefa okapowa: Dolny pas dachu obejmujący okap, krawędź okapową i najniższą część połaci, w którym spotykają się pokrycie, rynny, wentylacja i ocieplenie.

Strefa okapowa to nie tylko sama krawędź dachu. To cały dolny pas połaci, mniej więcej od ściany zewnętrznej do rynny, oraz kilkadziesiąt centymetrów powyżej. Właśnie tutaj woda z całej połaci osiąga największą ilość i prędkość, tutaj jest wlot powietrza wentylującego pokrycie i tutaj ocieplenie poddasza schodzi do murłaty.

Zimą strefa okapowa jest szczególnie narażona. Okap wystaje poza ogrzewany budynek, więc jest zimniejszy niż reszta dachu. Śnieg topiący się wyżej, nad ciepłym poddaszem, spływa w dół i zamarza na okapie, tworząc wał lodowy i sople. Woda zatrzymana za takim wałem może cofać się pod dachówki. Na dachach niskospadowych w tej strefie stosuje się dodatkowe zabezpieczenia, na przykład pas samoprzylepnej membrany.

W strefie okapowej montuje się haki rynnowe, pas nadrynnowy, grzebień wentylacyjny, często płotki śniegowe i kratki chroniące przed ptakami. Kolejność warstw jest tu ważna, a pomyłka skutkuje wodą na podbitce albo zawilgoconym ociepleniem.

Sople i wały lodowe, zacieki na podbitce, gnijąca deska czołowa czy zawilgocenie przy murłacie to typowe sygnały, że strefa okapowa wymaga przeglądu. Wiele problemów w tej strefie wynika z kolejności montażu, więc ich naprawa często wymaga zdjęcia dolnych rzędów pokrycia.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Okap, Krawędź okapowa, Wysięg okapu, Załamanie połaci

Czym jest stropodach?

Stropodach: Przegroda, która jednocześnie pełni funkcję stropu nad ostatnią kondygnacją i dachu, bez strychu pomiędzy nimi, zwykle o niewielkim spadku.

W zwykłym domu ze spadzistym dachem mamy strop, nad nim strych albo poddasze, a dopiero wyżej dach. W stropodachu tych warstw nie rozdziela się: na płycie stropowej układa się warstwę spadkową, ocieplenie i pokrycie, a sufit ostatniego piętra jest jednocześnie spodem dachu. To typowe rozwiązanie w blokach, szkołach, pawilonach handlowych i nowoczesnych domach z dachem płaskim.

Wyróżnia się stropodachy pełne, w których wszystkie warstwy leżą bezpośrednio na sobie, oraz wentylowane, z pustką powietrzną nad ociepleniem. Osobną odmianą jest układ odwrócony, w którym ocieplenie z polistyrenu ekstrudowanego leży nad hydroizolacją i chroni ją przed słońcem i mrozem. Spadek uzyskuje się albo nachyleniem samego stropu, albo warstwą spadkową z betonu lub klinów styropianowych.

Stropodach musi być szczelny od góry i zabezpieczony przed wilgocią od dołu. Para wodna z mieszkań nie może przenikać do ocieplenia, dlatego pod nim stosuje się paroizolację. Gdy jej brakuje albo jest dziurawa, ocieplenie nasiąka, traci właściwości, a na suficie pojawiają się plamy.

Przy starych stropodachach częste są zawilgocone ocieplenia, pęcherze na papie i przecieki przy attykach. Termomodernizacja często łączy się z wymianą pokrycia i dociepleniem od góry płytami PIR lub styropianem.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Dach płaski, Stropodach wentylowany, Attyka, Spadek dachu · Wikipedia: Stropodach

Czym jest stropodach niewentylowany?

Stropodach niewentylowany: Stropodach niewentylowany, nazywany też pełnym, to dach płaski, w którym warstwy leżą bezpośrednio na sobie: strop, paroizolacja, ocieplenie i hydroizolacja, bez przestrzeni powietrznej.

To dziś najczęściej wykonywany rodzaj dachu płaskiego na domach jednorodzinnych, garażach i budynkach usługowych. Na stropie żelbetowym lub blasze trapezowej kładzie się paroizolację, potem płyty ocieplenia ze spadkiem i na końcu pokrycie z papy, EPDM, PVC lub TPO. Całość jest zwarta i stosunkowo niska.

Ponieważ nie ma wentylacji, wilgoć, która dostanie się do ocieplenia, nie ma łatwej drogi wyjścia. Dlatego w tym układzie paroizolacja od spodu jest bardzo ważna, a izolacja musi być ułożona na suchym podłożu. Dobrą praktyką jest stosowanie kominków odpowietrzających, które pozwalają ujść parze uwięzionej pod pokryciem.

Najczęstsze problemy to pęcherze na papie latem, wynikające z wilgoci zamkniętej pod spodem, zastoiny wody na płaskich fragmentach bez spadku oraz przecieki przy attykach i wpustach. Woda, która przedostanie się pod pokrycie, wędruje daleko po ociepleniu i wypływa w innym miejscu niż wlot.

Przy remoncie takiego dachu najpierw trzeba sprawdzić, czy ocieplenie pod spodem jest suche. Odwierty kontrolne lub pomiar wilgotności pokażą, czy wystarczy nowa warstwa pokrycia, czy trzeba wymienić cały układ. Odkładanie remontu zwykle zwiększa zakres prac, bo woda pod pokryciem rozchodzi się na coraz większą powierzchnię izolacji.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Stropodach wentylowany, Dach odwrócony, Klin spadkowy, Styropapa

Czym jest stropodach wentylowany?

Stropodach wentylowany: Stropodach z pustką powietrzną między ociepleniem a pokryciem, przewietrzaną przez otwory w ścianach lub attyce, dzięki czemu wilgoć ma którędy uchodzić.

Stropodach wentylowany ma dwie płyty: dolną, która jest stropem ostatniej kondygnacji, i górną, na której leży pokrycie. Pomiędzy nimi zostaje przestrzeń o wysokości od kilkunastu centymetrów do ponad metra. Na dolnej płycie zwykle leży ocieplenie, dawniej żużel, wełna lub granulat, a pustka nad nim jest przewietrzana przez kratki w ścianach zewnętrznych. Taki układ był masowo stosowany w blokach z wielkiej płyty i budynkach z drugiej połowy XX wieku.

Ruch powietrza w pustce odprowadza wilgoć, która przenika z mieszkań, i chłodzi górną płytę latem. Jeśli kratki są zatkane, zamurowane albo zasłonięte przy remoncie elewacji, wentylacja przestaje działać. Wilgoć skrapla się wtedy pod górną płytą, ocieplenie nasiąka, a na sufitach ostatnich pięter pojawia się pleśń.

Termomodernizację takiego dachu wykonuje się na dwa sposoby. Można wdmuchać granulat wełny lub celulozy do pustki przez otwory w górnej płycie albo docieplić stropodach od góry i ułożyć nowe pokrycie. Wybór zależy od stanu płyt, wysokości pustki i możliwości dostępu.

Przed decyzją o dociepleniu warto zlecić przegląd i sprawdzić, czy górna płyta nie jest skorodowana, a pokrycie nie przecieka. Ukryte zawilgocenie w pustce potrafi niszczyć konstrukcję przez lata.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Stropodach, Dach płaski, Attyka, Poddasze nieużytkowe

Czym jest strych?

Strych: Nieużytkowa przestrzeń pod dachem, oddzielona od części mieszkalnej ocieplonym stropem, wykorzystywana zwykle jako miejsce na rzeczy lub do obsługi instalacji.

Strych to przestrzeń, która w zimie pozostaje chłodna, bo ciepło zatrzymuje ocieplony strop poniżej. Dach nad strychem nie musi być ocieplony, ale musi być dobrze wentylowany, żeby nie skraplała się na nim para wodna. Strych daje łatwy dostęp do więźby, co ułatwia jej przeglądy i naprawy.

W domach z wiązarami prefabrykowanymi strych jest zwykle niski i poprzecinany krzyżulcami, więc służy głównie jako przestrzeń techniczna. W starszych domach z tradycyjną więźbą strychy bywają wysokie i przestronne, co skłania do ich adaptacji. Na podłodze strychu często leży ocieplenie z wełny lub zasypka, przez którą trzeba wyznaczyć przejścia.

Kłopoty na strychach to przede wszystkim wilgoć: kondensacja przy nieszczelnym stropie, przez który ucieka ciepłe powietrze z domu, i brak wentylacji okapu i kalenicy. Objawia się to szronem na deskowaniu zimą, kapaniem wody wiosną, sinizną i pleśnią na krokwiach. Strychy przyciągają też kuny i ptaki.

Strych to najlepsze miejsce, by co jakiś czas obejrzeć dach od środka. Mokre plamy, mączka drzewna, ślady zwierząt czy przebarwienia na drewnie zauważysz tu dużo wcześniej niż na zewnątrz. Przy ocieplaniu stropu strychu dobrze jest ułożyć kładki z desek, żeby dało się po nim chodzić bez zgniatania wełny.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Poddasze użytkowe, Belka stropowa, Sinizna drewna · Wikipedia: Poddasze

Czym jest strzecha?

Strzecha: Strzecha to tradycyjne pokrycie dachowe z grubej warstwy trzciny lub słomy, wiązanej w pęczki i mocowanej do łat, o dobrej izolacyjności i bardzo stromym spadku.

Dawniej strzecha z żytniej słomy była podstawowym pokryciem wiejskich chałup. Dziś stosuje się głównie trzcinę, która jest twardsza i trwalsza. Pęczki układa się warstwą grubą na kilkadziesiąt centymetrów, dociska i mocuje do łat drutem lub specjalnymi wiązaniami, a następnie wyrównuje deskowaniem, czyli klepaczką. Kalenicę wykańcza się słomą, darnią, gąsiorami lub specjalnym grzebieniem.

Strzecha potrzebuje dachu o bardzo dużym spadku, żeby woda spływała szybko i nie wnikała głęboko w warstwę. Dobrze izoluje, a odpowiednio wykonana jest trwała. Spotyka się ją na domach w stylu regionalnym, karczmach, obiektach turystycznych i altanach.

Największym zagrożeniem jest ogień, dlatego trzcinę zabezpiecza się preparatami ogniochronnymi, a lokalizacja budynku i kominów musi spełniać przepisy przeciwpożarowe. Problemem bywają też ptaki, gryzonie, mech i gnicie w zacienionych miejscach. Strzecha wymaga okresowych przeglądów i uzupełniania, które wykonują wyspecjalizowani strzecharze.

Przy planowaniu domu ze strzechą trzeba wcześniej sprawdzić wymagania przepisów przeciwpożarowych i warunki ubezpieczenia budynku. Zwykłe ekipy dekarskie rzadko wykonują takie pokrycia, ale mogą przygotować więźbę, obróbki i odwodnienie oraz wykonać pozostałe połacie z innych materiałów. Przy zakupie domu ze strzechą dobrze jest zapytać, kiedy ostatnio ją uzupełniano i czym była zabezpieczona, bo od tego zależy, ile pracy czeka nowego właściciela.

Zobacz też: Gont drewniany, Minimalny kąt nachylenia pokrycia, Pokrycie dachowe · Wikipedia: Strzecha

Czym jest styropapa?

Styropapa: Styropapa to płyta ze styropianu fabrycznie oklejona z jednej strony papą, służąca do jednoczesnego ocieplenia i ułożenia pierwszej warstwy pokrycia dachu płaskiego.

Płyty styropapy produkuje się w ten sposób, że papa wystaje poza krawędź styropianu z dwóch stron, tworząc zakłady. Po ułożeniu płyt na dachu zakłady skleja się lub zgrzewa ostrożnie, by nie stopić styropianu. W efekcie powstaje warstwa ocieplenia od razu przykryta papą podkładową, na którą zgrzewa się papę wierzchniego krycia.

Rozwiązanie jest popularne przy dociepleniu starych dachów papowych oraz na nowych stropodachach domów i budynków usługowych. Przyspiesza pracę, bo jedna operacja zastępuje dwie. Styropapę mocuje się do podłoża klejem lub łącznikami mechanicznymi, zależnie od rodzaju podłoża i strefy wiatrowej.

Na co uważać? Styropian pod papą jest wrażliwy na wysoką temperaturę, więc przy zgrzewaniu warstwy wierzchniej trzeba pracować uważnie. Używa się styropianu o odpowiedniej wytrzymałości na ściskanie, przeznaczonego na dachy, bo zbyt miękki ugina się pod nogami i pod ciężarem urządzeń. Pod styropapą zwykle potrzebna jest paroizolacja.

Do kształtowania spadku stosuje się czasem styropapę z płyt klinowych. Przy dachach z istotnymi wymaganiami przeciwpożarowymi projektant może zalecić inny rodzaj ocieplenia, na przykład wełnę mineralną. Przy uszkodzeniu pokrycia nad styropapą trzeba szybko działać, bo woda wnikająca w styropian i między płyty rozchodzi się po dużej powierzchni dachu.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Kliny spadkowe, Paroizolacja, Papa samoprzylepna, Stropodach

Czym jest styropian dachowy?

Styropian dachowy: Styropian dachowy to płyty z polistyrenu ekspandowanego o podwyższonej wytrzymałości na ściskanie, przeznaczone do ocieplania dachów płaskich i stropodachów pod pokryciem.

To ten sam rodzaj materiału co styropian elewacyjny, ale twardszy i bardziej odporny na nacisk. Musi wytrzymać ciężar ludzi chodzących po dachu, śniegu i warstw pokrycia. Oznaczenia handlowe zwykle mówią o wytrzymałości na ściskanie, a parametr cieplny podaje lambda. Spotyka się wersje białe i grafitowe, które przy tej samej grubości izolują lepiej.

Płyty kładzie się na paroizolacji, mocuje klejem, łącznikami mechanicznymi lub dociąża warstwami wierzchnimi. Na nich układa się papę, membranę EPDM, PVC albo TPO. Przy papie zgrzewanej styropian jest wrażliwy na płomień, dlatego stosuje się płyty laminowane papą, czyli styropapę, albo warstwę rozdzielającą.

Styropian jest lekki, tani w obróbce i nie nasiąka szybko wodą, ale nie jest niepalny. Na niektórych budynkach przepisy przeciwpożarowe wymuszają wełnę skalną lub pasy z wełny. Nie toleruje rozpuszczalników, więc kleje i masy trzeba dobierać z myślą o nim.

Przy remoncie starego stropodachu często trafiamy na zmurszałe płyty pod mokrą papą. Jeśli są wilgotne i pokruszone, trzeba je wymienić. Dokładanie nowej papy na mokre ocieplenie zamyka wodę w dachu i kończy się pęcherzami. W razie wątpliwości lepiej zrobić kilka odkrywek w różnych miejscach dachu, zanim zapadnie decyzja o zakresie remontu.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Styropapa, Polistyren ekstrudowany XPS, Klin spadkowy, Płyta PIR · Wikipedia: Styropian

Czym jest szczelina wentylacyjna?

Szczelina wentylacyjna: Szczelina wentylacyjna to przestrzeń powietrzna w dachu, przez którą powietrze przepływa od okapu do kalenicy, odprowadzając wilgoć i ciepło spod pokrycia.

W typowym dachu skośnym z membraną szczelinę tworzą kontrłaty: między membraną a łatami powstaje kanał, którym powietrze płynie do góry. Przy starszych foliach niskoparoprzepuszczalnych potrzebna jest jeszcze druga szczelina, między ociepleniem a folią. W dachach płaskich wentylowanych to przestrzeń między stropem a pokryciem.

Szczelina działa jak komin. Powietrze wchodzi przy okapie, ogrzewa się pod pokryciem, unosi się i ucieka przy kalenicy. Po drodze zabiera parę wodną, która przeniknęła z poddasza, i osusza spód pokrycia oraz łaty. Latem odprowadza też część ciepła, przez co poddasze mniej się nagrzewa.

Żeby to działało, potrzebne są trzy rzeczy: drożny wlot przy okapie, ciągły kanał bez blokad i wylot przy kalenicy lub w wywietrznikach. Kanał przecinają okna dachowe, kominy i kosze, więc w tych miejscach trzeba zadbać o obejścia. Wysokość szczeliny zależy od długości i spadku połaci; zwykle mówi się o kilku centymetrach.

Częste problemy to zaślepione okapy, zbyt niskie kontrłaty i kalenice uszczelnione na głucho. Objawy to szron pod pokryciem, kapanie z membrany w mroźne poranki i czarne naloty na łatach. Takie usterki zwykle widać podczas przeglądu od strony strychu albo przy zdjęciu kilku dachówek przy okapie i kalenicy.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Wentylacja dachu, Kontrłata, Wlot okapowy, Wentylacja kalenicy

Czym jest szczelność powietrzna?

Szczelność powietrzna: Szczelność powietrzna to cecha budynku lub przegrody polegająca na braku niekontrolowanych przepływów powietrza przez szczeliny, połączenia i przejścia instalacji.

Ciepłe powietrze w domu jest lżejsze i dąży do góry. Jeśli na poddaszu są nieszczelności, ucieka przez nie na zewnątrz, a dołem do domu zasysane jest zimne powietrze. To zjawisko nazywa się efektem kominowym. Na poddaszu jest ono najsilniejsze, bo to najwyższa część budynku i tam różnica ciśnień jest największa.

Przepływ powietrza przez przegrodę niesie ze sobą ciepło i parę wodną. Para niesiona przez szczelinę dociera do zimnych warstw dachu w ilościach znacznie większych niż przez samą dyfuzję. Dlatego miejscowa nieszczelność potrafi zamoczyć wełnę w pasie wokół siebie, nawet gdy reszta dachu jest sucha.

Warstwą szczelną na poddaszu jest zwykle paroizolacja. Musi być ciągła: sklejona na zakładach, połączona ze ścianami szczytowymi, ścianką kolankową, kominami i oknami dachowymi. Każde przejście kabla czy rury wymaga mankietu albo taśmy. Gniazdka i lampy najlepiej montować w przestrzeni instalacyjnej pod folią, a nie w jej przebiciach.

Szczelność sprawdza się testem ciśnieniowym. W domach energooszczędnych to standard. W zwykłym domu warto choćby zimą przejść z dłonią wzdłuż połączeń skosów i obudowy okien: wyczuwalny chłodny powiew to znak, że gdzieś ucieka ciepło.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Paroizolacja, Taśma paroszczelna, Test szczelności blower door, Dyfuzja pary wodnej

Czym jest szczyt budynku?

Szczyt: Górna, zwykle trójkątna część ściany zamykająca boczny koniec dachu dwuspadowego, ograniczona od góry krawędziami szczytowymi połaci.

Szczytem nazywa się tę część ściany, która wchodzi w obrys dachu i ma kształt odpowiadający przekrojowi połaci. W dachu dwuspadowym to trójkąt, w naczółkowym trapez zwieńczony naczółkiem, w mansardowym pięciobok. Ściana budynku, w której znajduje się szczyt, to ściana szczytowa, a cała strona domu bywa nazywana stroną szczytową.

Szczyt może być murowany jako przedłużenie ściany albo wykonany z lekkiej konstrukcji drewnianej obitej deskami lub płytami. W starszych domach często spotyka się szczyty szalowane drewnem, w nowszych murowane i ocieplone razem z resztą elewacji. W ścianie szczytowej poddasza można wstawić normalne okna, co jest jedną z zalet dachu dwuspadowego.

Dla dekarza szczyt jest ważny, bo wzdłuż jego krawędzi kończy się pokrycie. Trzeba tam zastosować dachówki krawędziowe lub wiatrownice, które zakryją styk pokrycia ze ścianą i ochronią go przed wiatrem. Murowany szczyt wystający ponad połać, zwany ścianą ogniową lub szczytem wysuniętym, wymaga z kolei obróbki przyściennej i zabezpieczenia korony muru.

Na szczytach najczęściej widać skutki zaniedbań: zacieki pod krawędzią dachu, odpadający tynk, zgniłe deski wiatrownic. Takie objawy sygnalizują, że woda wnika między pokrycie a ścianę i trzeba sprawdzić obróbkę.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Ściana szczytowa, Krawędź szczytowa, Wiatrownica, Dach dwuspadowy · Wikipedia: Szczyt (architektura)

Czym są szelki bezpieczeństwa?

Szelki bezpieczeństwa: Szelki bezpieczeństwa to środek ochrony indywidualnej zakładany na ciało, który w połączeniu z liną i punktem kotwiczącym zatrzymuje upadek z wysokości lub mu zapobiega.

Szelki obejmują ramiona, klatkę piersiową i uda, a mają klamry zaczepowe, zwykle na plecach i na piersi. Do nich przypina się linę z amortyzatorem, urządzenie samohamowne lub linę ustalającą pozycję. Na dachu stosuje się je wszędzie tam, gdzie brakuje ochrony zbiorowej.

Szelki muszą być dopasowane do użytkownika i regularnie sprawdzane. Producent określa okres użytkowania i wymaga okresowych przeglądów przez osobę kompetentną. Szelki, które zatrzymały upadek, wycofuje się z użytku. Przetarte taśmy, uszkodzone szwy czy skorodowane klamry dyskwalifikują sprzęt. Na budowie stosuje się zwykle szelki z kilkoma punktami zaczepowymi: tylnym do powstrzymywania upadku, przednim do pracy w podparciu i bocznymi do pasa biodrowego przy ustalaniu pozycji. Dekarz pracujący na stromym dachu często korzysta z kilku punktów jednocześnie, aby mieć obie ręce wolne do pracy i nie zsuwać się po połaci.

Same szelki nie chronią. Liczy się cały system: punkt kotwiczący o odpowiedniej wytrzymałości, łącznik i sposób przypięcia. Szelki przypięte do rynny, anteny czy kominka wentylacyjnego dają tylko złudzenie bezpieczeństwa.

Po zatrzymaniu upadku człowiek wiszący w szelkach potrzebuje szybkiej pomocy, bo długie zawieszenie jest niebezpieczne dla krążenia. Dlatego na dachu nie powinno się pracować w pojedynkę, a ekipa powinna wiedzieć, jak przeprowadzić ewakuację kolegi.

Zobacz też: Lina asekuracyjna, Punkt kotwiczący, Urządzenie samohamowne, Środki ochrony indywidualnej

Czym jest szkoda dachowa?

Szkoda dachowa: Szkoda dachowa to uszkodzenie dachu wywołane zdarzeniem losowym, takim jak wichura, grad, upadek drzewa czy pożar, które może zostać pokryte z ubezpieczenia budynku.

Większość polis domów obejmuje zdarzenia pogodowe, ale szczegóły różnią się między ubezpieczycielami. Liczy się definicja huraganu lub silnego wiatru, wyłączenia dotyczące zużycia technicznego, złego stanu dachu czy braku konserwacji. Ubezpieczyciel zwykle nie zapłaci za dach, który przeciekał od lat, nawet jeśli zgłoszenie zbiegło się z burzą.

Po zdarzeniu trzeba działać w kilku krokach. Najpierw zabezpieczyć dach i wnętrze przed dalszymi szkodami, bo obowiązek ograniczania strat leży po stronie ubezpieczonego. Potem zrobić dokładne zdjęcia: dachu, zerwanych elementów, zacieków, zniszczonych rzeczy w środku, a także otoczenia. Szkodę zgłasza się w terminie określonym w warunkach umowy. Elementów zerwanych z dachu nie wyrzuca się do czasu oględzin przez likwidatora.

Dekarz może pomóc na kilka sposobów: wykonać zabezpieczenie awaryjne, opisać zakres zniszczeń, przygotować kosztorys naprawy i wskazać, które uszkodzenia wynikają ze zdarzenia, a które są efektem wcześniejszego zużycia. Rzetelny protokół i zdjęcia z daty zdarzenia bardzo ułatwiają rozmowę z likwidatorem.

Warto przed sezonem burz przeczytać swoją polisę. To dobra chwila, by sprawdzić sumę ubezpieczenia i zakres ochrony. Rachunki za zabezpieczenie awaryjne, plandeki i usługę pogotowia warto zachować, bo w wielu polisach te koszty także podlegają zwrotowi w ramach odszkodowania.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Uszkodzenia po wichurze, Uszkodzenia po gradzie, Protokół z przeglądu, Zabezpieczenie plandeką

Czym są szkodniki drewna w więźbie dachowej?

Szkodniki drewna: Owady, głównie chrząszcze, których larwy żerują wewnątrz drewna konstrukcyjnego, drążąc korytarze i stopniowo osłabiając więźbę.

Największym zagrożeniem dla więźb w Polsce jest spuszczel, chrząszcz, którego larwy przez lata żerują w drewnie iglastym, zwłaszcza w jego zewnętrznej, jaśniejszej części. Kłopoty sprawiają też kołatki, nazywane potocznie kornikami, które wolą drewno wilgotne i starsze. Larwy niszczą drewno od środka, a na powierzchni widać tylko niewielkie otwory wylotowe.

Obecność owadów zdradza mączka drzewna sypiąca się z otworów, owalne lub okrągłe dziurki w krokwiach, a w przypadku spuszczela także charakterystyczne chrobotanie słyszalne w ciepłe dni. Drewno porażone daje się łatwo wbić ostrym narzędziem, a pod cienką zdrową warstwą powierzchniową bywa już zmielone na pył.

Zwalczanie szkodników polega na usunięciu silnie porażonych elementów, oczyszczeniu pozostałych z mączki i zniszczonej warstwy oraz zastosowaniu środków owadobójczych. W niektórych przypadkach stosuje się metody termiczne lub gazowanie przez wyspecjalizowane firmy. Elementy osłabione wzmacnia się nakładkami lub wymienia.

Kupując dom z drewnianą więźbą, obejrzyj poddasze pod kątem otworów i mączki. Atak owadów rozwija się latami i rzadko zatrzymuje się sam. Im wcześniej się go wykryje, tym mniej drewna trzeba wymieniać. Owady chętnie atakują drewno, które nie było impregnowane, dlatego nowe elementy wstawiane do starej więźby zawsze powinny być zabezpieczone.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Impregnacja drewna, Grzyby domowe, Wzmocnienie więźby

Czym jest szkolenie BHP?

Szkolenie BHP: Szkolenie BHP to obowiązkowe przeszkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, obejmujące szkolenie wstępne oraz szkolenia okresowe.

Szkolenie wstępne odbywa się przed dopuszczeniem do pracy i składa się z instruktażu ogólnego i stanowiskowego. Szkolenia okresowe powtarza się w odstępach zależnych od rodzaju stanowiska, a dla robotników budowlanych pracujących w warunkach szczególnego zagrożenia są częstsze niż dla pracowników biurowych.

Dekarz powinien zostać przeszkolony z zasad pracy na wysokości, używania sprzętu chroniącego przed upadkiem, transportu materiałów na dach, pracy z elektronarzędziami i palnikami, a także z postępowania w razie wypadku. Prace z azbestem wymagają odrębnego, specjalistycznego szkolenia. Instruktaż stanowiskowy prowadzi osoba wyznaczona przez pracodawcę, na przykład doświadczony brygadzista. Obejmuje praktyczne pokazanie sprzętu, sposobów pracy i zagrożeń na konkretnej budowie. Na dachach o nietypowej konstrukcji, przy pracach z palnikiem czy przy rozbiórce kruchego pokrycia warto go powtórzyć przed rozpoczęciem nowego zlecenia.

Szkolenia nie zastąpią doświadczenia, ale porządkują wiedzę i przypominają o zagrożeniach, które w codziennej rutynie łatwo zlekceważyć. Wiele wypadków na dachach zdarza się przy krótkich, pozornie prostych pracach.

Przy większych zleceniach, zwłaszcza dla wspólnot, firm i instytucji, zamawiający często wymaga od wykonawcy potwierdzenia szkoleń i badań. Dobra firma ma tę dokumentację pod ręką.

Zobacz też: BHP pracy na wysokości, Badania wysokościowe, Środki ochrony indywidualnej · Wikipedia: Bezpieczeństwo i higiena pracy

Czym jest szlam uszczelniający?

Szlam uszczelniający: Szlam uszczelniający to mineralna zaprawa hydroizolacyjna na bazie cementu, często modyfikowana polimerami, nakładana cienką warstwą na beton i tynk w celu ich uszczelnienia.

Szlamy występują jako sztywne i elastyczne. Sztywne, jednoskładnikowe, nadają się na podłoża, które nie pracują i nie pękają, na przykład ściany zbiorników czy fundamenty. Elastyczne, zwykle dwuskładnikowe, z dodatkiem dyspersji polimerowej, potrafią przenosić drobne rysy podłoża i właśnie one stosowane są na balkonach i tarasach pod płytki.

Szlam miesza się z wodą lub płynnym składnikiem i nakłada pędzlem lub pacą, zwykle w dwóch warstwach. Podłoże powinno być nośne, oczyszczone i matowo wilgotne, ale bez kałuż. Po związaniu tworzy cienką, twardą powłokę, do której dobrze przylega klej do płytek.

W odróżnieniu od mas bitumicznych szlam jest paroprzepuszczalny w pewnym stopniu i nie zawiera rozpuszczalników, a płytki klei się do niego bezpośrednio. Nie jest natomiast odporny na długotrwałe promieniowanie słoneczne i ścieranie, dlatego zawsze przykrywa się go płytkami lub inną warstwą.

Najczęstsze błędy przy szlamach to zbyt cienka warstwa, nakładanie w upale na przegrzane podłoże, przez co szlam szybko traci wodę i pęka, oraz pominięcie taśm w narożnikach. Elastyczny szlam nie zamknie dużego pęknięcia płyty balkonowej, które trzeba najpierw naprawić. Przed użyciem trzeba sprawdzić w karcie technicznej, czy dany szlam nadaje się na zewnątrz.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Hydroizolacja podpłytkowa, Taśma uszczelniająca, Hydroizolacja balkonu

Do góry

Ś

Czym jest ściana szczytowa?

Ściana szczytowa: Zewnętrzna ściana zamykająca dach dwuspadowy od strony szczytu, której górna krawędź ma kształt trójkąta wyznaczonego przez połacie.

Ściana szczytowa, potocznie szczyt, to trójkątne zakończenie budynku pod dachem dwuspadowym lub naczółkowym. W domach murowanych jest przedłużeniem ściany zewnętrznej, w szkieletowych wykonuje się ją z drewnianej ramy. Często opierają się na niej płatwie, a jej górna krawędź jest wykończona wieńcem skośnym.

Szczyt może być zrównany z płaszczyzną dachu albo dach może go wysuwać, tworząc okap szczytowy z deską wiatrową i podbitką. W niektórych budynkach szczyt wystaje ponad dach jako ściana ogniowa. Obróbki blacharskie na styku dachu i szczytu muszą być wykonane bardzo starannie, bo to miejsce narażone na wiatr i zacinający deszcz.

Typowe kłopoty to zacieki na ścianie szczytowej od wewnątrz, pęknięcia muru wzdłuż skosu, odspojenie obróbek oraz wychylenie szczytu przy słabo usztywnionych ścianach. W starych domach szczyty bywają nieocieplone, przez co poddasze w tej części jest zimne i wilgotne.

Jeśli po deszczu na szczycie pojawia się mokra plama albo widać szczelinę między dachem a murem, trzeba sprawdzić obróbki i oparcie więźby. Przy ociepleniu poddasza warto pamiętać, że ściana szczytowa jest częścią przegrody i wymaga takiej samej uwagi jak dach.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Krokiew szczytowa, Płatew, Wieniec · Wikipedia: Szczyt (architektura)

Czym jest ścianka kolankowa?

Ścianka kolankowa: Niska ściana zewnętrzna wznosząca się ponad strop ostatniej kondygnacji, na której opiera się murłata i która podnosi dach, powiększając przestrzeń poddasza.

Ścianka kolankowa sprawia, że połać dachu zaczyna się wyżej nad podłogą poddasza. Dzięki temu przy ścianach zewnętrznych jest więcej użytecznej przestrzeni, łatwiej ustawić meble i wstawić okna. Bez ścianki kolankowej poddasze ma skosy schodzące niemal do podłogi.

Ściankę wykonuje się z tego samego materiału co ściany budynku, a na górze wieńczy ją wieniec żelbetowy z kotwami do murłaty. W domach szkieletowych jest to drewniana rama z ryglami. Wysokość ścianki ustala projekt, bo wpływa ona na proporcje budynku i na pracę więźby.

Ścianka kolankowa przenosi rozpór krokwi, czyli siłę spychającą ją na zewnątrz. Jeśli więźba jest źle zaprojektowana lub ktoś usunął jętki czy kleszcze, ścianka zaczyna się wychylać. Objawia się to poziomym pęknięciem przy stropie i odchyleniem ściany od pionu. Drugi problem to mostki termiczne w miejscu wieńca i murłaty, gdzie od środka pojawia się wilgoć.

Pęknięcia na styku ścianki kolankowej i stropu albo widoczne wychylenie muru to sygnał, by sprawdzić więźbę i jej połączenia. Takich objawów nie wolno ignorować. Przy przebudowie poddasza czasem podnosi się istniejącą ściankę kolankową, żeby zyskać więcej miejsca. Wymaga to rozbiórki więźby lub jej podniesienia i zawsze powinno być poprzedzone projektem oraz załatwieniem formalności.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Murłata, Wieniec, Rozpór dachu, Poddasze użytkowe · Wikipedia: Ścianka kolankowa

Czym jest środek biobójczy do dachu?

Środek biobójczy: Środek biobójczy do dachu to preparat chemiczny niszczący mchy, porosty, glony i grzyby na pokryciu oraz spowalniający ich ponowny rozwój po czyszczeniu.

Mycie usuwa to, co widać, ale zarodniki i resztki organizmów zostają w porach dachówki i szczelinach. Bez dodatkowego zabezpieczenia dach zaczyna znów zielenieć już po jednym czy dwóch sezonach. Środek biobójczy zabija te resztki i na jakiś czas utrudnia ich powrót.

Preparaty różnią się składem, sposobem działania i przeznaczeniem. Jedne nakłada się przed myciem, żeby zmiękczyć i uśmiercić porosty, inne po myciu, jako ochronę. Są produkty działające szybko oraz takie, które pracują powoli, przez kilka tygodni, a obumarły nalot zmywa deszcz. Część nadaje się na dachówkę ceramiczną i cementową, część na papę czy blachę.

Przy stosowaniu trzeba pamiętać o otoczeniu. Spływ z dachu trafia do rynien, a dalej do ogrodu, oczka wodnego lub kanalizacji deszczowej. Rośliny przy ścianach dobrze jest osłonić, a preparat stosować dokładnie według instrukcji producenta, w odpowiednim stężeniu i przy suchej pogodzie. Środków nie wolno mieszać na własną rękę.

Biocyd nie zastąpi usunięcia przyczyny zarastania. Jeśli dach stoi w cieniu drzew, a rynny są zapchane, mech i tak wróci, tylko trochę później. Wiele preparatów wymaga suchej pogody przez dzień lub dwa po nałożeniu, żeby deszcz ich od razu nie spłukał.

Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Mech na dachu, Porosty, Mycie ciśnieniowe, Impregnacja dachówki

Czym są środki ochrony indywidualnej?

Środki ochrony indywidualnej: Środki ochrony indywidualnej to sprzęt noszony przez pracownika, który chroni go przed zagrożeniami na stanowisku pracy, jak upadek, uderzenie, hałas czy pył.

Na dachu podstawą jest kask ochronny, najlepiej z paskiem podbródkowym, obuwie z antypoślizgową podeszwą, rękawice odporne na przecięcia oraz szelki z systemem asekuracji. Przy cięciu dachówki czy blachy dochodzą okulary ochronne i ochronniki słuchu, a przy pracy z gorącą papą odzież trudnopalna.

Szczególne środki ochrony są wymagane przy pracy z azbestem. Pracownicy używają kombinezonów jednorazowych, półmasek z filtrami o wysokiej klasie ochrony i rękawic, a po zakończeniu prac kombinezony traktuje się jako odpad azbestowy. Sprzęt ochronny ma swój termin przydatności. Kaski, szelki i półmaski tracą właściwości z czasem, pod wpływem słońca, temperatury i zużycia. Producenci podają okres użytkowania i zasady przechowywania. Dobra firma prowadzi ewidencję sprzętu i wymienia go na czas, nie czekając, aż się rozpadnie.

Pracodawca ma obowiązek zapewnić środki ochrony indywidualnej bezpłatnie i dbać o ich stan. Pracownik ma obowiązek ich używać. Sprzęt musi spełniać wymagania norm i mieć oznakowanie zgodności.

Dla klienta widok ekipy w kaskach i szelkach nie jest tylko formalnością. To sygnał, że firma przestrzega zasad i w razie kontroli inspekcji pracy nie będzie przestojów, które opóźnią twój dach.

Zobacz też: Szelki bezpieczeństwa, BHP pracy na wysokości, Szkolenie BHP

Czym jest świetlik dachowy?

Świetlik: Przeszklony element w dachu, najczęściej płaskim, wpuszczający światło dzienne do pomieszczeń, który bywa otwierany i służy także do wentylacji lub oddymiania.

Świetlik to okno w dachu, ale inne niż zwykłe okno połaciowe. Najczęściej spotyka się go na dachach płaskich, gdzie montuje się kopułę z poliwęglanu lub akrylu, płaskie przeszklenie na cokole albo pasmo świetlików na halach. Na dachach stromych świetlikiem bywa nazywane małe okno wyłazowe lub przeszklenie doświetlające klatkę schodową. Do domów jednorodzinnych trafiają też świetliki rurowe, które prowadzą światło przez odbijającą rurę do łazienki czy korytarza.

W budynkach użyteczności publicznej i halach świetliki często pełnią jednocześnie funkcję klap dymowych. Otwierają się automatycznie w razie pożaru i wypuszczają dym. Taki świetlik musi mieć sprawne siłowniki i odpowiednie atesty, a jego obsługa jest określona w przepisach przeciwpożarowych.

Montaż świetlika na dachu płaskim wymaga cokołu wystającego ponad pokrycie i starannego wywinięcia hydroizolacji na jego boki. Cokół musi być ocieplony, inaczej wewnątrz skrapla się para. Kopuły z tworzyw z czasem matowieją, żółkną i pękają od słońca i gradu.

Typowe usterki to przecieki przy cokole, nieszczelne uszczelki, pęknięte kopuły i kondensat kapiący do środka. Przecieki koło świetlika często da się usunąć bez wymiany całego dachu, ale trzeba je zdiagnozować.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Dach płaski, Dach szedowy, Doświetlenie poddasza, Attyka · Wikipedia: Świetlik (architektura)

Czym jest świetlik dachowy?

Świetlik dachowy: Świetlik dachowy to przeszklony lub wykonany z tworzywa element w dachu płaskim, doprowadzający światło dzienne do pomieszczeń poniżej, czasem z funkcją wentylacji lub wyłazu.

Na dachach płaskich stosuje się świetliki punktowe w kształcie kopuły z poliwęglanu lub akrylu, okna do dachów płaskich z płaskim szkłem oraz świetliki pasmowe na halach. Wszystkie montuje się na podstawie, czyli cokole, który wynosi je ponad poziom pokrycia. Często mają możliwość otwierania, ręcznego lub elektrycznego, a niektóre pełnią funkcję klap dymowych.

Z punktu widzenia hydroizolacji świetlik to duże przejście przez dach. Hydroizolację wywija się na cokół na odpowiednią wysokość i łączy z kołnierzem świetlika. Za świetlikiem, od strony napływającej wody, wykonuje się kontrspadek, żeby woda nie zatrzymywała się przy cokole.

Typowe usterki to nieszczelne połączenia papy z cokołem, pęknięte kopuły z tworzywa, które z czasem żółkną i kruszeją, a także skraplanie się pary wodnej od wewnątrz, gdy świetlik jest słabo izolowany. Kropla wody na podłodze pod świetlikiem nie zawsze oznacza przeciek z zewnątrz. Czasem to kondensat.

Przy wymianie pokrycia dachu płaskiego to dobry moment na wymianę starych świetlików na nowe, lepiej ocieplone. Montaż nowego elementu po ułożeniu pokrycia oznacza dodatkowe wycinanie i łatanie hydroizolacji. Przy okazji można też dobrać model z lepszą szybą lub zewnętrzną roletą ograniczającą nagrzewanie wnętrza latem.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Wyłaz dachowy, Wywinięcie hydroizolacji, Przepust dachowy · Wikipedia: Świetlik (architektura)

Do góry

T

Czym jest taras na stropodachu?

Taras na stropodachu: Taras na stropodachu to użytkowa nawierzchnia urządzona na dachu płaskim nad ogrzewanym pomieszczeniem, łącząca funkcję dachu, ocieplenia i miejsca do przebywania.

Taras nad garażem, salonem czy dolną kondygnacją domu to w praktyce dach płaski, po którym się chodzi. Musi więc spełniać wszystkie wymagania dachu: mieć spadki, paroizolację, ocieplenie, szczelną hydroizolację i odwodnienie, a dodatkowo wytrzymać obciążenie meblami, donicami i ruchem pieszym.

Nawierzchnię wykonuje się na kilka sposobów. Płytki klejone na jastrychu z hydroizolacją podpłytkową, płyty betonowe lub gresowe na wspornikach, deski kompozytowe na legarach, kostka na podsypce. Coraz popularniejsze są tarasy wentylowane na wspornikach, w których hydroizolacja jest dostępna po zdjęciu płyt, a woda swobodnie spływa pod nawierzchnią.

Najczęstsze błędy to brak spadku pod płytkami, zbyt niskie wywinięcia przy ścianie i drzwiach balkonowych, brak dylatacji, nieszczelne połączenie z progiem drzwi. Skutki to zacieki na suficie pomieszczenia pod tarasem, odpadające płytki i wykwity na fugach.

Przy projektowaniu tarasu warto przewidzieć, jak będzie wyglądało przyszłe dojście do hydroizolacji. Taras na wspornikach można rozebrać w kilka godzin, taras z płytkami klejonymi oznacza skuwanie. To ważne przy wyborze rozwiązania. Taras łatwiej przejrzeć i naprawić, gdy od początku zaplanowano dostęp do odwodnienia i hydroizolacji. Dlatego decyzję o rodzaju nawierzchni dobrze podjąć wspólnie z dekarzem.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Wsporniki tarasowe, Hydroizolacja podpłytkowa, Dach odwrócony, Odwodnienie liniowe

Czym jest tarcica konstrukcyjna?

Tarcica konstrukcyjna: Drewno przetarte na belki, krawędziaki, łaty i deski przeznaczone do elementów nośnych budynku, w tym więźby dachowej.

Tarcica to wszystko, co wychodzi z tartaku po przecięciu kłody na elementy o prostokątnym przekroju. Do więźb używa się głównie krawędziaków i belek, czyli elementów grubszych, oraz desek i łat. Na budowach wciąż popularna jest tarcica cięta na wymiar pod konkretny projekt, często z lokalnego tartaku.

Tarcica konstrukcyjna powinna być posortowana pod względem wytrzymałości, mieć określoną wilgotność i odpowiadać wymiarom z projektu. Może być nieobrobiona, czyli prosto z piły, albo strugana. Strugana jest gładka, ma dokładniejsze wymiary i lepiej przyjmuje impregnat, ale jest droższa.

Kłopoty z tarcicą biorą się zwykle z braku kontroli. Mokre drewno, sporo sęków w miejscach pracujących, skręt włókien, ślady owadów, oflis, czyli brak krawędzi z powodu krzywizny pnia. Drewno takie trafia na dach, bo jest tanie i szybko dostępne, a koszty pojawiają się później.

Odbierając tarcicę na budowie, obejrzyj ją. Krzywe, pęknięte lub zbutwiałe sztuki nie powinny trafić na krokwie ani płatwie. Lepiej odesłać kilka elementów niż wbudować je w konstrukcję na kilkadziesiąt lat. Przy przyjęciu dostawy dobrze jest też sprawdzić wymiary kilku sztuk miarą, bo odchyłki od projektu zdarzają się częściej, niż mogłoby się wydawać.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Drewno C24, Drewno suszone komorowo, Impregnacja drewna · Wikipedia: Tarcica

Czym jest taśma kalenicowa?

Taśma kalenicowa: Paroprzepuszczalna, perforowana taśma z klejonymi brzegami, układana pod gąsiorami, która uszczelnia kalenicę i jednocześnie pozwala na wentylację przestrzeni pod pokryciem.

Taśma kalenicowa to podstawowy element tak zwanej suchej kalenicy. Układa się ją wzdłuż łaty kalenicowej, a jej brzegi, wyposażone w klej butylowy lub akrylowy, przykleja się do dachówek lub blachy po obu stronach. Środek taśmy przepuszcza powietrze, ale nie wpuszcza deszczu ani śniegu.

Dzięki temu przez kalenicę może uchodzić wilgotne powietrze z przestrzeni wentylacyjnej pod pokryciem, a jednocześnie woda zacinana przez wiatr nie dostaje się pod gąsiory. Taśmy różnią się szerokością, materiałem środkowej części i rodzajem kleju. Brzegi są zwykle z plisowanego aluminium, które łatwo dopasować do fali pokrycia, a kolor dobiera się do dachu.

Częsty błąd to wklejenie taśmy na mokre lub zakurzone pokrycie. Klej nie łapie i po pierwszej zimie taśma zaczyna łopotać. Zdarza się też, że ktoś zamiast taśmy wentylacyjnej użyje pełnej, nieprzepuszczalnej. Wtedy pod pokryciem gromadzi się wilgoć, a na łatach i membranie pojawia się kondensat i pleśń.

Taśmy kalenicowe starzeją się szybciej niż dachówka. Przy przeglądzie dachu dobrze jest zajrzeć pod kilka gąsiorów, a jeśli taśma jest podarta, odklejona albo wydziobana przez ptaki, wymienić ją na całej długości.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Gąsior, Uchwyt łaty kalenicowej, Grzebień okapowy

Czym jest taśma kominowa?

Taśma kominowa: Elastyczna, plisowana taśma z warstwą kleju, zwykle na bazie aluminium lub ołowiu, służąca do uszczelniania styku pokrycia z kominem, ścianą lub oknem dachowym.

Taśma kominowa to rolka plisowanego, ciągliwego materiału, najczęściej aluminium albo ołowiu, pokrytego z jednej strony butylowym klejem. Plisowanie pozwala ją rozciągnąć i dopasować do fali dachówki, więc przy pokryciach mocno profilowanych zastępuje sztywną blachę tam, gdzie trudno byłoby ją ładnie wygiąć.

Stosuje się ją przede wszystkim na dolnej i bocznych częściach opierzenia komina, przy ścianach szczytowych, przy lukarnach i jako uzupełnienie kołnierzy okien dachowych. Górną krawędź taśmy dociska się do muru listwą przyścienną, a dolną dociska się ręcznie lub wałkiem do dachówki, modelując ją w kształt fali. Kolor dobiera się pod pokrycie.

Z taśmą kominową łatwo przesadzić. Bywa używana jako jedyne zabezpieczenie komina, bez listwy i bez wpuszczenia w mur, i wtedy po kilku sezonach odkleja się od zakurzonego lub wilgotnego tynku. Klej butylowy słabo trzyma na brudnym, mokrym albo zimnym podłożu, więc powierzchnię trzeba oczyścić, zagruntować i pracować w odpowiedniej temperaturze. Taśmy ołowiane mają dziś mniejsze znaczenie, częściej wybiera się aluminiowe.

Pęknięta, odklejona albo podarta przez ptaki taśma to częsty powód drobnych przecieków. Naprawa polega zwykle na zdjęciu starej taśmy, oczyszczeniu podłoża i ułożeniu nowej z dociskiem listwą.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Opierzenie komina, Listwa przyścienna, Kołnierz kominowy

Czym jest taśma paroszczelna?

Taśma paroszczelna: Taśma paroszczelna to samoprzylepna taśma do sklejania zakładów paroizolacji i uszczelniania jej połączeń z murem, oknami, kominami i przejściami instalacji.

Folia paroizolacyjna jest szczelna tylko wtedy, gdy szczelne są jej połączenia. Taśma jest tu tak samo ważna jak sama folia. Producenci systemów paroizolacji oferują taśmy jednostronne do zakładów, dwustronne do łączenia folii między sobą, taśmy narożne, kołnierze do rur i kabli oraz taśmy z siatką lub flizeliną, które można przykryć tynkiem.

Dobra taśma ma klej akrylowy lub butylowy, który trzyma się przez wiele lat, nawet przy zmianach temperatury i ruchach konstrukcji. Zwykła taśma pakowa czy srebrna taśma naprawcza nie nadaje się do tego zastosowania. Po kilku sezonach odkleja się, a folia rozchodzi na zakładach.

Przy łączeniu z murem stosuje się często kleje do paroizolacji w tubach, a od strony ściany przyklejone pasy folii dociska się listwą. Wokół okien dachowych używa się fartuchów paroizolacyjnych z zestawu producenta okna. Podłoże musi być czyste, suche i odpylone, a folia nie może być naprężona.

Podczas przeglądów poddaszy widzę często zakłady nieposklejane wcale albo sklejone taśmą, która już odpadła. To jedna z najczęstszych przyczyn wilgoci w ociepleniu i pleśni na skosach. Taśm nie warto kupować osobno od folii z różnych systemów. Producenci badają zgodność kleju z konkretną folią, więc najbezpieczniej trzymać się jednego zestawu.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Paroizolacja, Szczelność powietrzna, Ciepły montaż okna dachowego

Czym jest taśma uszczelniająca?

Taśma uszczelniająca: Taśma uszczelniająca to elastyczny pas materiału, wtapiany w hydroizolację lub przyklejany w miejscach szczególnie narażonych, takich jak narożniki, styki ze ścianą, dylatacje i przejścia.

Powłokowe hydroizolacje, czyli szlamy, folie w płynie i membrany płynne, dobrze sprawdzają się na płaszczyznach, ale w narożnikach i na stykach różnych materiałów ich warstwa jest cienka i łatwo pęka przy ruchach podłoża. Taśma przejmuje te naprężenia. Wtapia się ją w pierwszą warstwę hydroizolacji, a następnie przykrywa drugą.

Na balkonach i tarasach stosuje się taśmy z gumy lub tworzywa z obustronnym obszyciem włókniną, która dobrze wiąże się z powłoką. Do tego dochodzą gotowe narożniki wewnętrzne i zewnętrzne oraz mankiety wokół rur i odpływów. Na dachach płaskich używa się z kolei taśm butylowych i bitumicznych samoprzylepnych do drobnych napraw i uszczelnień obróbek, a przy membranach EPDM taśm systemowych do łączenia arkuszy.

Taśma musi być dobrana do materiału hydroizolacji. Bitumiczna taśma samoprzylepna nie zwiąże się ze szlamem cementowym, a nie każda taśma butylowa nadaje się na membranę PVC. Duże znaczenie ma też przygotowanie podłoża: kurz i wilgoć skracają żywot taśm samoprzylepnych.

Szybka naprawa taśmą bywa dobrym rozwiązaniem tymczasowym, na przykład do zabezpieczenia pęknięcia przed deszczem. Docelowo jednak trzeba ustalić przyczynę uszkodzenia i naprawić je zgodnie z technologią danego pokrycia.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Hydroizolacja podpłytkowa, Szlam uszczelniający, Kołnierz uszczelniający

Czym jest termowizja?

Termowizja: Termowizja to badanie kamerą rejestrującą promieniowanie podczerwone, które pokazuje rozkład temperatur na powierzchni dachu lub ścian i pozwala znaleźć miejsca ucieczki ciepła.

Kamera termowizyjna tworzy obraz, na którym cieplejsze miejsca mają inny kolor niż chłodniejsze. Na poddaszu od środka widać zimne pasy wzdłuż krokwi, chłodne narożniki, szczeliny wokół okien dachowych i obszary, gdzie izolacja osiadła lub jej brakuje. Od zewnątrz widać miejsca, przez które ciepło ucieka na dach.

Badanie ma sens zimą, przy wyraźnej różnicy temperatur między wnętrzem a otoczeniem. Najlepiej rano lub wieczorem, bez nasłonecznienia, bo słońce zakłamuje obraz. Od zewnątrz pokrycia z blachy i błyszczące dachówki odbijają promieniowanie, więc często lepsze wyniki daje fotografowanie od środka.

Termowizja świetnie się sprawdza przy diagnozowaniu problemów: pleśni w narożnikach, sopli, zacieków niewiadomego pochodzenia. Pomaga też przy odbiorze ocieplenia, bo pokazuje, czy wykonawca nie zostawił szczelin. Połączona z testem szczelności pokazuje dokładnie, którędy ucieka powietrze.

Obraz z kamery trzeba umieć odczytać. Różnice kolorów nie zawsze oznaczają wadę, a ustawienia kamery wpływają na wygląd zdjęcia. Dlatego dobrze, jeśli badanie robi ktoś, kto zna budowę dachu i potrafi powiązać plamę na zdjęciu z konkretnym błędem. Zdjęcia z badania warto zachować, bo przydają się przy porównaniu stanu dachu przed i po remoncie.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Mostek termiczny, Test szczelności blower door, Osiadanie izolacji · Wikipedia: Termografia

Czym jest termowizja dachu?

Termowizja dachu: Termowizja dachu to badanie kamerą termowizyjną, która pokazuje rozkład temperatury na powierzchni dachu i pozwala wykryć ucieczki ciepła, mostki termiczne oraz zawilgocone miejsca.

Kamera termowizyjna rejestruje promieniowanie podczerwone i zamienia je na kolorowy obraz. Cieplejsze miejsca wyglądają inaczej niż chłodniejsze, dzięki czemu na zdjęciu widać, gdzie ocieplenie jest przerwane, gdzie wełna się osunęła, gdzie ciepłe powietrze ucieka szczelinami przy oknach dachowych i murłacie.

Na dachach płaskich termowizja pomaga szukać przecieków. Mokre ocieplenie pod papą lub membraną inaczej nagrzewa się w dzień i inaczej oddaje ciepło wieczorem. Na zdjęciu zrobionym po zachodzie słońca zawilgocone obszary często wyraźnie odcinają się od suchych, co pozwala ograniczyć zakres rozbiórki przy naprawie.

Badanie ma sens tylko przy odpowiedniej różnicy temperatur między wnętrzem a otoczeniem, dlatego robi się je zwykle w chłodne dni, najlepiej bez słońca, wiatru i opadów. Latem wyniki bywają mylące. Interpretacja obrazu wymaga doświadczenia, bo odbicia, różne materiały i wilgoć na powierzchni potrafią dać fałszywe wskazania.

Kamerę używa się często razem z dronem, co pozwala zbadać duże i wysokie dachy bez rusztowań. Wynik termowizji to wskazówka, a nie wyrok. Podejrzane miejsca warto potwierdzić odkrywką. Przy poddaszach użytkowych badanie robi się często także od środka. Zdjęcia skosów i ścianek kolankowych pokazują braki w ociepleniu, nieszczelności przy oknach i miejsca, gdzie powietrze przecieka przez paroizolację.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Inspekcja dronem, Mokra izolacja termiczna, Przegląd dachu

Czym jest test szczelności blower door?

Test szczelności blower door: Test szczelności blower door to pomiar, w którym wentylator zamontowany w drzwiach wytwarza różnicę ciśnień w budynku, pozwalając zmierzyć i zlokalizować nieszczelności.

Specjalny wentylator wstawia się w ramę drzwi wejściowych. Okna i drzwi zamyka się, a wentylator wytwarza nadciśnienie lub podciśnienie. Urządzenie mierzy, ile powietrza trzeba przetłoczyć, żeby utrzymać zadaną różnicę ciśnień. Wynik pokazuje, jak szczelny jest dom jako całość.

Podczas testu przy podciśnieniu przez nieszczelności zasysane jest zimne powietrze. Można je wtedy znaleźć ręką, anemometrem, dymem lub kamerą termowizyjną. Na poddaszu najczęściej wychodzą połączenia paroizolacji ze ścianami, ościeża okien dachowych, przejścia kominów, gniazdka i oprawy oświetleniowe, a także właz na strych.

Najlepszy moment na test to etap, gdy paroizolacja jest już zamontowana, a płyty g-k jeszcze nie. Wtedy nieszczelności da się poprawić tanio i szybko. Po wykończeniu wnętrz test pokaże problem, ale naprawa wymaga rozbierania okładzin.

W domach pasywnych i energooszczędnych test jest standardem, a często też warunkiem dofinansowania. W zwykłym domu warto go rozważyć przy kłopotach z wilgocią na poddaszu, które nie mają wyraźnej przyczyny w pokryciu. Wynik testu podaje się zwykle jako krotność wymian powietrza przy określonej różnicy ciśnień. Pozwala to porównywać budynki różnej wielkości. Sam pomiar trwa zwykle kilka godzin, łącznie z szukaniem nieszczelności.

Usługa: Ocieplenie poddasza pianką PUR · Zobacz też: Szczelność powietrzna, Termowizja, Paroizolacja

Do góry

U

Czym jest ubezpieczenie OC firmy?

Ubezpieczenie OC firmy: Ubezpieczenie OC firmy to polisa odpowiedzialności cywilnej, która pokrywa szkody wyrządzone osobom trzecim przez przedsiębiorcę w związku z prowadzoną działalnością.

Dla firmy dekarskiej OC jest podstawowym zabezpieczeniem. Pokrywa szkody, za które wykonawca odpowiada, na przykład zalanie wnętrza przez odkryty dach, uszkodzenie samochodu sąsiada spadającą dachówką czy zniszczenie elewacji podczas montażu rusztowania.

Zakres polis bywa różny. Istotne są suma gwarancyjna, wyłączenia, udział własny i to, czy polisa obejmuje szkody w mieniu, na którym wykonuje się prace, oraz szkody powstałe po wykonaniu usługi. Niektóre polisy wyłączają szkody spowodowane przez podwykonawców. Część polis obejmuje też odpowiedzialność za produkt i za wykonaną usługę, czyli szkody ujawnione po zakończeniu prac, na przykład zalanie wnętrza kilka miesięcy po wymianie dachu. Nie wszystkie polisy mają ten zakres. Dlatego zamiast pytać tylko, czy firma ma OC, lepiej zapytać, co dokładnie obejmuje i na jaką sumę.

Inwestor ma prawo zapytać wykonawcę o polisę OC i poprosić o jej kopię lub potwierdzenie. Przy większych zleceniach wymóg ubezpieczenia OC na określoną sumę wpisuje się do umowy. To normalna praktyka, a firmy rzetelne nie mają z tym problemu.

Pamiętaj, że OC wykonawcy nie zastępuje twojej polisy domu i odwrotnie. Przy szkodzie podczas remontu ubezpieczyciele mogą się spierać, kto płaci, dlatego dokumentacja przebiegu prac jest bardzo pomocna.

Zobacz też: Odszkodowanie za dach, Podwykonawca, Dekarz · Wikipedia: Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej

Czym jest uchwyt do paneli fotowoltaicznych?

Uchwyt do paneli fotowoltaicznych: Metalowy element, najczęściej hak dachowy lub śruba dwugwintowa, mocowany do konstrukcji dachu przez pokrycie, na którym opiera się konstrukcja nośna paneli.

Panele fotowoltaiczne i kolektory słoneczne montuje się na szynach, a szyny opierają się na uchwytach przykręconych do krokwi. Przy dachówce stosuje się haki, które wychodzą spod dachówki przez jej zamek. Przy blachodachówce i blasze trapezowej używa się śrub dwugwintowych z uszczelką albo uchwytów mocowanych do samej blachy.

Uchwyty wykonuje się ze stali nierdzewnej lub aluminium. Ich liczbę i rozmieszczenie wylicza się zależnie od ciężaru paneli, obciążenia śniegiem i wiatrem oraz rozstawu krokwi. Pod hakami dachówka musi być przycięta od spodu, tak żeby hak jej nie dociskał, a przy blasze śruba musi przejść przez grzbiet fali, nie przez jej dolinę.

Wiele przecieków na dachach z fotowoltaiką bierze się z montażu bez dekarza. Pęknięta dachówka pod hakiem, śruba przez dolinę blachy, brak uszczelki czy kable wciśnięte pod pokrycie to problemy, które ujawniają się po roku lub dwóch, często pod panelami, gdzie trudno je zobaczyć.

Przed montażem instalacji dobrze jest sprawdzić stan dachu, bo naprawa pokrycia pod gotowymi panelami wymaga ich demontażu. Jeśli po montażu fotowoltaiki pojawił się zaciek, dekarz powinien obejrzeć mocowania.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Przejście antenowe, Uszczelniacz dekarski, Wkręt farmerski

Czym jest uchwyt łaty kalenicowej?

Uchwyt łaty kalenicowej: Metalowy wspornik przybijany do krokwi lub kontrłat na szczycie dachu, w którym osadza się łatę kalenicową i reguluje jej wysokość pod gąsiorami.

Uchwyt łaty kalenicowej to blaszany element w kształcie litery U lub widełek na nóżce, montowany parami na krokwiach przy kalenicy. W uchwyty wkłada się drewnianą łatę, która biegnie wzdłuż szczytu dachu i stanowi podłoże dla gąsiorów oraz klamer kalenicowych.

Uchwyty produkuje się ze stali ocynkowanej, w wersjach stałych i regulowanych. Wysokość łaty musi być dobrana tak, żeby gąsior opierał się równo na pokryciu po obu stronach i nie wisiał w powietrzu ani nie był zbyt mocno dociśnięty. Analogiczne uchwyty montuje się na narożach dachów wielospadowych.

Gdy łata jest za nisko, gąsiory leżą na pokryciu i trudno je przymocować, a taśma kalenicowa się marszczy. Gdy jest za wysoko, pod gąsiorami powstają szczeliny, przez które wiatr wdmuchuje śnieg. Uchwyty mocowane zbyt rzadko pozwalają łacie się wyginać.

Jeżeli kalenica jest falista, gąsiory nierówne, a niektóre się chwieją, często przyczyną jest źle ustawiona lub spróchniała łata kalenicowa. Poprawka wymaga zdjęcia gąsiorów i taśmy, ale nie ingeruje w resztę pokrycia. Przy okazji zwykle wymienia się też taśmę kalenicową, bo po zdjęciu gąsiorów i tak trzeba ją odkleić, a stara rzadko nadaje się do ponownego użycia.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Gąsior, Taśma kalenicowa, Zakończenie kalenicy

Czym jest ugięcie krokwi?

Ugięcie krokwi: Wygięcie krokwi pod obciążeniem, widoczne jako zapadnięcie połaci między podporami, które w pewnym zakresie jest normalne, a powyżej niego świadczy o problemie.

Każda belka pod obciążeniem trochę się ugina. Projektant dobiera przekrój tak, by ugięcie mieściło się w dopuszczalnych granicach i nie było widoczne gołym okiem. Gdy na dachu widać wyraźne siodło, falowanie połaci albo pokrycie układa się w łuk, ugięcie przekroczyło normalne wartości.

Przyczyny bywają różne. Niedowymiarowane krokwie, zbyt duży rozstaw, drewno o słabszej klasie niż założono, mokre drewno wbudowane w konstrukcję, które z czasem odkształciło się pod ciężarem. Do tego dochodzą zmiany po latach: cięższe pokrycie, dodatkowe ocieplenie, usunięte jętki lub płatwie, uszkodzenia przez wilgoć i owady.

Ugięcie może być ustalone, czyli drewno odkształciło się kiedyś i od tamtej pory się nie zmienia, albo postępujące. To drugie jest groźne. Objawia się pękaniem płyt na suficie poddasza, przesuwaniem dachówek, pojawianiem się szczelin przy obróbkach i kominach.

Jeśli widzisz ugiętą połać, warto sprawdzić, czy ugięcie się powiększa. Oględziny od strony poddasza zwykle pokazują przyczynę. Wzmocnienie polega najczęściej na dołożeniu nakładek, dodatkowej płatwi lub jętek, a w skrajnych przypadkach na wymianie krokwi. Prostym sposobem obserwacji jest rozpięcie sznurka wzdłuż krokwi i zaznaczenie odległości w środku rozpiętości. Powtórzony po kilku miesiącach pomiar pokaże, czy ugięcie się powiększa.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Przekrój krokwi, Wzmocnienie więźby, Obciążenia dachu

Czym jest ugięcie połaci?

Ugięcie połaci: Ugięcie połaci to widoczne wklęśnięcie lub falowanie płaszczyzny dachu, świadczące o przeciążeniu, osłabieniu lub błędach w konstrukcji więźby.

Patrząc na dach z ulicy, powinno się widzieć równe płaszczyzny i prostą kalenicę. Gdy połać się zapada, kalenica wygina się w środku jak siodło albo pokrycie układa się w fale, to znak, że coś dzieje się z konstrukcją pod spodem.

Przyczyn bywa wiele. Krokwie mogły być od początku za słabe na rozpiętość albo ciężar pokrycia. Ktoś wymienił lekką blachę na ciężką dachówkę bez sprawdzenia więźby. Usunięto słupy lub zastrzały przy adaptacji poddasza. Drewno zbutwiało od przecieków albo zostało zjedzone przez owady. Zdarza się też, że murłata się przesunęła, a ściany rozjechały się pod naporem krokwi.

Niewielkie, stare ugięcia, które od lat się nie powiększają, często są efektem naturalnego pełzania drewna i nie stanowią zagrożenia. Niepokoić powinny ugięcia świeże, rosnące, pękające belki, odgłosy trzaskania drewna, rysy na ścianach przy oparciu dachu, a także przecieki pojawiające się w zagłębieniach.

Przy wyraźnym ugięciu dach powinien obejrzeć konstruktor albo doświadczony cieśla. Wzmocnienie więźby wykonuje się przed wymianą pokrycia, nigdy po. Przy dachach płaskich odpowiednikiem ugięcia są zagłębienia na stropodachu, w których zbiera się woda. Rosnące zastoisko też bywa pierwszym sygnałem, że coś niepokojącego dzieje się z konstrukcją pod spodem.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wzmacnianie krokwi, Butwienie drewna, Owady w więźbie

Czym jest ulga termomodernizacyjna?

Ulga termomodernizacyjna: Ulga termomodernizacyjna to odliczenie od dochodu w podatku dochodowym wydatków poniesionych przez właściciela lub współwłaściciela domu jednorodzinnego na przedsięwzięcia termomodernizacyjne.

Z ulgi mogą skorzystać właściciele i współwłaściciele budynków mieszkalnych jednorodzinnych, rozliczający się według skali, podatkiem liniowym lub ryczałtem. Limit odliczenia jest określony kwotowo na podatnika, a samo przedsięwzięcie powinno zostać zakończone w określonym w ustawie czasie od pierwszego wydatku.

Wydatki kwalifikowane określa rozporządzenie. Na dachu dotyczą przede wszystkim docieplenia: materiałów izolacyjnych wchodzących w skład systemów ociepleń oraz usług związanych z dociepleniem dachu, stropodachu czy stropu pod nieogrzewanym poddaszem. Sama wymiana pokrycia dachowego nie jest typowym wydatkiem kwalifikowanym. Odliczenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym za rok, w którym poniesiono wydatek, a jeśli dochód jest za niski, można je kontynuować w kolejnych latach w ustawowym okresie. W przypadku współwłaścicieli każdy z nich może odliczyć wydatki, które faktycznie poniósł, w ramach własnego limitu.

Przy wymianie dachu z ociepleniem warto więc poprosić wykonawcę o faktury, na których prace i materiały izolacyjne są wyodrębnione. Ulga wymaga faktur VAT od podatnika VAT czynnego, a wydatki sfinansowane z dotacji nie mogą być odliczone drugi raz.

Zasady ulgi bywają nowelizowane, dlatego przed rozpoczęciem prac sprawdź aktualny wykaz wydatków i warunki w urzędzie skarbowym lub u doradcy podatkowego.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Program Czyste Powietrze, Stawka VAT 8%, Dofinansowanie usuwania azbestu

Czym jest umowa o roboty budowlane?

Umowa o roboty budowlane: Umowa o roboty budowlane to uregulowana w Kodeksie cywilnym umowa, w której wykonawca zobowiązuje się oddać obiekt lub wykonać roboty zgodnie z projektem, a inwestor odebrać je i zapłacić.

Kodeks cywilny przewiduje dla tej umowy formę pisemną. W praktyce przy pracach dachowych strony zawierają albo umowę o roboty budowlane, albo umowę o dzieło, zależnie od skali i charakteru prac. Przy większych robotach, jak wymiana całego dachu, umowa o roboty budowlane jest typowa.

Dobra umowa dekarska zawiera dokładny zakres prac, materiały, termin rozpoczęcia i zakończenia, wynagrodzenie i sposób płatności, zasady rozliczania robót dodatkowych, warunki odbioru, gwarancję oraz kary umowne. Załącznikami bywają kosztorys, przedmiar i harmonogram. Przy umowie z konsumentem zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, na przykład w domu klienta, mogą obowiązywać dodatkowe przepisy, w tym prawo odstąpienia od umowy w określonym terminie i obowiązki informacyjne. Dobrze, gdy wykonawca o tym informuje. Rozpoczęcie prac przed upływem tego terminu wymaga zwykle wyraźnego żądania konsumenta.

Umowa chroni obie strony. Inwestor ma podstawę do żądania poprawek i dochodzenia roszczeń, wykonawca do żądania zapłaty i odbioru. Bez umowy spór sprowadza się do słowa przeciw słowu.

Nie podpisuj umowy, której nie rozumiesz, i nie bój się prosić o zmiany. Rzetelny wykonawca jest przyzwyczajony do pytań o gwarancję, zakres i sposób rozliczenia. Unikanie pisemnej umowy powinno zapalić czerwoną lampkę.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Zakres prac, Harmonogram robót, Kara umowna, Protokół odbioru · Wikipedia: Umowa o roboty budowlane

Czym są uprawnienia budowlane?

Uprawnienia budowlane: Uprawnienia budowlane to nadawane przez izbę inżynierów budownictwa lub architektów prawo do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Samodzielne funkcje techniczne to między innymi projektowanie, kierowanie budową, nadzór inwestorski i wykonywanie okresowych kontroli stanu technicznego. Uprawnienia zdobywa się po studiach lub szkole technicznej, odbyciu praktyki i zdaniu egzaminu. Mają różne specjalności i zakresy, a dla dachów najważniejsza jest specjalność konstrukcyjno-budowlana.

Dekarz do wykonywania prac nie potrzebuje uprawnień budowlanych. Potrzebuje ich natomiast osoba, która projektuje nową więźbę, kieruje budową wymagającą kierownika albo podpisuje protokół z obowiązkowej kontroli okresowej. Część firm dekarskich współpracuje z inżynierami właśnie na takie okazje. Warto odróżnić uprawnienia budowlane od kwalifikacji zawodowych dekarza, takich jak świadectwo czeladnicze czy dyplom mistrzowski. Te drugie potwierdzają umiejętności rzemieślnicze, ale nie pozwalają podpisywać projektów ani protokołów kontroli. Z kolei inżynier z uprawnieniami nie musi umieć ułożyć dachówki. Na dachu oba rodzaje wiedzy dobrze się uzupełniają.

Uprawnienia można sprawdzić. Osoba wykonująca samodzielne funkcje powinna być członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, a izby prowadzą listy członków. Przy protokołach i projektach podaje się numer uprawnień, więc łatwo to zweryfikować.

Jeśli ktoś oferuje ekspertyzę konstrukcji dachu lub przegląd z art. 62 Prawa budowlanego, zapytaj o numer uprawnień. Dokument bez podpisu osoby uprawnionej może nie zostać uznany ani przez nadzór budowlany, ani przez ubezpieczyciela.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Kierownik budowy, Okresowa kontrola stanu technicznego, Ekspertyza techniczna · Wikipedia: Uprawnienia budowlane w Polsce

Czym jest urządzenie samohamowne?

Urządzenie samohamowne: Urządzenie samohamowne to zwijany mechanizm z taśmą lub linką, który pozwala swobodnie się poruszać, a przy gwałtownym szarpnięciu blokuje się i zatrzymuje upadek.

Działa podobnie do pasa bezpieczeństwa w samochodzie. Linka wysuwa się i zwija za pracownikiem, utrzymując się w napięciu, a przy szybkim wysuwie mechanizm blokuje się. Dzięki temu droga upadku jest krótka, a dekarz nie potyka się o zwisającą linę.

Urządzenia samohamowne mocuje się zwykle powyżej stanowiska pracy, do punktu kotwiczącego. Na dachach spadzistych są wygodne przy pracach w strefie kalenicy i połaci, ale trzeba uważać na pracę przy krawędzi. Nie każde urządzenie jest dopuszczone do pracy, gdy linka przechodzi przez ostrą krawędź, na przykład okap. Urządzenia różnią się długością linki, materiałem, z którego jest wykonana, i przeznaczeniem. Niektóre mają wbudowany mechanizm ratowniczy, który pozwala opuścić osobę po zatrzymaniu upadku. Wybór zależy od rodzaju dachu, wysokości budynku i sposobu poruszania się po połaci. Dobór sprzętu to zadanie dla osoby, która zna instrukcje i ograniczenia każdego modelu.

Jak każdy sprzęt ochrony przed upadkiem, urządzenie wymaga oględzin przed użyciem i okresowych przeglądów. Po zatrzymaniu upadku zwykle trzeba je odesłać do serwisu lub wycofać, zgodnie z instrukcją producenta.

Dla właściciela domu to szczegół techniczny, ale dobrze wiedzieć, że ekipa ma taki sprzęt. Świadczy o tym, że firma traktuje bezpieczeństwo poważnie, a nie tylko formalnie.

Zobacz też: Szelki bezpieczeństwa, Lina asekuracyjna, Punkt kotwiczący

Czym jest usterka?

Usterka: Usterka to wada wykonanych robót lub materiału, która obniża ich jakość lub funkcję i powinna zostać usunięta przez wykonawcę w ramach odbioru, gwarancji lub rękojmi.

W praktyce budowlanej rozróżnia się usterki drobne, które nie przeszkadzają w użytkowaniu, i wady istotne, które zagrażają funkcji lub bezpieczeństwu. Na dachu drobną usterką może być krzywo założony gąsior czy porysowana obróbka, a wadą istotną przeciek przy kominie lub brak wentylacji pod pokryciem.

Najczęstsze usterki dachowe to nieszczelne obróbki kominów i ścian, źle wykonane kosze, zbyt krótkie zakłady papy, niedokręcone lub przekręcone wkręty w blachodachówce, brak klamer na dachówkach w strefach brzegowych i źle ustawione rynny z odwrotnym spadkiem. Część usterek ujawnia się dopiero przy konkretnej pogodzie: przy ulewie z wiatrem z jednego kierunku, przy roztopach albo przy zalegającym śniegu. Dlatego tak ważne jest zapisanie, w jakich warunkach pojawia się problem. Ta informacja bardzo skraca szukanie przyczyny i pozwala odróżnić wadę wykonania od skutków nietypowej pogody.

Usterki wykryte przy odbiorze wpisuje się do protokołu z terminem ich usunięcia. Usterki ujawnione później zgłasza się pisemnie wykonawcy, wskazując podstawę: gwarancję lub rękojmię. Opis, zdjęcia i data pojawienia się problemu bardzo ułatwiają sprawę.

Nie próbuj naprawiać usterki samodzielnie ani przez inną firmę, zanim nie zgłosisz jej wykonawcy. Możesz w ten sposób stracić uprawnienia z gwarancji. Wyjątkiem jest pilne zabezpieczenie przed zalaniem, które warto udokumentować.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Protokół odbioru, Gwarancja, Rękojmia

Czym jest uszczelniacz dekarski?

Uszczelniacz dekarski: Trwale elastyczna masa, najczęściej na bazie kauczuku, polimerów MS, poliuretanu lub bitumu, służąca do uszczelniania połączeń obróbek, listew i przejść dachowych.

Uszczelniacz dekarski to masa nakładana z kartusza pistoletem, która wypełnia szczeliny i domyka połączenia, na przykład pod listwą przyścienną, przy obróbkach komina, przy przejściach anten czy wokół wkrętów. W odróżnieniu od zwykłego silikonu sanitarnego jest odporny na promieniowanie słoneczne, mróz i wodę, a przy tym dobrze przylega do blachy, papy, betonu i tynku.

Na rynku są uszczelniacze kauczukowe, poliuretanowe, hybrydowe na bazie polimerów MS oraz masy bitumiczne do dachów krytych papą. Wybór zależy od podłoża i od tego, czy połączenie ma być później malowane. Część mas można nakładać na wilgotne podłoże, inne wymagają suchego i zagruntowanego.

Uszczelniacz ma domykać dobrze wykonaną obróbkę, a nie ją zastępować. Najczęstszy błąd na dachach to zaklejenie szczeliny grubą warstwą masy w miejscu, gdzie powinna być blacha z zakładem lub nacięcie w murze. Taka łata działa przez sezon lub dwa, potem masa pęka i odchodzi od podłoża. Masy nie nakłada się też na brud, mech czy luźny tynk.

Spękany, twardy albo odklejony uszczelniacz to znak, że połączenie wymaga odnowienia. Jeśli dach jest co roku dosmarowywany w tych samych miejscach, przyczynę trzeba usunąć inaczej, zwykle przez wymianę obróbki.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Listwa przyścienna, Taśma kominowa, Obróbka blacharska

Czym jest uszczelnianie dachu?

Uszczelnianie dachu: Uszczelnianie dachu to prace przywracające wodoszczelność pokrycia w miejscach przecieków, na połączeniach i przejściach, przy użyciu mas, taśm, membran lub powłok.

Uszczelnianie może dotyczyć jednego miejsca, na przykład przejścia rury wentylacyjnej przez papę, albo całej powierzchni dachu, gdy pokrywa się ją nową powłoką hydroizolacyjną. W praktyce dekarz dobiera metodę do rodzaju pokrycia, stanu podłoża i przyczyny nieszczelności.

Stosuje się masy bitumiczne i polimerowe, taśmy butylowe i bitumiczne z aluminiową okładziną, kołnierze do przejść instalacyjnych, uszczelniacze dekarskie do obróbek, a na dachach płaskich także powłoki płynne, na przykład poliuretanowe czy polimocznikowe. Każdy z tych produktów ma swoje ograniczenia: część nie znosi stałego zalegania wody, część nie jest odporna na promieniowanie słoneczne.

Najczęstszy błąd to uszczelnianie bez znalezienia przyczyny. Smarowanie masą wszystkich podejrzanych miejsc na ślepo rzadko pomaga, a za to utrudnia później porządną naprawę, bo zabrudzone masą powierzchnie trzeba czyścić. Drugi błąd to stosowanie silikonu budowlanego tam, gdzie potrzebny jest materiał dekarski.

Uszczelnienie ma sens, gdy pokrycie jest w dobrym stanie, a problem leży w pojedynczych miejscach. Na starym, zniszczonym dachu daje tylko chwilową ulgę. Przed uszczelnianiem trzeba pamiętać o przygotowaniu podłoża. Większość mas i taśm wymaga suchej, czystej i odtłuszczonej powierzchni, a w chłodne lub wilgotne dni ich przyczepność wyraźnie spada.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Przeciek dachu, Nieszczelna obróbka, Łatanie papy, Naprawa punktowa

Czym są uszkodzenia po gradzie?

Uszkodzenia po gradzie: Uszkodzenia po gradzie to wgniecenia, pęknięcia i przebicia pokrycia dachowego, obróbek, okien dachowych i rynien spowodowane uderzeniami bryłek lodu podczas burzy.

Grad potrafi w kilka minut zniszczyć dach, który służył bez problemu przez lata. Duże bryłki lodu łamią dachówki, wybijają dziury w gontach, wgniatają blachę i rynny, tłuką szyby okien dachowych oraz świetliki z poliwęglanu. Na papie zostawiają drobne wgłębienia, w których posypka jest wybita, a masa bitumiczna odsłonięta.

Część uszkodzeń jest oczywista, ale wiele wychodzi na jaw później. Wgniecenia blachy mogą naruszyć powłokę ochronną i po kilku miesiącach zamienić się w ogniska korozji. Mikropęknięcia dachówek nasiąkają wodą i rozpadają się przy pierwszych mrozach. Gonty z wybitą posypką szybciej starzeją się w słońcu.

Po gradobiciu dobrze jest zrobić zdjęcia dachu, rynien, parapetów, samochodu i gradu na ziemi z datą. Ubezpieczyciele zwykle wymagają szybkiego zgłoszenia szkody i opisu jej zakresu. Protokół z oględzin wykonany przez dekarza bardzo pomaga w rozmowie z likwidatorem.

Wchodzenie na dach tuż po burzy jest niebezpieczne: powierzchnia jest śliska, a pokrycie osłabione. Lepiej obejrzeć dach z ziemi, ze strychu albo zlecić inspekcję dronem. Okna dachowe ze zbitą szybą zabezpiecza się od razu, bo przez dziurę leje się woda bezpośrednio do pokoju. Producenci okien zwykle oferują same szyby zespolone na wymianę, bez potrzeby demontażu całego okna.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Pęknięta dachówka, Szkoda dachowa, Inspekcja dronem, Uszkodzenia po wichurze

Czym są uszkodzenia po wichurze?

Uszkodzenia po wichurze: Uszkodzenia po wichurze to szkody w pokryciu, obróbkach i konstrukcji dachu wywołane silnym wiatrem, takie jak zerwane arkusze, zdmuchnięte dachówki czy połamane elementy.

Wiatr działa na dach nie tylko naporem, ale przede wszystkim ssaniem. Opływając budynek, wytwarza podciśnienie nad połacią, które próbuje unieść pokrycie. Najbardziej narażone są krawędzie: okap, szczyty, kalenica i narożniki. To tam zaczyna się zrywanie blachy, odpadanie gąsiorów i unoszenie papy.

Po wichurze widać zwykle zerwane fragmenty blachy lub papy, pozrywane obróbki wiatrownic, przesunięte i potłuczone dachówki, przewrócone kominy wentylacyjne, uszkodzone rynny. Często dochodzą zniszczenia od drzew i gałęzi spadających na dach. Mniej widoczne bywają rozszczelnione zakłady i poluzowane mocowania, które dadzą o sobie znać dopiero przy następnym deszczu.

Pierwszym krokiem jest bezpieczeństwo: nie wchodzić na uszkodzony dach w czasie wiatru, odgrodzić miejsca, gdzie mogą spadać elementy. Potem zabezpiecza się dach tymczasowo plandeką i robi dokumentację zdjęciową dla ubezpieczyciela. Właściwą naprawę wykonuje się, gdy pogoda się uspokoi.

Wichura często obnaża błędy montażowe. Jeśli wiatr zerwał świeże pokrycie, warto sprawdzić, czy było ono mocowane zgodnie z instrukcją producenta. Po każdej silnej wichurze dobrze jest też obejrzeć poddasze. Wiatr potrafi wtłoczyć wodę pod pokrycie bez widocznych zniszczeń na zewnątrz, a pierwsze ślady pojawiają się wtedy właśnie na membranie i deskach.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Zabezpieczenie plandeką, Pogotowie dekarskie, Szkoda dachowa, Przesunięta dachówka

Czym jest uszkodzona czapa kominowa?

Uszkodzona czapa kominowa: Uszkodzona czapa kominowa to popękana, wykruszona lub odspojona płyta zamykająca górę komina, przez którą woda wnika w mur i spływa do wnętrza budynku.

Czapa kominowa przykrywa wierzch komina i chroni jego mur przed deszczem. Najczęściej jest betonowa, wylewana na miejscu lub prefabrykowana, czasem obłożona blachą. Powinna mieć spadek na zewnątrz i wystawać poza lico komina z kapinosem, czyli wyżłobieniem, które zapobiega spływaniu wody po ścianach.

Z wiekiem czapa pęka od mrozu i od nagrzewania gorącymi spalinami, odspaja się od muru, a jej krawędzie się wykruszają. Woda wnika w szczeliny, przesiąka w cegły i fugi, a zimą rozsadza je od środka. Efektem są zacieki na kominie na poddaszu, wykwity soli, łuszczący się tynk i kruszące się cegły nad dachem.

Drobne rysy można zamknąć odpowiednim materiałem naprawczym, ale przy poważniejszych uszkodzeniach skuwa się starą czapę i wykonuje nową albo montuje czapę prefabrykowaną lub obróbkę z blachy. Przy okazji trzeba sprawdzić górne warstwy cegieł i spoiny.

Prace przy kominie warto uzgodnić z kominiarzem, który oceni drożność przewodów, ewentualne wkłady i wymagane wyloty. Przy kominie nieużywanym czasem rozsądniej jest go rozebrać poniżej pokrycia. Przy okazji naprawy czapy warto pomyśleć o nasadach kominowych lub osłonach przeciwdeszczowych, jeśli kominiarz uzna je za dopuszczalne dla danego przewodu.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Nieszczelność przy kominie, Nieszczelna obróbka, Zacieki

Czym jest uszkodzona membrana dachowa?

Uszkodzona membrana dachowa: Uszkodzona membrana dachowa to rozdarta, przetarta, zestarzała lub źle ułożona folia wstępnego krycia pod pokryciem, która przestaje odprowadzać wodę poza dach.

Membrana leży pod dachówką lub blachą i działa jak druga linia obrony. Przechwytuje wodę, która dostanie się pod pokrycie przez nawiany deszcz, śnieg czy przesuniętą dachówkę, i odprowadza ją do rynny. Dopóki jest cała, pojedyncza usterka pokrycia nie kończy się zaciekiem w domu.

Membrany niszczą się z różnych powodów. Zbyt długo leżały odkryte na słońcu podczas budowy, a promieniowanie UV osłabiło włókninę. Zostały rozdarte przez kuny, przetarte przez wiatr o łaty lub przecięte przy montażu okien i przejść. Bywają też źle ułożone: z odwrotnymi zakładami, bez sklejenia, z przerwą przy kominie albo zakończone nad okapem zamiast w rynnie. W starych dachach zamiast membrany leżą zwykłe folie budowlane, które po latach kruszą się w rękach.

Stan membrany ocenia się od środka, z poddasza, a gdy jest zakryta ociepleniem, przy okazji odkrywki lub częściowego zdjęcia pokrycia. Niewielkie rozdarcia skleja się taśmami systemowymi. Przy rozległych uszkodzeniach jedynym rozwiązaniem jest zdjęcie pokrycia i ułożenie nowej membrany.

Uszkodzona membrana nie zawsze daje przeciek od razu, ale bez niej każda drobna usterka pokrycia staje się problemem. Przy wszelkich pracach na poddaszu, takich jak montaż okien, wentylacji czy anteny, trzeba uważać, żeby nie przeciąć membrany. Każde takie miejsce powinno być od razu porządnie zaklejone systemową taśmą.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Zniszczenia przez kuny, Nawiewanie śniegu, Częściowa wymiana pokrycia

Czym jest uszkodzona podbitka?

Uszkodzona podbitka: Uszkodzona podbitka to zniszczona okładzina spodu okapu dachu, z ubytkami, zawilgoceniem, odbarwieniami lub odpadającymi elementami, przez którą do dachu dostają się woda i zwierzęta.

Podbitka zamyka od dołu wysunięte poza ścianę końce krokwi. Wykonuje się ją z desek, paneli PCV, blachy lub płyt, z otworami lub szczelinami wentylacyjnymi, przez które powietrze wpływa pod pokrycie. Jest jednocześnie elementem estetycznym i technicznym.

Najczęstsze uszkodzenia to zawilgocone i spękane deski, wypaczone panele, odklejająca się farba i przebarwienia. Zazwyczaj wynikają z wody przelewającej się z zatkanej rynny, przecieków przy okapie lub skroplin. Ubytki w podbitce chętnie wykorzystują kuny, ptaki i owady, by dostać się do ocieplenia. Zbyt szczelna podbitka bez otworów blokuje wentylację połaci.

Ciemne zacieki na podbitce to sygnał, by sprawdzić rynny, pas nadrynnowy i membranę przy okapie. Wymiana samej okładziny bez usunięcia przyczyny zawilgocenia przyniesie efekt tylko na chwilę.

Przy wymianie podbitki warto zadbać o siatkę lub kratkę chroniącą przed zwierzętami i odpowiednią powierzchnię otworów wentylacyjnych. Drewniane podbitki wymagają też okresowego malowania, inaczej szybko szarzeją i niszczeją. Podbitka z paneli PCV potrafi się wyginać przy dużych różnicach temperatur, jeśli zamontowano ją bez luzów na pracę materiału. Takie fale nie są groźne, ale pokazują, że montaż był wykonany niestarannie, i warto przy okazji sprawdzić resztę okapu.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Zatkana rynna, Zabezpieczenie przed kunami, Skropliny pod pokryciem

Czym są uszkodzone gąsiory?

Uszkodzone gąsiory: Uszkodzone gąsiory to pęknięte, poluzowane lub odpadające elementy przykrywające kalenicę i grzbiety dachu, przez które woda i wiatr dostają się pod pokrycie.

Gąsiory leżą w najbardziej narażonym miejscu dachu, na samej górze, gdzie wiatr działa najmocniej. Na starszych dachach były osadzane na zaprawie cementowej, która z czasem pęka i wykrusza się. Gąsiory tracą wtedy oparcie, przesuwają się i spadają. Na nowszych dachach montuje się je na sucho, na klamrach do łaty kalenicowej, z taśmą wentylacyjną pod spodem.

Typowe usterki to wykruszona zaprawa, pęknięte gąsiory, brak klamer albo klamry przerdzewiałe, zerwana lub odklejona taśma kalenicowa oraz brak gąsiora początkowego i zamknięcia kalenicy. W miejscach, gdzie gąsiora brakuje, wiatr wtłacza deszcz i śnieg pod pokrycie, a kuny i ptaki mają otwartą drogę na poddasze.

Naprawa starych gąsiorów na zaprawie polega często na rozebraniu kalenicy i ułożeniu jej od nowa na sucho. Uzupełnianie zaprawy w szczelinach działa krótko, bo zaprawa pracuje inaczej niż dachówka i znów pęka. Przy okazji warto sprawdzić łatę kalenicową, która lubi gnić w wilgotnej zaprawie.

Spadający gąsior to realne zagrożenie dla ludzi, więc z taką naprawą nie należy zwlekać. Przy dachach blaszanych odpowiednikiem gąsiorów są gąsiory blaszane, które też potrafią się poluzować. Tam najczęściej winne są wkręty z wyrobionymi podkładkami i zerwana uszczelka pod spodem.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Przesunięta dachówka, Uszkodzenia po wichurze, Zabezpieczenie przed kunami

Do góry

W

Czym jest warstwa separacyjna?

Warstwa separacyjna: Warstwa separacyjna to cienka warstwa, najczęściej z włókniny, folii lub welonu szklanego, oddzielająca od siebie materiały dachu, które nie powinny się stykać lub ze sobą sklejać.

Nie wszystkie materiały dekarskie są ze sobą zgodne. Membrana PVC położona bezpośrednio na papie lub styropianie traci zmiękczacze i z czasem twardnieje. EPDM w kontakcie z niektórymi asfaltami może pęcznieć. Polistyren z kolei rozpuszcza się w rozpuszczalnikach zawartych w części mas i klejów. Warstwa separacyjna zapobiega tym reakcjom.

Druga funkcja to umożliwienie niezależnego ruchu warstw. Jastrych dociskowy na tarasie powinien móc pracować niezależnie od hydroizolacji, inaczej jego skurcz i rozszerzanie rozrywałyby papę. Pod jastrychem kładzie się wtedy folię lub włókninę, która pozwala mu przesuwać się bez szarpania pokrycia.

Jako warstwy separacyjne stosuje się geowłókniny poliestrowe lub polipropylenowe, welon szklany, folie polietylenowe. Wybór zależy od tego, co dokładnie trzeba rozdzielić i czy warstwa ma też chronić przed ogniem lub przebiciem. Instrukcje producentów membran zawsze określają, jaka separacja jest wymagana.

Pominięcie warstwy separacyjnej nie powoduje przecieku od razu. Problemy wychodzą po kilku latach jako twardnienie, kurczenie i pękanie membrany albo spękania jastrychu i hydroizolacji pod nim. Przy remoncie dekarz powinien to uwzględnić w doborze systemu. Zawsze dobrze jest zapytać o nią wprost przy omawianiu oferty.

Usługa: Membrana PVC i TPO na dach · Zobacz też: Geowłóknina, Membrana PVC, Jastrych spadkowy

Czym są warunki techniczne WT 2021?

Warunki techniczne WT 2021: Warunki techniczne WT 2021 to potoczna nazwa obowiązujących od 2021 roku wymagań rozporządzenia o warunkach technicznych budynków, dotyczących między innymi izolacyjności cieplnej przegród.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa wiele rzeczy: od odległości od granic działki po wymagania przeciwpożarowe. W kontekście dachów najważniejsza jest część dotycząca oszczędności energii. Wymagania zaostrzano etapami, a ostatni krok wszedł w życie na początku 2021 roku i stąd skrót WT 2021.

Dla dachów, stropodachów i stropów pod nieogrzewanymi poddaszami określono maksymalną wartość współczynnika przenikania ciepła U. Wynosi ona 0,15 W/(m²K) dla pomieszczeń o typowej temperaturze. W praktyce oznacza to grubą warstwę ocieplenia, często w dwóch warstwach, bo sama wełna między krokwiami rzadko wystarcza.

Przepisy dotyczą przede wszystkim nowych budynków oraz przebudowy i zmiany sposobu użytkowania, na przykład adaptacji strychu na poddasze mieszkalne. Przy zwykłym remoncie, takim jak wymiana pokrycia, nie zawsze trzeba je spełniać, ale warto brać je za punkt odniesienia. Docieplenie przy okazji wymiany dachu kosztuje znacznie mniej niż osobna inwestycja za kilka lat.

Jeśli korzystasz z dotacji na termomodernizację, programy często wymagają określonych parametrów przegród. Przed rozpoczęciem prac sprawdź aktualne warunki programu i poproś wykonawcę o dobór grubości izolacji, który je spełni.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Współczynnik U, Poddasze użytkowe, Ocieplenie podkrokwiowe

Czym jest wdmuchiwanie izolacji?

Wdmuchiwanie izolacji: Wdmuchiwanie izolacji to metoda ocieplania, w której sypki materiał, na przykład granulat wełny lub celulozę, podaje się maszyną przez wąż w ocieplaną przestrzeń.

Maszyna rozluźnia sprasowany materiał i przetłacza go strumieniem powietrza. Wykonawca może rozdmuchiwać izolację luzem na stropie nad strychem albo wdmuchiwać ją pod ciśnieniem do zamkniętych komór, na przykład między krokwie zakryte z jednej strony membraną, a z drugiej paroizolacją lub płytą.

Ta metoda jest szybka i pozwala ocieplić miejsca, do których trudno dotrzeć z matami: niskie strychy, przestrzenie nad sufitami podwieszanymi, stropy drewniane w starych domach. Materiał dokładnie otula belki, przewody i nierówności, więc nie powstają szczeliny typowe dla źle dociętej wełny.

Jakość zależy od dwóch rzeczy: odpowiedniej gęstości i równej grubości. Na stropie wykonawca powinien ustawić znaczniki wysokości, a w komorach kontrolować ilość materiału. Trzeba też zabezpieczyć okapowe wloty powietrza, żeby nie zostały zasypane, i zostawić dojście do kominów oraz włazu.

Wdmuchiwanie nie nadaje się do miejsc, gdzie dach przecieka lub izolacja jest mokra. Najpierw naprawa pokrycia, potem ocieplenie. Przed usługą dobrze jest też uszczelnić przejścia przez strop, bo luźny materiał chętnie przesypuje się przez każdą szczelinę. Dobrze też uzgodnić z wykonawcą, w jaki sposób zostanie skontrolowana grubość i czy otrzymasz informację o ilości zużytego materiału.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Izolacja celulozowa, Docieplenie stropu, Osiadanie izolacji, Gęstość izolacji

Czym jest wełna mineralna?

Wełna mineralna: Wełna mineralna to włóknisty materiał izolacyjny wytwarzany ze stopionego szkła lub skał, najczęściej stosowany do ocieplania poddaszy, stropów i dachów skośnych.

To najpopularniejsza izolacja poddaszy w Polsce. Występuje w rolkach, matach i płytach o różnej sztywności. Ma dobrą izolacyjność cieplną, jest niepalna, dobrze tłumi hałas i przepuszcza parę wodną. Dzięki elastyczności łatwo ją docinać i dopasowywać do nierównego rozstawu krokwi.

Dzieli się na dwie główne grupy: wełnę szklaną i wełnę skalną. Szklana jest lżejsza i bardziej sprężysta, sprawdza się między krokwiami. Skalna jest cięższa i sztywniejsza, ma wyższą odporność na wysoką temperaturę i lepiej sprawdza się w płytach na dachach płaskich czy przy kominach.

Wełna ma jedną poważną słabość: nie lubi wody. Mokra traci dużą część właściwości izolacyjnych, opada i długo schnie. Dlatego zawsze potrzebuje sprawnej paroizolacji od strony pomieszczeń i membrany od zewnątrz. Montuje się ją na wcisk, bez szczelin, ale też bez nadmiernego ściskania, bo zgnieciona izoluje gorzej.

Podczas pracy z wełną trzeba chronić skórę, oczy i drogi oddechowe. Przy przeglądzie starego poddasza patrz, czy wełna nie osiadła, nie ma szczelin przy krokwiach, śladów gryzoni lub kun i zacieków. Takie objawy oznaczają, że izolację trzeba uzupełnić lub wymienić. Przy wymianie warto od razu sprawdzić paroizolację i membranę, bo nowa wełna w starym, wadliwym układzie warstw szybko podzieli los poprzedniej.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Wełna szklana, Wełna skalna, Ocieplenie międzykrokwiowe, Paroizolacja · Wikipedia: Wełna mineralna

Czym jest wełna skalna?

Wełna skalna: Wełna skalna to odmiana wełny mineralnej wytwarzana ze stopionych skał, głównie bazaltu i gabra, cięższa i sztywniejsza od szklanej oraz bardzo odporna na ogień.

Jej włókna są krótsze i grubsze niż w wełnie szklanej. Dzięki temu materiał jest bardziej zwarty i łatwiej z niego zrobić twarde płyty. Wełna skalna wytrzymuje bardzo wysokie temperatury, nie topi się w pożarze i spowalnia rozprzestrzenianie ognia. Dobrze też tłumi dźwięki, co docenia się na poddaszu podczas deszczu na blachodachówce.

Spotyka się ją w kilku formach. Miękkie maty i płyty służą do ocieplania poddaszy i stropów. Twarde płyty o dużej wytrzymałości na ściskanie układa się na dachach płaskich pod papę lub membranę. Granulat skalny wdmuchuje się w trudno dostępne przestrzenie stropów.

Na dachu płaskim wełna skalna ma tę zaletę, że jest niepalna, co ułatwia spełnienie wymagań przeciwpożarowych i pozwala bezpiecznie zgrzewać papę. Przy kominach i przewodach dymowych jest pierwszym wyborem do wypełnienia przestrzeni wokół komina.

Wadą jest większa waga i nieco wyższa cena niż w przypadku szklanej. Tak jak każda wełna, źle znosi zawilgocenie, więc na dachu płaskim podstawą staje się szczelność hydroizolacji. Mokra płyta pod papą długo nie wyschnie i może się rozwarstwiać. Przy dachu płaskim dobrze więc wcześniej zaplanować spadki, wpusty i obróbki attyk, żeby woda nie miała okazji stać nad płytami.

Usługa: Ocieplenie dachu płaskiego i stropodachu · Zobacz też: Wełna mineralna, Wełna szklana, Euroklasa reakcji na ogień · Wikipedia: Wełna mineralna

Czym jest wełna szklana?

Wełna szklana: Wełna szklana to odmiana wełny mineralnej produkowana głównie ze stopionego piasku kwarcowego i stłuczki szklanej, lekka, sprężysta i łatwa w montażu między krokwiami.

Ma postać długich, cienkich włókien splątanych w miękkie maty. Dzięki temu dobrze się rozpręża, wypełnia przestrzeń między krokwiami i trzyma się bez dodatkowych mocowań, jeśli jest docięta z niewielkim naddatkiem. Rolki są mocno sprasowane, więc łatwo je przenieść na poddasze nawet wąskimi schodami.

Dobre wełny szklane mają lambdę w okolicach dolnej granicy przedziału typowego dla wełen. Na rynku są wersje z dodatkiem spoiw organicznych, które dają bardziej brązowy kolor i mniej pylą. Część producentów oferuje maty z nacięciami ułatwiającymi docinanie na szerokość.

Wełna szklana świetnie sprawdza się w ociepleniu międzykrokwiowym i podkrokwiowym oraz w ociepleniu stropu od strony strychu. Gorzej tam, gdzie izolacja ma przenosić obciążenia, na przykład pod chodniki na stropie. Ma też niższą odporność na wysoką temperaturę niż wełna skalna, co ma znaczenie przy kominach.

Przy montażu trzeba zadbać o szczelność styków. Mata docięta za wąsko zostawia szczelinę wzdłuż krokwi, a taka szczelina to mostek termiczny i droga dla pary. Jeśli po kilku latach poddasze robi się chłodniejsze, warto sprawdzić, czy wełna nie osiadła lub nie odkleiła się od krokwi.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Wełna mineralna, Wełna skalna, Ocieplenie międzykrokwiowe · Wikipedia: Wełna szklana

Czym jest wentylacja dachu?

Wentylacja dachu: Wentylacja dachu to zaplanowany przepływ powietrza przez przestrzenie pod pokryciem lub nad stropem, który usuwa wilgoć z konstrukcji i ogranicza przegrzewanie się dachu.

Każdy dach skośny z pokryciem z dachówki, blachy czy gontu powinien oddychać. Wentylacja zapewnia, że para wodna, która dotarła do zimnej strony ocieplenia, nie zostaje tam na zawsze. Chroni drewno przed pleśnią i grzybem, a izolację przed zawilgoceniem. Pomaga też latem, bo część nagrzanego powietrza ucieka spod pokrycia.

Na system składają się wloty przy okapie, kanały wzdłuż połaci tworzone przez kontrłaty, wyloty przy kalenicy lub wywietrzniki połaciowe. W dachu nad nieużytkowym strychem wentylowana jest cała przestrzeń strychu, przez otwory w szczytach, okapach i kalenicy. Ilość wlotów i wylotów powinna być zrównoważona.

Wentylacji dachu nie należy mylić z wentylacją pomieszczeń. Poddasze mieszkalne potrzebuje własnej wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej, niezależnej od dachu. Wyprowadzenie wywiewu z łazienki pod membranę zamiast ponad dach to błąd, który widuję zaskakująco często i który szybko niszczy więźbę.

Jeśli zimą widzisz szron na spodzie pokrycia, mokre łaty, ciemne smugi na deskach strychu albo wodę kapiącą bez deszczu, wentylacja prawdopodobnie nie działa. Przegląd dachu pozwala znaleźć zablokowane wloty i zaplanować dodatkowe wywietrzniki. Poprawa wentylacji często wymaga niewielkiej ingerencji w pokrycie, więc zwykle kosztuje mniej niż naprawa skutków wilgoci w więźbie.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Szczelina wentylacyjna, Wywietrznik dachowy, Wentylacja kalenicy, Wlot okapowy

Czym jest wentylacja kalenicy?

Wentylacja kalenicy: Wentylacja kalenicy to wylot powietrza w najwyższym punkcie dachu, wykonany zwykle za pomocą taśmy kalenicowej z paroprzepuszczalnymi bokami, przez który ucieka wilgoć spod pokrycia.

Ciepłe, wilgotne powietrze unosi się do góry i musi gdzieś opuścić dach. Najprościej, jeśli wychodzi przez kalenicę, na całej jej długości. Dawniej gąsiory kładziono na zaprawę, co zamykało wylot. Dziś stosuje się suchy montaż: na łacie kalenicowej układa się taśmę z perforowanymi bokami, a na niej gąsiory mocowane klamrami.

Taśma kalenicowa ma środkowy pas, który przykrywa szczelinę, i boczne skrzydła z siatką lub materiałem przepuszczającym powietrze. Brzegi z klejem butylowym lub ołowianym przylegają do dachówek. Dzięki temu deszcz i śnieg nie dostają się pod gąsiory, a powietrze swobodnie wylatuje.

Membrana przy kalenicy powinna mieć zostawioną szczelinę albo być ułożona zgodnie z instrukcją producenta, tak żeby nie zamykać drogi powietrza. Przy blachodachówce stosuje się uszczelki profilowane z otworami lub kształtki wentylacyjne.

Zaprawa pod gąsiorami w starych dachach z czasem pęka i się kruszy, wpuszczając wodę. Przy remoncie warto ją usunąć i przejść na suchą kalenicę wentylowaną. Poprawia to wentylację i zmniejsza ryzyko przecieków przy grzbiecie. Przy okazji dobrze sprawdzić mocowania gąsiorów, bo silny wiatr potrafi je podnieść, jeśli klamry są skorodowane lub ich brakuje.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Wentylacja dachu, Wywietrznik dachowy, Szczelina wentylacyjna

Czym jest wiatroizolacja?

Wiatroizolacja: Wiatroizolacja to warstwa chroniąca ocieplenie przed przewiewaniem przez ruch powietrza zewnętrznego, która jednocześnie przepuszcza parę wodną wydostającą się z przegrody.

Wełna mineralna jest porowata. Jeśli powietrze z zewnątrz swobodnie przez nią przepływa, wywiewa ciepło i obniża skuteczność izolacji, nawet gdy grubość jest wystarczająca. Wiatroizolacja zamyka izolację od zimnej strony i zatrzymuje ten przepływ. Na dachach skośnych tę funkcję pełni zazwyczaj membrana dachowa, która jest jednocześnie wiatro- i wodoszczelna.

Oddzielne wiatroizolacje spotyka się w stropach nad nieogrzewanym strychem, przy ociepleniu ścianek kolankowych od strony pustki, w okapach i przy ociepleniu szczytów. Stosuje się folie paroprzepuszczalne, płyty z włókna drzewnego albo wełnę z welonem szklanym na powierzchni.

Najczęstsze miejsce, gdzie brakuje wiatroizolacji, to okolica okapu. Powietrze wpadające przez kratki wentylacyjne jest potrzebne nad membraną, ale nie powinno trafiać bezpośrednio w wełnę przy murłacie. Gdy tam hula wiatr, na suficie przy ścianie zewnętrznej pojawia się chłodny pas i wilgoć.

Pamiętaj, że wiatroizolacja nie może być paroszczelna. Gdy ktoś od zewnątrz użyje zwykłej folii budowlanej, para z wnętrza nie wydostanie się i skropli pod nią. Zawsze sprawdzaj, czy materiał jest przeznaczony do tej funkcji. W razie wątpliwości lepiej zapytać dekarza, zanim materiał trafi na dach, bo późniejsza wymiana oznacza rozbieranie kilku warstw jednocześnie.

Usługa: Ocieplenie poddasza wełną · Zobacz też: Membrana dachowa, Szczelność powietrzna, Wełna mineralna

Czym jest wiatrownica?

Wiatrownica: Deska lub obróbka blacharska zamykająca krawędź szczytową dachu, osłaniająca łaty i pokrycie przed wiatrem i deszczem.

Wiatrownica to element, który widać patrząc na szczyt domu: pas biegnący ukośnie wzdłuż krawędzi dachu od okapu aż do kalenicy. Dawniej była to zwykle drewniana deska przybita do końców łat, czasem ozdobnie profilowana. Dziś najczęściej stosuje się wiatrownice z blachy powlekanej w kolorze pokrycia albo systemowe elementy dostarczane przez producentów dachówek i blachodachówek.

Jej zadania są proste, ale ważne. Zakrywa końce łat i kontrłat, chroni je przed deszczem, zamyka przestrzeń pod pokryciem przed wiatrem i ptakami, a przy okazji ładnie wykańcza dach. Wiatrownica blaszana powinna zachodzić na pokrycie od góry, a od boku schodzić na tyle nisko, by przykryć deskę czołową lub krawędź ocieplenia.

Przy montażu dobrze jest zadbać o odpowiednie zakłady i mocowanie. Wiatrownice przykręca się do łat lub deski szczytowej, a blaszane łączy na zakład skierowany w dół, by woda nie wpływała pod spód. Przy dachówce można zamiast wiatrownicy użyć dachówek krawędziowych.

Drewniane wiatrownice wymagają regularnego malowania, bo inaczej gniją. Blaszane potrafią się odginać po silnych wiatrach. Odstający pas blachy na szczycie albo pęknięta, ciemna deska to sygnał, że element trzeba naprawić lub wymienić, zanim woda zniszczy łaty.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Krawędź szczytowa, Szczyt, Ściana szczytowa, Okap · Wikipedia: Wiatrownica (budownictwo)

Czym jest wiązar prefabrykowany?

Wiązar prefabrykowany: Gotowy, fabrycznie wykonany element dachu w formie kratownicy z drewna łączonego płytkami kolczastymi, montowany na budowie w całości.

Wiązary prefabrykowane powstają w zakładzie według projektu przygotowanego dla konkretnego budynku. Drewno jest suszone, strugane, często impregnowane, a elementy łączy się prasą za pomocą stalowych płytek kolczastych. Na budowę przyjeżdżają gotowe trójkątne kratownice, które dźwigiem ustawia się na murłatach w odstępach zwykle mniejszych niż w tradycyjnej więźbie.

Wiązary pozwalają pokonać duże rozpiętości bez słupów i płatwi, a montaż trwa krótko. Są typowe dla domów parterowych z nieużytkowym poddaszem, hal, budynków gospodarczych. Istnieją też wiązary z miejscem na poddasze użytkowe, ale wtedy przestrzeń jest bardziej ograniczona przez krzyżulce.

Najważniejsza zasada: wiązarów nie wolno przecinać, skracać ani usuwać krzyżulców bez zgody projektanta. Każdy pręt kratownicy ma swoje zadanie, a nawet jeden przecięty element może osłabić cały wiązar. Równie ważne są stężenia przewidziane w projekcie, bez nich wiązary mogą się przewracać pod wiatrem.

Przy montażu okien dachowych czy wyłazów w dachu z wiązarów trzeba trzymać się rozstawu lub zamówić wiązary specjalne. Przeróbki po fakcie są trudne i kosztowne. Przy przeglądzie dachu z wiązarów dobrze jest sprawdzić, czy nikt nie ustawił na pasach dolnych ciężkich rzeczy, na przykład zapasów materiałów budowlanych. Wiązary nie są projektowane jako podłoga magazynowa i mogą się pod takim ciężarem uginać.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Płytka kolczasta, Stężenia więźby, Więźba dachowa

Czym jest wieniec?

Wieniec: Żelbetowa belka biegnąca po obwodzie ścian na wysokości stropu lub ścianki kolankowej, która spina mury i stanowi oparcie dla murłaty.

Wieniec to pas betonu zbrojonego wylany na szczycie ścian. Łączy ściany w jedną całość, rozkłada obciążenia z dachu i stropu oraz przeciwdziała rozchodzeniu się murów. W domach z poddaszem użytkowym wieniec wykonuje się zwykle na stropie oraz drugi na ściance kolankowej, pod murłatą.

Do wieńca w trakcie betonowania osadza się pręty gwintowane lub kotwy, którymi później przykręca się murłatę. Ich rozstaw i średnica wynikają z projektu. Zdarza się, że wykonawca zapomni o kotwach, wtedy murłatę mocuje się kotwami wklejanymi lub mechanicznymi wierconymi w gotowym betonie.

Kłopoty z wieńcem objawiają się najczęściej pęknięciami ścian pod dachem, odspajaniem tynku w linii wieńca i mostkiem termicznym. Wieniec słabo ocieplony od zewnątrz jest zimnym pasem, na którym od środka pojawia się wilgoć i pleśń. W starszych domach wieńca bywa brak albo jest niedostatecznie zbrojony.

Przy wymianie więźby lub nadbudowie warto sprawdzić stan wieńca i zakotwień. Jeśli zamierzasz zmieniać pokrycie na znacznie cięższe, konstruktor oceni, czy wieniec i ściany to udźwigną. Przy docieplaniu ścian dobrze jest zadbać o ciągłość izolacji na wysokości wieńca. Chodzi o to, żeby ocieplenie ściany łączyło się z ociepleniem dachu bez szczeliny, przez którą ucieka ciepło i skrapla się para.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Murłata, Kotwa murłaty, Ścianka kolankowa · Wikipedia: Wieniec (budownictwo)

Czym jest więźba dachowa?

Więźba dachowa: Drewniana lub rzadziej stalowa konstrukcja nośna dachu, która przenosi ciężar pokrycia, śniegu i parcie wiatru na ściany i strop budynku.

Więźba to szkielet dachu. Składa się z krokwi, płatwi, murłat, jętek, słupów, mieczy i innych elementów połączonych tak, żeby całość pracowała jak jeden ustrój. To ona decyduje o kształcie dachu, o tym, ile miejsca zostanie na poddaszu i jakie pokrycie da się na niej położyć.

W domach jednorodzinnych najczęściej spotyka się więźbę krokwiową, jętkową albo płatwiowo-kleszczową. W nowszych budynkach, zwłaszcza o prostych bryłach i dużych rozpiętościach, coraz częściej stosuje się wiązary prefabrykowane łączone płytkami kolczastymi. Klasyczną więźbę wykonuje cieśla na budowie, z tarcicy przyciętej na wymiar, prefabrykaty przyjeżdżają gotowe z zakładu.

Dobrze wykonana i suchą utrzymywana więźba wytrzyma dziesiątki lat. Kłopoty zaczynają się zwykle od wilgoci: nieszczelne pokrycie, brak wentylacji, skraplanie pary wodnej pod folią. Drewno zaczyna wtedy sinieć, gnić, pojawiają się grzyby i owady. Drugim źródłem problemów są samowolne przeróbki, na przykład wycięcie jętki czy miecza przy adaptacji poddasza.

Dekarza warto wezwać, gdy dach widocznie się ugina, na krokwiach widać zacieki, pleśń lub mączkę drzewną, a także przed każdą wymianą pokrycia. Zdjęcie starego pokrycia to najlepszy moment, żeby obejrzeć więźbę z bliska i wymienić lub wzmocnić osłabione elementy.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Krokiew, Płatew, Więźba krokwiowa, Wiązar prefabrykowany · Wikipedia: Więźba dachowa

Czym jest więźba jętkowa?

Więźba jętkowa: Odmiana więźby krokwiowej, w której pary krokwi są dodatkowo spięte poziomymi jętkami, co pozwala na większą rozpiętość dachu.

Więźba jętkowa to jeden z najpopularniejszych układów w polskich domach jednorodzinnych z poddaszem użytkowym. Jętka spina krokwie mniej więcej w górnej części ich długości, zmniejsza ich ugięcie i pozwala na zastosowanie mniejszych przekrojów. Pod jętkami powstaje dość przestronne poddasze, a sama jętka często niesie sufit.

Wyróżnia się więźbę jętkową bez podparcia i z podparciem. W tej drugiej jętki opierają się na płatwiach, a płatwie na słupkach, co pozwala zwiększyć rozpiętość dachu. Jętki łączy się z krokwiami na wrąb, nakładkę lub śrubami, przy czym połączenie musi przenieść rozciąganie, nie tylko ściskanie.

W więźbie jętkowej szczególnie ważne są dolne oparcia krokwi na murłatach i ich zakotwienie, bo to tam przenosi się rozpór. Częstym błędem jest obniżanie lub wycinanie jętek przy wykańczaniu poddasza, a także łączenie ich zbyt małą liczbą gwoździ. Skutkiem bywa rozsuwanie się dachu i pękanie tynków przy ściankach kolankowych.

Przy wymianie pokrycia na więźbie jętkowej warto obejrzeć połączenia jętek z krokwiami i w razie potrzeby dołożyć śruby lub nakładki. Przy ocieplaniu poddasza z więźbą jętkową trzeba też pamiętać o ociepleniu nad jętkami, w trójkącie pod kalenicą. To miejsce często bywa pomijane, a przez nie ucieka sporo ciepła.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Jętka, Więźba krokwiowa, Ścianka kolankowa · Wikipedia: Wiązar jętkowy

Czym jest więźba krokwiowa?

Więźba krokwiowa: Najprostszy układ więźby, w którym pary krokwi opierają się na murłatach i łączą w kalenicy, bez płatwi i słupów pośrednich.

W więźbie krokwiowej każda para krokwi tworzy trójkąt z dolnym ściągiem, którym jest strop lub belka stropowa. Nie ma tu płatwi ani słupów, więc poddasze pozostaje wolne od przeszkód. To rozwiązanie spotykane w małych domach, dobudówkach, garażach i budynkach o niewielkiej szerokości.

Więźba krokwiowa sprawdza się przy krótkich rozpiętościach i stromych dachach. Przy większych szerokościach krokwie musiałyby mieć bardzo duży przekrój, dlatego wtedy dodaje się jętki albo przechodzi na więźbę płatwiową. Krokwie łączy się w kalenicy na zwidłowanie, nakładkę lub za pomocą łączników stalowych.

Słabym punktem jest rozpór, czyli siła, z jaką krokwie spychają murłaty na zewnątrz. Jeśli dolne końce nie są dobrze zakotwione albo strop nie pracuje jako ściąg, ściany zaczynają się odchylać, a kalenica obniża. W starych budynkach widać to po charakterystycznym siodle w linii dachu.

Przy przebudowie dachu krokwiowego, zwłaszcza przy zmianie pokrycia na cięższe, trzeba sprawdzić, czy krokwie wytrzymają dodatkowy ciężar. Czasem konieczne jest dołożenie jętek lub wzmocnienie krokwi. Więźba krokwiowa ma tę zaletę, że jest prosta w wykonaniu i łatwa do przeglądu. Mniej elementów oznacza mniej połączeń, które mogą się poluzować, ale każdy z nich musi być wykonany bardzo starannie.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Więźba jętkowa, Rozpór dachu, Krokiew · Wikipedia: Wiązar krokwiowy

Czym jest więźba płatwiowo-kleszczowa?

Więźba płatwiowo-kleszczowa: Układ więźby, w którym krokwie opierają się na płatwiach podpartych słupami, a całość usztywniają kleszcze i miecze.

To konstrukcja stosowana przy szerszych budynkach i dachach o mniejszym nachyleniu. Krokwie mają podparcie nie tylko na murłatach, ale też na płatwiach pośrednich lub kalenicowej. Płatwie leżą na słupach, słupy stoją na podwalinach lub stropie, a kleszcze i miecze tworzą z nich sztywne ramy rozstawione wzdłuż dachu.

Zaletą tego układu jest możliwość pokonania dużej szerokości przy niewielkich przekrojach krokwi i łatwe kształtowanie dachów wielospadowych. Wadą są słupy, miecze i kleszcze, które dzielą przestrzeń poddasza. Przy projektowaniu pokoi trzeba je uwzględnić od początku, wpisując słupy w ścianki działowe.

W starszych domach właśnie ta więźba najczęściej padała ofiarą samowolnych przeróbek. Wycięty słup, usunięty miecz, przecięte kleszcze pod schody. Każda taka zmiana przenosi obciążenia tam, gdzie nikt ich nie przewidział. Do tego dochodzą typowe problemy z wilgocią, owadami i gniciem przy murłatach.

Jeśli kupujesz dom z adaptowanym poddaszem, zajrzyj w miejsca, gdzie spodziewasz się słupów. Brak słupa przy płatwi to sygnał, że ktoś coś zmienił i trzeba sprawdzić, czy zrobił to z głową. Przy remoncie takiego dachu warto też sprawdzić stan wszystkich śrub w kleszczach i połączeniach słupów. Po latach drewno wysycha i kurczy się, a połączenia, które kiedyś były ciasne, wymagają dokręcenia.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Płatew, Kleszcze, Słup, Miecz · Wikipedia: Wiązar płatwiowo-kleszczowy

Czym jest wilgotność drewna?

Wilgotność drewna: Ilość wody zawartej w drewnie, wyrażana w procentach w stosunku do masy drewna suchego, która wpływa na jego wymiary, wytrzymałość i podatność na grzyby.

Drewno jest higroskopijne, czyli chłonie i oddaje wilgoć z otoczenia. Świeża tarcica może mieć wilgotność kilkudziesięciu procent, a drewno w ogrzewanym, suchym budynku stabilizuje się na poziomie kilkunastu procent. Dla drewna konstrukcyjnego wbudowywanego w dach przyjmuje się, że nie powinno przekraczać około dwudziestu procent, a drewno suszone komorowo zwykle ma wyraźnie mniej.

Wilgotność mierzy się wilgotnościomierzem z elektrodami wbijanymi w drewno. Warto sprawdzić kilka sztuk i kilka miejsc na każdej, bo wilgoć w środku belki bywa większa niż przy powierzchni. Drewno wilgotne jest cięższe, mniej wytrzymałe, gorzej przyjmuje impregnat i po wbudowaniu będzie się kurczyć.

Za wysoka wilgotność drewna w dachu to zaproszenie dla grzybów. Gdy drewno długotrwale przekracza około dwudziestu procent wilgotności, zaczyna się rozwój pleśni, sinizny i grzybów rozkładających. Przyczyną bywa wbudowanie mokrego drewna, przeciek, brak wentylacji pod pokryciem lub skraplanie się pary wodnej przy złej paroizolacji.

Zapach stęchlizny na poddaszu, ciemne plamy na krokwiach, biały nalot w narożnikach to powody, żeby zmierzyć wilgotność więźby i ustalić, skąd pochodzi woda. Pomiar warto powtórzyć po usunięciu przyczyny zawilgocenia, żeby upewnić się, że drewno schnie, zanim zamknie się je ociepleniem i płytami.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Drewno suszone komorowo, Grzyby domowe, Sinizna drewna

Czym jest wilgotność względna?

Wilgotność względna: Wilgotność względna to stosunek ilości pary wodnej zawartej w powietrzu do największej ilości, jaką to powietrze może pomieścić w danej temperaturze, podawany w procentach.

Sto procent oznacza powietrze nasycone, w którym para zaczyna się skraplać. Trzydzieści procent to powietrze suche. W mieszkaniu za komfortowy uznaje się zwykle przedział mniej więcej od czterdziestu do sześćdziesięciu procent. Wyższa wilgotność sprzyja pleśni i roztoczom, niższa przesusza śluzówki i drewniane elementy wykończenia.

Dla dachu ten parametr jest ważny, bo od niego zależy, ile pary wodnej próbuje przeniknąć z pokoju w stronę ocieplenia i w jakiej temperaturze zacznie się ona skraplać. Pomieszczenie z wilgotnością około sześćdziesięciu procent ma znacznie wyższy punkt rosy niż suche wnętrze. Na zimnych fragmentach skosu szybciej pojawi się wtedy rosa.

Na poddaszu wilgotność rośnie przez łazienki bez wywiewu, suszenie prania, dużą liczbę roślin i nowe tynki czy wylewki, które oddają wodę przez pierwszy rok, a nawet dłużej. Szczelne okna dachowe bez nawiewników dokładają swoje.

Tani higrometr postawiony na kilka tygodni na poddaszu mówi bardzo dużo. Jeśli zimą stale pokazuje wysokie wartości, a na szybach rano są krople, zanim zaczniesz rozbierać skosy, popraw wentylację. Gdy wilgotność jest w normie, a problem i tak występuje, szukaj winy w samym dachu.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Punkt rosy, Kondensacja powierzchniowa, Pleśń na poddaszu · Wikipedia: Wilgotność względna

Czym są wkręty ciesielskie?

Wkręty ciesielskie: Długie, hartowane wkręty do drewna o specjalnym gwincie i łbie, które wkręca się bez nawiercania i które zastępują śruby oraz gwoździe w połączeniach więźby.

Wkręty ciesielskie wyglądają jak bardzo duże wkręty do drewna. Mają ostry grot, gwint dostosowany do wkręcania w drewno konstrukcyjne i łeb talerzykowy lub stożkowy, który dociska łączone elementy. Wkręca się je wkrętarką o dużym momencie, zwykle bez wstępnego nawiercania.

Stosuje się je do mocowania krokwi do murłat i płatwi, łączenia jętek z krokwiami, przykręcania nakładek wzmacniających, a także do montażu ocieplenia nadkrokwiowego, gdzie przez grubą warstwę izolacji trzeba przytwierdzić kontrłaty do krokwi. Istnieją wersje z gwintem na całej długości, które dobrze przenoszą siły osiowe, i z gwintem częściowym, które dociągają elementy.

Wkręty ciesielskie mają określoną nośność tylko przy zachowaniu minimalnych odległości od krawędzi i od siebie oraz przy odpowiednim kącie wkręcania. Wkręt wbity za blisko krawędzi rozłupuje drewno, a za krótki nie sięga w drugi element wystarczająco głęboko. Zamienianie ich tanimi wkrętami do płyt jest proszeniem się o kłopoty.

Przy naprawach więźby wkręty ciesielskie są bardzo wygodne, bo pozwalają wzmocnić połączenia od strony poddasza, bez rozbierania pokrycia. Wkrętów nie warto kupować bez sprawdzenia, czy producent podaje ich nośność i zasady stosowania. Bez takich danych nie wiadomo, czy połączenie przeniesie wymagane siły.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Łączniki ciesielskie stalowe, Nakładka ciesielska, Wzmocnienie więźby

Czym jest wkręt farmerski?

Wkręt farmerski: Wkręt farmerski to samowiercący lub samogwintujący wkręt z sześciokątnym łbem i podkładką z gumy EPDM, którym przykręca się blachę dachową do łat lub konstrukcji.

Podkładka z gumy, dociśnięta łbem do blachy, uszczelnia otwór przed wodą. Wkręty występują w wersjach do drewna i do stali, w różnych długościach i z łbem malowanym na kolor pokrycia. Do blachodachówek i trapezów mocuje się je zwykle w miejscach wskazanych przez producenta, w określonej liczbie na metr kwadratowy.

Prawidłowe dokręcenie to podstawa. Zbyt słabo dokręcony wkręt nie dociska uszczelki i przepuszcza wodę, a za mocno dokręcony rozgniata gumę i odkształca blachę wokół otworu, co również prowadzi do przecieków. Wkręt powinien wchodzić prostopadle do powierzchni, a nie pod kątem.

Z czasem guma się starzeje, twardnieje i pęka, a drewniane łaty pracują i wkręty potrafią się poluzować. Na starszych dachach z blachy przecieki punktowe bardzo często wynikają właśnie z nieszczelnych wkrętów. Przy przeglądzie można je dokręcić albo wymienić na nowe, nieco grubsze, zanim woda zacznie niszczyć łaty i ocieplenie.

Przy wymianie starych wkrętów nie należy wkręcać nowych w te same, wyrobione otwory w drewnie, bo nie będą trzymać. Stosuje się wkręty o większej średnicy lub mocuje obok, a stary otwór uszczelnia. Dokręcanie wkrętów wykonuje się wkrętarką z ustawionym sprzęgłem, a nie na wyczucie.

Usługa: Uszczelnianie dachu · Zobacz też: Blachodachówka, Blacha trapezowa

Czym jest wlot okapowy?

Wlot okapowy: Wlot okapowy to otwór lub szczelina w strefie okapu, przez którą powietrze z zewnątrz wpada pod pokrycie i zasila wentylację dachu.

Wentylacja dachu zaczyna się na dole. Jeśli powietrze nie ma którędy wejść, wywietrzniki przy kalenicy nic nie dadzą. Wlot to najczęściej szczelina między ostatnią łatą a pasem nadrynnowym, zabezpieczona grzebieniem okapowym lub kratką, albo perforowana podbitka, przez którą powietrze trafia w przestrzeń nad membraną.

Przy dachach z deskowaną podbitką stosuje się otwory z kratkami lub listwy wentylacyjne. Przy podbitce z paneli PVC lub blachy wybiera się elementy perforowane. W każdym przypadku przekrój wlotu powinien odpowiadać przekrojowi szczeliny pod pokryciem i być chroniony siatką przed owadami i ptakami.

Najczęstszy błąd przy wykańczaniu domu to zamknięcie wlotu. Ktoś szczelnie zabudowuje podbitkę, ocieplacz wciska wełnę aż pod pokrycie, a styropian ze ściany dochodzi do krokwi. W efekcie dach nie wentyluje się mimo poprawnie wykonanej górnej części.

Objawem zablokowanego wlotu jest wilgoć i szron w dolnej części połaci, zacieki przy murłacie i zawilgocona wełna nad ścianą zewnętrzną. Przy przeglądzie warto zajrzeć pod podbitkę i sprawdzić, czy powietrze ma swobodną drogę. Często wystarczy wyciąć fragment wełny, odsłonić szczelinę i zamontować perforowaną podbitkę, żeby przywrócić dopływ powietrza.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Grzebień okapowy, Szczelina wentylacyjna, Wentylacja dachu

Czym jest wole oko?

Wole oko: Niewielka lukarna o łukowym, falistym kształcie, w której pokrycie płynnie przechodzi z połaci nad okno, bez ostrych krawędzi i koszy.

Wole oko to lukarna bez bocznych ścianek. Połać nad oknem unosi się łagodną falą, a pokrycie układa się płynnie w kształt łuku. Okno ma zwykle kształt półkola lub spłaszczonego łuku. To rozwiązanie znane z tradycyjnych dachów krytych strzechą, gontem i dachówką karpiówką, dziś stosowane głównie dla efektu wizualnego i doświetlenia strychu lub poddasza.

Wykonanie wolego oka wymaga sporej wprawy. Konstrukcja z wygiętych żeberek lub łat musi utworzyć płynną krzywiznę, a pokrycie musi się do niej dopasować. Najlepiej nadają się drobne elementy: karpiówka, łupek, gont drewniany lub bitumiczny i blacha miedziana lub cynkowo tytanowa formowana ręcznie. Duże dachówki i blachodachówka nie są w stanie ułożyć się w taki kształt.

Brak koszy to zaleta, bo woda rozpływa się po łuku na boki, ale każdy rząd pokrycia musi być indywidualnie dopasowany. Okno w wolim oku ma nietypowy kształt i wymaga dopasowanej obróbki, często wykonywanej na miejscu.

Usterki to zwykle przecieki przy oknie, pęknięte lub przesunięte dachówki na łuku i zawilgocone deskowanie. Naprawę wolego oka trzeba zlecić ekipie, która takie elementy już wykonywała, bo każdy błąd psuje płynność linii.

Usługa: Krycie dachu dachówką · Zobacz też: Lukarna, Wystawka dachowa, Doświetlenie poddasza, Dach łukowy · Wikipedia: Wole oko

Czym jest wpust dachowy?

Wpust dachowy: Wpust dachowy to element odwodnienia wbudowany w połać dachu płaskiego, który odbiera wodę opadową i odprowadza ją pionem kanalizacyjnym wewnątrz budynku.

Wpust składa się z korpusu z kołnierzem, do którego przyłącza się hydroizolację, oraz kosza lub kratki zatrzymującej liście i śmieci. Wpusty produkuje się z tworzyw sztucznych, żeliwa lub stali nierdzewnej, w wersji jednoczęściowej lub z nadstawką, która pozwala połączyć zarówno paroizolację, jak i główną hydroizolację. Wpusty do dachów odwróconych i zielonych mają dodatkowe nadstawki dopasowane do grubości warstw.

Wpust montuje się zawsze w najniższym punkcie połaci, a spadki kształtuje się tak, by woda do niego spływała. Kołnierz musi być starannie połączony z pokryciem: papa zgrzana na kołnierz, membrana zgrzana lub sklejona zgodnie z instrukcją. W zimie wpusty w nieogrzewanych miejscach mogą zamarzać, dlatego stosuje się wersje z grzałkami.

Najczęstsza usterka to zatkanie liśćmi, mchem, posypką spłukaną z papy. Woda nie ma ujścia, stoi na dachu i podnosi się powyżej wywinięć. Drugi problem to nieszczelne połączenie kołnierza z pokryciem, przez które woda przecieka obok rury.

Właściciel powinien czyścić kosze wpustów przynajmniej jesienią i wiosną. Jeśli woda wokół wpustu stoi także po wyczyszczeniu albo wpust znajduje się wyżej niż otaczająca papa, potrzebna jest interwencja dekarza.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Przelew awaryjny, Odwodnienie podciśnieniowe, Rzygacz, Spadek dachu płaskiego

Czym jest wrąb?

Wrąb: Wycięcie w elemencie drewnianym, w które wchodzi drugi element, najczęściej spotykane jako nacięcie krokwi dopasowane do murłaty lub płatwi.

Wrąb to najpopularniejsze złącze w więźbach dachowych. Gdy krokiew opiera się na murłacie, wycina się w niej trójkątne lub schodkowe nacięcie, które obejmuje krawędź murłaty. Dzięki temu krokiew nie zsuwa się po murłacie, a nacisk rozkłada się na większą powierzchnię. Podobnie łączy się krokwie z płatwiami.

Głębokość wrębu jest ograniczona, bo zbyt duże nacięcie osłabia krokiew w miejscu, gdzie pracuje ona mocno. Przyjmuje się, że wrąb nie powinien zabierać znacznej części wysokości krokwi, a konkretną wartość określa projekt lub dobra praktyka ciesielska. Wrąb zawsze uzupełnia się łącznikiem: gwoździem, wkrętem ciesielskim, kątownikiem albo kotwą krokwiową.

Najczęstsze błędy to wręby za głębokie, wycięte krzywo, z luzem, który powoduje, że krokiew opiera się tylko krawędzią. Zdarzają się też wręby wycięte w miejscu sęka, co prowadzi do pęknięć. Przy murłatach wrąb bywa miejscem, gdzie gromadzi się woda, i tam drewno gnije najszybciej.

Przy przeglądzie więźby warto spojrzeć na wręby przy murłatach. Pęknięcie biegnące od wrębu wzdłuż krokwi to sygnał do wzmocnienia. Przy wymianie krokwi wrąb trzeba wyciąć od nowa, dokładnie pod istniejącą murłatę. Nowa krokiew wycięta według starego szablonu nie zawsze pasuje, bo murłaty z czasem się odkształcają.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Złącza ciesielskie, Murłata, Krokiew · Wikipedia: Wrąb

Czym są wsporniki tarasowe?

Wsporniki tarasowe: Wsporniki tarasowe to regulowane podstawki, zwykle z tworzywa, na których układa się płyty lub legary tarasu, tworząc nawierzchnię uniesioną ponad hydroizolacją.

Wspornik ma szeroką stopę opartą na podłożu, gwintowany trzpień do regulacji wysokości i głowicę z dystansami, które ustalają szerokość szczeliny między płytami. Jeden wspornik podtrzymuje narożniki czterech sąsiednich płyt. Niektóre modele mają głowice samopoziomujące, które kompensują spadek podłoża, dzięki czemu nawierzchnia może być pozioma, choć hydroizolacja pod nią ma spadek.

Taras na wspornikach nazywa się często wentylowanym. Woda opadowa przelatuje przez szczeliny między płytami i spływa po hydroizolacji do wpustów lub rynny. Płyty nie są przyklejone, więc nie pękają od ruchów termicznych podłoża, a nawierzchnia nie zbiera wody, która mogłaby zamarzać. W razie przecieku wystarczy podnieść kilka płyt, by dostać się do pokrycia.

Stosuje się płyty gresowe o odpowiedniej grubości, betonowe lub kamienne, a także deski na legarach. Pod stopami wsporników, zwłaszcza na membranach i papie, układa się podkładki ochronne lub pasy membrany, żeby nie przecinały pokrycia.

Na co uważać? Wsporniki muszą stać na równym, nośnym podłożu, a ich rozstaw odpowiadać wielkości płyt i obciążeniu. Przy krawędziach tarasu stosuje się listwy maskujące. Z czasem pod płytami gromadzą się liście, więc raz na jakiś czas warto podnieść kilka z nich i posprzątać.

Usługa: Hydroizolacja tarasu i balkonu · Zobacz też: Taras na stropodachu, Dach odwrócony, Geowłóknina

Czym jest wspólnota mieszkaniowa?

Wspólnota mieszkaniowa: Wspólnota mieszkaniowa to ogół właścicieli lokali w budynku, którzy wspólnie zarządzają nieruchomością wspólną, w tym dachem, i podejmują decyzje o jego remontach.

Dach w budynku wielorodzinnym jest częścią nieruchomości wspólnej. Decyzja o jego remoncie lub wymianie, jeśli wykracza poza zwykły zarząd, wymaga zwykle uchwały właścicieli lokali. Remont finansuje się najczęściej z funduszu remontowego, a przy dużych pracach także z kredytu.

Zarząd lub zarządca odpowiada za przeglądy techniczne, w tym okresowe kontrole dachu, i za realizację zaleceń. Przy wyborze wykonawcy wspólnoty często porównują kilka ofert, a duże prace prowadzą z inspektorem nadzoru. W małych wspólnotach zarząd sprawują sami właściciele, w dużych często zarządca zawodowy. W obu przypadkach przy remoncie dachu przygotowuje się zakres prac, porównuje oferty i przedstawia je właścicielom. Głosowanie nad uchwałą może odbyć się na zebraniu lub w trybie indywidualnego zbierania głosów.

Przy budynkach z poddaszami użytkowymi pojawia się kłopot, kto odpowiada za przeciek do mieszkania na ostatniej kondygnacji. Pokrycie i konstrukcja dachu to zwykle część wspólna, ale szczegóły mogą zależeć od dokumentów wspólnoty i przebiegu granic lokali.

Mieszkańcy ostatnich pięter powinni zgłaszać przecieki zarządcy na piśmie, ze zdjęciami. Szybka naprawa usterki jest zawsze tańsza niż remont zalanych sufitów u kilku sąsiadów.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Okresowa kontrola stanu technicznego, Książka obiektu budowlanego, Inspektor nadzoru inwestorskiego · Wikipedia: Wspólnota mieszkaniowa

Czym jest współczynnik lambda?

Współczynnik lambda: Współczynnik lambda, czyli współczynnik przewodzenia ciepła, opisuje, jak dobrze dany materiał przewodzi ciepło; im niższa wartość, tym lepszy z niego izolator.

Lambdę podaje się w watach na metr i kelwin. To cecha samego materiału, niezależna od grubości. Dla typowych wełen mineralnych mieści się mniej więcej w przedziale od 0,032 do 0,045, dla styropianu podobnie, a dla płyt PIR i pianki zamkniętokomórkowej jest niższa, w okolicach 0,022 do 0,028. Pianka otwartokomórkowa wypada bliżej wełny.

Różnice wyglądają na niewielkie, ale przy dachu mają znaczenie. Materiał o niższej lambdzie pozwala uzyskać ten sam efekt cieńszą warstwą. To ważne tam, gdzie brakuje miejsca, na przykład przy niskich krokwiach lub w ociepleniu nakrokwiowym, gdzie każdy centymetr podnosi pokrycie.

Przy porównywaniu ofert patrz na lambdę deklarowaną w karcie wyrobu, a nie na hasła reklamowe. Pamiętaj też, że lambda podana przez producenta dotyczy materiału suchego i ułożonego prawidłowo. Mokra wełna albo zgnieciona izolacja z dziurami nie osiągnie tych wartości.

Sama lambda nie mówi wszystkiego. Dla poddasza liczą się też odporność ogniowa, paroprzepuszczalność, akustyka i to, jak materiał zachowuje się latem. Wybór izolacji to zawsze kompromis, który warto omówić z wykonawcą przed zamówieniem materiału. Przy wełnach różnica między najtańszą a najlepszą odmianą potrafi oznaczać kilka centymetrów grubości przy tym samym efekcie, co na niskich krokwiach ma realne znaczenie.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Współczynnik U, Opór cieplny R, Wełna mineralna, Płyta PIR · Wikipedia: Przewodność cieplna

Czym jest współczynnik U?

Współczynnik U: Współczynnik U, czyli współczynnik przenikania ciepła, określa, ile ciepła ucieka przez metr kwadratowy całej przegrody przy różnicy temperatur jednego stopnia.

W odróżnieniu od lambdy, która opisuje materiał, współczynnik U opisuje gotową przegrodę: dach, strop czy ścianę z wszystkimi warstwami. Jednostką są waty na metr kwadratowy i kelwin. Im niższa wartość, tym mniej ciepła ucieka i tym cieplejszy dom.

Na U wpływa grubość i rodzaj ocieplenia, ale też udział krokwi, łączników i mostków termicznych. Dach z grubą wełną wciśniętą tylko między krokwie może mieć gorsze U, niż wynikałoby z samej grubości izolacji, bo drewno przewodzi ciepło znacznie lepiej. Dlatego projektanci często dodają warstwę pod krokwiami albo nad nimi.

Przepisy techniczne określają maksymalne wartości U dla dachów i stropów pod nieogrzewanym poddaszem w nowych i przebudowywanych budynkach. Obecnie dla dachów jest to 0,15 W/(m²K). W praktyce oznacza to warstwę wełny lub równoważnej izolacji o grubości rzędu kilkudziesięciu centymetrów.

Przy remoncie starego dachu nie zawsze da się osiągnąć wymagane wartości bez dużej przebudowy. Warto wtedy policzyć warianty: dołożenie warstwy podkrokwiowej, docieplenie nakrokwiowe przy wymianie pokrycia lub ocieplenie stropu zamiast skosów. Dekarz z doświadczeniem podpowie, co ma sens przy danej konstrukcji. Same obliczenia nie zastąpią porządnego montażu, bo szczeliny i mokra izolacja potrafią podnieść rzeczywistą wartość U wyraźnie ponad tę z projektu.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Współczynnik lambda, Opór cieplny R, Warunki techniczne WT 2021, Mostek termiczny · Wikipedia: Współczynnik przenikania ciepła

Czym jest wycena prac dekarskich?

Wycena prac dekarskich: Wycena prac dekarskich to określenie przez wykonawcę zakresu, sposobu i kosztu naprawy lub budowy dachu na podstawie oględzin, pomiarów i rozmowy z inwestorem.

Rzetelna wycena wymaga obejrzenia dachu. Przez telefon można podać co najwyżej orientacyjny przedział, bo koszt zależy od wielu rzeczy, których nie widać na zdjęciu z ulicy: stanu więźby i łat, liczby kominów i okien, długości koszy, rodzaju obróbek, dostępu do budynku i tego, czy trzeba stawiać rusztowanie.

Dobra wycena opisuje zakres prac krok po kroku, materiały z nazwą producenta lub przynajmniej klasą produktu, sposób wykonania obróbek, kwestie wywozu odpadów, termin, warunki płatności i gwarancję. Pozycje typu dach komplet bez rozbicia utrudniają porównanie ofert i rodzą spory, gdy w trakcie wyjdzie coś nieprzewidzianego.

Przy porównywaniu kilku ofert trzeba patrzeć nie tylko na sumę na dole. Jedna firma może liczyć nowe obróbki i membranę, druga zakłada, że stare zostaną. Jedna wycenia z wywozem odpadów, druga bez. Różnica w cenie często wynika z różnicy w zakresie, a nie z uczciwości wykonawcy.

Przy naprawach starych dachów wykonawca często zaznacza prace dodatkowe, na przykład wymianę spróchniałych krokwi, które da się ocenić dopiero po zdjęciu pokrycia. To normalne, pod warunkiem że sposób ich rozliczenia jest ustalony z góry. Przy dachach płaskich i garażach wycena zależy mocno od stanu podłoża pod starym pokryciem, dlatego rzetelny wykonawca często prosi o zgodę na niewielką odkrywkę jeszcze przed złożeniem oferty.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Oględziny dachu, Obmiar dachu, Gwarancja na prace dekarskie

Czym jest wycena za metr kwadratowy?

Wycena za metr kwadratowy: Wycena za metr kwadratowy to sposób określania ceny prac dachowych przez pomnożenie stawki jednostkowej przez powierzchnię połaci dachu.

To najpopularniejszy sposób, w jaki klienci pytają o cenę dachu, i wygodny punkt odniesienia. Trzeba jednak wiedzieć, co dokładnie obejmuje stawka. Może dotyczyć samej robocizny krycia, robocizny z membraną i łatami albo kompletu z materiałem. Obróbki, rynny, okna dachowe i rozbiórka bywają liczone osobno.

Stawka za metr nie jest jednakowa dla każdego dachu. Prosty dwuspadowy dach z dużymi połaciami jest tańszy w przeliczeniu na metr niż dach wielospadowy z lukarnami, koszami i kominami. Duże nachylenie, wysokość budynku, utrudniony dojazd i konieczność rusztowań też podnoszą koszt. Zdarza się też, że firmy liczą osobno za metr kwadratowy demontażu, osobno za metr kwadratowy nowego pokrycia i osobno za membranę z łatami. Wtedy stawka podana w rozmowie przez telefon dotyczy tylko jednego z tych elementów. Dlatego przy porównaniu ofert zawsze zestawiaj kwoty końcowe dla tego samego zakresu, a nie same stawki.

Dlatego dwie oferty z tą samą stawką mogą dać bardzo różne kwoty końcowe. Porównując, poproś o rozbicie na pozycje: powierzchnia pokrycia, metry obróbek i rynien, liczba okien, demontaż, utylizacja.

Ostrożnie z ofertami opartymi wyłącznie na stawce podanej przez telefon, bez oględzin. Rzetelna wycena wymaga zmierzenia dachu i obejrzenia szczegółów.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Powierzchnia dachu, Kosztorys, Robocizna, Zakres prac

Czym jest wykusz?

Wykusz: Wysunięta przed lico ściany część budynku, zwykle przeszklona, obejmująca jedną lub kilka kondygnacji, przykryta własnym daszkiem lub wpięta w dach główny.

Wykusz powiększa pomieszczenie i wpuszcza do niego więcej światła z kilku stron. Ma kształt prostokątny, trapezowy, wielokątny albo półokrągły. Czasem jest wsparty na ziemi i ma własny fundament, czasem wisi nad parterem, podparty wspornikami lub płytą. W domach jednorodzinnych wykusze spotyka się w salonach, jadalniach i klatkach schodowych.

Dla dekarza ważne jest, jak wykusz zakończono od góry. Jeśli kończy się poniżej okapu, ma własny daszek, często jednospadowy, wielospadowy lub stożkowy, który trzeba połączyć ze ścianą domu obróbką przyścienną. Jeśli przebija się przez okap i wchodzi w dach główny, powstają kosze, narożniki i krótkie kalenice, podobnie jak przy lukarnie lub facjacie.

Daszki wykuszy wielokątnych mają dużo krótkich narożników i małych połaci, więc przy kryciu powstaje sporo dociętych elementów. Często kryje się je blachą na rąbek, miedzią lub blachą cynkowo tytanową, które łatwiej dopasować do złożonego kształtu niż dachówkę.

Typowe usterki to przecieki na styku daszku ze ścianą, nieszczelne narożniki i zawilgocone nadproża okien wykuszu. Plamy na suficie przy wykuszu zwykle wskazują na obróbkę przyścienną. Daszki wykuszy są nisko, więc ich przegląd zwykle nie wymaga dużego rusztowania i można go zrobić przy okazji mycia okien.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Ryzalit, Facjata, Dach wielospadowy, Dach przybudówki · Wikipedia: Wykusz

Czym są wykwity na dachówce?

Wykwity na dachówce: Wykwity na dachówce to białe lub jasnoszare naloty soli mineralnych, które wydostają się na powierzchnię razem z odparowującą wodą, najczęściej na nowej dachówce cementowej.

Wykwity wapienne powstają, gdy woda rozpuszcza w materiale związki wapnia i wynosi je na powierzchnię. Po odparowaniu zostaje biały osad, często w postaci plam lub smug. Zjawisko dotyczy głównie dachówek cementowych w pierwszych sezonach po montażu, ale zdarza się też na ceramice i na zaprawach w kalenicy czy kominach.

W większości przypadków wykwity mają charakter estetyczny i nie wpływają na szczelność ani wytrzymałość dachówki. Na dachówce cementowej zwykle zanikają same w ciągu kilku sezonów, wypłukiwane przez deszcz. Producenci często wprost piszą, że nie jest to wada podlegająca reklamacji, dlatego warto przeczytać warunki gwarancji.

Zdarzają się jednak naloty innego pochodzenia: rozległe smugi pod kominem mogą świadczyć o wilgoci w murze, a zielony nalot to glony, nie sole. Jeżeli wykwity utrzymują się latami albo towarzyszy im łuszczenie powierzchni, warto pokazać dach dekarzowi. Do usuwania osadów stosuje się środki przeznaczone do dachówek, a nie przypadkowe kwasy.

Przy montażu można ograniczyć ryzyko wykwitów, unikając zaprawy tam, gdzie da się zastosować systemy suche, i dbając o dobrą wentylację pod pokryciem. Im szybciej dachówka schnie po deszczu, tym mniej soli wynosi na powierzchnię. Mycie dachu w okresie zaraz po montażu nie ma większego sensu.

Usługa: Mycie i czyszczenie dachu · Zobacz też: Dachówka cementowa, Angoba, Mrozoodporność dachówki

Czym jest wyłaz dachowy?

Wyłaz dachowy: Wyłaz dachowy to ocieplona klapa w dachu, zwykle płaskim, umożliwiająca wyjście na dach w celu przeglądu, czyszczenia wpustów lub serwisu urządzeń.

Wyłazy montuje się w budynkach, gdzie na dach nie prowadzą zwykłe drzwi. Najczęściej mają postać ramy z ocieploną klapą otwieraną do góry, a pod nią składane schody strychowe lub drabinę. W blokach i budynkach usługowych są często zamykane na klucz, a na domach jednorodzinnych pozwalają łatwo wejść na dach bez drabiny ustawianej z zewnątrz.

Wyłaz musi być osadzony na cokole wystającym ponad pokrycie, a hydroizolacja wywinięta na niego i szczelnie połączona z ramą. Pokrywa powinna mieć uszczelki i dobre ocieplenie, bo jest to miejsce, przez które łatwo ucieka ciepło. W nowszych modelach stosuje się siłowniki ułatwiające otwieranie i blokady chroniące przed zatrzaśnięciem przez wiatr.

Typowe problemy to przecieki przy cokole, sparciałe uszczelki, skorodowane okucia i zawiasy oraz skraplanie się pary wodnej pod pokrywą. Zawilgocone drewniane cokoły w starszych wyłazach gniją, co osłabia mocowanie całej klapy.

Wygodny wyłaz zachęca do regularnych przeglądów, a to przekłada się na dłuższą żywotność dachu. Wymianę wyłazu najlepiej połączyć z remontem pokrycia, żeby obróbki zostały wykonane w jednym systemie. Przy wyborze modelu warto zwrócić uwagę na wymiary otworu, tak aby dało się bezpiecznie wejść z narzędziami.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Świetlik dachowy, Wywinięcie hydroizolacji, Przepust dachowy

Czym jest wymian?

Wymian: Krótka belka wstawiana poziomo między krokwie, która przejmuje obciążenie przeciętej krokwi wokół otworu na okno dachowe, komin lub wyłaz.

Gdy w połaci trzeba zrobić otwór szerszy niż odstęp między krokwiami, którąś krokiew się przecina. Żeby dach nie stracił nośności, nad i pod otworem montuje się wymiany, czyli poprzeczne belki opierające się na sąsiednich, nieprzeciętych krokwiach. Przecięta krokiew zostaje zawieszona na wymianach, a ciężar przechodzi na krokwie boczne.

Wymiany wykonuje się z drewna o przekroju nie mniejszym niż krokwie, a sąsiednie krokwie często się wzmacnia, bo dostają dodatkowy ciężar. Połączenia robi się na wrąb albo za pomocą stalowych wieszaków belek i wkrętów. Wymiany stosuje się też przy kominach, gdzie wymagany jest odstęp drewna od przewodu dymowego.

Najczęstszy błąd to wycięcie fragmentu krokwi pod okno dachowe bez wykonania wymianów. Krokiew wisi wtedy na łatach, a połać nad oknem zaczyna się uginać. Okno pracuje, uszczelki przestają przylegać i pojawiają się przecieki, które ktoś potem próbuje leczyć silikonem.

Przed montażem okna dachowego lub wyłazu dobrze jest sprawdzić rozstaw krokwi i dobrać rozmiar okna tak, by zmieściło się między nimi. Jeśli to niemożliwe, wymiany są obowiązkowe, a robota powinna trafić do ekipy, która je wykona porządnie.

Usługa: Montaż i wymiana okien dachowych · Zobacz też: Krokiew, Rozstaw krokwi, Lukarna · Wikipedia: Wymian

Czym jest wymiana łat i kontrłat?

Wymiana łat i kontrłat: Wymiana łat i kontrłat to zastąpienie zniszczonych listew drewnianych, na których leży pokrycie dachowe, nowymi elementami, zwykle połączone z wymianą membrany.

Łaty to poziome listwy, do których mocuje się dachówkę lub blachodachówkę. Kontrłaty biegną wzdłuż krokwi, nad membraną, i tworzą szczelinę wentylacyjną pod pokryciem. Oba elementy pracują w trudnych warunkach: wilgoć, zmiany temperatury i obciążenie śniegiem. Na starych dachach często w ogóle nie ma kontrłat, a łaty leżą bezpośrednio na krokwiach.

Wymiana jest potrzebna, gdy łaty gniją, pękają, uginają się pod pokryciem lub mają złe rozstawy, przez co dachówki nie trzymają się poprawnie. Robi się ją przy przekładaniu dachówki, wymianie pokrycia i dociepleniu dachu od góry.

Nowe łaty i kontrłaty powinny być z suchego, zaimpregnowanego drewna, o przekroju dobranym do rozstawu krokwi i ciężaru pokrycia. Rozstaw łat wynika z instrukcji producenta dachówki i długości połaci, dlatego ustala się go po pomiarach, a nie na oko. Wysokość kontrłat decyduje o wielkości szczeliny wentylacyjnej.

Zostawienie starych łat pod nowym pokryciem to oszczędność pozorna. Po kilku latach trzeba będzie zdjąć nowe pokrycie, żeby wymienić to, co zostało pod spodem. Przy wymianie łacenia warto też ocenić krokwie. Ich powierzchnia jest wtedy odsłonięta od góry, więc łatwo zauważyć pęknięcia, ślady owadów i butwienia, które przy zamkniętym dachu pozostałyby niewidoczne.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Przekładanie dachówki, Butwienie drewna, Uszkodzona membrana dachowa

Czym jest wymiana pokrycia dachowego?

Wymiana pokrycia: Wymiana pokrycia dachowego to zdjęcie starego pokrycia wraz z warstwami podkładowymi i ułożenie nowego, zwykle połączone z naprawą łacenia, membrany i obróbek.

Do wymiany dochodzi, gdy naprawy przestają się opłacać: dachówka pęka masowo, blacha rdzewieje na wylot, papa jest spękana na całej powierzchni albo dach jest kryty eternitem. Bywa też decyzją estetyczną lub związaną z ociepleniem poddasza, kiedy stare warstwy i tak trzeba zdjąć.

Typowy zakres obejmuje demontaż pokrycia, obróbek i często rynien, ocenę stanu więźby, wymianę lub wzmocnienie uszkodzonych krokwi, ułożenie nowej membrany lub deskowania z papą podkładową, nowe łaty i kontrłaty, pokrycie, obróbki przy kominach i ścianach, gąsiory, akcesoria wentylacyjne i komunikacyjne oraz zwykle nowe rynny. Przy okazji warto wymienić okna dachowe i zaplanować ocieplenie.

Przed wymianą trzeba sprawdzić, czy nowe pokrycie nie jest dużo cięższe od starego. Zamiana lekkiej blachy na ciężką dachówkę ceramiczną może wymagać sprawdzenia więźby przez konstruktora. Kwestie formalne, czyli czy wystarczy zgłoszenie, czy potrzebne jest pozwolenie, zależą od zakresu prac i obiektu, więc warto je wyjaśnić w starostwie lub urzędzie przed rozpoczęciem.

Na czas wymiany dom musi być zabezpieczony przed deszczem, dlatego prace prowadzi się etapami i każdego dnia zamyka odkrytą część. Wymianę najlepiej planować na okres stabilnej pogody, od wiosny do jesieni. Dobrze jest też zamówić materiał z wyprzedzeniem, bo w sezonie terminy dostaw niektórych pokryć potrafią się wydłużać.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Częściowa wymiana pokrycia, Demontaż azbestu, Wymiana łat i kontrłat, Rusztowanie

Czym jest wymiana więźby?

Wymiana więźby: Rozebranie istniejącej konstrukcji dachu i wykonanie nowej więźby, zwykle razem z nowym pokryciem, gdy stara nie nadaje się do naprawy.

Wymiana więźby to jedna z największych prac dachowych. Zdejmuje się pokrycie, rozbiera starą konstrukcję, sprawdza i w razie potrzeby naprawia wieniec oraz murłaty, a następnie stawia nową więźbę, kładzie membranę, łaty i pokrycie. Często przy tej okazji zmienia się kształt dachu, podnosi ściankę kolankową lub przygotowuje poddasze do zamieszkania.

Do wymiany dochodzi, gdy drewno jest w dużej części zniszczone przez grzyby lub owady, konstrukcja jest za słaba na planowane obciążenia albo właściciel chce zmienić geometrię dachu. Zmiana kształtu dachu, jego wysokości lub kąta nachylenia wymaga zwykle formalności budowlanych, a nowa więźba powinna mieć projekt.

Wymianę więźby trzeba dobrze zaplanować w czasie, bo dom na kilka dni lub tygodni pozostaje bez pełnego dachu. Ekipa powinna mieć plan zabezpieczenia budynku przed deszczem i pracować etapami. Typowe błędy to pośpiech, mokre drewno, pominięcie izolacji pod murłatą i zostawianie starych, porażonych elementów, które przenoszą grzyby na nowe drewno.

Przed decyzją o wymianie dobrze jest zlecić ocenę stanu więźby. Czasem wystarczy wzmocnienie, a czasem połowiczna naprawa tylko przesunie wydatek o kilka lat. Stare drewno z rozbiórki, szczególnie porażone przez owady lub grzyby, nie powinno trafiać z powrotem do budynku ani na opał w domu, tylko zostać zutylizowane.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Wzmocnienie więźby, Projekt więźby, Więźba dachowa

Czym jest wynagrodzenie kosztorysowe?

Wynagrodzenie kosztorysowe: Wynagrodzenie kosztorysowe to wynagrodzenie ustalone na podstawie cen jednostkowych i ilości faktycznie wykonanych robót, rozliczanych według obmiaru.

W tym modelu strony nie umawiają się na stałą kwotę, tylko na zasady jej wyliczenia. Kosztorys ofertowy daje szacunek, a ostateczna kwota wynika z kosztorysu powykonawczego. Jeśli wykonano więcej, inwestor płaci więcej, jeśli mniej, płaci mniej.

Przy remontach dachów to często najuczciwszy sposób rozliczenia. Wymiana pokrycia na starym domu może ujawnić zniszczone łaty, zbutwiałe krokwie czy nieszczelne kominy, czego nie da się przewidzieć bez rozbiórki. Ceny jednostkowe za takie prace ustala się z góry, a ilość wychodzi w praniu. Ceny jednostkowe ustala się dla każdej pozycji kosztorysu, a ich poziom nie powinien się zmieniać w trakcie robót, chyba że umowa przewiduje waloryzację, na przykład przy znacznym wzroście cen materiałów. Przy dłuższych inwestycjach strony coraz częściej wpisują do umowy zasady takiej waloryzacji, żeby uniknąć sporów.

Wadą jest mniejsza przewidywalność dla inwestora. Dlatego warto zawrzeć w umowie obowiązek informowania o przekroczeniu kosztorysu o określony procent lub kwotę i wymagać zgody przed dalszymi pracami. Kodeks cywilny zawiera zresztą przepisy dotyczące istotnego przekroczenia kosztorysu.

Rozliczenie kosztorysowe wymaga rzetelnego obmiaru i dokumentacji. Zdjęcia, notatki i odbiory częściowe zabezpieczają obie strony.

Zobacz też: Wynagrodzenie ryczałtowe, Kosztorys powykonawczy, Obmiar

Czym jest wynagrodzenie ryczałtowe?

Wynagrodzenie ryczałtowe: Wynagrodzenie ryczałtowe to z góry ustalona, stała kwota za wykonanie określonego zakresu prac, niezależna od faktycznie poniesionych nakładów.

Przy ryczałcie inwestor wie od początku, ile zapłaci za opisany zakres. Wykonawca bierze na siebie ryzyko, że zużyje więcej materiału lub czasu, niż zakładał. Przepisy Kodeksu cywilnego co do zasady nie pozwalają żądać podwyższenia ryczałtu tylko dlatego, że praca okazała się bardziej pracochłonna, choć w wyjątkowych sytuacjach sąd może je zmienić.

Ryczałt dobrze sprawdza się przy nowych dachach i prostych wymianach pokrycia, gdzie zakres da się precyzyjnie opisać. Przy remontach starych dachów jest trudniejszy, bo nikt nie wie, co kryje się pod pokryciem. Dla inwestora ryczałt jest wygodny przy kredycie lub dofinansowaniu, gdzie kwota musi być znana z góry. Dla wykonawcy oznacza konieczność bardzo dokładnej wyceny przed podpisaniem umowy, dlatego przy ryczałcie oględziny są szczególnie dokładne, a wycena może być nieco wyższa niż szacunek kosztorysowy, bo zawiera zapas na ryzyko.

Najważniejsze jest dokładne opisanie zakresu. Ryczałt obejmuje tylko to, co jest w umowie. Jeśli nie ma tam wymiany łat, obróbek komina czy wywozu odpadów, wykonawca może je rozliczyć jako roboty dodatkowe.

Częstym rozwiązaniem jest model mieszany: ryczałt za podstawowy zakres i ceny jednostkowe dla prac, które mogą się ujawnić po odkryciu dachu. Daje to inwestorowi przewidywalność, a wykonawcy uczciwe rozliczenie niespodzianek.

Zobacz też: Wynagrodzenie kosztorysowe, Roboty dodatkowe, Umowa o roboty budowlane

Czym jest wysięg krokwi?

Wysięg krokwi: Część krokwi wysunięta poza lico ściany zewnętrznej, która tworzy okap dachu i chroni elewację przed deszczem.

Krokwie zwykle nie kończą się na murłacie, lecz wystają poza ścianę. Ten fragment tworzy okap, na którym mocuje się deskę czołową, rynny, a od spodu podbitkę. Długość wysięgu wynika z projektu i ma znaczenie zarówno dla wyglądu domu, jak i dla ochrony ścian przed zachlapaniem.

Przy krótkich krokwiach lub przebudowach stosuje się przedłużki, czyli dodatkowe kawałki drewna przykręcone z boku krokwi. Końce krokwi przycina się w jednej linii, pionowo lub poziomo, zależnie od sposobu wykończenia okapu. Ponieważ wysięg znajduje się na zewnątrz, drewno powinno być starannie zaimpregnowane, a czoła krokwi zabezpieczone.

Okap to miejsce, w którym drewno ma najtrudniej. Wystawione na wiatr i wilgoć, zasłonięte podbitką, często przy nieszczelnych rynnach. Typowe usterki to gnijące końcówki krokwi, odpadająca deska czołowa, zawilgocenie przez cofającą się wodę z rynny albo spływ z nieprawidłowo wyprowadzonej membrany. Zdarzają się też kuny, które wchodzą pod dach właśnie od okapu.

Jeśli podbitka się odkształca, deska czołowa odchodzi albo rynna się przechyla, warto sprawdzić końce krokwi. Przedłużenie lub wymiana zgniłych końcówek jest możliwa bez rozbierania całego dachu. Przy dużych wysięgach krokwie bywają osłabione wcięciami pod rynny lub podbitkę, dlatego przy remoncie warto sprawdzić, czy ktoś nie przesadził z ich podcinaniem.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Krokiew, Murłata, Krokiew szczytowa

Czym jest wysięg okapu?

Wysięg okapu: Odległość, na jaką dach wystaje poza zewnętrzne lico ściany budynku, mierzona w poziomie od ściany do krawędzi okapu.

Wysięg okapu decyduje o tym, jak dobrze dach chroni ściany przed deszczem. W domach jednorodzinnych spotyka się najczęściej wartości od kilkudziesięciu centymetrów do około metra. Nowoczesne domy bywają projektowane z bardzo krótkim okapem albo zupełnie bez niego, co daje ostrą sylwetkę, ale wymaga lepszej ochrony elewacji. Tradycyjne domy i budynki w stylu dworkowym mają zwykle okapy szersze.

Szerszy okap lepiej osłania okna i ściany, latem zacienia pomieszczenia, a pod nim można spokojnie przejść suchą stopą w deszczu. Ma też wady: zabiera światło, a im dłuższy, tym bardziej jest narażony na podrywanie przez wiatr od spodu. Bardzo długie okapy wymagają wzmocnienia, na przykład dłuższych krokwi lub wsporników.

Przy remoncie dachu wysięg okapu często się zmienia. Docieplenie ścian grubą warstwą styropianu czy wełny zmniejsza go, bo ściana przesuwa się na zewnątrz. Czasem trzeba wtedy przedłużyć krokwie nakładkami, żeby woda z rynny nie spływała po nowej elewacji.

Gdy elewacja pod okapem jest zabrudzona zaciekami, a fundament przy ścianie stale mokry, warto sprawdzić, czy wysięg okapu i rynna są dobrane do wielkości dachu. Czasem wystarczy wymiana rynny na większą, a czasem trzeba przedłużyć okap.

Usługa: Podbitka dachowa · Zobacz też: Okap, Krawędź okapowa, Strefa okapowa, Gzyms

Czym jest wysokość kalenicy?

Wysokość kalenicy: Pionowa odległość od określonego poziomu odniesienia, najczęściej terenu przy budynku lub poziomu parteru, do najwyższej krawędzi dachu.

Wysokość kalenicy to jeden z najważniejszych parametrów domu z punktu widzenia przepisów. Miejscowe plany zagospodarowania i decyzje o warunkach zabudowy zwykle określają maksymalną wysokość budynku, a w przypadku dachów spadzistych często właśnie wysokość kalenicy. Liczy się ją od poziomu terenu lub od poziomu zera budynku, w zależności od tego, jak zapisano to w dokumentach.

Wysokość kalenicy wynika z wysokości ścian, ścianki kolankowej, rozpiętości budynku i kąta nachylenia dachu. Przy stałej szerokości domu im większy kąt, tym wyżej znajdzie się kalenica. Dlatego zmiana nachylenia dachu w trakcie budowy lub przy przebudowie może spowodować przekroczenie dopuszczalnej wysokości.

W praktyce dekarskiej wysokość kalenicy ma znaczenie przy planowaniu rusztowań, zabezpieczeń i transportu materiału na dach. Przy wysokich dachach potrzebne są dźwigi lub wyciągi, a praca wymaga pełnej asekuracji.

Jeśli właściciel planuje podniesienie dachu, na przykład by uzyskać wyższe poddasze, musi najpierw sprawdzić ograniczenia w planie miejscowym i uzyskać odpowiednie pozwolenia. Przy samej wymianie pokrycia bez zmiany konstrukcji wysokość kalenicy się nie zmienia, chyba że zmienia się grubość warstw. Grubsze ocieplenie nad krokwiami czy nowe kontrłaty mogą ją podnieść o kilka centymetrów.

Usługa: Budowa dachu · Zobacz też: Kalenica, Kąt nachylenia dachu, Przekrój dachu, Ścianka kolankowa

Czym jest wysokość użytkowa poddasza?

Wysokość użytkowa poddasza: Wysokość pomieszczeń pod dachem mierzona od podłogi do sufitu lub skosu, decydująca o tym, którą część poddasza można wygodnie użytkować i jak liczy się jego powierzchnię.

Na poddaszu wysokość zmienia się w zależności od miejsca. Przy ściance kolankowej jest niska, pod jętkami lub kalenicą najwyższa. Dlatego mówiąc o wysokości użytkowej, patrzy się nie na jeden wymiar, ale na to, jaka część pokoju ma wysokość pozwalającą swobodnie stać i chodzić. Przepisy techniczne określają wymagania dla pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na poddaszu, w tym minimalną wysokość na części ich powierzchni.

Przy obliczaniu powierzchni użytkowej poddasza często stosuje się zasadę, według której części o wysokości poniżej około 1,4 metra się nie wlicza, a części o wysokości od około 1,4 do 2,2 metra wlicza się w połowie. Dlatego dwa poddasza o tej samej powierzchni podłogi mogą mieć bardzo różną powierzchnię użytkową. Dokładny sposób liczenia zależy od przyjętej normy i celu obliczeń.

Na wysokość użytkową wpływa kąt dachu, wysokość ścianki kolankowej, rozpiętość budynku i położenie jętek. Docieplenie skosów od wewnątrz grubszą warstwą obniża wysokość, więc przy remoncie czasem lepiej ocieplać nad krokwiami.

Jeśli poddasze jest za niskie, opcje są ograniczone: podniesienie ścianki kolankowej, zmiana kąta dachu lub dodanie lukarn. Każda z nich wymaga projektu i zwykle pozwolenia.

Usługa: Ocieplenie dachu i poddasza · Zobacz też: Poddasze użytkowe, Ścianka kolankowa, Kąt nachylenia dachu, Lukarna

Czym jest wystawka dachowa?

Wystawka dachowa: Rodzaj lukarny z daszkiem jednospadowym o nachyleniu mniejszym niż połać, którego górna krawędź wychodzi bezpośrednio z połaci dachu.

Wystawka, nazywana też lukarną pulpitową, to najprostsza forma lukarny. Jej dach jest przedłużeniem połaci głównej, tylko odchylonym ku górze pod mniejszym kątem. Z przodu ma pionową ścianę z jednym lub kilkoma oknami, po bokach trójkątne ścianki. Często jest szersza niż klasyczne lukarny i potrafi zająć sporą część długości dachu, zyskując na poddaszu pełnowymiarowe pomieszczenia.

Przy projektowaniu wystawki ważny jest jej spadek. Ponieważ daszek ma mniejsze nachylenie niż reszta dachu, może się zdarzyć, że będzie zbyt płaski dla dachówki użytej na połaci. Wtedy na wystawce stosuje się inne pokrycie, na przykład blachę na rąbek albo papę, albo zwiększa się kąt kosztem wysokości okien.

Miejscem szczególnie wrażliwym jest górny styk daszku wystawki z połacią główną. Tu dwa kąty przechodzą jeden w drugi, a woda z dużej części dachu powyżej spływa na mniej nachyloną wystawkę. Obróbki boczne łączące ścianki z połacią muszą być prowadzone pod dachówkami, z zakładem.

Typowe usterki to przecieki na górnym załamaniu, zacieki przy ściankach bocznych i woda zalegająca przy oknach. Gdy na poddaszu pod wystawką widać zawilgocenie, trzeba sprawdzić kąt i rodzaj pokrycia.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Lukarna, Facjata, Załamanie połaci, Dach jednospadowy

Czym jest wywietrznik dachowy?

Wywietrznik dachowy: Element montowany w połaci, który umożliwia wymianę powietrza w przestrzeni pod pokryciem lub na nieużytkowym strychu i odprowadza wilgoć na zewnątrz.

Wywietrznik dachowy to swego rodzaju komin w miniaturze, wbudowany w pokrycie. Jego zadaniem jest wypuszczenie na zewnątrz ciepłego i wilgotnego powietrza, które gromadzi się pod dachem. Montuje się go zwykle w górnej części połaci, kilka rzędów pod kalenicą, w liczbie dobranej do powierzchni dachu według zaleceń producenta.

Najczęściej spotyka się wywietrzniki w formie dachówki wentylacyjnej z kratką, wywietrzniki do blachodachówki dopasowane do profilu oraz osobne kominki wywiewne. Na dachach płaskich stosuje się kominki odpowietrzające, które wypuszczają parę spod warstw papy. Wywietrzniki muszą być osłonięte przed deszczem i śniegiem, dlatego mają daszki lub labirynt.

Wywietrznik dachowy wentyluje przestrzeń pod pokryciem lub strych, a nie pomieszczenia. Nie wolno do niego podłączać kanałów z łazienki ani okapu kuchennego, bo zawilgocone powietrze trafi wtedy na membranę i więźbę. Źle rozmieszczone lub za małe wywietrzniki nie rozwiążą problemu kondensacji.

Jeżeli na strychu pojawia się zimą szron na membranie, czuć stęchliznę, a na deskach widać pleśń, przyczyną bywa słaba wentylacja. Dekarz oceni, czy brakuje wlotów przy okapie, czy wylotów przy kalenicy, i zaproponuje odpowiednie wywietrzniki. Czasem wystarczy dołożyć kilka elementów, bez zdejmowania pokrycia.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dachówka wentylacyjna, Kominek wentylacyjny, Kominek odpowietrzający, Taśma kalenicowa

Czym jest wywinięcie hydroizolacji?

Wywinięcie hydroizolacji: Wywinięcie hydroizolacji to fragment pokrycia dachu płaskiego wyprowadzony z połaci na pionowe powierzchnie, takie jak attyki, ściany, kominy i świetliki.

Woda na dachu płaskim nie tylko spływa, ale też chlapie, stoi i podnosi się przy większych opadach. Dlatego hydroizolacja nie może kończyć się w narożniku. Wyprowadza się ją na pionową ścianę na odpowiednią wysokość, zwykle co najmniej kilkanaście centymetrów ponad poziom wierzchniej warstwy dachu, a na tarasach ponad poziom posadzki.

Prawidłowe wywinięcie składa się z kilku elementów. W narożniku powinna być fasetka. Podłoże pionowe musi być zagruntowane, a papa zgrzana na całej powierzchni, najlepiej w dwóch warstwach. Górną krawędź mocuje się listwą dociskową i uszczelnia lub chowa pod obróbkę blacharską, tak by woda nie mogła wpłynąć za papę.

Wywinięcia to miejsca najbardziej narażone na usterki. Papa na pionie jest silnie nasłoneczniona, w upale mięknie, a w mrozie się kurczy. Po latach zsuwa się, marszczy, odkleja od ściany. Na ścianach z tynkiem często odpada razem z warstwą tynku, który nie był przygotowany do takiego obciążenia.

Przy oględzinach dachu warto zwrócić uwagę, czy wywinięcia nie są zbyt niskie, czy nie odstają od ściany i czy ich górna krawędź jest zabezpieczona. Wiele przecieków przypisywanych dziurom w połaci ma w rzeczywistości źródło właśnie tutaj.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Fasetka, Listwa dociskowa, Attyka, Odspojenie papy

Czym jest wywóz gruzu po pracach dekarskich?

Wywóz gruzu: Wywóz gruzu po pracach dekarskich to zebranie i przekazanie do zagospodarowania odpadów z rozbiórki dachu, takich jak stare pokrycie, łaty, folie, papa i resztki materiałów.

Przy wymianie dachu powstaje zaskakująco dużo odpadów. Stara dachówka, blacha, papa, drewno z łat i kontrłat, membrany, wełna, obróbki, rynny, a do tego opakowania i ścinki nowych materiałów. Na jednym domu jednorodzinnym to zwykle kilka kontenerów.

Odpady budowlane trzeba segregować i oddawać do podmiotów, które mają prawo je odbierać. Metal można sprzedać na skupie, drewno i gruz ceramiczny trafiają do innych frakcji, a papa i materiały bitumiczne wymagają osobnego traktowania. Zupełnie odrębną kategorią jest azbest, którego nie wolno wrzucać do zwykłego kontenera.

W umowie z dekarzem dobrze jest jasno ustalić, kto odpowiada za wywóz odpadów, kto zamawia kontener i gdzie on stanie. Kontener na ulicy wymaga zgody zarządcy drogi. Zrzut odpadów z dachu powinien odbywać się rynną zsypową albo przez opuszczanie, a nie rzucanie z wysokości, bo to zagraża ludziom i niszczy otoczenie.

Na koniec prac posesja powinna zostać posprzątana z gwoździ, ścinków blachy i drobnego gruzu, które łatwo przebijają opony i są groźne dla dzieci i zwierząt. Kontener dobrze jest ustawić tak, żeby można go było podstawić i odebrać bez wjeżdżania na trawnik czy kostkę, które nie są przystosowane do ciężaru ciężarówki. Przy ciasnych działkach rozwiązaniem bywają mniejsze kontenery wymieniane częściej.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Demontaż azbestu, Wymiana pokrycia, Odbiór prac dekarskich

Czym jest wzmacnianie krokwi?

Wzmacnianie krokwi: Wzmacnianie krokwi to naprawa osłabionych lub zbyt słabych elementów więźby przez dołożenie nakładek, bliźniaczych belek, dodatkowych podpór lub łączników stalowych.

Nie zawsze trzeba wymieniać całą więźbę, gdy kilka krokwi jest uszkodzonych. Często wystarczy je wzmocnić. Najprostszy sposób to dokładka, czyli przykręcenie lub przybicie obok starej krokwi nowej belki na całej długości lub w osłabionym odcinku. Stosuje się też nakładki z desek lub sklejki po obu stronach, a w miejscach połączeń blachy i kątowniki stalowe.

Wzmocnienie jest potrzebne, gdy krokwie są popękane, ugięte, zbutwiałe na końcach, zjedzone przez owady albo gdy na dach ma trafić cięższe pokrycie lub panele fotowoltaiczne. Bywa też konieczne przy adaptacji poddasza, kiedy usuwa się słupy lub zastrzały przeszkadzające w urządzeniu pokoi.

Zakres i sposób wzmocnienia powinny wynikać z oceny konstrukcji, a przy większych zmianach z obliczeń konstruktora. Dobranie przekroju na oko albo dołożenie byle jakiej deski może dać złudne poczucie bezpieczeństwa. Nowe drewno powinno być suche i zaimpregnowane, a łączniki dobrane do obciążeń.

Wzmacnianie najlepiej wykonać przy zdjętym pokryciu, razem z wymianą łat i membrany. Od strony poddasza też się da, ale dostęp jest trudniejszy, a ocieplenie i zabudowę trzeba i tak rozebrać. Wzmocnienia nie powinny zmniejszać szczeliny wentylacyjnej ani utrudniać ułożenia ocieplenia. Dlatego przed pracami dobrze jest zaplanować, jak będzie wyglądać docelowy układ warstw dachu.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Ugięcie połaci, Butwienie drewna, Owady w więźbie

Czym jest wzmocnienie więźby?

Wzmocnienie więźby: Zespół prac ciesielskich, które przywracają lub zwiększają nośność istniejącej więźby dachowej bez konieczności jej rozbierania i całkowitej wymiany.

Nie każda stara lub uszkodzona więźba wymaga rozbiórki. Często wystarczy wzmocnić elementy, które straciły nośność albo nie wytrzymają nowych obciążeń. Robi się to przez dokładanie nakładek do krokwi, dobijanie dodatkowych krokwi między istniejącymi, montaż nowych jętek, płatwi i słupów, dokładanie łączników stalowych i dokotwienie murłat.

Wzmocnienie wykonuje się najczęściej przy wymianie pokrycia na cięższe, przy dociepleniu poddasza, po usunięciu źródła wilgoci lub po zwalczeniu owadów. W wielu przypadkach da się je zrobić od strony poddasza, bez zdejmowania pokrycia, choć przy rozległych pracach wygodniej jest działać przy odkrytym dachu.

Wzmacnianie ma sens tylko na zdrowym drewnie. Nakładka przykręcona do spróchniałej krokwi nie trzyma. Dlatego pierwszym krokiem jest zawsze ocena stanu drewna i usunięcie przyczyny zniszczeń. Przy większych zmianach, zwłaszcza dotyczących płatwi, słupów i ich podparcia, potrzebny jest projekt konstruktora.

Ugięte połacie, pęknięcia krokwi, plany zmiany pokrycia lub adaptacji poddasza to dobre powody, żeby zlecić ocenę więźby. Wzmocnienie jest zwykle znacznie tańsze od pełnej wymiany i można je zaplanować razem z innymi pracami. Każde wzmocnienie dobrze jest udokumentować zdjęciami i krótkim opisem. Przy kolejnych remontach albo sprzedaży domu taka dokumentacja jest bardzo przydatna.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Nakładka ciesielska, Wymiana więźby, Ugięcie krokwi

Do góry

  • Dach z panelami fotowoltaicznymi
    Dach z panelami fotowoltaicznymi
  • Dom na wsi z dachem z blachy
    Dom na wsi z dachem z blachy

Z

Czym jest zabezpieczenie dachu plandeką?

Zabezpieczenie dachu plandeką: Zabezpieczenie dachu plandeką to tymczasowe przykrycie uszkodzonego lub odkrytego fragmentu dachu folią lub plandeką, chroniące wnętrze przed wodą do czasu naprawy.

Plandeka jest pierwszą pomocą dla dachu. Stosuje się ją po wichurze, która zerwała pokrycie, po upadku drzewa, przy pożarze, a także podczas planowanych robót, gdy ekipa nie zdąży zamknąć odkrytego fragmentu przed nocą lub deszczem.

Dobre zabezpieczenie wymaga wiedzy. Plandeka musi zachodzić na nieuszkodzoną część dachu od strony kalenicy, tak by woda spływała po niej, a nie pod nią. Trzeba ją mocno przytwierdzić łatami lub obciążnikami, bo wiatr potrafi ją zerwać i pociągnąć za sobą kolejne dachówki. Do zabezpieczeń stosuje się plandeki z tkaniny polietylenowej lub specjalne folie dekarskie o zwiększonej wytrzymałości. Ważne, by miały wzmocnione krawędzie i oczka do mocowania. Przyklejanie plandeki taśmą do mokrego pokrycia nie działa, a gwoździe wbite przez dachówkę mogą tworzyć nowe otwory. Najlepiej mocować ją do łat lub obciążać.

Przy szkodach z polisy zabezpieczenie dachu jest zwykle obowiązkiem ubezpieczonego, a jego koszt bywa zwracany. Zrób zdjęcia przed i po założeniu plandeki i zachowaj rachunek.

Plandeka to rozwiązanie tymczasowe. Pod nią może gromadzić się wilgoć, a promieniowanie słoneczne niszczy tańsze folie. Naprawę właściwą trzeba zaplanować jak najszybciej. Wchodzenie na uszkodzony dach w wietrze i deszczu jest niebezpieczne, więc lepiej wezwać pogotowie dekarskie.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Odszkodowanie za dach, Prace dekarskie zimą, Harmonogram robót

Czym jest zabezpieczenie krawędzi dachu?

Zabezpieczenie krawędzi dachu: Zabezpieczenie krawędzi dachu to tymczasowe lub stałe bariery, balustrady i siatki chroniące ludzi i materiały przed spadnięciem z dachu.

To podstawowy element ochrony zbiorowej na dachu. Na dachach spadzistych stosuje się tymczasowe barierki mocowane do krokwi lub murłaty przy okapie albo pomosty rusztowania z poręczą. Na dachach płaskich montuje się balustrady wolnostojące obciążone przeciwwagami lub mocowane do attyki.

Przepisy bhp wymagają, by poręcz ochronna miała odpowiednią wysokość i była uzupełniona poprzeczką i krawężnikiem. Przy dachach o dużym nachyleniu same barierki nie wystarczą i potrzebna jest dodatkowo asekuracja indywidualna. Tymczasowe barierki dachowe montuje się zwykle na początku robót i zdejmuje na końcu. Ich mocowania muszą być dobrane do konstrukcji, a po demontażu otwory trzeba uszczelnić. Przy dachach płaskich systemy wolnostojące nie wymagają wiercenia, co chroni pokrycie, ale wymagają stabilnego podłoża i odpowiedniego obciążenia.

Zabezpieczenie krawędzi chroni nie tylko dekarzy. Spadająca dachówka, kawałek blachy czy narzędzie mogą zranić domownika lub przechodnia. Dlatego strefę pod dachem w czasie robót wygradza się i oznacza, a wejście do domu zabezpiecza daszkiem ochronnym, gdy prace trwają nad nim.

Na budynkach, gdzie dach jest regularnie odwiedzany, na przykład dla serwisu klimatyzacji, warto rozważyć stałe barierki lub systemy kotwiczenia. To jednorazowy wydatek, który ułatwia wszystkie przyszłe przeglądy.

Zobacz też: Rusztowanie, BHP pracy na wysokości, Punkt kotwiczący

Czym jest zabezpieczenie plandeką?

Zabezpieczenie plandeką: Zabezpieczenie plandeką to tymczasowe przykrycie uszkodzonego fragmentu dachu wytrzymałą folią lub plandeką, które chroni wnętrze budynku przed wodą do czasu właściwej naprawy.

Gdy wichura zerwie pokrycie albo w dachu pojawi się dziura, nie zawsze da się od razu wykonać naprawę. Brakuje materiału, pogoda nie pozwala na pracę, ubezpieczyciel chce obejrzeć szkodę. Plandeka kupuje czas i chroni wnętrze przed kolejnymi opadami.

Dobrze założona plandeka musi wystawać daleko poza uszkodzone miejsce, sięgać przynajmniej nad kalenicę lub być wsunięta pod wyższe rzędy pokrycia, żeby woda spływała po niej, a nie pod nią. Mocuje się ją łatami przykręconymi do konstrukcji, workami z piaskiem albo linami. Luźno rzucona folia przy pierwszym podmuchu odfrunie lub zacznie łopotać i zniszczy sąsiednie pokrycie.

Używa się mocnych plandek z oczkami lub grubej folii budowlanej. Cienkie folie malarskie nadają się co najwyżej na kilka godzin. Plandeki nie powinno się mocować gwoździami przez zdrowe pokrycie, bo tworzy to nowe nieszczelności.

Zabezpieczenie plandeką to robota awaryjna i dość ryzykowna, zwłaszcza na mokrym dachu i przy wietrze. Właściciel nie powinien wchodzić na dach sam, a już na pewno nie podczas burzy. To typowe zadanie pogotowia dekarskiego. Plandekę trzeba co jakiś czas kontrolować, szczególnie po wietrze i opadach. Zebrana w zagłębieniu woda potrafi ją rozerwać lub zerwać mocowania, a wtedy cała praca idzie na marne.

Usługa: Pogotowie dekarskie · Zobacz też: Pogotowie dekarskie, Uszkodzenia po wichurze, Przeciek dachu

Czym jest zabezpieczenie przed kunami?

Zabezpieczenie przed kunami: Zabezpieczenie przed kunami to zestaw siatek, grzebieni, kratek i obróbek zamykających szczeliny w dachu, przez które kuny i inne zwierzęta mogą dostać się na poddasze.

Najwięcej wejść znajduje się przy okapie, czyli tam, gdzie pokrycie zaczyna się nad rynną. Pod pierwszym rzędem dachówek zostaje szczelina potrzebna do wentylacji, a jeśli nikt jej nie osłonił, staje się wygodnym korytarzem. Kolejne słabe punkty to kalenica i grzbiety, połączenia z kominem, szczyty dachu, podbitka z ubytkami oraz kratki wentylacyjne w ścianach szczytowych.

Stosuje się kratki i grzebienie okapowe z blachy lub tworzywa, metalowe siatki o drobnym oczku, mocne taśmy kalenicowe i blachy wzmacniające w miejscach, gdzie kuna mogłaby coś rozgryźć lub rozerwać. Trzeba przy tym zachować przepływ powietrza pod pokryciem, bo szczelne zamurowanie okapu kończy się skroplinami i zawilgoceniem.

Na rynku są też odstraszacze ultradźwiękowe, zapachowe i elektryczne pastuchy montowane na rynnach. Mogą pomóc, ale nie zastąpią fizycznego zamknięcia dróg wejścia. Kuny bywają uparte i przyzwyczajają się do dźwięków i zapachów.

Zabezpieczenie najlepiej wykonać przy okazji przeglądu lub naprawy, gdy dekarz i tak pracuje przy okapie i kalenicy. Nie mniej ważne jest najbliższe otoczenie domu. Gałęzie drzew dotykające dachu, pnącza na elewacji i beczki pod rynną służą kunom jako drabina, więc przycięcie ich zmniejsza ryzyko, że zwierzę w ogóle dotrze do pokrycia.

Usługa: Naprawa dachu po kunach · Zobacz też: Zniszczenia przez kuny, Przegląd dachu, Skropliny pod pokryciem

Czym są zacieki?

Zacieki: Zacieki to plamy, smugi i przebarwienia na suficie, ścianach lub drewnie, które zostawia woda spływająca lub wsiąkająca w materiał budowlany.

Zaciek jest śladem, a nie przyczyną. Pokazuje, że woda w danym miejscu była, ale nie mówi, skąd przyszła. Na suficie podwieszanym z płyt gipsowo-kartonowych plama często pojawia się w najniższym punkcie albo przy łączeniu płyt, choć sam przeciek może być dużo wyżej na połaci.

Po wyglądzie zacieku da się sporo wyczytać. Brązowe obwódki z ciemniejszym brzegiem oznaczają zwykle kilka cykli zalewania i wysychania. Świeża, równomiernie mokra plama to sygnał aktywnego przecieku. Szare lub czarne kropki to już pleśń, która rozwija się w wilgotnym podłożu. Pionowe smugi przy kominie najczęściej wskazują na nieszczelną obróbkę albo zawilgocony komin.

Malowanie zacieku przed usunięciem przyczyny to strata pieniędzy. Plama wróci po kolejnej ulewie, a woda w tym czasie będzie dalej niszczyć izolację i konstrukcję. Kolejność jest zawsze taka sama: znaleźć źródło, naprawić dach, odczekać aż wszystko wyschnie, a dopiero potem odnowić wykończenie wnętrza.

Warto robić zdjęcia zacieków z datą. Przy zgłaszaniu szkody do ubezpieczyciela i przy rozmowie z dekarzem taka dokumentacja bardzo ułatwia ustalenie, jak problem się rozwijał. Jeśli zaciek pojawia się zawsze w tym samym miejscu, ale tylko przy wietrze z jednej strony, to cenna wskazówka dla dekarza, od której połaci zacząć poszukiwania.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Przeciek dachu, Zawilgocenie, Szkoda dachowa

Czym jest zadaszenie wejścia?

Zadaszenie wejścia: Niewielki daszek nad drzwiami wejściowymi lub tarasowymi, chroniący wejście i schody przed deszczem, śniegiem i spadającym z dachu lodem.

Zadaszenie wejścia bywa częścią bryły domu, na przykład wysuniętą połacią albo niewielkim dachem dwuspadowym nad gankiem, albo osobnym daszkiem przymocowanym do ściany. Gotowe daszki wykonuje się ze szkła, poliwęglanu albo blachy na stalowej konstrukcji. Murowane lub drewniane zadaszenia kryje się tym samym materiałem co dach główny, żeby zachować spójny wygląd.

Choć to mały element, ma kilka miejsc wrażliwych. Styk z elewacją musi być zabezpieczony obróbką, bo woda spływająca po ścianie wpłynie inaczej między ścianę a daszek. Z daszku trzeba odprowadzić wodę, najlepiej małą rynną, żeby nie kapała na schody i nie tworzyła tam zimą lodu. Kotwy mocujące do ściany powinny być osadzone w nośnym murze, a nie tylko w ociepleniu.

Często zadaszenie znajduje się pod okapem dachu głównego. Wtedy przyjmuje uderzenia zsuwającego się śniegu i lodu, przez co szkło lub poliwęglan pęka, a blacha się wgniata. W takim miejscu przydają się płotki śniegowe na dachu nad wejściem.

Objawy problemów to zawilgocony tynk nad drzwiami, zacieki na nadprożu i odchodzący silikon przy ścianie. Naprawa jest zwykle szybka, ale zaniedbana prowadzi do zawilgocenia ściany.

Usługa: Obróbki blacharskie i obróbka komina · Zobacz też: Dach przybudówki, Dach wiaty, Okap, Dach jednospadowy

Czym jest zadatek?

Zadatek: Zadatek to kwota wpłacana przy zawarciu umowy, która w razie jej niewykonania przez jedną stronę przepada lub podlega zwrotowi w podwójnej wysokości.

Zadatek jest uregulowany w Kodeksie cywilnym i działa w obie strony. Jeśli inwestor bez uzasadnienia zrezygnuje z robót, wykonawca może odstąpić od umowy i zatrzymać zadatek. Jeśli to wykonawca nie wykona umowy, inwestor może odstąpić i żądać zwrotu zadatku w podwójnej wysokości.

W razie wykonania umowy zadatek zalicza się na poczet wynagrodzenia, tak samo jak zaliczkę. Różnica pojawia się dopiero wtedy, gdy coś pójdzie nie tak. Dlatego tak ważne jest, jak wpłata zostanie nazwana w umowie. Zadatek wpłaca się przy zawarciu umowy, a nie w trakcie jej wykonywania. Jeśli umowa zostanie rozwiązana za porozumieniem stron albo z powodu okoliczności, za które żadna ze stron nie odpowiada, zadatek co do zasady podlega zwrotowi. Te reguły wynikają z Kodeksu cywilnego, ale strony mogą je w pewnym zakresie zmodyfikować w umowie.

Przy pracach dekarskich zadatek bywa stosowany do rezerwacji terminu w sezonie, kiedy dobre ekipy mają kalendarz zapełniony na wiele tygodni naprzód. Dla wykonawcy to zabezpieczenie przed klientem, który zarezerwuje termin w kilku firmach naraz.

Jeśli w umowie nie jest jasne, czy wpłata to zaliczka, czy zadatek, mogą powstać spory. Poproś o jednoznaczne sformułowanie i zachowaj potwierdzenie przelewu.

Zobacz też: Zaliczka, Umowa o roboty budowlane, Kara umowna · Wikipedia: Zadatek

Czym jest zajęcie pasa drogowego?

Zajęcie pasa drogowego: Zajęcie pasa drogowego to wykorzystanie części drogi publicznej, w tym chodnika, na potrzeby robót, na przykład pod rusztowanie, kontener lub dźwig, wymagające zezwolenia zarządcy drogi.

Przy kamienicach i domach stojących tuż przy ulicy rusztowanie lub kontener często nie mieszczą się na posesji. Wtedy trzeba wystąpić do zarządcy drogi, zwykle właściwego urzędu lub zarządu dróg, o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego. Do wniosku dołącza się plan sytuacyjny, a często również projekt tymczasowej organizacji ruchu.

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę zależną od powierzchni, czasu i kategorii drogi. Dlatego dobrze zaplanowany harmonogram i sprawne prace przekładają się na niższy koszt. Przekroczenie terminu lub powierzchni bez zgody może skutkować karą. Przy krótkich robótach, trwających jeden lub dwa dni, na przykład przy dostawie materiału dźwigiem, również potrzebne jest zezwolenie, choć procedura może być prostsza. Część zarządów dróg udostępnia wnioski w formie elektronicznej. Brak zezwolenia może oznaczać karę naliczaną od każdego dnia nieuprawnionego zajęcia.

Ustawiając rusztowanie przy chodniku, trzeba zapewnić bezpieczne przejście pieszym, zwykle przez tunel ochronny pod rusztowaniem albo wyznaczone obejście. Strefę niebezpieczną oznacza się i wygradza.

Ustal z wykonawcą, kto załatwia formalności i ponosi opłaty. Wiele firm dekarskich robi to w ramach usługi, ale nie jest to regułą. Procedura zajmuje trochę czasu, więc wniosek trzeba złożyć z wyprzedzeniem.

Usługa: Wymiana dachu · Zobacz też: Rusztowanie, Odpady budowlane, Harmonogram robót

Czym jest zakład papy?

Zakład papy: Zakład papy to pas, na którym sąsiednie arkusze papy nachodzą na siebie i są ze sobą trwale zgrzane lub sklejone, tworząc ciągłą, szczelną warstwę.

Wyróżnia się zakłady podłużne, czyli wzdłuż długości rolki, oraz poprzeczne, na styku końca jednej rolki z początkiem następnej. W praktyce zakłady podłużne mają zwykle około 8 do 10 cm, a poprzeczne są szersze, około 12 do 15 cm. Dokładne wartości podaje producent danej papy i warto się ich trzymać.

Zakład to najsłabsze miejsce pokrycia, więc jego wykonanie decyduje o szczelności. Powinien być zgrzany na całej szerokości, z widocznym, równym wypływem masy na krawędzi. W miejscach, gdzie stykają się trzy warstwy, na przykład na krzyżowaniu zakładów, dekarz często ścina narożnik papy, żeby nie powstał kanalik, którym woda mogłaby się przedostać.

Ważny jest też kierunek. Zakłady układa się tak, żeby woda spływała z jednego pasa na drugi, a nie wpływała pod krawędź. Przy dwóch warstwach styki warstwy wierzchniej przesuwa się względem podkładowej, żeby nie leżały jeden nad drugim.

Typowe usterki to rozklejone zakłady, z których można podważyć krawędź palcem, oraz szczeliny, gdzie masa nie wypłynęła. Takie miejsca dekarz dogrzewa i dociska albo przykrywa paskiem nowej papy. Rozklejony zakład to częsta przyczyna przecieków, które pojawiają się tylko przy ulewach lub wietrze.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Zgrzewanie papy, Papa podkładowa, Odspojenie papy

Czym jest zakład pokrycia?

Zakład pokrycia: Zakład pokrycia to szerokość, na jaką jeden element pokrycia, na przykład dachówka, arkusz blachy czy pas papy, nachodzi na sąsiedni, zapewniając szczelność połączenia.

Woda spływa z góry na dół, więc wyższy element zawsze nakłada się na niższy, a nie odwrotnie. Na dachach stromych zakład poprzeczny decyduje o tym, czy przy ulewie i wietrze woda nie podejdzie pod spód. Zakład boczny, czyli podłużny, zabezpiecza styk sąsiednich elementów w rzędzie. Przy dachówkach zakładkowych funkcję tę przejmują zamki, a przy karpiówce i łupku sam układ elementów.

Wielkość zakładu zależy od materiału i kąta nachylenia: im mniejszy spadek, tym większy zakład jest potrzebny. W papach zakłady mają określoną szerokość i są zgrzewane, w membranach zgrzewane lub klejone, a w blachach trapezowych czasem dodatkowo uszczelniane taśmą. Wymagane wartości podają producenci systemów.

Za krótkie zakłady to klasyczny błąd przy oszczędzaniu materiału. Przecieki pojawiają się wtedy przy deszczu z wiatrem albo przy topnieniu śniegu i bywają trudne do zlokalizowania, bo woda wędruje po membranie czy deskowaniu. Gdy dach przecieka tylko przy określonym kierunku wiatru, warto sprawdzić właśnie zakłady.

Przy dachówkach z przesuwnym zamkiem zakład można w pewnym zakresie zmieniać, ale zawsze w granicach podanych przez producenta. Przy papie zakład musi być dobrze zgrzany na całej szerokości, a nie tylko na krawędzi. W każdym przypadku zakład to miejsce, którego nie warto przyspieszać ani skracać.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Minimalny kąt nachylenia pokrycia, Dachówka zakładkowa, Pokrycie dachowe

Czym jest zakończenie kalenicy?

Zakończenie kalenicy: Element zamykający koniec ciągu gąsiorów na szczycie dachu, zwykle w formie gąsiora końcowego lub blaszanej zaślepki, chroniący kalenicę przed wiatrem i wodą.

Ciąg gąsiorów na kalenicy ma dwa końce, a na dachach dwuspadowych wypadają one nad ścianami szczytowymi. Tych końców nie można zostawić otwartych, bo pod gąsiory wpadałby wiatr, deszcz i ptaki. Zamyka się je specjalnym gąsiorem początkowym i końcowym albo zaślepką, czyli płytką przykręcaną do pierwszego gąsiora.

W systemach dachówek ceramicznych i betonowych zakończenia są zwykle elementem kompletu, w kolorze pokrycia, czasem z ozdobnym wykończeniem. Przy blachodachówce stosuje się blaszane zaślepki gąsiora. Na dachach kopertowych podobną rolę pełnią gąsiory początkowe na narożach przy okapie.

Brak zakończenia kalenicy widać od razu: otwarty gąsior, a za nim ciemna szczelina. Zdarza się, że zakończenie zostało jedynie przyklejone lub osadzone na zaprawie, która po latach odpadła. Wtedy przy każdej burzy pod kalenicę wpada woda, a ptaki zakładają tam gniazda.

Uzupełnienie brakującego zakończenia jest drobną pracą, ale wymaga wejścia na sam szczyt dachu. Zwykle łączy się ją z przeglądem całej kalenicy i taśmy kalenicowej. Brakujące elementy dobiera się do modelu pokrycia. Gdy oryginalny gąsior końcowy nie jest już produkowany, blacharz może wykonać zaślepkę z blachy w kolorze dachu.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Gąsior, Rozdzielacz gąsiorów, Uchwyt łaty kalenicowej

Czym jest zakres prac?

Zakres prac: Zakres prac to szczegółowy opis robót, które wykonawca zobowiązuje się wykonać, wraz z materiałami, sposobem wykonania i elementami wyłączonymi z umowy.

Zakres prac to serce każdej oferty dekarskiej i umowy. Powinien wymieniać kolejne etapy: demontaż starego pokrycia, utylizację, sprawdzenie i ewentualną naprawę więźby, membranę, kontrłaty i łaty, pokrycie z nazwą produktu, gąsiory, obróbki kominów i ścian, okna dachowe, rynny, podbitkę, rusztowania.

Równie ważne jest to, czego zakres nie obejmuje. Przykładowo: prace ciesielskie powyżej określonej ilości, przemurowanie kominów, instalacja odgromowa, ocieplenie poddasza od środka czy wykończenie wnętrza. Jasne wyłączenia oszczędzają nerwów na etapie rozliczenia. W zakresie powinny się znaleźć także sprawy organizacyjne: kto zapewnia prąd i wodę, kto ustawia i zdejmuje rusztowanie, kto sprząta posesję, czy ekipa zabezpiecza elewację i ogród przed zniszczeniem. Takie szczegóły wydają się oczywiste, dopóki nie dojdzie do różnicy zdań. Wtedy zapis w zakresie prac szybko kończy dyskusję.

Ogólnik w stylu wymiana dachu kompletna nie jest zakresem prac. Dwóch wykonawców może rozumieć go zupełnie inaczej. Im więcej szczegółów, tym łatwiej porównać oferty i potem odebrać roboty.

Zanim podpiszesz umowę, przejdź zakres prac punkt po punkcie z dekarzem. Zapytaj o każdy element dachu, który widzisz: komin, wyłaz, antenę, panele fotowoltaiczne. Jeśli czegoś nie ma w zakresie, ustal, czy to pominięcie, czy świadoma decyzja.

Usługa: Przegląd dachu i bezpłatna wycena · Zobacz też: Umowa o roboty budowlane, Kosztorys, Roboty dodatkowe

Czym jest zaliczka?

Zaliczka: Zaliczka to część wynagrodzenia wpłacona wykonawcy z góry, przed wykonaniem robót, zaliczana na poczet końcowej zapłaty i zwracana, jeśli umowa nie zostanie wykonana.

Firmy dekarskie często proszą o zaliczkę na zakup materiałów, zwłaszcza gdy pokrycie zamawiane jest na konkretny dach, na przykład blacha cięta na wymiar albo dachówka w nietypowym kolorze. To uzasadnione, bo wykonawca nie chce finansować cudzej inwestycji i ryzykować, że zostanie z materiałem.

Zaliczka różni się od zadatku. Jeśli umowa nie dojdzie do skutku, zaliczkę co do zasady trzeba zwrócić, niezależnie od tego, która strona zawiniła, choć strona poszkodowana może dochodzić odszkodowania na ogólnych zasadach. Dlatego w umowie dobrze jest wprost nazwać wpłatę zaliczką. Przy płatnościach etapowych zaliczka bywa rozliczana proporcjonalnie, na przykład odejmowana od kolejnych faktur. Warto, by umowa jasno określała, jak zostanie potrącona i co się z nią dzieje, jeśli zakres prac się zmniejszy. Przejrzyste zasady chronią obie strony przed nieporozumieniami, szczególnie przy dłuższych i droższych remontach dachu.

Rozsądna zaliczka jest proporcjonalna do kosztów, jakie wykonawca ponosi przed rozpoczęciem pracy. Prośba o bardzo dużą część wynagrodzenia z góry, bez jasnego uzasadnienia, powinna skłonić do ostrożności.

Zawsze wpłacaj zaliczkę przelewem lub za pokwitowaniem i upewnij się, że jest zapisana w umowie. Przy zaliczce na materiał możesz poprosić o fakturę z hurtowni lub potwierdzenie zamówienia.

Zobacz też: Zadatek, Umowa o roboty budowlane, Materiał inwestora

Czym jest załamanie połaci?

Załamanie połaci: Linia, wzdłuż której połać dachu zmienia kąt nachylenia, charakterystyczna dla dachów mansardowych i dachów z odgiętym okapem.

Załamanie połaci to miejsce, w którym jedna ściana dachu przechodzi z jednego kąta w inny. Jeśli połać u dołu staje się bardziej płaska, mówimy o załamaniu wklęsłym. Tak wyglądają tradycyjne dachy z odgiętym okapem, gdzie krótkie nakładki krokwi, zwane kulawkami okapowymi lub zastrzałami, łagodzą spadek na samym dole. Jeśli połać u góry staje się bardziej płaska, załamanie jest wypukłe, jak w dachu mansardowym.

Wypukłe załamanie wymaga obróbki podobnej do kalenicy: pokrycie górnej części musi zachodzić nad dolną, a styk trzeba zabezpieczyć blachą lub specjalną dachówką przejściową. W wklęsłym załamaniu woda zwalnia na płytszym odcinku i ma tendencję do podciekania pod zakłady, szczególnie jeśli dolna część ma spadek bliski minimalnego dla danego pokrycia.

Każde załamanie zmienia też geometrię łacenia, więc rozstaw łat trzeba przeliczyć osobno dla obu odcinków. Membrana powinna przechodzić przez załamanie w jednym kawałku albo z dużym zakładem.

Przecieki na linii załamania zdarzają się często, zwłaszcza w starych mansardach, gdzie obróbka była prowadzona na zaprawie albo papie. Jeśli zacieki pojawiają się w połowie wysokości skosu poddasza, warto sprawdzić właśnie to miejsce.

Usługa: Naprawa dachu · Zobacz też: Dach mansardowy, Połać, Kąt nachylenia dachu, Strefa okapowa

Czym jest zastoina lodowa?

Zastoina lodowa: Zastoina lodowa, zwana też zaporą lodową, to wał lodu tworzący się przy okapie, za którym zbiera się woda z topniejącego śniegu i może wnikać pod pokrycie.

Mechanizm jest podobny jak przy soplach. Śnieg na wyższej, cieplejszej części dachu topnieje, woda spływa na zimny okap i tam zamarza. Z każdym dniem lodu przybywa i powstaje wał, który blokuje dalszy spływ. Nowa woda z topniejącego śniegu gromadzi się za nim w kałuży, na pokryciu, które nie jest przystosowane do stojącej wody.

Dachówka i blachodachówka chronią przed deszczem spływającym w dół, a nie przed wodą stojącą. Woda z zastoiny wpływa pod zakłady pokrycia, na membranę, a jeśli ta jest uszkodzona lub źle wyprowadzona do rynny, trafia na murłatę, ścianę i sufit. Typowy objaw to zacieki przy ścianie zewnętrznej w czasie odwilży, choć wcale nie pada deszcz.

Przyczyną są straty ciepła przez dach oraz zła wentylacja. Do tego dochodzi niewielki spadek okapu, długie połacie i zapchane lodem rynny. Na dachach o małym nachyleniu problem występuje częściej.

Zapobiega się temu, poprawiając ocieplenie i wentylację, montując membranę wyprowadzoną do rynny i, w razie potrzeby, przewody grzewcze w rynnach i na okapie. Nie rąb lodu siekierą na dachu, bo łatwo uszkodzić pokrycie. W razie przecieku w zimie lepiej wezwać dekarza.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Sople, Mostek termiczny, Wentylacja dachu

Czym są zastoiny wody?

Zastoiny wody: Zastoiny wody to miejsca na dachu płaskim lub tarasie, gdzie po deszczu woda nie spływa, lecz zalega przez dłuższy czas w zagłębieniach pokrycia.

Po ulewie na każdym dachu płaskim przez chwilę stoi woda. Problemem są kałuże, które utrzymują się wiele godzin lub dni po deszczu. Ich przyczyną bywa zbyt mały spadek, ugięcie stropu albo konstrukcji stalowej, zapadnięte ocieplenie, nierówne podłoże, a także źle osadzony wpust lub rzygacz, wyższy niż otaczające go pokrycie.

Zastoiny przyspieszają zużycie hydroizolacji. W kałuży posypka szybciej się spłukuje, osad z kurzu i liści sprzyja rozwojowi mchów i porostów, a woda stale nasącza zakłady. Zimą zamarza i rozpycha szczeliny. Jeśli w pokryciu jest drobna nieszczelność, w miejscu zastoiny woda przedostaje się przez nią bez przerwy, a nie tylko w czasie opadu. Duże kałuże zwiększają też obciążenie konstrukcji.

Ślady zastoin łatwo rozpoznać nawet na suchym dachu: zabrudzone, owalne plamy z osadem na krawędziach, miejsca bez posypki, zielony nalot. Ich lokalizacja wiele mówi o tym, gdzie spadki nie działają.

Naprawa polega na korekcie spadków, na przykład przez ułożenie klinów lub wypełnienie zagłębień i nowe pokrycie, czasem na obniżeniu wpustu lub dodaniu nowego. Zwykłe smarowanie zastoiny masą nic nie da, bo woda dalej będzie się tam zbierać.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Spadek dachu płaskiego, Kliny spadkowe, Wpust dachowy, Przelew awaryjny

Czym są zastoiska wody na dachu płaskim?

Zastoiska wody: Zastoiska wody to kałuże utrzymujące się na dachu płaskim długo po opadach, w miejscach, gdzie spadki są za małe, podłoże się ugięło lub woda nie może dopłynąć do wpustu.

Dach płaski nigdy nie jest idealnie poziomy. Ma spadki, zwykle kilka procent, które prowadzą wodę do wpustów lub rynien. Jeśli spadki są źle wykonane, ocieplenie się zgniotło, strop ugiął albo wpust leży wyżej niż otaczająca go papa, woda zostaje na dachu tygodniami.

Zastoiska przyspieszają starzenie się pokrycia. Papa w stałym kontakcie z wodą szybciej traci posypkę, na krawędziach kałuż zbierają się brud i osady, a w nich rozwijają się glony i mech. Zimą woda zamarza, rozszerza się i rozrywa słabsze zakłady. Najgorsze jest to, że przy każdym najmniejszym uszkodzeniu w obszarze kałuży woda ma pod ciśnieniem otwartą drogę w głąb dachu.

Naprawa zależy od przyczyny. Czasem wystarczy obniżyć lub przenieść wpust, dołożyć dodatkowy wpust albo wyrównać zagłębienie i przykleić nową papę. Przy większych problemach stosuje się ocieplenie spadkowe z płyt wyciętych w klin lub nową warstwę wyrównawczą pod pokrycie.

Pojedyncze, niewielkie i płytkie kałuże, które znikają po dniu czy dwóch, nie są powodem do niepokoju. Groźne są te, które stoją do następnego deszczu. Przy remoncie dachu płaskiego warto zadbać także o przelewy awaryjne w attykach. Gdy wpust się zatka, woda ma wtedy którędy uciec, zamiast piętrzyć się na dachu i szukać drogi do środka.

Usługa: Naprawa dachu płaskiego i z papy · Zobacz też: Odspojenie papy, Spękania papy, Pęcherze na papie

Czym jest zastrzał?

Zastrzał: Ukośny element więźby podpierający krokiew lub płatew i przenoszący część jej obciążenia na słup, belkę albo ścianę.

Zastrzał działa podobnie do miecza, ale zwykle jest dłuższy i przenosi większe siły. Podpiera krokiew lub płatew w pewnym punkcie i odprowadza obciążenie w dół, na słup, podwalinę lub mur. Dzięki temu elementy podpierane pracują na krótszych odcinkach, a dach może mieć większą rozpiętość przy rozsądnych przekrojach drewna.

Zastrzały spotyka się w więźbach starszych domów, w budynkach gospodarczych i w dachach o nietypowej geometrii. W nowoczesnych więźbach pojawiają się jako dodatkowe podparcia przy przebudowach albo wzmocnieniach. Połączenia wykonuje się na wrąb lub czop i zabezpiecza łącznikami stalowymi.

Zastrzał ściskany musi stabilnie opierać się na obu końcach. Gdy drewno wyschnie i powstanie szczelina, przestaje pracować i obciążenie wraca na krokiew lub płatew. W starych dachach zastrzały bywają też podcięte lub wycięte podczas przeróbek, co od razu widać po ugięciu połaci.

Jeśli przy okazji przeglądu poddasza znajdziesz zastrzał luźny, przesunięty lub spękany przy połączeniu, warto to poprawić. Dobicie klina, dołożenie łącznika lub wymiana elementu to niewielki koszt w porównaniu z naprawą ugiętego dachu. W budynkach gospodarczych zastrzały często obrywają przy manewrowaniu sprzętem lub przy przeróbkach wnętrza. Każdy taki przypadek trzeba naprawić, a nie odkładać, bo dach zaczyna wtedy pracować w sposób, którego nikt nie przewidział.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Miecz, Słup, Wzmocnienie więźby · Wikipedia: Zastrzał (architektura)

Czym jest zatkana rynna?

Zatkana rynna: Zatkana rynna to rynna lub rura spustowa zablokowana liśćmi, igliwiem, mchem, piaskiem z pokrycia albo lodem, przez co woda przelewa się przez krawędź lub cofa pod pokrycie.

Rynna wydaje się elementem drugorzędnym, ale gdy przestaje działać, potrafi narobić więcej szkód niż niejedna pęknięta dachówka. Przelewająca się woda moczy elewację, zalewa ocieplenie ścian, podmywa fundamenty i chodniki. Przy okapie woda cofa się pod pierwszy rząd pokrycia, moczy deskę okapową, podbitkę i ocieplenie.

Najwięcej problemów sprawiają budynki pod drzewami. Liście i igliwie gromadzą się w rynnach i przy wylotach do rur spustowych. Na dachach z dachówką cementową lub papą do rynien spływa też drobna posypka i piasek. Zimą zatkana rynna zamarza, a lód i śnieg potrafią ją zerwać lub wygiąć haki.

Rynny czyści się przynajmniej raz w roku, a pod drzewami częściej, najlepiej jesienią po opadnięciu liści. Pomagają kosze na wpustach, siatki i osłony rynnowe, choć i one wymagają przeglądu. Przy okazji sprawdza się spadki rynien, szczelność łączeń i mocowanie haków.

Jeśli rynna przecieka na łączeniach albo jest pogięta, czyszczenie nie wystarczy. Wtedy wymienia się uszkodzony odcinek lub cały system. Warto też pamiętać o odpływie z rur spustowych. Jeśli woda trafia do zatkanej studzienki lub kanalizacji deszczowej, cofa się w rurze i przelewa przez rynny nawet wtedy, gdy same rynny są czyste.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Sople i zatory lodowe, Mech na dachu, Przeciek dachu

Czym jest zawilgocenie?

Zawilgocenie: Zawilgocenie to stan, w którym materiały dachu lub poddasza, takie jak drewno, wełna czy tynk, zawierają więcej wody, niż powinny w normalnych warunkach.

Zawilgocenie nie zawsze oznacza dziurę w dachu. Woda może pochodzić z zewnątrz, czyli z przecieku, ale równie często bierze się z wnętrza domu. Ciepłe, wilgotne powietrze z łazienki, kuchni czy suszącego się prania przenika w górę i skrapla się na zimnych elementach, jeśli paroizolacja jest dziurawa albo jej w ogóle nie ma.

Objawy bywają podobne niezależnie od przyczyny: zapach stęchlizny na strychu, ciemne plamy na deskach, krople na spodniej stronie membrany, sinienie drewna, wykwity pleśni w narożnikach poddasza. Zimą szron na gwoździach wystających z deskowania to wyraźny sygnał, że wilgoć z domu trafia tam, gdzie nie powinna.

Rozróżnienie przyczyny ma ogromne znaczenie, bo leczenie jest zupełnie inne. Przeciek naprawia się na dachu. Zawilgocenie od środka wymaga poprawienia paroizolacji, wentylacji połaci, czasem wymiany izolacji termicznej. Uszczelnianie pokrycia w takiej sytuacji nic nie da, a bywa, że pogarsza sprawę.

Dobry dekarz przed wyceną zapyta, kiedy pojawia się problem: po deszczu czy w mroźne dni, w jakich pomieszczeniach i od kiedy. Te odpowiedzi często mówią więcej niż sam wygląd plamy. Pomocny bywa prosty wilgotnościomierz do drewna oraz obserwacja strychu w różnych porach roku, bo zawilgocenie od środka zwykle narasta zimą, a latem niemal znika.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Skropliny pod pokryciem, Mokra izolacja termiczna, Przeciek dachu, Pleśń na poddaszu

Czym jest zawilgocenie izolacji?

Zawilgocenie izolacji: Zawilgocenie izolacji to stan, w którym materiał ocieplenia nasiąka wodą z przecieku lub kondensacji, tracąc część zdolności izolacyjnych i zagrażając więźbie.

Woda przewodzi ciepło wielokrotnie lepiej niż powietrze zamknięte w izolacji. Mokra wełna przestaje izolować, robi się ciężka, opada i zostawia puste miejsca. Wilgotne ocieplenie oddaje wodę do krokwi i deskowania, a to prosta droga do pleśni i grzybów rozkładających drewno.

Źródła wilgoci są różne. Przecieki przez pokrycie, obróbki kominów, okien i koszy dają lokalne mokre plamy. Kondensacja daje rozleglejsze zawilgocenie, najczęściej w górnej części połaci i przy zimnej stronie izolacji. Wilgoć technologiczna z nowych tynków i wylewek potrafi zawilgocić ocieplenie, jeśli zamknie się je zbyt szybko.

Objawy to zacieki i odbarwienia na płytach, odspojona farba, rdzawe ślady przy wkrętach, zapach stęchlizny i chłodniejsze skosy. W skrajnych przypadkach z sufitu kapie woda w czasie odwilży.

Naprawa zaczyna się od znalezienia przyczyny. Nie ma sensu wymieniać wełny, jeśli dach nadal przecieka albo paroizolacja jest dziurawa. Potem trzeba odsłonić zawilgocony fragment, wymienić mokrą izolację, osuszyć drewno, sprawdzić jego stan i odtworzyć warstwy. Małe miejsca przy oknie czy kominie da się naprawić lokalnie. Przy rozległych zawilgoceniach dobrze jest też ocenić stan więźby, bo długotrwała wilgoć osłabia drewno.

Usługa: Usuwanie przecieków dachu · Zobacz też: Kondensacja międzywarstwowa, Pleśń na poddaszu, Paroizolacja, Osiadanie izolacji

Czym jest zbieracz wody deszczowej?

Zbieracz wody deszczowej: Kształtka montowana w rurze spustowej, która odprowadza część spływającej wody bocznym króćcem do beczki lub zbiornika, a nadmiar przepuszcza dalej w dół.

Zbieracz wody deszczowej, nazywany też łapaczem deszczówki, to prosty sposób, by wodę z dachu wykorzystać w ogrodzie. Wycina się fragment rury spustowej i wstawia w to miejsce zbieracz. Ma on wewnętrzny kołnierz lub sitko, które kieruje część wody do bocznego wylotu, a stamtąd wężem do beczki.

Na rynku są zbieracze uniwersalne do rur różnych średnic, wykonane z tworzywa, oraz zbieracze systemowe w kolorze rynien, stalowe lub tytan-cynkowe. Lepsze modele mają zawór, którym przełącza się tryb pracy na zimę, oraz funkcję przelewu: gdy beczka jest pełna, woda wraca do rury i spływa normalnie.

Zbieracz bez przelewu potrafi zalać teren wokół beczki, a zimą zamarznięty wąż i wnętrze kształtki blokują spust. Dlatego przed mrozami odłącza się wąż i przestawia zawór. Zbieracz z sitkiem trzeba też co jakiś czas czyścić, bo zbierają się w nim liście i granulat z pokrycia.

Montaż zbieracza to drobna praca, którą można zlecić przy okazji przeglądu rynien. Trzeba tylko sprawdzić, czy rura spustowa po przecięciu będzie nadal stabilnie trzymana przez obejmy. Dobrze też ustawić beczkę na stabilnym podłożu, bo pełna waży sporo i potrafi się przewrócić.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rura spustowa, Czyszczak, Zbiornik na deszczówkę

Czym jest zbiornik na deszczówkę?

Zbiornik na deszczówkę: Naziemny lub podziemny zbiornik połączony z systemem rynnowym, który gromadzi wodę opadową z dachu do podlewania ogrodu lub innych celów gospodarczych.

Zbiornik na deszczówkę to ostatnie ogniwo systemu odwodnienia dachu. Woda z rynien i rur spustowych zamiast do kanalizacji lub na teren trafia do beczki ustawionej przy ścianie albo do większego zbiornika zakopanego w ogrodzie. Później można ją wykorzystać do podlewania, mycia samochodu czy spłukiwania toalet.

Najprostsze rozwiązanie to beczka naziemna podłączona przez zbieracz w rurze spustowej. Zbiorniki podziemne mają większą pojemność i są połączone z rurami spustowymi przez osadniki lub filtry, które zatrzymują liście i piasek. Nadmiar wody odprowadza się przelewem do kanalizacji deszczowej lub do skrzynek rozsączających.

Zbiornik działa dobrze tylko wtedy, gdy woda trafiająca do niego jest w miarę czysta, więc ważne są drożne rynny i filtry. Woda z dachów pokrytych starym eternitem nie nadaje się do zbierania. Przed zimą beczki naziemne trzeba opróżnić i odłączyć, żeby lód ich nie rozsadził. Zbiorniki podziemne wymagają odpowiedniej głębokości i przeglądu filtrów.

Montaż zbiornika często łączy się z wymianą rynien. Dekarz może przygotować wyprowadzenia z rur spustowych w miejscach, gdzie zbiorniki staną. Dzięki temu nie trzeba później przerabiać gotowej instalacji, a woda trafia do zbiornika bez prowizorycznych węży i przedłużek prowadzonych po elewacji.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Zbieracz wody deszczowej, Rura spustowa, Czyszczak

Czym jest zgłoszenie robót budowlanych?

Zgłoszenie robót budowlanych: Zgłoszenie robót budowlanych to uproszczona procedura, w której inwestor informuje urząd o planowanych pracach, a te mogą ruszyć, jeśli urząd nie wniesie sprzeciwu.

Zgłoszenie składa się w starostwie lub urzędzie miasta na prawach powiatu. Opisuje się w nim rodzaj, zakres i sposób wykonania robót oraz termin rozpoczęcia, a w niektórych przypadkach dołącza szkice lub rysunki. Urząd ma określony czas na wniesienie sprzeciwu; jeśli tego nie zrobi, inwestor może zaczynać.

Przy dachach zgłoszenie pojawia się na przykład przy ociepleniu budynku do określonej wysokości oraz przy usuwaniu wyrobów zawierających azbest, w tym płyt eternitowych. Przepisy zmieniają się co kilka lat, dlatego aktualną listę robót wymagających zgłoszenia trzeba sprawdzić w urzędzie lub w tekście ustawy. Do zgłoszenia dołącza się oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a jeśli wymaga tego charakter robót, także odpowiednie szkice lub rysunki. Urząd może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia, jeśli uzna, że planowane prace tego wymagają. Zgłoszenie można złożyć osobiście, pocztą albo elektronicznie przez rządowy serwis e-budownictwa.

Zgłoszenie jest ważne przez określony czas. Jeśli prace nie ruszą w tym terminie, trzeba je zgłosić ponownie. Dobrze jest mieć kopię zgłoszenia z datą wpływu na budowie, bo o to pytają czasem inspektorzy i sąsiedzi.

Przy wymianie eternitu firma dekarska często pomaga przygotować zgłoszenie, bo zna wymagane informacje. Formalnie jednak to inwestor odpowiada za dopełnienie obowiązku.

Usługa: Wymiana dachu z eternitu · Zobacz też: Pozwolenie na budowę, Remont, Dofinansowanie usuwania azbestu

Czym jest zgrzewanie gorącym powietrzem?

Zgrzewanie gorącym powietrzem: Zgrzewanie gorącym powietrzem to łączenie membran termoplastycznych, takich jak PVC i TPO, przez nadtopienie ich krawędzi strumieniem gorącego powietrza i dociśnięcie wałkiem.

Dekarz używa ręcznej zgrzewarki z płaską dyszą oraz silikonowego wałka albo automatu, który jedzie wzdłuż zakładu i sam dociska materiał. Gorące powietrze uplastycznia oba arkusze, a docisk powoduje, że tworzą jedną, jednorodną całość. W przeciwieństwie do papy nie ma tu otwartego płomienia ani dodatkowego kleju.

Jakość zgrzewu zależy od temperatury, prędkości przesuwu i siły docisku, a także od pogody. Wiatr chłodzi dyszę, wilgoć i brud na membranie uniemożliwiają połączenie. Dlatego przed pracą wykonuje się próbny zgrzew na skrawku materiału i sprawdza, czy przy rozrywaniu pęka sama membrana, a nie połączenie.

Po zgrzaniu każdy zakład kontroluje się wzrokowo i rylcem, czyli metalowym szpikulcem przesuwanym wzdłuż krawędzi. Jeśli szpikulec wchodzi między arkusze, zgrzew jest nieszczelny. Na stare, zabrudzone membrany przed naprawą trzeba nałożyć środek czyszczący, inaczej łata się nie trzyma.

Metodą tą nie łączy się membran EPDM ani pap. EPDM łączy się taśmami klejącymi, a papy zgrzewa palnikiem. Przy zamawianiu naprawy warto więc powiedzieć dekarzowi, jaka membrana leży na dachu, żeby przyjechał z właściwym sprzętem. Dobre ekipy prowadzą też dziennik parametrów zgrzewania, co ułatwia później ustalenie przyczyny ewentualnej nieszczelności.

Usługa: Membrana PVC i TPO na dach · Zobacz też: Membrana PVC, Membrana TPO, Zgrzewanie papy

Czym jest zgrzewanie papy?

Zgrzewanie papy: Zgrzewanie papy to metoda jej montażu polegająca na nadtopieniu palnikiem gazowym spodniej warstwy masy asfaltowej i dociśnięciu papy do podłoża lub poprzedniej warstwy.

Dekarz ustawia rolkę na początku pasa, a następnie płomieniem palnika ogrzewa jednocześnie spód papy i podłoże w miejscu styku. Kiedy folia na spodzie się zwija, a masa zaczyna lśnić i płynąć, rolkę przesuwa się do przodu. Przed czołem rolki powinien tworzyć się niewielki wałek stopionego asfaltu. Na zakładach dociska się papę wałkiem, aż z krawędzi wypłynie równy pasek masy.

Dobre zgrzewanie wymaga wyczucia. Papa niedogrzana klei się punktowo, zostawia puste przestrzenie, w których potem zbiera się powietrze i para wodna, co daje pęcherze. Przegrzana traci część masy, może się przepalić osnowa i powstają osłabione miejsca. Najtrudniejsze są detale: narożniki, wywinięcia na attyki, połączenia z wpustami.

Zgrzewa się na podłożu suchym, czystym i zagruntowanym. Beton powinien być pokryty gruntem bitumicznym, który poprawia przyczepność. Na mokrym podłożu woda pod papą zamienia się w parę i podrywa świeże pokrycie. Prace przy niskiej temperaturze wymagają dłuższego ogrzewania rolek i większej ostrożności.

Z płomieniem na dachu wiąże się ryzyko pożaru. Odpowiedzialna ekipa ma gaśnicę, kontroluje miejsca przy drewnianych elementach, ociepleniu i kominach, a po zakończeniu pracy sprawdza dach jeszcze po pewnym czasie. Przy łatwopalnym podłożu wybiera się metody bez ognia.

Usługa: Krycie dachu papą termozgrzewalną · Zobacz też: Papa termozgrzewalna, Pęcherze na papie, Grunt bitumiczny, Zakład papy

Czym są złącza ciesielskie?

Złącza ciesielskie: Sposoby łączenia elementów drewnianych przez odpowiednie wycięcie i dopasowanie ich końców, często uzupełnione gwoździami, śrubami lub stalowymi łącznikami.

Tradycyjna więźba trzyma się w dużej mierze dzięki temu, jak dopasowano drewno. Wrąb, czop z gniazdem, nakładka, zwidłowanie, jaskółczy ogon, zamek ciesielski: każde z tych złączy ma swoje zadanie. Jedne przenoszą ściskanie, inne rozciąganie, jeszcze inne zapobiegają przesuwaniu się elementów względem siebie.

Złącza dzieli się na podłużne, którymi przedłuża się belki, poprzeczne, którymi łączy się elementy pod kątem prostym, oraz ukośne, typowe dla połączeń krokwi z murłatą, miecza ze słupem czy kulawki z krokwią narożną. W nowych dachach złącza tradycyjne często zastępuje się lub uzupełnia stalowymi łącznikami, które są szybsze w montażu i łatwiejsze w kontroli.

Każde wycięcie osłabia przekrój, więc złącze musi być wykonane rozsądnie. Za głęboki wrąb w krokwi, czop wycięty w mokrym drewnie, które potem wyschło i się poluzowało, nakładka bez dostatecznej liczby łączników to typowe błędy. Wilgoć zbiera się często właśnie w złączach, gdzie drewno ma odsłonięte włókna.

Skrzypiąca więźba, szczeliny w połączeniach i przesunięcia elementów to sygnały, że złącza przestały pracować jak należy. Zwykle da się je wzmocnić bez rozbierania dachu. Przy przeglądzie warto zabrać ze sobą latarkę i obejrzeć złącza z bliska, bo to tam najczęściej zaczynają się problemy, które później obejmują całe elementy.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Wrąb, Połączenie na czop, Nakładka ciesielska, Łączniki ciesielskie stalowe · Wikipedia: Złącza ciesielskie

Czym jest złączka rynnowa?

Złączka rynnowa: Element systemu rynnowego łączący dwa odcinki rynny w jeden ciąg, zwykle z uszczelką, który zapewnia szczelność połączenia i kompensuje ruchy termiczne.

Rynny produkuje się w odcinkach o ograniczonej długości, więc na dłuższym okapie trzeba je łączyć. Służy do tego złączka, czyli obejma o kształcie rynny, z uszczelką lub masą uszczelniającą w środku, zakładana na styk dwóch odcinków. Złączkę montuje się zwykle blisko haka, żeby połączenie miało podparcie.

W systemach PVC złączki są zatrzaskiwane i mają uszczelki gumowe, które pozwalają rynnie przesuwać się przy zmianach temperatury. W stalowych stosuje się złączki z uszczelką i zatrzaskiem, a w tytan-cynku i miedzi połączenia się lutuje. Przy bardzo długich rynnach z metali dodaje się złączki dylatacyjne, które przejmują wydłużenia materiału.

Złączka to najczęstsze miejsce przecieków w rynnie. Uszczelka twardnieje i pęka, zatrzask się luzuje, a w PVC rynna potrafi wysunąć się ze złączki w czasie mrozu. Ktoś próbuje wtedy łatać połączenie silikonem, co działa przez sezon. Zbierający się w złączce brud przyspiesza korozję stalowych rynien.

Kapanie z rynny w środku okapu, zawsze w tym samym miejscu, prawie zawsze oznacza złą złączkę. Jej wymiana jest prosta, ale jeśli przecieka wiele połączeń naraz, system jest już zużyty i warto pomyśleć o jego wymianie.

Usługa: Montaż, wymiana i naprawa rynien · Zobacz też: Rynna, Denko rynny, Narożnik rynnowy

Czym są zniszczenia przez kuny?

Zniszczenia przez kuny: Zniszczenia przez kuny to uszkodzenia izolacji termicznej, membrany i paroizolacji poddasza spowodowane przez kuny zamieszkujące przestrzeń pod pokryciem dachu.

Kuna domowa chętnie zakłada kryjówkę na poddaszu. Wchodzi przez szczeliny przy okapie, pod gąsiorami, przez nieosłonięte otwory wentylacyjne albo przy kominie. Wystarczy jej otwór, w który zmieści się głowa. W środku znajduje ciepło, ciszę i miękką wełnę, którą rozdrapuje, ubija i wynosi, budując gniazdo.

Szkody bywają poważne. Kuna rozrywa membranę i folię paroizolacyjną, rozgrzebuje wełnę, zostawia odchody i resztki pożywienia, które wsiąkają w izolację i wydzielają przykry zapach. Zdarza się, że przegryza przewody elektryczne. Właściciel słyszy w nocy tupanie, chrobotanie i pisk, a czasem dopiero zapach zdradza obecność zwierzęcia.

Naprawa zaczyna się od upewnienia się, że kuny w środku już nie ma, szczególnie w okresie wychowu młodych. Kuna jest gatunkiem łownym, więc działania wobec niej warto skonsultować, a do wypłaszania stosuje się metody odstraszające. Potem usuwa się zniszczoną izolację, dezynfekuje, uzupełnia wełnę, membranę i paroizolację.

Bez zamknięcia dróg wejścia kuna albo jej następczyni wróci. Dlatego naprawa zawsze idzie w parze z zabezpieczeniem okapu, kalenicy i otworów. Po wyprowadzeniu się kuny warto też sprawdzić instalację elektryczną na poddaszu. Przegryzione przewody to realne zagrożenie pożarowe, a ich naprawę powinien wykonać elektryk, zanim zabudowa poddasza zostanie zamknięta.

Usługa: Naprawa dachu po kunach · Zobacz też: Zabezpieczenie przed kunami, Mokra izolacja termiczna, Uszkodzona membrana dachowa · Wikipedia: Kuna domowa

Czym jest zwidłowanie?

Zwidłowanie: Złącze ciesielskie, w którym koniec jednej krokwi wycina się w kształt widełek obejmujących koniec drugiej, stosowane najczęściej w kalenicy dachu bez płatwi kalenicowej.

W dachach krokwiowych i jętkowych krokwie z przeciwległych połaci spotykają się w kalenicy. Trzeba je ze sobą połączyć tak, żeby nie przesuwały się względem siebie i przenosiły nacisk. Zwidłowanie to jeden z tradycyjnych sposobów: na końcu jednej krokwi wycina się szczelinę, a w drugiej odpowiadający jej czop, i wsuwa jedno w drugie.

Złącze zabezpiecza się drewnianym kołkiem lub śrubą przechodzącą przez oba elementy. Alternatywą jest połączenie na nakładkę, czyli zestawienie krokwi bokami i skręcenie ich śrubami, albo połączenie na styk ze stalowymi płytkami po obu stronach. Każdy z tych sposobów jest stosowany, wybór zależy od projektu i przyzwyczajeń cieśli.

Zwidłowanie wymaga precyzji. Za luźne pracuje i skrzypi, za ciasne może rozsadzić drewno przy zmianach wilgotności. W starych dachach połączenia kalenicowe bywają rozluźnione lub zbutwiałe, bo właśnie w kalenicy gromadzi się ciepłe, wilgotne powietrze z wnętrza domu.

Obniżona lub falująca linia kalenicy, szczeliny w połączeniach krokwi i ślady wilgoci pod kalenicą to sygnały, by sprawdzić złącza w szczycie dachu i ewentualnie wzmocnić je łącznikami. Przy wymianie pokrycia warto zajrzeć do tych połączeń od strony poddasza, bo później, po zamknięciu ocieplenia, dostęp do nich jest bardzo trudny.

Usługa: Więźba dachowa i remont więźby · Zobacz też: Złącza ciesielskie, Więźba krokwiowa, Nakładka ciesielska

Do góry

Umów bezpłatny przegląd dachu

Nie wiesz, który element dachu przecieka? Wyślij zdjęcia, powiemy, co widać i ile może kosztować naprawa.

Bezpłatna wycena: wyślij zdjęcia dachu

Zostaw numer telefonu i, jeśli możesz, dołącz kilka zdjęć dachu albo zacieku. Oddzwonimy i umówimy bezpłatny przegląd.

Wolisz zadzwonić? 505 646 757

  • Bezpłatny przegląd dachu z raportem ze zdjęciami
  • Darmowa wycena i wizja lokalna
  • Gwarancja na piśmie

Administratorem danych jest EXTRA DACH MATEI ROSTAS. Dane z formularza przetwarzamy, żeby odpowiedzieć na zapytanie i przygotować wycenę (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegóły w polityce prywatności.

Zadzwoń teraz505 646 757
Zadzwoń Bezpłatna wycena